Daniel 2
Baibal Olcim (Matupi Chin)Translation
Baibal Olcim (Matupi Chin)
Freedom Bible (フリーダム・バイブル)
1Nebukhanezar ram kah a kum bae ah Nebukhanezar loh mang a man tih a mueihla a cahoeh dongah amah khaw a ih a hoelh pah.
1ネブカドネザルの治世の第二年に、王は夢を見た。その霊は騒ぎ、眠りは彼から去った。
2Te dongah manghai loh hmayuep neh khungvatuk khaw, hlangbi neh manghai kah a mang aka thui la Khalden rhoek khaw khue hamla a thui pah. Te dongah a pha uh neh manghai mikhmuh ah pai uh.
2そこで王は、王にその夢を告げさせるため、呪術師、まじない師、魔術師、カルデア人を呼び集めるよう命じた。彼らは来て、王の前に立った。
3Te vaengah manghai loh amih te, “Mang ka man tih mang te ming hamla ka mueihla a cahoeh,” a ti nah.
3王は彼らに言った。「私は夢を見た。その夢を知りたくて、心が騒いでいる。」
4Khalden rhoek loh manghai te Aramaih ol la, “Manghai tah, dungyan la hing pai saeh. Mang te na tueihyoeih rhoek taengah thui lamtah na tueihyoeih loh thuicaihnah ka phoe eh?,” a ti na uh.
4するとカルデア人たちはアラム語で王に言った。「王よ、永遠に生きられますように。しもべたちに夢をお話しください。そうすれば、私たちはその解き明かしをお示しします。」
5Manghai loh a doo tih Khalden rhoek te, “Kai lamkah ol he cak coeng. Ka mang neh a thuicaihnah na mingpha sak pawt atah maehpoel la n'sah vetih na im te kawnhnawt om ni.
5王はカルデア人たちに答えた。「私の命令は決まっている。もし夢とその解き明かしを私に知らせないなら、あなたがたは手足を切り刻まれ、家々は汚物の山にされる。
6Tedae mang neh a thuicaihnah te na phoe uh atah kai taeng lamkah kutdoe, thapang neh thangpomnah muep na dang uh ni. Mang neh a thuicaihnah te kai taengah phoe uh dae,” a ti nah.
6しかし、夢とその解き明かしを示すなら、私から贈り物と報酬と大きな栄誉を受けることになる。だから、夢とその解き明かしを私に示せ。」
7Koep a doo uh tih, “Manghai kah mang te a tueihyoeih taengah thui saeh lamtah a thuicaihnah kam phoe uh eh,” a ti na uh.
7彼らはもう一度答えた。「王がしもべたちに夢をお話しくだされば、私たちはその解き明かしをお示しします。」
8Manghai loh a doo tih, “Kai lamkah ol a cak te na hmuh dongah nangmih a tue na yuengyet uh tila rhep ka ming.
8王は答えた。「あなたがたが時を稼ごうとしていることは、私にはよく分かっている。私の命令が決まっていると見て取ったからだ。
9Ka mang te na mingpha sak uh pawt atah nangmih oltlueh pakhat ni a om. Laithae ol neh a tue a hoilae hil ka taengah a hong thui ham na cai khaw na cai uh. Mang te kai taengah thui uh dae lamtah kai hamla a thuingaihnah nan phoe uh te ka ming eh?,” a ti nah.
9もし夢を私に知らせないなら、あなたがたに対する判決は一つしかない。あなたがたは、状況が変わるまで、偽りと欺きの言葉を私の前で語ろうと示し合わせている。だから夢を私に告げよ。そうすれば、その解き明かしも示せると分かる。」
10Manghai taengkah Khalden rhoek loh a doo uh tih, “Manghai kah ol phoe hamla aka noeng te diklai ah hlang a om moenih. Boeilen neh aka hung manghai boeih long khaw he bang ol he hmayuep, rhaitonghma neh Khalden boeih he a dawt noek moenih.
10カルデア人たちは王に答えた。「王のお求めになることを示せる者は地上に一人もいません。どのような王、君主、支配者であっても、このようなことを呪術師、まじない師、カルデア人に求めたことはありません。
11Manghai kah a dawt he tongmang ol tih manghai taengah te aka phoe thai he pakhat khaw a om moenih. Pathen rhoek pawt atah amih pumsa lakli kah khosaknah he te bang a om moenih,” a ti uh.
11王がお求めになることはあまりにも難しく、肉なる者とともに住まない神々のほかに、それを王の前に示せる者はいません。」
12He kong dongah he manghai tah sai tih a thintoek muep. Te dongah Babylon hlang cueih boeih te thup hamla a thui.
12これを聞いて王は怒り、激しく憤って、バビロンの知者をすべて滅ぼすよう命じた。
13Hlang cueih ngawn hamla oltlueh a khuen dongah Daniel neh a hui khaw ngawn hamla a tlap uh.
13命令が出され、知者たちは殺されることになった。人々はダニエルとその仲間たちも殺そうと捜した。
14Te dongah Babylon hlang cueih te ngawn hamla aka cet manghai kah imtawt boeilen Aryawk te Daniel loh khuelnah neh saithainah neh a mael sak.
14その時ダニエルは、バビロンの知者たちを殺すために出て来た王の護衛隊長アリオクに、思慮と慎重さをもって問いかけた。
15Manghai aka hung Aryawk te a doo tih, “Balae tih manghai taeng lamkah oltlueh he a tok aih?” a ti nah hatah ol te Aryawk loh Daniel te a ming sak.
15彼は王の隊長アリオクに尋ねた。「なぜ王の命令はこれほど厳しいのですか。」そこでアリオクは事情をダニエルに知らせた。
16Te dongah Daniel te cet tih amah te a tue a paek phoeiah thuingaihnah te manghai mah taengah thui pah hamla manghai taengah a bih.
16ダニエルは王のもとへ行き、解き明かしを王に示すための時間を与えてほしいと願った。
17Te phoeiah Daniel te a im la mael tih a hui rhoek Hananiah, Mishael neh Azariah taengah olka te a thuicaih pah.
17それからダニエルは家に帰り、仲間のハナニヤ、ミシャエル、アザリヤにこのことを知らせた。
18He oldung dongah Daniel neh a hui rhoek neh Babylon kah hlang cueih a ngen te thup pawt hamla vaan Pathen taeng lamkah haidamnah a bih.
18そして、この秘密について天の神のあわれみを願い、ダニエルと仲間たちがバビロンのほかの知者たちとともに滅ぼされないよう祈ることを求めた。
19Te khoyin kah mangthui dongah tah Daniel taengah oldung te a thoeng pah. Te dongah Daniel loh vaan kah Pathen te a koeh.
19すると、その秘密が夜の幻のうちにダニエルに示された。そこでダニエルは天の神をほめたたえた。
20Daniel loh a doo tih, “Pathen tah a ming om pai saeh, khosuen lamloh kumhal duela a yoethen pai. Cueihnah neh thayung thamal khaw amah kah ni.
20ダニエルは言った。 「神の御名は、世々限りなくほめたたえられよ。 知恵と力は神のもの。
21Amah loh a tue neh khoning a hoilae. Manghai rhoek te a khoe tih manghai patoeng a thoh. Aka cueih taengah cueihnah neh yakmingnah aka thuicaih taengah mingnah a paek.
21神は時と季節を変え、 王を退け、王を立てる。 知恵ある者に知恵を与え、 悟りある者に知識を与える。
22Amah loh a thuuk neh a thuh khaw a tueng sak. Hmuepnah neh vangnah khuikah te khaw a ming. Te dongah vangnah tah anih taengah om.
22神は深いこと、隠されたことを明らかにし、 闇の中にあるものを知っておられる。 光は神とともに住む。
23A pa rhoek kah Pathen namah te kang uem tih kang oep. Kai he ka taengah cueihnah neh thayung thamal nan paek. Namah taengah kam bih bangla kai nan ming sak coeng tih manghai kah olka te kaimih nan ming sak,” a ti.
23私の父祖たちの神よ、 私はあなたに感謝し、あなたをほめたたえる。 あなたは私に知恵と力を与え、 私たちが願い求めたことを、今、私に知らせてくださった。 王の求めたことを、私たちに明らかにしてくださった。」
24Te dongah he kong neh Daniel te manghai loh a hmoel tih Babylon hlang cueih rhoek thup hamla aka cet Aryawk taengla cet. Te phoeiah anih te, “Babylon hlang cueih rhoek te thup boeh, kai he manghai taengla n'hui lamtah a thuingaihnah te manghai taengah ka phoe eh?,” a ti nah.
24そこでダニエルは、王がバビロンの知者たちを滅ぼすために任命したアリオクのもとへ行き、彼に言った。「バビロンの知者たちを滅ぼしてはなりません。私を王の前に連れて行ってください。私が王に解き明かしを示します。」
25Te dongah Aryawk loh Daniel te manghai taengah thintawn la a khuen tih, “Manghai taengah a thuingaihnah thuicaih hamla Judah hlangsol koca lamkah hlang ka hmuh,” a ti nah.
25そこでアリオクは急いでダニエルを王の前に連れて行き、こう言った。「ユダから捕囚となった者たちの中に、王に解き明かしを知らせることのできる一人の者を見つけました。」
26Manghai loh a doo tih Daniel la a ming aka om Belteshazzar te, “Na om pai a? Mang ka man neh a thuingaihnah te kai taengah thuicaih hamla aka noeng, na om rhoe a?” a ti nah.
26王は、ベルテシャツァルという名のダニエルに言った。「私が見た夢とその解き明かしを、私に知らせることができるのか。」
27Daniel loh manghai taengah a doo tih, “Manghai kah na dawt he oldung tih manghai taengah phoe hamla aka noeng hlang cueih, rhaitonghma, hmayuep rhoek, aisi aka suep a om moenih.
27ダニエルは王の前で答えた。「王がお求めになった秘密は、知者、まじない師、呪術師、占い師のだれにも、王に示すことはできません。
28Tedae oldung aka tueng he vaan ah Pathen om tih hmailong khohnin ah metla a om ham khaw manghai Nebukhadnezzar te na thingkong dongah na mang neh na lu dongkah mangthui neh he he han thuicaih coeng.
28しかし、天には秘密を明らかにされる神がおられ、後の日々に起こることをネブカドネザル王に知らせてくださいました。寝床でご覧になった夢と幻は、次のとおりです。
29Manghai nang, na thingkong dongkah na poeknah te he lamloh aka om la thoeng coeng. Aka om ham te ni oldung aka tueng loh nang m'ming sak.
29王よ、あなたが寝床におられた時、これから後に何が起こるのかという思いが心に浮かびました。そして、秘密を明らかにされる方が、これから起こることをあなたに知らせてくださったのです。
30Kai khaw ka taengah oldung a tueng he khaw mulhing boeih lakah kamah kah cueihnah a om dongah moenih. Tedae te kong dongah he a thuingaihnah te manghai taengah a thuicaih vetih na thinko kah poeknah loh a ming nah ham ni.
30この秘密が私に明らかにされたのは、私が生きているほかのだれよりも知恵を持っているからではありません。それは、その解き明かしが王に知らされ、王がご自分の心の思いを知るためです。
31Manghai nang, na hmuh tih na om coeng. Na mikhmuh ah muei pakhat la aka pai te. Tekah muei tah len sang tih a aa yet. A suisak mah rhimom coeng.
31王よ、あなたが見ておられると、見よ、 一つの巨大な像がありました。非常に大きく、まばゆい輝きを放つその像が、あなたの前に立っていました。その姿は恐ろしいものでした。
32Te muei kah a lu te sui cim, a rhang neh a ban rhoi te cak, a bung neh a phai rhoi tah rhohum,
32その像の頭は純金、胸と両腕は銀、腹と両ももは青銅、
33A khotanlan rhoi te thi, a khobom te a ngawncawn te thi tih a ngawncawn dikpo la om.
33すねは鉄、足は一部が鉄、一部が粘土でした。
34Na sawt li vaengah kut loh a saii mueh lungto te coe tih muei te a khobom dongkah a dae. Te vaengah thi neh dikpo khaw phaeng a nuei pah.
34あなたが見ておられるうちに、一つの石が人の手によらずに切り出され、鉄と粘土でできた像の足を打って、粉々に砕きました。
35Te phoeiah thi, dikpo, rhohum, cak neh sui khaw pakhat la phaeng nuei uh. Te dongah khohal cangtil hmuen kah cangkik bangla om tih te rhoek te khohli loh a yawn. Te dongah te rhoek te a hmuen boeih hmu voel pawh. Tedae muei dongah aka cu lungto te tlang sang la poeh tih diklai pum ah bae.
35その時、鉄、粘土、青銅、銀、金はすべて一緒に砕け、夏の脱穀場のもみ殻のようになりました。風がそれらを吹き払い、跡形もなくなりました。しかし、像を打った石は大きな山となり、全地に満ちました。
36Mang kah a thuingaihnah te manghai taengah ka thui uh pawn eh.
36これが夢です。今、その解き明かしを王の前で申し上げます。
37Manghai nang, namah he manghai rhoek kah manghai ni. Vaan kah Pathen loh ram neh thadueng khaw, sarhi neh thangpomnah khaw namah taengah m'paek coeng.
37王よ、あなたは王の王です。天の神があなたに王国と権力と力と栄光をお与えになりました。
38Khosa, khosa boeih khuikah hlang koca rhoek khaw, kohong rhamsa neh vaan kah vaa khaw na kut ah m'paek. A cungkuem soah nang m'boei sak tih nang te na lu sui la hang khueh.
38人々が住む所ではどこでも、神は野の獣と空の鳥をあなたの手に渡し、そのすべてを支配させられました。あなたこそ金の頭です。
39Nang phoeiah tah nang lakah diklai la aka yalh ram pakhat pai ni. A pathum dongkah ram tahrhohum vetih diklai boeih soah boei ni.
39あなたの後に、あなたより劣る別の王国が起こります。次に、青銅の第三の王国が起こり、全地を支配します。
40A pali kah ram tah thi ning bangla om ni. He kong ah he thi loh a neet tih boeih a noeng. Te dongah thi bangla a cungkuem he a phop coeng tih a nuei a pil la om ni.
40第四の王国は鉄のように強いものとなります。鉄はすべてのものを打ち砕き、打ち倒すからです。鉄がすべてを粉砕するように、その王国も打ち砕き、粉砕します。
41Na hmuh bangla khobom neh khodawn tah a ngawncawn te ambop kah dikpo tih a ngawncawn thi. A khuiah thi dongkah thacang om cakhaw ram te aka rhek aka boe la om ni. Te kong ah ni thi neh laicang dikpo neh a thoek na hmuh.
41足と足の指が、一部は陶器師の粘土、一部は鉄であったのをご覧になったように、それは分裂した王国となります。しかし、鉄と泥のような粘土が混じっているのをご覧になったように、鉄の強さもその中にあります。
42Khobom dongkah khodawn khaw a ngawncawn, a ngawncawn thi tih, a ngawncawn a ngawncawn tah dikpo. Te dongah ram ngawncawn te a ning la om vetih a ngawncawn tah a poo la om ni.
42足の指が一部は鉄、一部は粘土であったように、その王国は一部は強く、一部はもろいものとなります。
43Na hmuh bangla thi neh laicang dikpo a thoek dongah hlang kah tiingan thoek uh ni. Tedae neh thi neh dikpo a thoek thai pawt bangla he neh ke khaw aka pitpom uh la om mahpawh.
43鉄と泥のような粘土が混じっているのをご覧になったように、彼らは人の子孫と混じり合います。しかし、鉄が粘土と混じり合わないように、互いに固く結びつくことはありません。
44Vaan Pathen loh manghai rhoek te amamih tue vaengah a pai sak vetih a ram tah kumhal due la tim mahpawh. Ram te pilnam tloe taengah a nuei la hlah mahpawh. Ram boeih he tlum cakhaw te tah kumhal duela cak ni.
44これらの王たちの時代に、天の神は決して滅ぼされることのない王国を立てられます。その王国がほかの民に渡されることもありません。その王国はこれらすべての王国を打ち砕いて滅ぼし、永遠に立ち続けます。
45He kong dongah tlang lamkah kut neh saii mueh lungto a coe na hmuh. Te dongah thi, rhohum, dikpo, cak neh sui khaw vingving nuei. Boeilen Pathen loh tahae lamloh aka om ham te manghai taengah m'ming sak. Te dongah mang he tong tih a thuingaihnah uepom coeng,” a ti nah.
45一つの石が人の手によらずに山から切り出され、鉄、青銅、粘土、銀、金を打ち砕いたのをご覧になったとおりです。偉大な神が、これから後に起こることを王に知らせてくださいました。この夢は確かであり、その解き明かしは確実です。」
46Te dongah manghai Nebukhadnezzar loh a maelhmai longah buluk tih Daniel taengah bakop. Te dongah khosaa neh a hlihlim te a taengah doe ham a thui pah.
46するとネブカドネザル王はひれ伏してダニエルを拝み、供え物と香を彼にささげるよう命じた。
47Manghai loh Daniel te a doo tih, “Nangmih kah Pathen tah oltak pai ni. Pathen rhoek kah Pathen, manghai rhoek kah Boeipa ni. He oldung tueng hamla na noeng dongah ni oldung he nan tueng,” a ti nah.
47王はダニエルに言った。「あなたがこの秘密を明らかにできたのだから、まことに、あなたがたの神は神々の神、王たちの主、秘密を明らかにされる方である。」
48Te phoeiah manghai loh Daniel te a pomsang tih anih te boeilen kutdoe muep a paek. Babylon paeng pum soah anih te a boei sak tih Babylon hlang cueih boeih lakah boeilen khoboei la a khueh.
48それから王はダニエルを高い地位に上げ、多くのすばらしい贈り物を与えた。そして彼をバビロン州全体の支配者とし、バビロンのすべての知者たちを治める長官とした。
49Daniel loh manghai taengah a bih tih Sadrakh, Meshach neh Abednego rhoek te Babylon paeng kah taemnah soah a khueh. Te vaengah Daniel tah manghai vongka ah kho a sak.
49ダニエルが王に願ったので、王はシャデラク、メシャク、アベデ・ネゴをバビロン州の行政に任命した。ダニエル自身は王の門に仕えた。
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.