Danihelis Prophetæ 2
Clementine Vulgate, 1598Translation
Clementine Vulgate, 1598
Freedom Bible (Thai)
1In anno secundo regni Nabuchodonosor, vidit Nabuchodonosor somnium, et conterritus est spiritus ejus, et somnium ejus fugit ab eo.
1ในปีที่สองของรัชกาลเนบูคัดเนสซาร์ กษัตริย์ทรงฝันหลายครั้งจนพระทัยเป็นกังวลและบรรทมไม่หลับ
2Præcepit autem rex ut convocarentur arioli, et magi, et malefici, et Chaldæi, ut indicarent regi somnia sua. Qui cum venissent, steterunt coram rege.
2กษัตริย์จึงทรงสั่งให้เรียกผู้ใช้เวทมนตร์ ผู้ร่ายคาถา หมอผี และชาวเคลเดีย มาเล่าความฝันให้ฟัง พวกเขาเข้ามายืนต่อหน้ากษัตริย์
3Et dixit ad eos rex: Vidi somnium, et mente confusus ignoro quid viderim.
3กษัตริย์ตรัสว่า “เราฝันเรื่องหนึ่ง ใจเราร้อนรนอยากรู้ความฝันนั้น”
4Responderuntque Chaldæi regi syriace: Rex, in sempiternum vive ! dic somnium servis tuis, et interpretationem ejus indicabimus.
4ชาวเคลเดียทูลตอบกษัตริย์เป็นภาษาอราเมอิกว่า “ขอพระองค์ทรงพระเจริญตลอดไป! ขอพระองค์ตรัสเล่าความฝันให้พวกข้าพเจ้าผู้รับใช้ฟัง แล้วพวกข้าพเจ้าจะอธิบายความหมาย”
5Et respondens rex ait Chaldæis: Sermo recessit a me: nisi indicaveritis mihi somnium, et conjecturam ejus, peribitis vos, et domus vestræ publicabuntur.
5กษัตริย์ตรัสตอบชาวเคลเดียว่า “เราจำเรื่องนั้นไม่ได้แล้ว ถ้าพวกเจ้าไม่บอกทั้งความฝันและความหมายให้เรารู้ เราจะสั่งให้หั่นพวกเจ้าเป็นชิ้นๆ และทำให้บ้านของพวกเจ้ากลายเป็นกองมูล
6Si autem somnium, et conjecturam ejus narraveritis, præmia, et dona, et honorem multum accipietis a me. Somnium igitur, et interpretationem ejus indicate mihi.
6แต่ถ้าบอกความฝันและความหมายได้ พวกเจ้าจะได้รับของขวัญ รางวัล และเกียรติอย่างสูงจากเรา จงบอกความฝันและความหมายมา”
7Responderunt secundo, atque dixerunt: Rex somnium dicat servis suis, et interpretationem illius indicabimus.
7พวกเขาทูลตอบอีกครั้งว่า “ขอกษัตริย์ตรัสเล่าความฝันให้พวกข้าพเจ้าผู้รับใช้ฟัง แล้วพวกข้าพเจ้าจะอธิบายความหมาย”
8Respondit rex, et ait: Certe novi quod tempus redimitis, scientes quod recesserit a me sermo.
8กษัตริย์ตรัสตอบว่า “เรารู้แน่ว่าพวกเจ้ากำลังถ่วงเวลา เพราะเห็นว่าเราจำเรื่องนั้นไม่ได้แล้ว
9Si ergo somnium non indicaveritis mihi, una est de vobis sententia, quod interpretationem quoque fallacem, et deceptione plenam composueritis, ut loquamini mihi donec tempus pertranseat. Somnium itaque dicite mihi, ut sciam quod interpretationem quoque ejus veram loquamini.
9ถ้าพวกเจ้าไม่บอกความฝันให้เรารู้ พวกเจ้าก็มีโทษสถานเดียว พวกเจ้าเตรียมคำโกหกหลอกลวงไว้พูดกับเรา หวังรอให้สถานการณ์เปลี่ยนไป จงบอกความฝันมา แล้วเราจะรู้ว่าพวกเจ้าสามารถอธิบายความหมายได้”
10Respondentes ergo Chaldæi coram rege, dixerunt: Non est homo super terram, qui sermonem tuum, rex, possit implere: sed neque regum quisquam magnus et potens verbum hujuscemodi sciscitatur ab omni ariolo, et mago, et Chaldæo.
10ชาวเคลเดียทูลตอบกษัตริย์ว่า “ไม่มีมนุษย์คนใดในโลกบอกเรื่องที่กษัตริย์ต้องการได้ เพราะไม่เคยมีกษัตริย์ เจ้านาย หรือผู้ปกครองคนใดเรียกร้องเช่นนี้จากผู้ใช้เวทมนตร์ ผู้ร่ายคาถา หรือชาวเคลเดีย
11Sermo enim, quem tu quæris, rex, gravis est: nec reperietur quisquam qui indicet illum in conspectu regis, exceptis diis, quorum non est cum hominibus conversatio.
11สิ่งที่กษัตริย์เรียกร้องนั้นยากยิ่ง ไม่มีใครบอกพระองค์ได้ นอกจากเทพเจ้า ซึ่งไม่ได้อยู่ร่วมกับมนุษย์ที่มีเลือดเนื้อ”
12Quo audito, rex, in furore et in ira magna, præcepit ut perirent omnes sapientes Babylonis.
12เมื่อได้ยินเช่นนี้ กษัตริย์ทรงโกรธจัดและสั่งให้ฆ่านักปราชญ์ทุกคนในบาบิโลน
13Et egressa sententia, sapientes interficiebantur: quærebanturque Daniel et socii ejus, ut perirent.
13คำสั่งจึงออกไปให้นักปราชญ์ทั้งหลายต้องตาย และมีคนไปตามหาดาเนียลกับเพื่อนๆ เพื่อจะฆ่าเสียด้วย
14Tunc Daniel requisivit de lege atque sententia ab Arioch principe militiæ regis, qui egressus fuerat ad interficiendos sapientes Babylonis.
14ดาเนียลพูดอย่างมีไหวพริบและรอบคอบกับอารีโอค ผู้บัญชาการทหารรักษาพระองค์ ซึ่งออกมาฆ่านักปราชญ์ของบาบิโลน
15Et interrogavit eum, qui a rege potestatem acceperat, quam ob causam tam crudelis sententia a facie regis esset egressa. Cum ergo rem indicasset Arioch Danieli,
15เขาถามอารีโอค ผู้บัญชาการของกษัตริย์ว่า “ทำไมคำสั่งของกษัตริย์จึงเร่งด่วนนัก?” อารีโอคจึงเล่าเรื่องให้ดาเนียลฟัง
16Daniel ingressus rogavit regem ut tempus daret sibi ad solutionem indicandam regi.
16ดาเนียลเข้าไปขอให้กษัตริย์กำหนดเวลาให้เขา เพื่อจะอธิบายความหมายของความฝันให้พระองค์รู้
17Et ingressus est domum suam, Ananiæque et Misaëli et Azariæ, sociis suis, indicavit negotium,
17แล้วดาเนียลกลับบ้าน เล่าเรื่องให้ฮานันยาห์ มิชาเอล และอาซาริยาห์ เพื่อนๆ ฟัง
18ut quærerent misericordiam a facie Dei cæli super sacramento isto, et non perirent Daniel et socii ejus cum ceteris sapientibus Babylonis.
18ขอให้พวกเขาวิงวอนพระเจ้าแห่งฟ้าสวรรค์ให้เมตตาเปิดเผยความลับนี้ เพื่อดาเนียลกับเพื่อนๆ จะไม่ต้องตายพร้อมกับนักปราชญ์คนอื่นๆ ในบาบิโลน
19Tunc Danieli mysterium per visionem nocte revelatum est: et benedixit Daniel Deum cæli,
19คืนนั้น ดาเนียลได้รับรู้ความลับในนิมิต เขาจึงสรรเสริญพระเจ้าแห่งฟ้าสวรรค์
20et locutus ait: Sit nomen Domini benedictum a sæculo et usque in sæculum: quia sapientia et fortitudo ejus sunt.
20ดาเนียลกล่าวว่า “ขอพระนามของพระเจ้าได้รับการสรรเสริญตลอดไป เพราะปัญญาและฤทธิ์อำนาจเป็นของพระองค์
21Et ipse mutat tempora, et ætates: transfert regna, atque constituit: dat sapientiam sapientibus, et scientiam intelligentibus disciplinam.
21พระองค์เปลี่ยนยุคและกาลเวลา ปลดกษัตริย์และตั้งกษัตริย์ ให้ปัญญาแก่ผู้มีปัญญา และให้ความรู้แก่ผู้มีความเข้าใจ
22Ipse revelat profunda et abscondita, et novit in tenebris constituta: et lux cum eo est.
22พระองค์เปิดเผยสิ่งลึกซึ้งและเร้นลับ รู้ว่ามีอะไรอยู่ในความมืด และแสงสว่างอยู่กับพระองค์
23Tibi, Deus patrum nostrorum, confiteor, teque laudo, quia sapientiam et fortitudinem dedisti mihi, et nunc ostendisti mihi quæ rogavimus te, quia sermonem regis aperuisti nobis.
23ข้าพเจ้าขอบคุณและสรรเสริญพระองค์ พระเจ้าแห่งบรรพบุรุษของข้าพเจ้า พระองค์ให้ปัญญาและกำลังแก่ข้าพเจ้า บัดนี้ได้เปิดเผยสิ่งที่พวกเราวิงวอนขอ ให้พวกเรารู้เรื่องที่กษัตริย์ต้องการแล้ว”
24Post hæc Daniel ingressus ad Arioch, quem constituerat rex ut perderet sapientes Babylonis, sic ei locutus est: Sapientes Babylonis ne perdas: introduc me in conspectu regis, et solutionem regi narrabo.
24ดาเนียลจึงไปหาอารีโอค ผู้ที่กษัตริย์ทรงสั่งให้ฆ่านักปราชญ์ของบาบิโลน และบอกว่า “อย่าฆ่านักปราชญ์ของบาบิโลนเลย พาข้าพเจ้าไปเข้าเฝ้ากษัตริย์ แล้วข้าพเจ้าจะอธิบายความหมายให้พระองค์ฟัง”
25Tunc Arioch festinus introduxit Danielem ad regem, et dixit ei: Inveni hominem de filiis transmigrationis Juda, qui solutionem regi annuntiet.
25อารีโอครีบพาดาเนียลไปเข้าเฝ้ากษัตริย์ และทูลว่า “ข้าพเจ้าพบคนหนึ่งในหมู่เชลยจากยูดาห์ เขาจะอธิบายความหมายให้กษัตริย์รู้ได้”
26Respondit rex, et dixit Danieli, cujus nomen erat Baltassar: Putasne vere potes mihi indicare somnium, quod vidi, et interpretationem ejus?
26กษัตริย์ตรัสถามดาเนียล ซึ่งมีชื่อว่าเบลเทชัสซาร์ว่า “เจ้าบอกความฝันที่เราเห็นและอธิบายความหมายให้เรารู้ได้หรือ?”
27Et respondens Daniel coram rege, ait: Mysterium, quod rex interrogat, sapientes, magi, arioli, et aruspices nequeunt indicare regi:
27ดาเนียลทูลตอบกษัตริย์ว่า “ความลับที่กษัตริย์ต้องการรู้นั้น นักปราชญ์ ผู้ร่ายคาถา ผู้ใช้เวทมนตร์ หรือผู้ทำนาย ไม่มีใครบอกพระองค์ได้
28sed est Deus in cælo revelans mysteria, qui indicavit tibi, rex Nabuchodonosor, quæ ventura sunt in novissimis temporibus. Somnium tuum, et visiones capitis tui in cubili tuo hujuscemodi sunt.
28แต่มีพระเจ้าอยู่ในฟ้าสวรรค์ ผู้เปิดเผยความลับ พระองค์ให้กษัตริย์เนบูคัดเนสซาร์รู้สิ่งที่จะเกิดขึ้นในวันข้างหน้า ความฝันและนิมิตที่พระองค์ทอดพระเนตรเห็นขณะนอนอยู่มีดังนี้
29Tu, rex, cogitare cœpisti in strato tuo, quid esset futurum post hæc: et qui revelat mysteria, ostendit tibi quæ ventura sunt.
29“ข้าแต่กษัตริย์ ขณะพระองค์บรรทมอยู่ ทรงคิดถึงสิ่งที่จะเกิดขึ้นภายหลัง และองค์ผู้เปิดเผยความลับได้ให้พระองค์รู้สิ่งที่จะเกิดขึ้น
30Mihi quoque non in sapientia, quæ est in me plus quam in cunctis viventibus, sacramentum hoc revelatum est: sed ut interpretatio regi manifesta fieret, et cogitationes mentis tuæ scires.
30ส่วนข้าพเจ้า ความลับนี้ไม่ได้เปิดเผยแก่ข้าพเจ้าเพราะมีปัญญาเหนือกว่าคนอื่นๆ แต่เพื่อให้กษัตริย์รู้ความหมาย และเข้าใจสิ่งที่อยู่ในใจของพระองค์
31Tu, rex, videbas, et ecce quasi statua una grandis: statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te, et intuitus ejus erat terribilis.
31“ข้าแต่กษัตริย์ พระองค์ทอดพระเนตรเห็น รูปปั้นขนาดใหญ่ รูปปั้นนี้มหึมาและส่องประกายเจิดจ้า ยืนอยู่ต่อหน้าพระองค์ รูปลักษณ์ของมันน่าสะพรึงกลัว
32Hujus statuæ caput ex auro optimo erat, pectus autem et brachia de argento, porro venter et femora ex ære,
32หัวของรูปปั้นทำด้วยทองคำเนื้อดี อกและแขนทำด้วยเงิน ท้องและต้นขาทำด้วยทองสัมฤทธิ์
33tibiæ autem ferreæ: pedum quædam pars erat ferrea, quædam autem fictilis.
33ขาทำด้วยเหล็ก ส่วนเท้าทำด้วยเหล็กปนดินเหนียว
34Videbas ita, donec abscissus est lapis de monte sine manibus: et percussit statuam in pedibus ejus ferreis et fictilibus, et comminuit eos.
34ขณะพระองค์ทอดพระเนตรอยู่ มีก้อนหินก้อนหนึ่งที่สกัดออกมาโดยไม่อาศัยมือใด แล้วกระแทกเท้ารูปปั้นที่ทำด้วยเหล็กและดินเหนียวจนแตกเป็นชิ้นๆ
35Tunc contrita sunt pariter ferrum, testa, æs, argentum, et aurum, et redacta quasi in favillam æstivæ areæ, quæ rapta sunt vento, nullusque locus inventus est eis: lapis autem, qui percusserat statuam, factus est mons magnus, et implevit universam terram.
35เหล็ก ดินเหนียว ทองสัมฤทธิ์ เงิน และทองคำ จึงแตกละเอียดพร้อมกัน กลายเป็นเหมือนแกลบบนลานนวดข้าวในฤดูร้อน ลมพัดพาไปจนไม่เหลือร่องรอย ส่วนก้อนหินที่กระแทกรูปปั้นกลายเป็นภูเขาใหญ่ ปกคลุมทั่วทั้งโลก
36Hoc est somnium: interpretationem quoque ejus dicemus coram te, rex.
36“นี่คือความฝัน พวกข้าพเจ้าจะอธิบายความหมายให้กษัตริย์ฟัง
37Tu rex regum es: et Deus cæli regnum, et fortitudinem, et imperium, et gloriam dedit tibi:
37ข้าแต่กษัตริย์ พระองค์เป็นกษัตริย์เหนือกษัตริย์ทั้งหลาย พระเจ้าแห่งฟ้าสวรรค์ให้ราชอาณาจักร อำนาจ กำลัง และความรุ่งโรจน์แก่พระองค์
38et omnia, in quibus habitant filii hominum, et bestiæ agri: volucres quoque cæli dedit in manu tua, et sub ditione tua universa constituit: tu es ergo caput aureum.
38ไม่ว่ามนุษย์อาศัยอยู่ที่ไหน พระเจ้าก็ให้สัตว์ในทุ่งและนกในท้องฟ้าอยู่ในอำนาจของกษัตริย์ และให้กษัตริย์ปกครองสิ่งเหล่านี้ทั้งหมด พระองค์คือหัวทองคำ
39Et post te consurget regnum aliud minus te argenteum: et regnum tertium aliud æreum, quod imperabit universæ terræ.
39“ต่อจากพระองค์ จะมีอาณาจักรอีกแห่งหนึ่งเกิดขึ้น ซึ่งด้อยกว่าพระองค์ แล้วจะมีอาณาจักรที่สาม เป็นทองสัมฤทธิ์ ปกครองทั่วทั้งโลก
40Et regnum quartum erit velut ferrum: quomodo ferrum comminuit, et domat omnia, sic comminuet, et conteret omnia hæc.
40อาณาจักรที่สี่จะแข็งแกร่งเหมือนเหล็ก เพราะเหล็กทุบให้แตกและปราบได้ทุกสิ่ง เช่นเดียวกับเหล็กที่บดขยี้สิ่งเหล่านั้น อาณาจักรนี้จะทุบทำลายและบดขยี้
41Porro quia vidisti pedum, et digitorum partem testæ figuli, et partem ferream, regnum divisum erit: quod tamen de plantario ferri orietur, secundum quod vidisti ferrum mistum testæ ex luto.
41ส่วนเท้าและนิ้วเท้าที่พระองค์ทอดพระเนตรเห็น ทำด้วยดินเหนียวของช่างปั้นปนเหล็ก หมายถึงอาณาจักรที่แตกแยก แต่ยังมีความแข็งแกร่งของเหล็กอยู่ ดังที่พระองค์ทอดพระเนตรเห็นเหล็กผสมกับดินเหนียวเปียก
42Et digitos pedum ex parte ferreos, et ex parte fictiles: ex parte regnum erit solidum, et ex parte contritum.
42นิ้วเท้าทำด้วยเหล็กปนดินเหนียวฉันใด อาณาจักรนั้นก็จะมีส่วนที่แข็งแกร่งและส่วนที่เปราะฉันนั้น
43Quod autem vidisti ferrum mistum testæ ex luto, commiscebuntur quidem humano semine, sed non adhærebunt sibi, sicut ferrum misceri non potest testæ.
43เหล็กที่พระองค์ทอดพระเนตรเห็นผสมกับดินเหนียวเปียก หมายความว่าพวกเขาจะปะปนกับเชื้อสายมนุษย์ แต่จะไม่ผูกพันเป็นหนึ่งเดียวกัน เหมือนเหล็กที่ไม่ผสมเป็นเนื้อเดียวกับดินเหนียว
44In diebus autem regnorum illorum suscitabit Deus cæli regnum, quod in æternum non dissipabitur, et regnum ejus alteri populo non tradetur: comminuet autem, et consumet universa regna hæc, et ipsum stabit in æternum.
44“ในสมัยของกษัตริย์เหล่านั้น พระเจ้าแห่งฟ้าสวรรค์จะตั้งอาณาจักรที่ไม่มีวันถูกทำลาย และอำนาจปกครองจะไม่ตกเป็นของชนชาติอื่น อาณาจักรนี้จะทุบทำลายอาณาจักรเหล่านั้นทั้งหมดจนสิ้น และจะดำรงอยู่ตลอดไป
45Secundum quod vidisti, quod de monte abscissus est lapis sine manibus, et comminuit testam, et ferrum, et æs, et argentum, et aurum, Deus magnus ostendit regi quæ ventura sunt postea: et verum est somnium, et fidelis interpretatio ejus.
45ดังที่พระองค์ทอดพระเนตรเห็นก้อนหินถูกสกัดจากภูเขาโดยไม่อาศัยมือใด แล้วทุบเหล็ก ทองสัมฤทธิ์ ดินเหนียว เงิน และทองคำให้แตก พระเจ้าผู้ยิ่งใหญ่ได้ให้กษัตริย์รู้สิ่งที่จะเกิดขึ้นภายหลัง ความฝันนี้แน่นอน และความหมายที่อธิบายนี้เชื่อถือได้”
46Tunc rex Nabuchodonosor cecidit in faciem suam, et Danielem adoravit, et hostias, et incensum præcepit ut sacrificarent ei.
46กษัตริย์เนบูคัดเนสซาร์ทรงหมอบลงกราบนมัสการดาเนียล และสั่งให้นำเครื่องบูชากับเครื่องหอมมาถวายแก่เขา
47Loquens ergo rex, ait Danieli: Vere Deus vester Deus deorum est, et Dominus regum, et revelans mysteria: quoniam tu potuisti aperire hoc sacramentum.
47กษัตริย์ตรัสกับดาเนียลว่า “พระเจ้าของพวกเจ้าเป็นพระเจ้าเหนือเทพเจ้าทั้งปวง เป็นเจ้าเหนือกษัตริย์ทั้งปวง และเป็นผู้เปิดเผยความลับอย่างแท้จริง เพราะเจ้าสามารถเปิดเผยความลับนี้ได้”
48Tunc rex Danielem in sublime extulit, et munera multa et magna dedit ei: et constituit eum principem super omnes provincias Babylonis, et præfectum magistratuum super cunctos sapientes Babylonis.
48กษัตริย์ทรงยกดาเนียลให้เป็นใหญ่ มอบของขวัญล้ำค่ามากมายให้เขา แต่งตั้งให้ปกครองมณฑลบาบิโลนทั้งหมด และเป็นหัวหน้าปกครองนักปราชญ์ทุกคนของบาบิโลน
49Daniel autem postulavit a rege, et constituit super opera provinciæ Babylonis Sidrach, Misach, et Abdenago: ipse autem Daniel erat in foribus regis.
49ตามคำขอของดาเนียล กษัตริย์ทรงแต่งตั้งชัดรัค เมชัค และอาเบดเนโก ให้ดูแลกิจการของมณฑลบาบิโลน ส่วนดาเนียลประจำอยู่ที่ประตูวังของกษัตริย์
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.