Proverbiorum 24
Clementine Vulgate, 1598Translation
Clementine Vulgate, 1598
Synodal Translation (Синодальный перевод)
1[Ne æmuleris viros malos, nec desideres esse cum eis:
1Не ревнуй злым людям и не желай быть с ними,
2quia rapinas meditatur mens eorum, et fraudes labia eorum loquuntur.
2потому что о насилии помышляет сердце их, и о злом говорят уста их.
3Sapientia ædificabitur domus, et prudentia roborabitur.
3Мудростью устрояется дом и разумом утверждается,
4In doctrina replebuntur cellaria, universa substantia pretiosa et pulcherrima.
4и с уменьем внутренности его наполняются всяким драгоценным и прекрасным имуществом.
5Vir sapiens fortis est, et vir doctus robustus et validus:
5Человек мудрый силен, и человек разумный укрепляет силу свою.
6quia cum dispositione initur bellum, et erit salus ubi multa consilia sunt.
6Поэтому с обдуманностью веди войну твою, и успех будет при множестве совещаний.
7Excelsa stulto sapientia; in porta non aperiet os suum.
7Для глупого слишком высока мудрость; у ворот не откроет он уст своих.
8Qui cogitat mala facere stultus vocabitur:
8Кто замышляет сделать зло, того называют злоумышленником.
9cogitatio stulti peccatum est, et abominatio hominum detractor.
9Помысл глупости - грех, и кощунник - мерзость для людей.
10Si desperaveris lassus in die angustiæ, imminuetur fortitudo tua.]
10Если ты в день бедствия оказался слабым, то бедна сила твоя.
11[Erue eos qui ducuntur ad mortem, et qui trahuntur ad interitum, liberare ne cesses.
11Спасай взятых на смерть, и неужели откажешься от обреченных на убиение?
12Si dixeris: Vires non suppetunt; qui inspector est cordis ipse intelligit: et servatorem animæ tuæ nihil fallit, reddetque homini juxta opera sua.
12Скажешь ли: “Вот, мы не знали этого”? А Испытующий сердца разве не знает? Наблюдающий над душою твоею знает это, и воздаст человеку по делам его.
13Comede, fili mi, mel, quia bonum est, et favum dulcissimum gutturi tuo.
13Ешь, сын мой, мед, потому что он приятен, и сот, который сладок для гортани твоей:
14Sic et doctrina sapientiæ animæ tuæ: quam cum inveneris, habebis in novissimis spem, et spes tua non peribit.
14таково и познание мудрости для души твоей. Если ты нашел ее, то есть будущность, и надежда твоя не потеряна.
15Ne insidieris, et quæras impietatem in domo justi, neque vastes requiem ejus.
15Не злоумышляй, нечестивый, против жилища праведника, не опустошай места покоя его,
16Septies enim cadet justus, et resurget: impii autem corruent in malum.
16ибо семь раз упадет праведник, и встанет; а нечестивые впадут в погибель.
17Cum ceciderit inimicus tuus ne gaudeas, et in ruina ejus ne exsultet cor tuum:
17Не радуйся, когда упадет враг твой, и да не веселится сердце твое, когда он споткнется.
18ne forte videat Dominus, et displiceat ei, et auferat ab eo iram suam.
18Иначе, увидит Господь, и неугодно будет это в очах Его, и Он отвратит от него гнев Свой.
19Ne contendas cum pessimis, nec æmuleris impios:
19Не негодуй на злодеев и не завидуй нечестивым,
20quoniam non habent futurorum spem mali, et lucerna impiorum extinguetur.
20потому что злой не имеет будущности,- светильник нечестивых угаснет.
21Time Dominum, fili mi, et regem, et cum detractoribus non commiscearis:
21Бойся, сын мой, Господа и царя; с мятежниками не сообщайся,
22quoniam repente consurget perditio eorum, et ruinam utriusque quis novit?]
22потому что внезапно придет погибель от них, и беду от них обоих кто предузнает?
23Hæc quoque sapientibus. [Cognoscere personam in judicio non est bonum.
23Сказано также мудрыми: иметь лицеприятие на суде - нехорошо.
24Qui dicunt impio: Justus es: maledicent eis populi, et detestabuntur eos tribus.
24Кто говорит виновному: “Ты прав”, того будут проклинать народы, того будут ненавидеть племена;
25Qui arguunt eum laudabuntur, et super ipsos veniet benedictio.
25а обличающие будут любимы, и на них придет благословение.
26Labia deosculabitur qui recta verba respondet.
26В уста целует, кто отвечает словами верными.
27Præpara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum, ut postea ædifices domum tuam.
27Соверши дела твои вне дома, окончи их на поле твоем, и потом устрояй и дом твой.
28Ne sis testis frustra contra proximum tuum, nec lactes quemquam labiis tuis.
28Не будь лжесвидетелем на ближнего твоего: к чему тебе обманывать устами твоими?
29Ne dicas: Quomodo fecit mihi, sic faciam ei; reddam unicuique secundum opus suum.]
29Не говори: “Как он поступил со мною, так и я поступлю с ним, воздам человеку по делам его”.
30[Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti:
30Проходил я мимо поля человека ленивого и мимо виноградника человека скудоумного:
31et ecce totum repleverant urticæ, et operuerant superficiem ejus spinæ, et maceria lapidum destructa erat.
31и вот, все это заросло терном, поверхность его покрылась крапивою, и каменная ограда его обрушилась.
32Quod cum vidissem, posui in corde meo, et exemplo didici disciplinam.
32И посмотрел я, и обратил сердце мое, и посмотрел и получил урок:
33Parum, inquam, dormies, modicum dormitabis; pauxillum manus conseres ut quiescas:
33“немного поспишь, немного подремлешь, немного, сложив руки, полежишь,-
34et veniet tibi quasi cursor egestas, et mendicitas quasi vir armatus.]
34и придет, как прохожий, бедность твоя, и нужда твоя - как человек вооруженный”.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.