ⲪⲒⲖⲒⲠⲠⲞⲒⲤ 2
Coptic New TestamentTranslation
Coptic New Testament
Petrus Canisius Bible, 1939 (De Heilige Schrift)
1ⲫⲏⲉⲧⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϭⲣⲟ ⳿ⲛϩⲏⲧ ⲡⲉ ⳿ⲛⲧⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲫⲏⲉⲧⲉ ⲟⲩⲑⲱⲧ ⳿ⲛϩⲏⲧ ⲡⲉ ⳿ⲛⲧⲉ ⲟⲩⲁⲅⲁⲡⲏ ⲫⲏⲉⲧⲉ ⲟⲩⲙⲉⲧ⳿ϣⲫⲏⲣ ⲡⲉ ⳿ⲛⲧⲉ ⲟⲩⲡ͞ⲛⲁ̅ ⲫⲏⲉⲧⲉ ⲟⲩⲙⲉⲧϣⲁⲛ⳿ⲑⲙⲁϧⲧ ⲡⲉ ⲛⲉⲙ ⲟⲩϣⲉⲛϩⲏⲧ.
1Wanneer dan een vermaning in Christus of een liefderijk woord, geestesgemeenschap, hartelijkheid of deernis nog vat op u heeft,
2ⲙⲁϩ ⲡⲁⲣⲁϣⲓ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲣ ⲟⲩⲙⲉⲩⲓ ⳿ⲛⲟⲩⲱⲧ ⳿ⲉⲧⲁⲓⲁⲅⲁⲡⲏ ⲣⲱ ⲧⲉ ⲉⲧⲉⲛⲧⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲙⲙⲁⲩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲟⲓ ⳿ⲛ⳿ϣⲫⲏⲣ ⳿ⲙⲯⲩⲭⲏ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲟⲓ ⳿ⲛⲟⲩϩⲏⲧ ⳿ⲛⲟⲩⲱⲧ.
2maakt dan mijn vreugde volkomen door eensgezind te zijn, de onderlinge liefde te bewaren, en eenstemmig hetzelfde na te streven;
3⳿ⲛⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲣ ⳿ϩⲗⲓ ⲁⲛ ϧⲉⲛ ⲟⲩ⳿ϣϭⲛⲏⲛ ⲟⲩⲇⲉ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲙⲁⲓⲱⲟⲩ ⲉϥϣⲟⲩⲓⲧ ⲁⲗⲗⲁ ⳿ⲛ⳿ϧⲣⲏ ⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲑⲉⲃⲓⲟ ⳿ⲛϩⲏⲧ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲭⲱ ⳿ⲛⲛⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲏ ⲟⲩ ⳿ⲛⲧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲉⲩⲟⲩⲟⲧⲉⲃ ⳿ⲉⲣⲱⲧⲉⲛ.
3door niets uit partijzucht of ijdele glorie te doen, maar ootmoedig een ander hoger te achten dan uzelf;
4⳿ⲉⲛ ⲡⲓⲟⲩⲁⲓ ⲡⲓⲟⲩⲁⲓ ⳿ⲙⲙⲱⲧⲉⲛ ϯ ⳿ⲛ⳿ϩⲑⲏ ϥ ⲁⲛ ⲛⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲧⲉⲛ ⳿ⲙⲙⲁⲩⲁⲧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲁⲗⲗⲁ ⲛⲉⲙ ⲛⲁ ⲛⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲏⲟⲩ ⲡⲓⲟⲩⲁⲓ ⲡⲓⲟⲩⲁⲓ ⳿ⲙⲙⲱⲧⲉⲛ.
4door niet alleen op uw eigen belang te letten, maar ook op dat van anderen bedacht te zijn.
5ⲙⲁⲣⲉϥⲙⲉⲩⲓ ⳿ⲉⲫⲁⲓ ⳿ⲛ⳿ϧⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲉⲧⲉ ⲫⲏ ⲡⲉ ⲉⲧϧⲉⲛ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ Ⲓⲏ̅ⲥ̅.
5L at dezelfde gezindheid onder u heersen, als ook in Christus Jesus was.
6ⲫⲏⲉⲧϣⲟⲡ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲙⲟⲣⲫⲏ ⳿ⲛⲧⲉ ⲫϯ ⳿ⲛⲟⲩϩⲱⲗⲉⲙ ⲁⲛ ⲡⲉⲧⲁϥⲙⲉⲩⲓ ⳿ⲉⲣⲟϥ ⲉⲑⲣⲉϥϣⲱⲡⲓ ⳿ⲛⲟⲩϩⲩⲥⲱⲥ ⲛⲉⲙ ⲫϯ.
6Want hoewel Hij Gods gestalte bezat en zijn gelijkheid met God geen roof hoefde achten,
7ⲁⲗⲗⲁ ⲁϥϣⲟⲩⲟϥ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⲁϥϭⲓ ⳿ⲛⲟⲩⲙⲟⲣⲫⲏ ⳿ⲙⲃⲱⲕ ⳿ⲉⲁϥϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲟⲩ⳿ⲓⲛⲓ ⳿ⲛⲣⲱⲙⲓ ⳿ⲉⲁⲩϫⲉⲙϥ ϧⲉⲛ ⲟⲩ⳿ⲥⲭⲏⲙⲁ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲛⲟⲩⲣⲱⲙⲓ.
7heeft Hij toch er Zich van ontdaan, door de gestalte aan te nemen van een slaaf en gelijk te worden aan de mensen.
8ⲁϥⲑⲉⲃⲓⲟϥ ⳿ⲙⲙⲁⲩⲁⲧϥ ⳿ⲉⲁϥⲉⲣⲣⲉϥⲥⲱⲧⲉⲙ ϣⲁ ⳿ⲉ⳿ϧⲣⲏⲓ ⳿ⲉ⳿ⲫⲙⲟⲩ ⲟⲩⲙⲟⲩ ⲇⲉ ⳿ⲛⲧⲉ ⲟⲩ.̇
8En toen Hij uiterlijk als een mens werd bevonden, heeft Hij Zich nog vernederd, door gehoorzaam te worden tot de dood, ja, tot de dood van het kruis.
9ⲉⲑⲃⲉⲫⲁⲓ ⲁ ⲫϯ ⲉⲣϩⲟⲩ⳿ⲟ ϭⲁⲥϥ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲉⲣ⳿ϩⲙⲟⲧ ⲛⲁϥ ⳿ⲙⲡⲓⲣⲁⲛ ⲫⲏⲉⲧϭⲟⲥⲓ ⳿ⲉⲣⲁⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ.
9Maar daarom dan ook heeft God Hem verheven en Hem de Naam gegeven hoog boven alle namen,
10ϩⲓⲛⲁ ϧⲉⲛ ⳿ⲫⲣⲁⲛ ⳿ⲛⲒⲏ̅ⲥ̅ ⳿ⲛⲧⲉ ⲕⲉⲗⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲕⲱⲗϫ ⲛⲁ ⳿ⲧⲫⲉ ⲛⲉⲙ ⲛⲁ ⳿ⲡⲕⲁϩⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲁ ⲛⲏⲉⲧⲥⲁⲡⲉⲥⲏⲧ ⳿ⲙ⳿ⲡⲕⲁϩⲓ.
10opdat in de Naam van Jesus iedere knie zich zou buigen in de hemel, op aarde en onder de aarde,
11ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲛⲧⲉ ⲗⲁⲥ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲟⲩⲱⲛϩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϫⲉ Ⲡ⳪ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲉⲩⲱⲟⲩ ⳿ⲙⲫϯ ⳿ⲫⲓⲱⲧ.
11en iedere tong zou belijden tot glorie van God den Vader, dat Jesus Christus de Heer is.
12ϩⲱⲥⲧⲉ ⲛⲁⲙⲉⲛⲣⲁϯ ⲕⲁⲧⲁ⳿ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲉⲣ ⲣⲉϥⲥⲱⲧⲉⲙ ⳿ⲛⲥⲏⲟⲩ ⲛⲓⲃⲉⲛ ϧⲉⲛ ⲡⲁϫⲓⲛ⳿ⲓ ϩⲁⲣⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲙⲙⲁⲩⲁⲧϥ ⲁⲛ ⲁⲗⲗⲁ ϯⲛⲟⲩ ⳿ⲛϩⲟⲩ⳿ⲟ ⲙⲁⲗⲗⲟⲛ ⳿ⲛϯ ϧⲁⲧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲁⲛ ϧⲉⲛ ⲟⲩϩⲟϯ ⲛⲉⲙ ⲟⲩ⳿ⲥⲑⲉⲣⲧⲉⲣ ⲁⲣⲓϩⲱⲃ ⳿ⲉⲡⲉⲧⲉⲛⲟⲩϫⲁⲓ.
12Mijn geliefden, omdat gij altijd gehoorzaam zijt, weest het dan ook niet alleen, wanneer ik bij u ben, maar thans bij mijn afwezigheid nog veel meer. Bewerkt uw heil met vrezen en beven;
13ⲫϯ ⲅⲁⲣ ⲡⲉⲧⲉⲛⲉⲣϩⲱⲃ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⳿ⲉⲟⲩⲱϣ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲉⲣϩⲱⲃ ⳿ⲉ⳿ϩⲣⲏⲓ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲡⲓ ϯⲙⲁϯ.
13want God is het, die naar zijn welbehagen in u het willen uitwerkt en het handelen.
14ⲁⲣⲓϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲁⲧϭⲛⲉ ⳿ⲭⲣⲉⲙⲣⲉⲙ ⲛⲉⲙ ⲙⲟⲕⲙⲉⲕ.
14Doet alles zonder morren en aarzelen,
15ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉⲧⲉⲛϣⲱⲡⲓ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲟⲓ ⳿ⲛⲁⲧⲁⲣⲓⲕⲓ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲛⲁⲕⲉⲣⲉⲟⲥ ⳿ⲛϣⲏⲣⲓ ⳿ⲛⲧⲉ ⲫϯ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲁⲃ ϧⲉⲛ ⳿ⲑⲙⲏϯ ⳿ⲛⲟⲩⲅⲉⲛⲉ⳿ⲁ ⲉⲥⲕⲱⲗϫ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲥⲫⲱⲛϩ ⲛⲏⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲟⲛϩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⳿ⲛϧⲏ ⲧⲟⲩ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲛϩⲁⲛⲣⲉϥⲉⲣⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲕⲟⲥⲙⲟⲥ.
15opdat gij onberispelijk moogt zijn en ongerept, vlekkeloze kinderen van God temidden van een krom en verdraaid geslacht, waaronder gij schittert als sterren in het heelal.
16ⲉⲣⲉⲧⲉⲛ⳿ⲁⲙⲟⲛⲓ ⳿ⲙⲡⲓⲥⲁϫⲓ ⳿ⲛⲧⲉ ⳿ⲡⲱⲛϧ ⲉⲩϣⲟⲩϣⲟⲩ ⲛⲏⲓ ⳿ⲉ⳿ⲡ⳿ⲉϩⲟⲟⲩ ⳿ⲙⲠⲭ̅ⲥ̅ ϫⲉ ⲛⲁⲓ ϭⲟϫⲓ ⲁⲛ ϧⲉⲛ ⲟⲩϣⲟⲩⲓⲧ ⲟⲩⲇⲉ ⲛⲉⲧⲁⲓϣⲉⲡϧⲓⲥⲓ ⲁⲛ ⳿ⲉⲡⲉⲧϣⲟⲩⲓⲧ.
16Houdt vast aan het woord des levens, opdat ik op de Dag van Christus kan roemen, dat ik niet tevergeefs heb gelopen of tevergeefs heb gezwoegd.
17ⲁⲗⲗⲁ ⲓⲥϫⲉ ⲥⲉⲛⲁⲉⲣ ⳿ⲡⲕⲉⲟⲩⲟⲧⲛⲉⲧ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⳿ⲉ⳿ϩⲣⲏⲓ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲡⲓϣⲟⲩϣⲱⲟⲩϣⲓ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲫⲱϣⲉⲛ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲛⲁϩϯ ϯⲣⲁϣⲓ ⲟⲩⲟϩ ϯⲉⲣ⳿ϣⲫⲏⲣ ⳿ⲛⲣⲁϣⲓ ⲛⲉⲙⲱⲧⲉⲛ ⲧⲏⲣⲟⲩ.
17En al word ik dan ook als plengoffer vergoten bij de offerande en de eredienst van uw geloof, dan blijf ik me toch nog verheugen, en mij met u allen verblijden.
18ϧⲉⲛ ⲫⲁⲓ ⲇⲉ ⲣⲁϣⲓ ϩⲱⲧⲉⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲣⲓ⳿ϣⲫⲏⲣ ⳿ⲛⲣⲁϣⲓ ⲛⲉⲙⲏⲓ.
18En ook gij moet u er over verheugen, en blijde met me zijn.
19ϯⲉⲣϩⲉⲗⲡⲓⲥ ⲇⲉ ϧⲉⲛ Ⲡ⳪ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⳿ⲉⲟⲩⲱⲣⲡ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲛⲧⲓⲙⲟⲑⲉⲟⲥ ⳿ⲛⲭⲱⲗⲉⲙ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲁⲛⲟⲕ ϩⲱ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲁϩⲏⲧ ⳿ⲙⲧⲟⲛ ⲁⲓϣⲁⲛ⳿ⲉⲙⲓ ⲉⲑⲃⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛϣⲓⲛⲓ.
19In den Heer Jesus hoop ik, Timóteus spoedig tot u te zenden, om ook zelf te worden verkwikt, wanneer ik verneem, hoe het u gaat.
20⳿ⲙⲙⲟⲛ ⳿ϩⲗⲓ ⲅⲁⲣ ⳿ⲛⲧⲏⲓ ⲉϥϣⲏϣ ⲛⲉⲙ ⲧⲁⲯⲩⲭⲏ ⲉϥⲛⲁϥⲓ ⲡⲉⲧⲉⲛⲣⲱⲟⲩϣ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲧⲟⲩⲃⲟ.
20Want ik heb niemand, die zo goed is gestemd en die zo trouw uw zaak behartigt.
21ⲁⲩⲕⲱϯ ⲅⲁⲣ ⳿ⲛⲥⲁ ⲛⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲟⲩ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁⲛ.
21Want allen zoeken hun eigen belang, niet de belangen van Christus Jesus.
22ⲧⲉϥⲇⲟⲕⲓⲙⲏ ⲇⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲟⲩⲛ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ϫⲉ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲛⲟⲩϣⲏⲣⲓ ⳿ⲛⲟⲩⲓⲱⲧ ⲁϥⲉⲣⲃⲱⲕ ⲛⲉⲙⲏⲓ ⳿ⲉⲡⲓⲉⲩⲁⲅⲅⲉⲗⲓⲟⲛ.
22Maar gij weet, dat zijn trouw is beproefd, en dat hij voor het Evangelie met mij heeft gezwoegd, als een kind met zijn vader.
23ⲫⲁⲓ ⲙⲉⲛ ⲟⲩⲛ ϯⲉⲣϩⲉⲗⲡⲓⲥ ⳿ⲉⲟⲩⲟⲣⲡϥ ⲁⲓϣⲁⲛ⳿ⲉⲙⲓ ⲥⲁⲧⲟⲧ ⲉⲑⲃⲉ ⲛⲉⲧϣⲟⲡ ⳿ⲙⲙⲟⲓ.
23Ik hoop hem dus te zenden, zodra ik de uitslag van mijn proces kan voorzien.
24ⲡⲁϩⲏⲧ ⲇⲉ ⲑⲏⲧ ϧⲉⲛ Ⲡ⳪ ϫⲉ ⳿ⲁⲛⲟⲕ ϯⲛⲁ⳿ⲓ ϩⲁⲣⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲛⲭⲱⲗⲉⲙ.
24En ik vertrouw in den Heer, dat ik dan ook zelf spoedig zal komen.
25ⲟⲩⲁⲛⲁⲅⲕⲉⲟⲛ ⲇⲉ ⲁⲓⲙⲉⲩⲓ ⳿ⲉⲣⲟϥ ⳿ⲉⲟⲩⲱⲣⲡ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲛⲉⲡⲁ⳿ⲫⲣⲟⲇⲓⲧⲟⲥ ⲡⲓⲥⲟⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲓ⳿ϣⲫⲏⲣ ⳿ⲛⲣⲉϥⲉⲣϩⲱⲃ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲁ⳿ϣⲫⲏⲣ ⳿ⲙⲙⲁⲧⲟⲓ ⲉϥⲟⲓ ⲇⲉ ⳿ⲛⲁⲡⲟⲥⲧⲟⲗⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲛⲣⲉϥⲫⲱϣⲉⲛ ⳿ⲛⲧⲉ ⲧⲁ⳿ⲭⲣⲓⲁ.
25Ik heb het intussen nodig geacht, Epafroditus naar u toe te zenden: mijn broeder, medearbeider en medestrijder; uw bode, die me van het nodige heeft voorzien.
26ⲉⲡⲓⲇⲏ ⲛⲁϥⲙⲉⲓ ⳿ⲛⲛⲁⲩ ⳿ⲉⲣⲱⲧⲉⲛ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲡⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁϥⲙⲟⲕϩ ⳿ⲛϩⲏⲧ ⲉⲑⲃⲉ ϫⲉ ⲁⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲧⲉⲙ ϫⲉ ⲁϥϣⲱⲛⲓ.
26Want hij verlangt naar u allen, en is een beetje bekommerd, omdat gij van zijn ziekte gehoord hebt.
27ⲕⲉ ⲅⲁⲣ ⲁϥϣⲱⲛⲓ ϣⲁⲧⲉϥϧⲱⲛⲧ ⳿ⲉ⳿ⲫⲙⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲛⲁⲓ ⲛⲁϥ ⳿ⲛϫⲉ ⲫϯ ⲛⲁϥ ⲇⲉ ⳿ⲙⲙⲁⲩⲁⲧϥ ⲁⲛ ⲁⲗⲗⲁ ⲛⲏⲓ ϩⲱ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲁ⳿ϣⲧⲉⲙϭ ⲓ ⳿ⲙⲕⲁϩ ⳿ⲛϩⲏⲧ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⳿ⲙⲕⲁϩ ⳿ⲛϩⲏⲧ ⲟⲛ.
27Hij is inderdaad ziek geweest, en zelfs de dood nabij. Maar God heeft medelijden met hem gehad; en niet slechts met hem, maar ook met mij: dat ik niet het ene verdriet na het andere zou hebben.
28ϧⲉⲛ ⲟⲩⲓⲏⲥ ⲟⲩⲛ ⳿ⲛϩⲟⲩⲟ ⲁⲓⲟⲩⲟⲣⲡϥ ϩⲓⲛⲁ ⲁⲣⲉⲧⲉⲛϣⲁⲛⲛⲁⲩ ⳿ⲉⲣⲟϥ ⲡⲁⲗⲓⲛ ⳿ⲛⲧⲉⲧⲉⲛⲣⲁϣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲁⲛⲟⲕ ϩⲱ ⳿ⲛⲧⲁϣⲱⲡⲓ ⳿ⲛⲟⲩⲉϣⲉⲛ ⳿ⲙⲕⲁϩ ⳿ⲛϩⲏⲧ.
28Ik zend hem dus terug met des te meer spoed, opdat gij u verheugen moogt als gij hem weerziet, en ikzelf een zorg minder zal hebben.
29ϣⲟⲡϥ ⲟⲩⲛ ⳿ⲉⲣⲱⲧⲉⲛ ϧⲉⲛ Ⲡ⳪ ϧⲉⲛ ⲣⲁϣⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁⲓ ⳿ⲙⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲙⲁⲣⲟⲩϣⲱⲡⲓ ⲉⲩⲧⲁⲓⲧⲏⲟⲩⲧ ⳿ⲛⲧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ.
29Ontvangt hem dus in den Heer met ongemengde blijdschap. Houdt zulke mannen in ere;
30ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉ ⲡⲓϩⲱⲃ ⳿ⲛⲧⲉ Ⲡ⳪ ⲁϥϧⲱⲛⲧ ϣⲁ ⳿ⲉ⳿ϧⲣⲏⲓ ⳿ⲉ⳿ⲫⲙⲟⲩ ⳿ⲉⲁϥⲉⲣⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲉⲩⲉⲥⲑⲉ ⳿ⲛⲧⲉϥⲯⲩⲭⲏ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉϥⲙⲁϩ ⲡⲉⲧⲉⲛϭⲣⲟϩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓⲫⲱϣⲉⲛ ⲉⲧϭⲓ ⳿ⲉⲣⲟⲓ
30want om de zaak van Christus is hij de dood nabij geweest, en heeft hij zijn leven gewaagd, om mij uw verdere ondersteuning te brengen.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.