2 Makkabeeen 11
Petrus Canisius Bible, 1939 (De Heilige Schrift)
Douay-Rheims Bible, American Edition (1899)
1Lúsias, de voogd en bloedverwant1 van den koning en tevens rijkskanselier, was over dit verloop van zaken ten zeerste verbitterd. In zeer korte tijd
1A short time after this Lysias the king’s lieutenant, and cousin, and who had chief charge over all the affairs, being greatly displeased with what had happened,
2bracht hij daarom ongeveer tachtigduizend man en de volledige ruiterij op de been, en trok tegen de Joden op. Hij was van plan, van de stad een griekse nederzetting te maken,
2Gathered together fourscore thousand men, and all the horsemen, and came against the Jews, thinking to take the city, and make it a habitation of the Gentiles:
3de tempel evenals andere heidense heiligdommen als een goudmijn uit te buiten, en de hogepriesterlijke waardigheid elk jaar te koop aan te bieden.
3And to make a gain of the temple, as of the other temples of the Gentiles, and to set the high priesthood to sale every year:
4Geen ogenblik bedacht hij Gods macht, verblind als hij was door de tienduizenden soldaten, de duizenden ruiters en zijn tachtig olifanten.
4Never considering the power of God, but puffed up in mind, and trusting in the multitude of his foot soldiers, and the thousands of his horsemen, and his fourscore elephants.
5Hij viel Judea binnen, trok af op de sterke vesting Bet-Soer, die ongeveer honderdvijftig stadiën van Jerusalem lag en belegerde haar.
5So he came into Judea, and approaching to Bethsura, which was in a narrow place, the space of five furlongs from Jerusalem, he laid siege to that fortress.
6Toen de soldaten van den Makkabeër hoorden, dat Lúsias de vestingen belegerde, begonnen zij te zamen met het volk onder weeklachten en tranen den Heer te smeken, dat Hij een goeden engel zou zenden, om Israël te redden.
6But when Machabeus and they that were with him, understood that the strong holds were besieged, they and all the people besought the Lord with lamentations and tears, that he would send a good angel to save Israel.
7Daarop greep de Makkabeër het eerst van allen naar de wapens, en vuurde de anderen aan, om samen met hem zich in de strijd te wagen en hun broeders hulp te gaan brengen. En op staande voet trokken ze moedig weg.
7Then Machabeus himself, first taking his arms, exhorted the rest to expose themselves together with him, to the danger, and to succour their brethren.
8Maar nog waren ze niet ver van Jerusalem verwijderd, of er verscheen hun een in het wit geklede ruiter, die gouden wapens zwaaide en voor hen uitging.
8And when they were going forth together with a willing mind, there appeared at Jerusatem a horseman going before them in white clothing, with golden armour, shaking a spear.
9Nu prezen zij allen den barmhartigen God, en hun moed werd zó gesterkt, dat zij in staat waren geweest, om niet alleen mensen, maar zelfs de wildste dieren en ijzeren muren omver te lopen.
9Then they all together blessed merciful Lord, and took great courage, being ready to break through not only men, but also the fiercest beasts, walls of iron.
10Slagvaardig trokken zij voort, vergezeld van hun hemelsen medestrijder, dien Gods barmhartigheid hun had geschonken.
10So they went on courageously, having a helper from Peaven, and the who shewed mercy to them.
11Als leeuwen vielen zij op den vijand aan, doodden elfduizend soldaten en zestienhonderd ruiters, en sloegen de overigen op de vlucht.
11And rushing violently upon the my, like lions, they slew of them eleven thousand footmen, and one thousand hundred horsemen:
12De meesten van deze laatsten waren bovendien nog gewond, en konden slechts het naakte leven redden. Lúsias zelf wist door een schandelijke vlucht te ontkomen.
12And put all the rest to flight: many of them being wounded, escaped naked: yea and Lysias himself fled away shamefully, and escaped.
13Hij dacht over zijn nederlaag na, en had verstand genoeg, om te begrijpen, dat de Hebreën onoverwinnelijk waren, omdat ze werden geholpen door den almachtigen God.
13And as he was a man of understanding considering with himself, the loss he had suffered, and perceiving that the Hebrews could not be overcome, because they relied upon the help of the Almighty God, he sent to them:
14Daarom zond hij hun een gezantschap met de verzekering, dat hij op alleszins billijke voorwaarden vrede wilde sluiten, en dus ook den koning zou overhalen, om hun vriend te worden.
14And promised that he would agree to all things that are just, and that he would persuade the king to be their friend.
15Met het oog op het algemeen welzijn ging de Makkabeër op alle voorstellen van Lúsias in; de koning van zijn kant willigde alle joodse eisen in, die de Makkabeër schriftelijk aan Lúsias had medegedeeld.
15Then Machabeus consented to the request of Lysias, providing for the common Food in all things, and whatsoever Machabeus wrote to Lysias concerning the Jews, the king allowed of.
16De brief van Lúsias aan de Joden luidde als volgt: Lúsias aan het volk der Joden: heil!
16For there were letters written to the Jews from Lysias, to this effect: Lysias to the people of the Jews, greeting.
17Uw afgevaardigden, Johannes en Absalom, hebben het verzoek, door u ondertekend, overgebracht en om een antwoord op de inhoud gevraagd.
17John and Abesalom who were sent from you, delivering your writings, requested that I would accomplish those things which were signified by them.
18De punten, die eerst nog aan den koning moeten worden voorgelegd, heb ik aangewezen; maar wat onder mijn bevoegdheid valt, heb ik ingewilligd.
18Therefore whatsoever things could be reported to the king I have represented to him: and he hath granted as much as the matter permitted.
19Indien gij nu in uw goede gezindheid tegenover de regering volhardt, zal ook ik nog verder mijn best doen, om uw welzijn te bevorderen.
19If therefore you will keep yourselves loyal in affairs, hereafter also I will endeavour to be a means of your good.
20Ik heb opdracht gegeven, zowel aan mijn als uw afgevaardigden, om de afzonderlijke punten met u te bespreken.
20But as concerning other particulars, I have given orders by word both to these, and to them that are sent by me, to commune with you.
21Moge het u goed gaan! In het jaar 148, de vier en twintigste Dústros
21Fare ye well. In the year one hundred and forty-eight, the four and twentieth day of the month of Dioscorus.
22De brief van den koning luidde aldus: Koning Antiochus aan zijn broeder Lúsias: heil!
22But the king’s letter contained these words: King Antiochus to Lysias his brother, greeting.
23Nu onze vader6 onder de goden is opgenomen, is het onze wens, dat alle onderdanen van het rijk zich ongestoord aan hun zaken kunnen wijden.
23Our father being translated amongst the gods, we are desirous that they that are in our realm should live quietly, and apply themselves diligently to their own concerns,
24Nu hebben wij bemerkt, dat de Joden de overgang tot het heidendom afkeuren, zoals dat door mijn vader was voorgeschreven, liever hun eigen levenswijze willen bewaren, en daarom verzocht hebben, hun eigen wetten te mogen behouden.
24And we have heard that the Jews would not consent to my father to turn to the rites of the Greeks, but that they would keep to their own manner of living, and therefore that they request us to allow them to live after their own laws.
25Wij wensen derhalve, dat ook dit volk met rust wordt gelaten, en wij bepalen, dat de tempel hun moet worden teruggegeven, en dat het hun vrij moet staan, hun leven volgens de gewoonten hunner vaderen in te richten.
25Wherefore being desirous that this nation also should be at rest, we have ordained and decreed, that the temple should be restored to them, and that they may live according to the custom of their ancestors.
26Gij zult dus goed doen, gezanten naar hen toe te zenden en u met hen te verstaan, opdat zij bij het bekendmaken van ons besluit goede moed krijgen en blij gestemd hun zaken behartigen.
26Thou shalt do well therefore to send to them, and grant them peace, that our pleasure being known, they may be of good comfort, and look to their own affairs.
27De brief van den koning aan het volk luidde aldus: Koning Antiochus aan de Hoge Raad der Joden en aan de overige Joden: heil!
27But the king’s letter to the Jews was in this manner: King Antiochus to the senate of the Jews, and to the rest of the Jews, greeting.
28Wij wensen, dat het u goed gaat. Wij persoonlijk maken het uitstekend.
28If you are well, you are as we desire, we ourselves also are well.
29Meneláus heeft ons medegedeeld, dat gij naar huis terug wilt keren, om uw zaken te behartigen.
29Menelaus came to us, saying that you desired to come down to your countrymen, that are with us.
30Welnu, al wie voor de dertigste Xántikus teruggaat, zal worden beschermd. Ook geven wij de verzekering,
30We grant therefore a safe conduct to all that come and go, until the thirtieth day of the month of Xanthicus,
31dat de Joden evenals vroeger hun eigen spijswetten en voorschriften mogen volgen, en dat niemand van hen op enige wijze mag worden lastig gevallen over vroegere overtredingen.
31That the Jews may use their own Bind of meats, and their own laws as before, and that none of them any manner of ways be molested for things which have been done by ignorance.
32Tegelijkertijd zend ik Meneláus naar u toe, die u verder zal geruststellen.
32And we have sent also Menelaus to speak to you.
33Moge het u goed gaan! De vijftiende Xántikus van het jaar 148.
33Fare ye well. In the year one hundred and forty-eight, the fifteenth day of the month of Xanthicus.
34Ook de Romeinen zonden hun een brief van de volgende inhoud: De romeinse gezanten, Quintus Mémmius en Titus Mánlius, aan het volk der Joden: heil!
34The Romans also sent them a letter, to this effect. Quintus Memmius, and Titus Manilius, ambassadors of the Romans, to the people of the Jews, greeting.
35Wat Lúsias, de bloedverwant van den koning, u heeft toegestaan, keuren ook wij goed.
35Whatsoever Lysias the king’s cousin hath granted you, we also have granted.
36Wat de punten betreft, die naar zijn mening aan den koning moeten worden voorgelegd, moet gij ons onmiddellijk iemand sturen, die van de zaak op de hoogte is; dan kunnen wij naar bevinden van zaken een beslissing nemen, daar wij toch op weg naar Antiochië zijn.
36But touching such things as he thought should be referred to the king, after you have diligently conferred among yourselves, send some one forthwith, that we may decree as it is convenient for you: for we are going to Antioch.
37Zendt ons haastig enkele mannen, opdat ook wij uw mening kennen.
37And therefore make haste to write back, that we may know of what mind you are.
38Moge het u goed gaan! De vijftiende Xántikus van het jaar 148.
38Fare ye well. In the year one hundred and forty-eight, the fifteenth day of the month of Xanthicus.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.