اَلْمُلُوكِ ٱلثَّانِي

Old Testament

New Testament

إِنْجِيلُ مَتَّىإِنْجِيلُ مَرْقُسَإِنْجِيلُ لُوقَاإِنْجِيلُ يُوحَنَّاأَعْمَالُ ٱلرُّسُلِرِسَالَةُ بُولُسَ ٱلرَّسُولِ إِلَى أَهْلِ رُومِيَةَ١ كورنثوسرِسَالَةُ بُولُسَ ٱلرَّسُولِ ٱلثَّانِيةُ إِلَى أَهْلِ كُورِنْثُوسَرِسَالَةُ بُولُسَ ٱلرَّسُولِ إِلَى أَهْلِ غَلَاطِيَّةَرِسَالَةُ بُولُسَ ٱلرَّسُولِ إِلَى أَهْلِ أَفَسُسَرِسَالَةُ بُولُسَ ٱلرَّسُولِ إِلَى أَهْلِ فِيلِبِّيرِسَالَةُ بُولُسَ ٱلرَّسُولِ إِلَى أَهْلِ كُولُوسِّيرِسَالَةُ بُولُسَ ٱلرَّسُولِ ٱلأُولَى إِلَى أَهْلِ تَسَالُونِيكِيرِسَالَةُ بُولُسَ ٱلرَّسُولِ ٱلثَّانِيةُ إِلَى أَهْلِ تَسَالُونِيكِيرِسَالَةُ بُولُسَ ٱلرَّسُولِ ٱلْأُولَى إِلَى تِيمُوثَاوُسَرِسَالَةُ بُولُسَ ٱلرَّسُولِ ٱلثَّانِيةُ إِلَى تِيمُوثَاوُسَرِسَالَةُ بُولُسَ ٱلرَّسُولِ إِلَى تِيطُسَرِسَالَةُ بُولُسَ ٱلرَّسُولِ إِلَى فِلِيمُونَاَلرِّسَالَةُ إِلَى ٱلْعِبْرَانِيِّينَرِسَالَةُ يَعْقُوبَرِسَالَةُ بُطْرُسَ ٱلرَّسُولِ ٱلْأُولَىرِسَالَةُ بُطْرُسَ ٱلرَّسُولِ ٱلثَّانِيَةُرِسَالَةُ يُوحَنَّا ٱلرَّسُولِ ٱلْأُولَىرِسَالَةُ يُوحَنَّا ٱلرَّسُولِ ٱلثَّانِيَةُرِسَالَةُ يُوحَنَّا ٱلرَّسُولِ ٱلثَّالِثَةُرِسَالَةُ يَهُوذَارُؤْيَا يُوحَنَّا ٱللَّاهُوتِيِّ
Chapter 5

اَلْمُلُوكِ ٱلثَّانِي

Smith–Van Dyck Arabic Bi…
vs Freedom Bible (Thai)
Aa
Text size
Line width
Verse numbers

اَلْمُلُوكِ ٱلثَّانِي 5

Smith–Van Dyck Arabic Bible (فان دايك)
Freedom Bible (Thai)
1وَكَانَ نُعْمَانُ رَئِيسُ جَيْشِ مَلِكِ أَرَامَ رَجُلًا عَظِيمًا عِنْدَ سَيِّدِهِ مَرْفُوعَ ٱلْوَجْهِ، لِأَنَّهُ عَنْ يَدِهِ أَعْطَى ٱلرَّبُّ خَلَاصًا لِأَرَامَ. وَكَانَ ٱلرَّجُلُ جَبَّارَ بَأْسٍ، أَبْرَصَ.
1นาอามานผู้บัญชาการกองทัพ​ของ​กษัตริย์แห่งซีเรีย​เป็นบุคคลสำคัญ​และ​ได้​รับความนับถือ​จากนาย เพราะพระยาห์เวห์​ทรง​ให้ซีเรียมีชัยชนะ​โดยอาศัย​เขา เขา​เป็นนักรบผู้กล้าหาญด้วย แต่​เป็นโรคเรื้อน
2وَكَانَ ٱلْأَرَامِيُّونَ قَدْ خَرَجُوا غُزَاةً فَسَبَوْا مِنْ أَرْضِ إِسْرَائِيلَ فَتَاةً صَغِيرَةً، فَكَانَتْ بَيْنَ يَدَيِ ٱمْرَأَةِ نُعْمَانَ.
2พวกซีเรียเคย​ออก​ไปเป็นกองโจร และจับเด็กหญิงตัวเล็กคนหนึ่ง​มา​จากแผ่นดินอิสราเอล นาง​มา​รับใช้ภรรยา​ของนาอามาน
3فَقَالَتْ لِمَوْلَاتِهَا: «يَا لَيْتَ سَيِّدِي أَمَامَ ٱلنَّبِيِّ ٱلَّذِي فِي ٱلسَّامِرَةِ، فَإِنَّهُ كَانَ يَشْفِيهِ مِنْ بَرَصِهِ».
3เด็กหญิงพูด​กับนายหญิง​ว่า “ถ้านาย​ของดิฉัน​ได้​ไป​พบผู้เผยพระวจนะ​ที่​อยู่​ในสะ​มาเรียก็คงดี เขาคงรักษาโรคเรื้อน​ของนาย​ได้”
4فَدَخَلَ وَأَخْبَرَ سَيِّدَهُ قَائِلًا: «كَذَا وَكَذَا قَالَتِ ٱلْجَارِيَةُ ٱلَّتِي مِنْ أَرْضِ إِسْرَائِيلَ».
4มีคน​ไป​บอกนาย​ของนาอามาน​ว่า “เด็กหญิง​จากแผ่นดินอิสราเอลพูดอย่างนี้”
5فَقَالَ مَلِكُ أَرَامَ: «ٱنْطَلِقْ ذَاهِبًا، فَأُرْسِلَ كِتَابًا إِلَى مَلِكِ إِسْرَائِيلَ». فَذَهَبَ وَأَخَذَ بِيَدِهِ عَشَرَ وَزَنَاتٍ مِنَ ٱلْفِضَّةِ، وَسِتَّةَ آلَافِ شَاقِلٍ مِنَ ٱلذَّهَبِ، وَعَشَرَ حُلَلٍ مِنَ ٱلثِّيَابِ.
5กษัตริย์แห่งซีเรีย​กล่าว​ว่า “ไปเถิด ข้า​จะ​ส่งจดหมาย​ไป​ยัง​กษัตริย์แห่งอิสราเอลด้วย” นาอามาน​จึง​ออกเดินทาง​โดย​นำเงินสิบตะลันต์ ทองคำหกพันชิ้น และเสื้อผ้าสำหรับเปลี่ยนสิบชุด​ไปด้วย
6وَأَتَى بِٱلْكِتَابِ إِلَى مَلِكِ إِسْرَائِيلَ يَقُولُ فِيهِ: «فَٱلْآنَ عِنْدَ وُصُولِ هَذَا ٱلْكِتَابِ إِلَيْكَ، هُوَذَا قَدْ أَرْسَلْتُ إِلَيْكَ نُعْمَانَ عَبْدِي فَٱشْفِهِ مِنْ بَرَصِهِ».
6เขา​นำจดหมาย​ไป​ให้​กษัตริย์แห่งอิสราเอล มีใจความ​ว่า “เมื่อจดหมายนี้​มา​ถึง​ท่าน ดูสิ ข้า​ได้​ส่งนาอามานผู้รับใช้​ของข้า​มาหา​ท่าน​เพื่อ​ท่าน​จะรักษา​เขา​ให้หาย​จากโรคเรื้อน”
7فَلَمَّا قَرَأَ مَلِكُ إِسْرَائِيلَ ٱلْكِتَابَ مَزَّقَ ثِيَابَهُ وَقَالَ: «هَلْ أَنَا ٱللهُ لِكَيْ أُمِيتَ وَأُحْيِيَ، حَتَّى إِنَّ هَذَا يُرْسِلُ إِلَيَّ أَنْ أَشْفِيَ رَجُلًا مِنْ بَرَصِهِ؟ فَٱعْلَمُوا وَٱنْظُرُوا أَنَّهُ إِنَّمَا يَتَعَرَّضُ لِي».
7เมื่อ​กษัตริย์แห่งอิสราเอลอ่านจดหมาย​ก็ฉีกเสื้อผ้า​ของตน​และ​กล่าว​ว่า “ข้า​เป็นพระเจ้า​ที่​จะฆ่า​และทำให้มีชีวิต​หรืออย่างไร ชายคนนี้​จึง​ส่งคน​มา​ให้ข้ารักษาชายคนหนึ่ง​ให้หาย​จากโรคเรื้อน? ลองพิจารณาดูเถิด​ว่า​เขากำลังหาเรื่อง​กับข้าอย่างไร”
8وَلَمَّا سَمِعَ أَلِيشَعُ رَجُلُ ٱللهِ أَنَّ مَلِكَ إِسْرَائِيلَ قَدْ مَزَّقَ ثِيَابَهُ، أَرْسَلَ إِلَى ٱلْمَلِكِ يَقُولُ: «لِمَاذَا مَزَّقْتَ ثِيَابَكَ؟ لِيَأْتِ إِلَيَّ فَيَعْلَمَ أَنَّهُ يُوجَدُ نَبِيٌّ فِي إِسْرَائِيلَ».
8เมื่อเอลีชาคนของพระเจ้าได้ยิน​ว่า​กษัตริย์แห่งอิสราเอลฉีกเสื้อผ้า เขา​จึง​ส่งคน​ไป​บอก​กษัตริย์​ว่า “ทำไม​ท่าน​จึงฉีกเสื้อผ้า? ให้ชายคนนั้น​มาหาข้าเถิด แล้ว​เขา​จะรู้​ว่ามีผู้เผยพระวจนะ​อยู่​ในอิสราเอล”
9فَجَاءَ نُعْمَانُ بِخَيْلِهِ وَمَرْكَبَاتِهِ وَوَقَفَ عِنْدَ بَابِ بَيْتِ أَلِيشَعَ.
9นาอามาน​จึง​มาพร้อม​กับม้า​และรถศึก​ของ​เขา แล้วหยุด​อยู่​ที่ประตูบ้านเอลีชา
10فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ أَلِيشَعُ رَسُولًا يَقُولُ: «ٱذْهَبْ وَٱغْتَسِلْ سَبْعَ مَرَّاتٍ فِي ٱلْأُرْدُنِّ، فَيَرْجِعَ لَحْمُكَ إِلَيْكَ وَتَطْهُرَ».
10เอลีชา​ส่งผู้นำสาร​ออก​ไป​บอก​เขา​ว่า “ไปชำระตัว​ในแม่น้ำจอร์แดนเจ็ดครั้ง แล้วเนื้อ​ของ​ท่าน​จะ​กลับ​เป็นปกติ​และ​ท่าน​จะสะอาด”
11فَغَضِبَ نُعْمَانُ وَمَضَى وَقَالَ: «هُوَذَا قُلْتُ إِنَّهُ يَخْرُجُ إِلَيَّ، وَيَقِفُ وَيَدْعُو بِٱسْمِ ٱلرَّبِّ إِلَهِهِ، وَيُرَدِّدُ يَدَهُ فَوْقَ ٱلْمَوْضِعِ فَيُشْفِي ٱلْأَبْرَصَ.
11แต่นาอามานโกรธ​และ​จาก​ไป เขาพูด​ว่า “ดูสิ ข้าคิด​ว่า ‘เขาคงจะ​ออก​มาหาข้า ยืน​อยู่ตรงหน้า เรียกพระนามพระยาห์เวห์พระเจ้า​ของ​เขา โบกมือเหนือบริเวณ​ที่​เป็นโรค​แล้วรักษาคนโรคเรื้อน​ให้หาย’
12أَلَيْسَ أَبَانَةُ وَفَرْفَرُ نَهْرَا دِمَشْقَ أَحْسَنَ مِنْ جَمِيعِ مِيَاهِ إِسْرَائِيلَ؟ أَمَا كُنْتُ أَغْتَسِلُ بِهِمَا فَأَطْهُرَ؟» وَرَجَعَ وَمَضَى بِغَيْظٍ.
12แม่น้ำอาบานาห์​และฟารปาร์แห่งดามัสกัส​ไม่ดีกว่าน้ำทั้งหมด​ในอิสราเอล​หรือ? ข้า​จะชำระตัว​ในแม่น้ำเหล่านั้น​แล้วสะอาด​ไม่​ได้​หรือ?” เขา​จึงหันหลังจาก​ไปด้วยความโกรธจัด
13فَتَقَدَّمَ عَبِيدُهُ وَكَلَّمُوهُ وَقَالُوا: «يَا أَبَانَا، لَوْ قَالَ لَكَ ٱلنَّبِيُّ أَمْرًا عَظِيمًا، أَمَا كُنْتَ تَعْمَلُهُ؟ فَكَمْ بِٱلْحَرِيِّ إِذَا قَالَ لَكَ: ٱغْتَسِلْ وَٱطْهُرْ؟».
13ผู้รับใช้​ของ​เขา​เข้า​มาพูด​ว่า “ท่านพ่อ ถ้าผู้เผยพระวจนะ​สั่ง​ให้​ท่าน​ทำเรื่องยิ่งใหญ่ ท่านคง​ทำไม่ใช่​หรือ? ยิ่งกว่านั้นอีก เมื่อ​เขาเพียง​บอก​ท่าน​ว่า ‘ชำระตัว​แล้ว​จะสะอาด’”
14فَنَزَلَ وَغَطَسَ فِي ٱلْأُرْدُنِّ سَبْعَ مَرَّاتٍ، حَسَبَ قَوْلِ رَجُلِ ٱللهِ، فَرَجَعَ لَحْمُهُ كَلَحْمِ صَبِيٍّ صَغِيرٍ وَطَهُرَ.
14นาอามาน​จึง​ลง​ไปจุ่มตัว​ในแม่น้ำจอร์แดนเจ็ดครั้งตามคำ​ของคนของพระเจ้า แล้วเนื้อ​ของ​เขา​ก็​กลับคืน​เป็นเหมือนเนื้อ​ของเด็กเล็ก​และ​เขา​ก็สะอาด
15فَرَجَعَ إِلَى رَجُلِ ٱللهِ هُوَ وَكُلُّ جَيْشِهِ وَدَخَلَ وَوَقَفَ أَمَامَهُ وَقَالَ: «هُوَذَا قَدْ عَرَفْتُ أَنَّهُ لَيْسَ إِلَهٌ فِي كُلِّ ٱلْأَرْضِ إِلَّا فِي إِسْرَائِيلَ، وَٱلْآنَ فَخُذْ بَرَكَةً مِنْ عَبْدِكَ».
15จากนั้นนาอามานพร้อมบริวารทั้งหมด​กลับ​มาหาคนของพระเจ้า เขา​มายืน​ต่อหน้าเอลีชา​และพูด​ว่า “ดูสิ ตอนนี้ข้ารู้​แล้ว​ว่าไม่มีพระเจ้าองค์ใด​ในทั่วโลกนอกจาก​ในอิสราเอล เพราะฉะนั้นโปรด​รับ​ของกำนัล​จากผู้รับใช้​ของ​ท่านด้วย”
16فَقَالَ: «حَيٌّ هُوَ ٱلرَّبُّ ٱلَّذِي أَنَا وَاقِفٌ أَمَامَهُ، إِنِّي لَا آخُذُ». وَأَلَحَّ عَلَيْهِ أَنْ يَأْخُذَ فَأَبَى.
16แต่เอลีชาตอบ​ว่า “ขอสาบาน​ต่อพระยาห์เวห์ผู้ทรงพระชนม์​อยู่ผู้ซึ่งข้ายืน​อยู่​ต่อหน้าพระองค์​ว่าข้า​จะ​ไม่​รับอะไรเลย” นาอามานคะยั้นคะยอ​ให้​เขา​รับ แต่เอลีชาปฏิเสธ
17فَقَالَ نُعْمَانُ: «أَمَا يُعْطَى لِعَبْدِكَ حِمْلُ بَغْلَيْنِ مِنَ ٱلتُّرَابِ، لِأَنَّهُ لَا يُقَرِّبُ بَعْدُ عَبْدُكَ مُحْرَقَةً وَلَا ذَبِيحَةً لِآلِهَةٍ أُخْرَى بَلْ لِلرَّبِّ.
17นาอามาน​จึงพูด​ว่า “ถ้าอย่างนั้นโปรดมอบดิน​ให้ผู้รับใช้​ของ​ท่านเท่า​ที่ล่อสองตัวบรรทุก​ได้ เพราะ​ต่อ​แต่นี้ผู้รับใช้​ของ​ท่าน​จะ​ไม่​ถวายเครื่องเผาบูชา​หรือเครื่องบูชา​แก่พระอื่นอีก แต่​จะ​ถวายแด่พระยาห์เวห์เท่านั้น
18عَنْ هَذَا ٱلْأَمْرِ يَصْفَحُ ٱلرَّبُّ لِعَبْدِكَ: عِنْدَ دُخُولِ سَيِّدِي إِلَى بَيْتِ رِمُّونَ لِيَسْجُدَ هُنَاكَ، وَيَسْتَنِدُ عَلَى يَدِي فَأَسْجُدُ فِي بَيْتِ رِمُّونَ، فَعِنْدَ سُجُودِي فِي بَيْتِ رِمُّونَ يَصْفَحُ ٱلرَّبُّ لِعَبْدِكَ عَنْ هَذَا ٱلْأَمْرِ».
18แต่ขอพระยาห์เวห์​ทรงยกโทษผู้รับใช้​ของ​ท่าน​ในเรื่องนี้​คือ เมื่อนาย​ของข้าเข้าไป​ในวิหาร​ของริมโมน​เพื่อ​นมัสการ​ที่นั่น และ​เขาพิงแขนข้า และข้า​ต้องก้มตัว​ในวิหาร​ของริมโมน เมื่อข้าก้มตัว​ในวิหาร​ของริมโมน ขอพระยาห์เวห์​ทรงยกโทษผู้รับใช้​ของ​ท่าน​ในเรื่องนี้ด้วย”
19فَقَالَ لَهُ: «ٱمْضِ بِسَلَامٍ». وَلَمَّا مَضَى مِنْ عِنْدِهِ مَسَافَةً مِنَ ٱلْأَرْضِ،
19เอลีชาพูด​กับ​เขา​ว่า “ไปอย่างสงบเถิด” เมื่อนาอามานเดินทางออก​ไป​ได้ระยะหนึ่ง
20قَالَ جِيحْزِي غُلَامُ أَلِيشَعَ رَجُلِ ٱللهِ: «هُوَذَا سَيِّدِي قَدِ ٱمْتَنَعَ عَنْ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ يَدِ نُعْمَانَ ٱلْأَرَامِيِّ هَذَا مَا أَحْضَرَهُ. حَيٌّ هُوَ ٱلرَّبُّ، إِنِّي أَجْرِي وَرَاءَهُ وَآخُذُ مِنْهُ شَيْئًا».
20เกหะซีผู้รับใช้​ของเอลีชาคนของพระเจ้าคิด​ว่า “ดูสิ นาย​ของข้าปล่อยนาอามานชาวซีเรียคนนี้​ไป​โดย​ไม่ยอมรับสิ่ง​ที่​เขา​นำ​มา ขอสาบาน​ต่อพระยาห์เวห์ผู้ทรงพระชนม์​อยู่​ว่าข้า​จะวิ่งตาม​เขา​ไปเอาอะไร​จาก​เขาบ้าง”
21فَسَارَ جِيحْزِي وَرَاءَ نُعْمَانَ. وَلَمَّا رَآهُ نُعْمَانُ رَاكِضًا وَرَاءَهُ نَزَلَ عَنِ ٱلْمَرْكَبَةِ لِلِقَائِهِ وَقَالَ: «أَسَلَامٌ؟».
21เกหะซี​จึงวิ่งตามนาอามาน​ไป เมื่อนาอามาน​เห็นคนวิ่งตาม​มา​ก็​ลง​จากรถศึก​มา​พบ​เขา​และ​ถาม​ว่า “ทุกอย่างเรียบร้อยดี​หรือ?”
22فَقَالَ: «سَلَامٌ. إِنَّ سَيِّدِي قَدْ أَرْسَلَنِي قَائِلًا: هُوَذَا فِي هَذَا ٱلْوَقْتِ قَدْ جَاءَ إِلَيَّ غُلَامَانِ مِنْ جَبَلِ أَفْرَايِمَ مِنْ بَنِي ٱلْأَنْبِيَاءِ، فَأَعْطِهِمَا وَزْنَةَ فِضَّةٍ وَحُلَّتَيْ ثِيَابٍ».
22เกหะซี​ตอบ​ว่า “เรียบร้อยดี นาย​ของข้า​ส่งข้ามาบอก​ว่า ‘ดูสิ เมื่อครู่นี้มีชายหนุ่มสองคน​จากเหล่าศิษย์ผู้เผยพระวจนะ​มาหาข้า​จากแถบภู​เขาเอฟราอิม โปรด​ให้เงินหนึ่งตะลันต์ กับเสื้อผ้าสำหรับเปลี่ยนสองชุด​แก่​พวกเขา’”
23فَقَالَ نُعْمَانُ: «ٱقْبَلْ وَخُذْ وَزْنَتَيْنِ». وَأَلَحَّ عَلَيْهِ، وَصَرَّ وَزْنَتَيْ فِضَّةٍ فِي كِيسَيْنِ، وَحُلَّتَيِ ٱلثِّيَابِ، وَدَفَعَهَا لِغُلَامَيْهِ فَحَمَلَاهَا قُدَّامَهُ.
23นาอามาน​ตอบ​ว่า “โปรด​รับสองตะลันต์เถิด” เขาคะยั้นคะยอ​แล้วผูกเงินสองตะลันต์ไว้​ในถุงสองใบ พร้อมเสื้อผ้าสำหรับเปลี่ยนสองชุด มอบ​ให้ผู้รับใช้สองคนของ​เขาแบกเดิน​นำหน้าเกหะซี
24وَلَمَّا وَصَلَ إِلَى ٱلْأَكَمَةِ أَخَذَهَا مِنْ أَيْدِيهِمَا وَأَوْدَعَهَا فِي ٱلْبَيْتِ وَأَطْلَقَ ٱلرَّجُلَيْنِ فَٱنْطَلَقَا.
24เมื่อเกหะซี​มา​ถึงเนิน​เขา ก็​รับ​ของเหล่านั้น​จากมือ​พวกเขา​และเก็บไว้​ในบ้าน​แล้ว​ให้ชาย​ทั้งสอง​กลับ​ไป
25وَأَمَّا هُوَ فَدَخَلَ وَوَقَفَ أَمَامَ سَيِّدِهِ. فَقَالَ لَهُ أَلِيشَعُ: «مِنْ أَيْنَ يَاجِيحْزِي؟» فَقَالَ: «لَمْ يَذْهَبْ عَبْدُكَ إِلَى هُنَا أَوْ هُنَاكَ».
25จากนั้นเกหะซีเข้าไปยืน​ต่อหน้านาย​ของตน เอลีชา​ถาม​เขา​ว่า “เกหะซี เจ้า​ไปไหน​มา?” เขา​ตอบ​ว่า “ผู้รับใช้​ของ​ท่าน​ไม่​ได้​ไปไหนเลย”
26فَقَالَ لَهُ: «أَلَمْ يَذْهَبْ قَلْبِي حِينَ رَجَعَ ٱلرَّجُلُ مِنْ مَرْكَبَتِهِ لِلِقَائِكَ؟ أَهُوَ وَقْتٌ لِأَخْذِ ٱلْفِضَّةِ وَلِأَخْذِ ثِيَابٍ وَزَيْتُونٍ وَكُرُومٍ وَغَنَمٍ وَبَقَرٍ وَعَبِيدٍ وَجَوَارٍ؟
26เอลีชาพูด​กับ​เขา​ว่า “ใจ​ของข้าตาม​เจ้า​ไปด้วยไม่ใช่​หรือ เมื่อชายคนนั้นหัน​กลับ​จากรถศึก​มา​พบ​เจ้า? นี่​เป็นเวลา​ที่​จะ​รับเงิน รับเสื้อผ้า สวนมะกอก สวนองุ่น แกะ โค ผู้รับใช้ชาย และผู้รับใช้หญิง​หรือ?
27فَبَرَصُ نُعْمَانَ يَلْصَقُ بِكَ وَبِنَسْلِكَ إِلَى ٱلْأَبَدِ». فَخَرَجَ مِنْ أَمَامِهِ أَبْرَصَ كَٱلثَّلْجِ.
27เพราะฉะนั้นโรคเรื้อน​ของนาอามาน​จะติด​อยู่​กับ​เจ้า​และลูกหลาน​ของ​เจ้า ตลอด​ไป” เกหะซี​ออก​จากหน้าเอลีชา​ไป เป็นโรคเรื้อนขาวราวกับหิมะ

Tip: use the ← and → keys to turn chapters.