Lucangundru 1
Testamenta Marra (Dieri New Testament)Translation
Testamenta Marra (Dieri New Testament)
Clementine Vulgate, 1598
1Ngangau marapujeli wontjana wonti kaukaubani jaura dakala nunkangundru, mina ngaianangu terti pantjina wonti, ja ngaiani morlalu milkila,
1Quoniam quidem multi conati sunt ordinare narrationem, quæ in nobis completæ sunt, rerum:
2Jeruja worderu tanali ngaianangu kaukaubana wonti, tana ngoperandru milkieli najina wonti ja jaura jinkinietja pantjina wonti.
2sicut tradiderunt nobis, qui ab initio ipsi viderunt, et ministri fuerunt sermonis:
3Jeruja bakana ngato ngundrana warai, ngato ngoperandru pratjana jiglerali matja jakalkana warai, jenia jinkangu talku dakala, Theophilai ngantjalu.
3visum est et mihi, assecuto omnia a principio diligenter, ex ordine tibi scribere, optime Theophile,
4Ngangau jundru talku ngujamananto tananapini jaura, tanangu jundru ngujangujara matja manina.
4ut cognoscas eorum verborum, de quibus eruditus es, veritatem.
5Herodes Judaia mitaia kaparaia ditjini Priesta kulno nganana wonti, tala nunkani Zacharias, Abiaia mardundru, ja noa nunkani Aaroni ngatamura widlandru, tala nankani Elisabeth.
5Fuit in diebus Herodis, regis Judææ, sacerdos quidam nomine Zacharias de vice Abia, et uxor illius de filiabus Aaron, et nomen ejus Elisabeth.
6Pudla talku nganana wonti Godani, ja Kaparaia jirijiribani jaura pratjanani ja talkulani ngumu wodatarana ngamana wonti.
6Erant autem justi ambo ante Deum, incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini sine querela.
7Pudlali wata kupa ngamalkana wonti, ngangau Elisabeth ngameri nganana wonti, ja pudla kilpawoldra marapuni wiringana wonti.
7Et non erat illis filius, eo quod esset Elisabeth sterilis, et ambo processissent in diebus suis.
8Ja jendranguta nulu Priestaia mangini ngamalkana wonti marduwittani nunkanani Godani.
8Factum est autem, cum sacerdotio fungeretur in ordine vicis suæ ante Deum,
9Ja Priestaia wondrani malkali nina patana wonti kuli ngumu tarala, nau Godaia Kaparaia pungani wirina wonti.
9secundum consuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini:
10Ja kana wolara palarani terkana wonti ngatjila kuli ngumuja ditjini.
10et omnis multitudo populi erat orans foris hora incensi.
11Ja Kaparaia angela kulno nunkangu wondraterina wonti, nau turutupu Altaraia ngunarani terkana wonti.
11Apparuit autem illi angelus Domini, stans a dextris altaris incensi.
12Ja Zachariali nina najina, nau ngarrana wonti ja japali pantjina wonti.
12Et Zacharias turbatus est videns, et timor irruit super eum.
13Angela nunkangu jatana wonti: „Wata japali nganau Zachariajai, ngangau ngatjina jinkani ngarana warai, ja noajeli jinkanali jinkangu kanku dankala nganai, ja jundru tala nunkani dikala nganai: Johannes.
13Ait autem ad illum angelus: Ne timeas, Zacharia, quoniam exaudita est deprecatio tua: et uxor tua Elisabeth pariet tibi filium, et vocabis nomen ejus Joannem:
14Ja jundru mankina ja murla ngamalkala nganai, ja marapu mankila nganai nunkani dankanandru,
14et erit gaudium tibi, et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt:
15Ngangau nau pirna nganala nganai Kaparani; ja waina ja tapana ngurunguru nulu wata tapala nganai, ja Jaolali kulikirieli nau manamiri pantjila nganai nunkani ngandri mandrandru.
15erit enim magnus coram Domino: et vinum et siceram non bibet, et Spiritu Sancto replebitur adhuc ex utero matris suæ:
16Ja nulu Israelaia ngatamura marapu karitjimalkala nganai Kaparani Godani tananani.
16et multos filiorum Israël convertet ad Dominum Deum ipsorum:
17Ja nau nunkangu ngopera wapala nganai Eliaia jaolali ja ngurungurulali, ngaperi woraia ngara kupa worani, ja delkinietja talkulaia kirilani karitjimalkala, Kaparani kana wolara talku ngankingala.“
17et ipse præcedet ante illum in spiritu et virtute Eliæ: ut convertat corda patrum in filios, et incredulos ad prudentiam justorum, parare Domino plebem perfectam.
18Ja Zacharias angelani jatana wonti: „Worderu ngato jenia ngujamananto? Ngangau ngani pinaru, ja noa ngakani nankani ditji marapuni wiringana warai.“
18Et dixit Zacharias ad angelum: Unde hoc sciam? ego enim sum senex, et uxor mea processit in diebus suis.
19Ja angelali kalabana wonti ja nunkangu jatana wonti: „Ngani Gabrieli nganai, nauja Godani terkai, ja Nulia ngana jinpana warai, jinkangu ngankamalinanto, ja ninapini ngantjani jaura jinkangu kaukaubananto.
19Et respondens angelus dixit ei: Ego sum Gabriel, qui asto ante Deum: et missus sum loqui ad te, et hæc tibi evangelizare.
20Ja mai, jidni ngapurila nganai ja ngandandarila nganai jatala nunkangupini ditjielu, nunkangupini jenia morlalu pantjila nganai; ngangau jundru jaurani ngakanani wata morlalu ngundrana warai, tanaia morlalu pantjila nganai ditjini tananani.“
20Et ecce eris tacens, et non poteris loqui usque in diem quo hæc fiant, pro eo quod non credidisti verbis meis, quæ implebuntur in tempore suo.
21Ja kana wolarali kalkana wonti Zachariangu, to tana ngaruparana wonti, ngangau nau juri ngamana wonti Godaia pungani.
21Et erat plebs exspectans Zachariam: et mirabantur quod tardaret ipse in templo.
22Nau matja dunkana kurana, nau ngandandarina wonti tanangu ngankamalila, ja tanali ngujamana wonti, nulu mudla Godaia pungani najina warai, ja nau tanangu marali wondraterina wonti ja ngapu nganana wonti.
22Egressus autem non poterat loqui ad illos, et cognoverunt quod visionem vidisset in templo. Et ipse erat innuens illis, et permansit mutus.
23Ja jendranguta ngankana ditji nunkani matja mudana, nau tikana wonti pungaia nunkanaia.
23Et factum est, ut impleti sunt dies officii ejus, abiit in domum suam:
24Tanangupini ditjini ngadani, Elisabeth noa nunkani mandrantjurina wonti; ja nani kurukuru ngamalkaterina wonti pira mara wora, ja jatana wonti:
24post hos autem dies concepit Elisabeth uxor ejus, et occultabat se mensibus quinque, dicens:
25„Jeruja Kaparali tanangupini ditjini ngakangu ngankana paraia, tanangu Nulia ngana najina, ninta ngakani kanandru manila.“ (Ngantjani‐jaura Mariananka talpadakani ditjini.)
25Quia sic fecit mihi Dominus in diebus, quibus respexit auferre opprobrium meum inter homines.
26Pirani mara wora ja kulnuni Godali angela Gabriel jinpana wonti ngura kulnuja Galilaiaia, tala nunkani Nazaret.
26In mense autem sexto, missus est angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilææ, cui nomen Nazareth,
27Mankara kulnuni, nandru talpadakana wonti materi kulnuni, tala nunkani Joseph, Davidani pungandru; ja mankaraia tala Maria nganana wonti.
27ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David: et nomen virginis Maria.
28Ja angela nankangu wirina wonti ja jatana wonti: „Murlali nganamai murlamaninietjajai; Kapara jinkangunto, jidni murlali pirna nganai widlani!“
28Et ingressus angelus ad eam dixit: Ave gratia plena: Dominus tecum: benedicta tu in mulieribus.
29Nandru nina najina, nani ngaruparana wonti nunkani jaurandru, ja ngundraterina wonti, mina mandurini jaura jenia nganai.
29Quæ cum audisset, turbata est in sermone ejus, et cogitabat qualis esset ista salutatio.
30Ja angela nankangu jatana wonti: „Wata japali nganau Mariajai; ngangau jundru manjula mankamankana warai Godani.
30Et ait angelus ei: Ne timeas, Maria: invenisti enim gratiam apud Deum.
31Ja mai, jidni mandrantjurila nganai, ja kanku kulno dankala nganai, ja tala nunkani dikala nganai: «JESUS.»
31Ecce concipies in utero, et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum:
32Naupini pirna nganala nganai, ja tanali nina Kapara pirnaia Ngatamura dikala nganai, ja Goda Kaparali nunkangu jinkila nganai ngaperaia nunkanaia Davidani pirnalaia piri.
32hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur, et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus: et regnabit in domo Jacob in æternum,
33Ja Nau Kapara nganala nganai Jakobani pungani ngurali, ja milila nunkani wata mudala nganai.“
33et regni ejus non erit finis.
34Maria angelani jatana wonti: „Worderu jenia nganala nganai, ngangau ngato noa wata ngujamai?“
34Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco?
35Ja angelali kalabana wonti ja jatana wonti: „Jaola kulikiri jinkangu ngarila nganai, ja Kapara pirnaia ngurulali jidna walpala nganai; ngangau bakana nina Kulikirila, nina jundru dankala nganai, tanali Godaia Ngatamura dikala nganai.
35Et respondens angelus dixit ei: Spiritus Sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei.
36Ja mai, Elisabeth kamaneli jinkani bakana mandrantju nganai kankunto, ja naupini pira mara wora ja kulno nganai nankangu, nana tanali ngameri dikai.
36Et ecce Elisabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua: et hic mensis sextus est illi, quæ vocatur sterilis:
37Ngarla Godata wata ngandandarila nganai jaura pratjanani.“
37quia non erit impossibile apud Deum omne verbum.
38Maria jatana wonti: „Mai, ngani Kaparaia mili nganai, ngakangu pantjiatimai worderu jidni jatana warai!“ Ja angela nankangundru kutingana wonti. (Ngantjani jaura Mariananka mandurini ditjini)
38Dixit autem Maria: Ecce ancilla Domini: fiat mihi secundum verbum tuum. Et discessit ab illa angelus.
39Maria terkakana wonti tanangupini ditjini, ja palkana wonti mardawonpaia ngura kulnuja Judaiaia.
39Exsurgens autem Maria in diebus illis, abiit in montana cum festinatione, in civitatem Juda:
40Ja Zachariani pungani wirina wonti ja Elisabethangu mandurini jaura jinkina wonti.
40et intravit in domum Zachariæ, et salutavit Elisabeth.
41Ja jendranguta Elisabethandru Mariani mandurini jaura ngarana wonti, kupa nankani mandrani kulkungana wonti; ja Elisabeth manamiri pantjina wonti Jaolali kulikirieli.
41Et factum est, ut audivit salutationem Mariæ Elisabeth, exsultavit infans in utero ejus: et repleta est Spiritu Sancto Elisabeth:
42Ja nani ngaiala pirnali maritjina wonti ja jatana wonti: „Murlali pirna jidni nganai widlani, ja murlali pirna jinkani mandraia tandra nganai!
42et exclamavit voce magna, et dixit: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui.
43Ja wodajerindru jenia ngakangu, Kaparaia ngakanaia ngandri ngakangu wokarananto?
43Et unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me?
44Ngangau mai, matja mandurini jaura jinkani ngakangu talpani wirina, kupa mandrani ngakanani mankina kulkungana warai.
44Ecce enim ut facta est vox salutationis tuæ in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo.
45Ja murlali pirna nandru morlalu ngundrana paraia, ngangau morlalu jenia pantjila nganai, mina nankangu Kapara jatana paraia.“
45Et beata, quæ credidisti, quoniam perficientur ea, quæ dicta sunt tibi a Domino.
46Ja Maria jatana wonti: „Mungarali ngakanali Kapara jurakokala wapaia,
46Et ait Maria: [Magnificat anima mea Dominum:
47Ja jaolali ngakanali Goda Kulkanipirnandru ngakanani mankila wapaia,
47et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo.
48Ngangau Nulia najina wonti nunkani mili waka. Ngangau mai, kararindru ngana jurakokala nganai kana nguja warupotujeli.
48Quia respexit humilitatem ancillæ suæ: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes,
49Ngangau ngakangu pirnala ngankana paraia Nauja ngurunguru, ja kulikiri tala nunkani nganai.
49quia fecit mihi magna qui potens est: et sanctum nomen ejus,
50Ja kalumiltjamiltjarina nunkani ngujandru ngujani nganai tanangu, tana nunkangundru japali nganai.
50et misericordia ejus a progenie in progenies timentibus eum.
51Nulia ngurungurula ngankana wonti ngunarali nunkanali; Nulia piltjaru ngankana wonti tanana ngara ngundranani tananani pirna ngundrateriai;
51Fecit potentiam in brachio suo: dispersit superbos mente cordis sui.
52Nulia kapara worana worarana wonti pirnalaia pirindru ja wakawaka miri ngankana wonti.
52Deposuit potentes de sede, et exaltavit humiles.
53Tana maua nganana, Nulia potujeli manamiri ngankana wonti; ja tana poto pirnanto Nulia kala jinpana wonti.
53Esurientes implevit bonis: et divites dimisit inanes.
54Nulia Israeli milini nunkanani marangokana wonti kalumiltjamiltjarina nunkani ngundrala.
54Suscepit Israël puerum suum, recordatus misericordiæ suæ:
55Worderu Nauja jatana wonti ngaianani ngaperi worani, Abrahamangu ja ngatamurani nunkanani ngurali.“
55sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et semini ejus in sæcula.]
56Maria nankangu jela pira parkulu ngamana wonti, ja ngadani pungaia nankanaia tikana wonti. (Ngantjani‐jaura Johannes multibanietjaia ditjini.)
56Mansit autem Maria cum illa quasi mensibus tribus: et reversa est in domum suam.
57Elisabethananka ditji matja wokarana, nandru dankananto, ja nandru kupa ngatani dankana wonti.
57Elisabeth autem impletum est tempus pariendi, et peperit filium.
58Ja jenimalinietjali ja kamanelieli nankanali ngarana wonti worderu Kapara kalumiltjamiltjarina nunkani nankangu pirna ngankala wiri; ja tana nankangunto mankina wonti.
58Et audierunt vicini et cognati ejus quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa, et congratulabantur ei.
59Ja jendranguta ditji mara wora ja parkulani tana wokarana wonti nina kanku karuwali ngankala, ja tanali nina ngaperi nunkani jeri „Zacharias“ dikana wonti.
59Et factum est in die octavo, venerunt circumcidere puerum, et vocabant eum nomine patris sui Zachariam.
60Ja ngandrieli nunkanali kalabana wonti ja jatana wonti: „A‐ai, Johannes tala nunkani nganala nganai.“
60Et respondens mater ejus, dixit: Nequaquam, sed vocabitur Joannes.
61Ja tana nankangu jatana wonti: „Wata kamaneli kulno jinkani nganai, nina tanali ninapini tala dikai.“
61Et dixerunt ad illam: Quia nemo est in cognatione tua, qui vocetur hoc nomine.
62Tanali ngaperi nunkani marali jekibana wonti, worderu nulu ngantjai ninaia dikala.
62Innuebant autem patri ejus, quem vellet vocari eum.
63Ja nau ngatjina wonti marda pirrapirrani ja dakana wonti ja jatana wonti: „Johannes tala nunkani nganai.“ Ja tana pratjana ngaruparana wonti.
63Et postulans pugillarem scripsit, dicens: Joannes est nomen ejus. Et mirati sunt universi.
64Nurujeli mana nunkani piririna wonti, ja tali nunkani walturina wonti, ja nau jatana wonti ja Goda jurakokana wonti.
64Apertum est autem illico os ejus, et lingua ejus, et loquebatur benedicens Deum.
65Ja jenimalinietja pratjana japali pantjina wonti, ja Judaia mardawonpa worani tana ngankamalina wonti jenia jaura pratjanandru.
65Et factus est timor super omnes vicinos eorum: et super omnia montana Judææ divulgabantur omnia verba hæc:
66Ja pratjana, tanali jenia ngarana wonti, jenia ngarali patana wonti ja jatana wonti: „Mina naupini kupa pantjila nganai?“ Ngangau Kaparaia mara nunkangunto nganana wonti.
66et posuerunt omnes qui audierant in corde suo, dicentes: Quis, putas, puer iste erit? etenim manus Domini erat cum illo.
67Ja Zacharias, ngaperi nunkani, Jaolali kulikirieli manamiri pantjina wonti, ja nulu talpadakana wonti ja jatana wonti:
67Et Zacharias pater ejus repletus est Spiritu Sancto: et prophetavit, dicens:
68„Jurakokana nganaiatimai Kaparani, Israelaia Godani, ngangau Nulia najina wonti ja kulkana ngankingana wonti kana wolarani nunkanani,
68[Benedictus Dominus Deus Israël, quia visitavit, et fecit redemptionem plebis suæ:
69Ja Nulia murlaia jurietjali ngaianangu jiritjibana wonti Davidani milini nunkanani pungani,
69et erexit cornu salutis nobis in domo David pueri sui,
70Worderu Nauja jatana wonti nunkani Prophetaia kulikiria manali, tana ngopera nganana wonti.
70sicut locutum est per os sanctorum, qui a sæculo sunt, prophetarum ejus:
71Nulia ngaianana kulkananto ngaianani talpalandru, ja mara pratjanandru tana ngaianangu kalakalariai,
71salutem ex inimicis nostris, et de manu omnium qui oderunt nos:
72Kalumiltjamiltjarina ngankala ngaianani ngaperi worani, ja ngundrala nunkani Testamenta kulikiri;
72ad faciendam misericordiam cum patribus nostris: et memorari testamenti sui sancti:
73Jaura morlalu, nina Nulia talpadakana wonti Abrahamangu ngaperi ngaiananani, ngaianangu jinkila.
73jusjurandum, quod juravit ad Abraham patrem nostrum, daturum se nobis
74Ngangau ngaiana japanguru, Nulia ngaiananana tulaia marani matja kulkana, mili nunkani nganananto.
74ut sine timore, de manu inimicorum nostrorum liberati, serviamus illi
75Kulikirilani ja talkulani nunkani mudlani ditjini warupotuni ngaiananani.
75in sanctitate et justitia coram ipso, omnibus diebus nostris.
76Ja bakana jidna, kupajai, tanali Kapara pirnaia Propheta dikala nganai, ngangau jidni ngopera wapala nganai Kaparaia mudlani, palto nunkani ngankingala.
76Et tu puer, propheta Altissimi vocaberis: præibis enim ante faciem Domini parare vias ejus,
77Murlaia ngujamani jinkila kana wolarani nunkanani, madlentji tanani kalingala.
77ad dandam scientiam salutis plebi ejus in remissionem peccatorum eorum
78Godaia ngaiananaia ngarali kalumiltjamiltjarinandru, nunkangundru ngaianangu mirindru praitji dunkana warai,
78per viscera misericordiæ Dei nostri, in quibus visitavit nos, oriens ex alto:
79Tanangu mintjila, tana ngalpurani ja naria pungalani ngamanani, ngaianani tidna murlaia paltuni wirilkala.“
79illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent: ad dirigendos pedes nostros in viam pacis.]
80Kupa pirnarina wonti ja ngurungururina wonti Jaolali; ja nau pitarani nganana wonti nunkangupini ditjielu, nau Juda kanani wondraterina wonti.
80Puer autem crescebat, et confortabatur spiritu: et erat in desertis usque in diem ostensionis suæ ad Israël.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.