דִּבְרֵי הַיָּמִים ב 32
Hebrew Old Testament (Masoretic Text)Original language
Hebrew Old Testament (Masoretic Text)
Freedom Bible (Thai)
1אַחֲרֵ֨י הַדְּבָרִ֤ים וְהָאֱמֶת֙ הָאֵ֔לֶּה בָּ֖א סַנְחֵרִ֣יב מֶֽלֶךְ־אַשּׁ֑וּר וַיָּבֹ֣א בִֽיהוּדָ֗ה וַיִּ֙חַן֙ עַל־הֶעָרִ֣ים הַבְּצֻרֹ֔ות וַיֹּ֖אמֶר לְבִקְעָ֥ם אֵלָֽיו׃
1หลังจากเหตุการณ์เหล่านี้และความซื่อสัตย์ของเฮเซคียาห์ เซนนาเคอริบกษัตริย์อัสซีเรียยกทัพเข้ายูดาห์ ตั้งค่ายล้อมเมืองป้อมปราการและตั้งใจยึดไว้
2וַיַּרְא֙ יְחִזְקִיָּ֔הוּ כִּי־בָ֖א סַנְחֵרִ֑יב וּפָנָ֕יו לַמִּלְחָמָ֖ה עַל־יְרוּשָׁלָֽ͏ִם׃
2เฮเซคียาห์เห็นว่าเซนนาเคอริบมุ่งจะโจมตีเยรูซาเล็ม
3וַיִּוָּעַ֗ץ עִם־שָׂרָיו֙ וְגִבֹּרָ֔יו לִסְתֹּום֙ אֶת־מֵימֵ֣י הָעֲיָנֹ֔ות אֲשֶׁ֖ר מִח֣וּץ לָעִ֑יר וַֽיַּעְזְרֽוּהוּ׃
3จึงปรึกษาผู้นำกับนักรบกล้าหาญว่าจะปิดตาน้ำพุนอกเมือง พวกเขาร่วมมือกัน
4וַיִּקָּבְצ֣וּ עַם־רָ֔ב וַֽיִּסְתְּמוּ֙ אֶת־כָּל־הַמַּעְיָנֹ֔ות וְאֶת־הַנַּ֛חַל הַשֹּׁוטֵ֥ף בְּתֹוךְ־הָאָ֖רֶץ לֵאמֹ֑ר לָ֤מָּה יָבֹ֙ואוּ֙ מַלְכֵ֣י אַשּׁ֔וּר וּמָצְא֖וּ מַ֥יִם רַבִּֽים׃
4ผู้คนจำนวนมากมาช่วยปิดตาน้ำพุทุกแห่งและลำธารที่ไหลผ่านกลางแผ่นดิน โดยกล่าวว่า “จะปล่อยให้กษัตริย์อัสซีเรียมาถึงแล้วพบน้ำมากมายทำไม”
5וַיִּתְחַזַּ֡ק וַיִּבֶן֩ אֶת־כָּל־הַחֹומָ֨ה הַפְּרוּצָ֜ה וַיַּ֣עַל עַל־הַמִּגְדָּלֹ֗ות וְלַח֙וּצָה֙ הַחֹומָ֣ה אַחֶ֔רֶת וַיְחַזֵּ֥ק אֶת־הַמִּלֹּ֖וא עִ֣יר דָּוִ֑יד וַיַּ֥עַשׂ שֶׁ֛לַח לָרֹ֖ב וּמָגִנִּֽים׃
5เฮเซคียาห์รวบรวมกำลังใจ ซ่อมกำแพงส่วนที่พัง เพิ่มความสูงถึงหอคอย สร้างกำแพงอีกชั้นด้านนอก เสริมป้อมมิลโลในนครดาวิด และทำอาวุธกับโล่จำนวนมาก
6וַיִּתֵּ֛ן שָׂרֵ֥י מִלְחָמֹ֖ות עַל־הָעָ֑ם וַיִּקְבְּצֵ֣ם אֵלָ֗יו אֶל־רְחֹוב֙ שַׁ֣עַר הָעִ֔יר וַיְדַבֵּ֥ר עַל־לְבָבָ֖ם לֵאמֹֽר׃
6เขาตั้งผู้บังคับบัญชาทหารดูแลประชาชน เรียกทุกคนมารวมกันที่ลานกว้างข้างประตูเมือง แล้วพูดให้กำลังใจว่า
7חִזְק֣וּ וְאִמְצ֔וּ אַל־תִּֽירְא֣וּ וְאַל־תֵּחַ֗תּוּ מִפְּנֵי֙ מֶ֣לֶךְ אַשּׁ֔וּר וּמִלִּפְנֵ֖י כָּל־הֶהָמֹ֣ון אֲשֶׁר־עִמֹּ֑ו כִּֽי־עִמָּ֥נוּ רַ֖ב מֵעִמֹּֽו׃
7“จงเข้มแข็งและกล้าหาญ อย่ากลัวหรือท้อใจเพราะกษัตริย์อัสซีเรียกับกองทัพมากมายของเขา ฝ่ายเรามีผู้ยิ่งใหญ่กว่าฝ่ายเขา
8עִמֹּו֙ זְרֹ֣ועַ בָּשָׂ֔ר וְעִמָּ֜נוּ יְהוָ֤ה אֱלֹהֵ֙ינוּ֙ לְעָזְרֵ֔נוּ וּלְהִלָּחֵ֖ם מִלְחֲמֹתֵ֑נוּ וַיִּסָּמְכ֣וּ הָעָ֔ם עַל־דִּבְרֵ֖י יְחִזְקִיָּ֥הוּ מֶֽלֶךְ־יְהוּדָֽה׃ פ
8เขามีเพียงกำลังมนุษย์ แต่เรามีพระยาห์เวห์พระเจ้าของเราทรงช่วยและทรงรบให้” ประชาชนจึงเชื่อมั่นในคำของกษัตริย์เฮเซคียาห์
9אַ֣חַר זֶ֗ה שָׁ֠לַח סַנְחֵרִ֨יב מֶֽלֶךְ־אַשּׁ֤וּר עֲבָדָיו֙ יְר֣וּשָׁלַ֔יְמָה וְהוּא֙ עַל־לָכִ֔ישׁ וְכָל־מֶמְשַׁלְתֹּ֖ו עִמֹּ֑ו עַל־יְחִזְקִיָּ֙הוּ֙ מֶ֣לֶךְ יְהוּדָ֔ה וְעַל־כָּל־יְהוּדָ֛ה אֲשֶׁ֥ר בִּירוּשָׁלַ֖͏ִם לֵאמֹֽר׃
9ต่อมาเซนนาเคอริบกษัตริย์อัสซีเรียซึ่งกำลังโจมตีลาคีชพร้อมกองทัพทั้งหมด ส่งคนไปเยรูซาเล็มพร้อมสารถึงเฮเซคียาห์กษัตริย์ยูดาห์และชาวยูดาห์ในเมืองว่า
10כֹּ֣ה אָמַ֔ר סַנְחֵרִ֖יב מֶ֣לֶךְ אַשּׁ֑וּר עַל־מָה֙ אַתֶּ֣ם בֹּטְחִ֔ים וְיֹשְׁבִ֥ים בְּמָצֹ֖ור בִּירוּשָׁלָֽ͏ִם׃
10“เซนนาเคอริบกษัตริย์อัสซีเรียกล่าวว่า ‘พวกเจ้าพึ่งใคร จึงยังทนถูกล้อมอยู่ในเยรูซาเล็ม
11הֲלֹ֤א יְחִזְקִיָּ֙הוּ֙ מַסִּ֣ית אֶתְכֶ֔ם לָתֵ֣ת אֶתְכֶ֔ם לָמ֛וּת בְּרָעָ֥ב וּבְצָמָ֖א לֵאמֹ֑ר יְהוָ֣ה אֱלֹהֵ֔ינוּ יַצִּילֵ֕נוּ מִכַּ֖ף מֶ֥לֶךְ אַשּֽׁוּר׃
11เฮเซคียาห์กำลังหลอกให้พวกเจ้าตายเพราะอดอาหารและขาดน้ำมิใช่หรือ เขาบอกว่า “พระยาห์เวห์พระเจ้าของเราจะช่วยให้พ้นมือกษัตริย์อัสซีเรีย”
12הֲלֹא־הוּא֙ יְחִזְקִיָּ֔הוּ הֵסִ֥יר אֶת־בָּמֹתָ֖יו וְאֶת־מִזְבְּחֹתָ֑יו וַיֹּ֨אמֶר לִֽיהוּדָ֤ה וְלִֽירוּשָׁלַ֙͏ִם֙ לֵאמֹ֔ר לִפְנֵ֨י מִזְבֵּ֧חַ אֶחָ֛ד תִּֽשְׁתַּחֲו֖וּ וְעָלָ֥יו תַּקְטִֽירוּ׃
12เฮเซคียาห์คนนี้เองมิใช่หรือที่รื้อสถานบูชาบนที่สูงและแท่นบูชาของพระองค์ แล้วสั่งชาวยูดาห์กับเยรูซาเล็มว่า “จงนมัสการที่แท่นบูชาเดียว และเผาเครื่องหอมบนแท่นนั้น”
13הֲלֹ֣א תֵדְע֗וּ מֶ֤ה עָשִׂ֙יתִי֙ אֲנִ֣י וַאֲבֹותַ֔י לְכֹ֖ל עַמֵּ֣י הָאֲרָצֹ֑ות הֲיָכֹ֣ול יָֽכְל֗וּ אֱלֹהֵי֙ גֹּויֵ֣ הָאֲרָצֹ֔ות לְהַצִּ֥יל אֶת־אַרְצָ֖ם מִיָּדִֽי׃
13พวกเจ้าไม่รู้หรือว่าข้ากับบรรพบุรุษทำอะไรกับชนชาติในแผ่นดินต่าง ๆ พระของชนชาติเหล่านั้นเคยช่วยแผ่นดินให้พ้นมือข้าได้หรือ
14מִ֠י בְּֽכָל־אֱלֹהֵ֞י הַגֹּויִ֤ם הָאֵ֙לֶּה֙ אֲשֶׁ֣ר הֶחֱרִ֣ימוּ אֲבֹותַ֔י אֲשֶׁ֣ר יָכֹ֔ול לְהַצִּ֥יל אֶת־עַמֹּ֖ו מִיָּדִ֑י כִּ֤י יוּכַל֙ אֱלֹ֣הֵיכֶ֔ם לְהַצִּ֥יל אֶתְכֶ֖ם מִיָּדִֽי׃
14ในบรรดาพระของชนชาติที่บรรพบุรุษข้าทำลายหมด มีองค์ใดช่วยประชาชนให้พ้นมือข้าได้ แล้วพระเจ้าของพวกเจ้าจะช่วยได้อย่างไร
15וְעַתָּ֡ה אַל־יַשִּׁיא֩ אֶתְכֶ֨ם חִזְקִיָּ֜הוּ וְאַל־יַסִּ֨ית אֶתְכֶ֣ם כָּזֹאת֮ וְאַל־תַּאֲמִ֣ינוּ לֹו֒ כִּי־לֹ֣א יוּכַ֗ל כָּל־אֱלֹ֙והַ֙ כָּל־גֹּ֣וי וּמַמְלָכָ֔ה לְהַצִּ֥יל עַמֹּ֛ו מִיָּדִ֖י וּמִיַּ֣ד אֲבֹותָ֑י אַ֚ף כִּ֣י אֱֽלֹהֵיכֶ֔ם לֹא־יַצִּ֥ילוּ אֶתְכֶ֖ם מִיָּדִֽי׃
15อย่าให้เฮเซคียาห์หลอกหรือชักจูง อย่าเชื่อเขา พระของชนชาติหรืออาณาจักรใดก็ช่วยประชาชนให้พ้นมือข้าหรือมือบรรพบุรุษไม่ได้ พระเจ้าของพวกเจ้ายิ่งจะช่วยพวกเจ้าไม่ได้’”
16וְעֹוד֙ דִּבְּר֣וּ עֲבָדָ֔יו עַל־יְהוָ֖ה הָאֱלֹהִ֑ים וְעַ֖ל יְחִזְקִיָּ֥הוּ עַבְדֹּֽו׃
16คนของเซนนาเคอริบยังกล่าวลบหลู่พระยาห์เวห์องค์พระเจ้าและเฮเซคียาห์ผู้รับใช้ของพระองค์อีกมาก
17וּסְפָרִ֣ים כָּתַ֔ב לְחָרֵ֕ף לַיהוָ֖ה אֱלֹהֵ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל וְלֵֽאמֹ֨ר עָלָ֜יו לֵאמֹ֗ר כֵּֽאלֹהֵ֞י גֹּויֵ֤ הָאֲרָצֹות֙ אֲשֶׁ֨ר לֹא־הִצִּ֤ילוּ עַמָּם֙ מִיָּדִ֔י כֵּ֣ן לֹֽא־יַצִּ֞יל אֱלֹהֵ֧י יְחִזְקִיָּ֛הוּ עַמֹּ֖ו מִיָּדִֽי׃
17เซนนาเคอริบเขียนจดหมายหมิ่นพระยาห์เวห์พระเจ้าแห่งอิสราเอลว่า “พระของชนชาติอื่นช่วยประชาชนให้พ้นมือข้าไม่ได้ พระเจ้าของเฮเซคียาห์ก็ช่วยประชาชนของเขาให้พ้นมือข้าไม่ได้เหมือนกัน”
18וַיִּקְרְא֨וּ בְקֹול־גָּדֹ֜ול יְהוּדִ֗ית עַל־עַ֤ם יְרוּשָׁלַ֙͏ִם֙ אֲשֶׁ֣ר עַל־הַֽחֹומָ֔ה לְיָֽרְאָ֖ם וּֽלְבַהֲלָ֑ם לְמַ֖עַן יִלְכְּד֥וּ אֶת־הָעִֽיר׃
18พวกเขาตะโกนเป็นภาษาชาวยูดาห์เสียงดังใส่คนเยรูซาเล็มบนกำแพง เพื่อให้กลัวและวุ่นวายใจ จะได้ยึดเมือง
19וַֽיְדַבְּר֔וּ אֶל־אֱלֹהֵ֖י יְרוּשָׁלָ֑͏ִם כְּעַ֗ל אֱלֹהֵי֙ עַמֵּ֣י הָאָ֔רֶץ מַעֲשֵׂ֖ה יְדֵ֥י הָאָדָֽם׃ ס
19พวกเขาพูดถึงพระเจ้าแห่งเยรูซาเล็มอย่างกับเป็นพระของชนชาติอื่น ซึ่งมนุษย์สร้างด้วยมือ
20וַיִּתְפַּלֵּ֞ל יְחִזְקִיָּ֣הוּ הַמֶּ֗לֶךְ וִֽישַֽׁעְיָ֧הוּ בֶן־אָמֹ֛וץ הַנָּבִ֖יא עַל־זֹ֑את וַֽיִּזְעֲק֖וּ הַשָּׁמָֽיִם׃ פ
20กษัตริย์เฮเซคียาห์กับอิสยาห์ผู้เผยพระวจนะบุตรอาโมสจึงอธิษฐานและร้องทูลต่อสวรรค์
21וַיִּשְׁלַ֤ח יְהוָה֙ מַלְאָ֔ךְ וַיַּכְחֵ֞ד כָּל־גִּבֹּ֥ור חַ֙יִל֙ וְנָגִ֣יד וְשָׂ֔ר בְּמַחֲנֵ֖ה מֶ֣לֶךְ אַשּׁ֑וּר וַיָּשָׁב֩ בְּבֹ֨שֶׁת פָּנִ֜ים לְאַרְצֹ֗ו וַיָּבֹא֙ בֵּ֣ית אֱלֹהָ֔יו *וּמִיצִיאֹו (וּמִֽיצִיאֵ֣י) מֵעָ֔יו שָׁ֖ם הִפִּילֻ֥הוּ בֶחָֽרֶב׃
21พระยาห์เวห์ทรงส่งทูตสวรรค์ไปกำจัดนักรบกล้าหาญ ผู้นำ และผู้บังคับบัญชาทั้งหมดในค่ายกษัตริย์อัสซีเรีย เขาจึงกลับแผ่นดินของตนอย่างอับอาย เมื่อเข้าไปในวิหารของพระของตน ผู้ที่เป็นเลือดเนื้อเชื้อไขของเขาเอง ใช้ดาบฆ่าเขาที่นั่น
22וַיֹּושַׁע֩ יְהוָ֨ה אֶת־יְחִזְקִיָּ֜הוּ וְאֵ֣ת ׀ יֹשְׁבֵ֣י יְרוּשָׁלַ֗͏ִם מִיַּ֛ד סַנְחֵרִ֥יב מֶֽלֶךְ־אַשּׁ֖וּר וּמִיַּד־כֹּ֑ל וַֽיְנַהֲלֵ֖ם מִסָּבִֽיב׃
22พระยาห์เวห์จึงทรงช่วยเฮเซคียาห์กับชาวเยรูซาเล็มให้พ้นมือเซนนาเคอริบกษัตริย์อัสซีเรียและศัตรูอื่นทั้งหมด และทรงนำทางพวกเขาในทุกด้าน
23וְ֠רַבִּים מְבִיאִ֨ים מִנְחָ֤ה לַיהוָה֙ לִיר֣וּשָׁלַ֔͏ִם וּמִ֨גְדָּנֹ֔ות לִֽיחִזְקִיָּ֖הוּ מֶ֣לֶךְ יְהוּדָ֑ה וַיִּנַּשֵּׂ֛א לְעֵינֵ֥י כָל־הַגֹּויִ֖ם מֵאַֽחֲרֵי־כֵֽן׃ ס
23คนจำนวนมากนำของถวายแด่พระยาห์เวห์มาเยรูซาเล็ม และนำของมีค่ามาถวายเฮเซคียาห์กษัตริย์ยูดาห์ ตั้งแต่นั้นชนชาติทั้งปวงยกย่องเขา
24בַּיָּמִ֣ים הָהֵ֔ם חָלָ֥ה יְחִזְקִיָּ֖הוּ עַד־לָמ֑וּת וַיִּתְפַּלֵּל֙ אֶל־יְהוָ֔ה וַיֹּ֣אמֶר לֹ֔ו וּמֹופֵ֖ת נָ֥תַן לֹֽו׃
24สมัยนั้นเฮเซคียาห์ป่วยใกล้ตาย เขาอธิษฐานต่อพระยาห์เวห์ พระองค์ตรัสตอบและประทานเครื่องหมายแก่เขา
25וְלֹא־כִגְמֻ֤ל עָלָיו֙ הֵשִׁ֣יב יְחִזְקִיָּ֔הוּ כִּ֥י גָבַ֖הּ לִבֹּ֑ו וַיְהִ֤י עָלָיו֙ קֶ֔צֶף וְעַל־יְהוּדָ֖ה וִירוּשָׁלָֽ͏ִם׃
25แต่เฮเซคียาห์ไม่ได้ตอบสนองพระคุณที่ได้รับอย่างเหมาะสม เพราะเขาหยิ่งผยอง พระพิโรธจึงตกแก่เขา ยูดาห์ และเยรูซาเล็ม
26וַיִּכָּנַ֤ע יְחִזְקִיָּ֙הוּ֙ בְּגֹ֣בַהּ לִבֹּ֔ו ה֖וּא וְיֹשְׁבֵ֣י יְרוּשָׁלָ֑͏ִם וְלֹא־בָ֤א עֲלֵיהֶם֙ קֶ֣צֶף יְהוָ֔ה בִּימֵ֖י יְחִזְקִיָּֽהוּ׃
26ต่อมาเฮเซคียาห์ถ่อมตนจากความหยิ่งผยองนั้น พร้อมกับชาวเยรูซาเล็ม พระพิโรธของพระยาห์เวห์จึงไม่ตกแก่พวกเขาในสมัยของเฮเซคียาห์
27וַיְהִ֧י לִֽיחִזְקִיָּ֛הוּ עֹ֥שֶׁר וְכָבֹ֖וד הַרְבֵּ֣ה מְאֹ֑ד וְאֹֽצָרֹ֣ות עָֽשָׂה־לֹ֠ו לְכֶ֨סֶף וּלְזָהָ֜ב וּלְאֶ֣בֶן יְקָרָ֗ה וְלִבְשָׂמִים֙ וּלְמָ֣גִנִּ֔ים וּלְכֹ֖ל כְּלֵ֥י חֶמְדָּֽה׃
27เฮเซคียาห์มั่งคั่งและมีเกียรติมาก เขาทำคลังเก็บเงิน ทองคำ อัญมณี เครื่องเทศ โล่ และภาชนะมีค่าทุกชนิด
28וּמִ֨סְכְּנֹ֔ות לִתְבוּאַ֥ת דָּגָ֖ן וְתִירֹ֣ושׁ וְיִצְהָ֑ר וְאֻֽרָוֹת֙ לְכָל־בְּהֵמָ֣ה וּבְהֵמָ֔ה וַעֲדָרִ֖ים לָאֲוֵרֹֽות׃
28รวมทั้งยุ้งเก็บข้าว เหล้าองุ่นใหม่ น้ำมัน คอกสำหรับสัตว์ทุกชนิด และคอกฝูงแกะ
29וְעָרִים֙ עָ֣שָׂה לֹ֔ו וּמִקְנֵה־צֹ֥אן וּבָקָ֖ר לָרֹ֑ב כִּ֤י נָֽתַן־לֹו֙ אֱלֹהִ֔ים רְכ֖וּשׁ רַ֥ב מְאֹֽד׃
29เขายังจัดหาเมืองต่าง ๆ ไว้เป็นของตน มีฝูงแกะกับโคมากมาย เพราะพระเจ้าประทานทรัพย์สินให้มาก
30וְה֣וּא יְחִזְקִיָּ֗הוּ סָתַם֙ אֶת־מֹוצָ֞א מֵימֵ֤י גִיחֹון֙ הָֽעֶלְיֹ֔ון וַֽיַּישְּׁרֵ֥ם לְמַֽטָּה־מַּעְרָ֖בָה לְעִ֣יר דָּוִ֑יד וַיַּצְלַ֥ח יְחִזְקִיָּ֖הוּ בְּכָֽל־מַעֲשֵֽׂהוּ׃
30เฮเซคียาห์คนนี้ปิดตาน้ำพุตอนบนของกีโฮน แล้วนำน้ำลงมาตรงไปทางตะวันตกของนครดาวิด เขาทำงานทุกอย่างสำเร็จ
31וְכֵ֞ן בִּמְלִיצֵ֣י ׀ שָׂרֵ֣י בָּבֶ֗ל הַֽמְשַׁלְּחִ֤ים עָלָיו֙ לִדְרֹ֗שׁ הַמֹּופֵת֙ אֲשֶׁ֣ר הָיָ֣ה בָאָ֔רֶץ עֲזָבֹ֖ו הֽ͏ָאֱלֹהִ֑ים לְנַ֨סֹּותֹ֔ו לָדַ֖עַת כָּל־בִּלְבָבֹֽו׃
31แต่เมื่อผู้นำบาบิโลนส่งทูตมาถามเรื่องเหตุอัศจรรย์ที่เกิดขึ้นในแผ่นดิน พระเจ้าทรงปล่อยเฮเซคียาห์ไว้ตามลำพัง เพื่อทดสอบและดูว่าในใจเขามีอะไร
32וְיֶ֛תֶר דִּבְרֵ֥י יְחִזְקִיָּ֖הוּ וַחֲסָדָ֑יו הִנָּ֣ם כְּתוּבִ֗ים בַּחֲזֹ֞ון יְשַֽׁעְיָ֤הוּ בֶן־אָמֹוץ֙ הַנָּבִ֔יא עַל־סֵ֥פֶר מַלְכֵי־יְהוּדָ֖ה וְיִשְׂרָאֵֽל׃
32เรื่องอื่น ๆ ของเฮเซคียาห์และความดีที่เขาทำ มีบันทึกไว้ในนิมิตของอิสยาห์ผู้เผยพระวจนะบุตรอาโมส ในหนังสือพงศาวดารกษัตริย์ยูดาห์และอิสราเอล
33וַיִּשְׁכַּ֨ב יְחִזְקִיָּ֜הוּ עִם־אֲבֹתָ֗יו וַֽיִּקְבְּרֻהוּ֮ בְּֽמַעֲלֵה֮ קִבְרֵ֣י בְנֵי־דָוִיד֒ וְכָבֹוד֙ עָֽשׂוּ־לֹ֣ו בְמֹותֹ֔ו כָּל־יְהוּדָ֖ה וְיֹשְׁבֵ֣י יְרוּשָׁלָ֑͏ִם וַיִּמְלֹ֛ךְ מְנַשֶּׁ֥ה בְנֹ֖ו תַּחְתָּֽיו׃ פ
33เฮเซคียาห์สิ้นชีวิต พวกเขาฝังเขาตรงทางขึ้นสู่สุสานลูกหลานดาวิด ชาวยูดาห์และชาวเยรูซาเล็มทั้งหมดถวายเกียรติแก่เขาเมื่อสิ้นชีวิต มนัสเสห์บุตรชายขึ้นครองราชย์แทน
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.