⳰ⲈⲪⲈⲤⲒⲞⲨⲤ 5
Coptic New TestamentTranslation
Coptic New Testament
Londona Biblio (Esperanto, 1910)
1ϣⲱⲡⲓ ⲟⲩⲛ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲟⲛⲓ ⳿ⲙⲫϯ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲛϩⲁⲛϣⲏⲣⲓ ⳿ⲙⲙⲉⲛⲣⲓⲧ.
1Estu do imitantoj de Dio, kiel infanoj amataj;
2ⲟⲩⲟϩ ⲙⲟϣⲓ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲁⲅⲁⲡⲏ ⲕⲁⲧⲁ⳿ⲫⲣⲏϯ ⲟⲛ ⲉⲧⲁ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲉⲣⲁⲅⲁⲡⲁⲛ ⳿ⲙⲙⲱⲧⲉⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲧⲏⲓϥ ⳿ⲉ⳿ϩⲣⲏⲓ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⳿ⲛⲟⲩ⳿ⲡⲣⲟⲥⲫⲟⲣⲁ ⲛⲉⲙ ⲟⲩϣⲟⲩϣⲱⲟⲩϣⲓ ⳿ⲙⲫϯ ⲉⲩ⳿ⲥⲑⲟⲓ ⳿ⲛ⳿ⲥⲑⲟⲓⲛⲟⲩϥⲓ.
2kaj iradu en amo, kiel Kristo nin amis kaj sin donis pro ni, donaĵon kaj oferaĵon al Dio por agrabla odoraĵo.
3ϯⲡⲟⲣⲛⲓⲁ ⲇⲉ ⲛⲉⲙ ϭⲱϧⲉⲙ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲓⲉ ⲟⲩⲙⲉⲧⲣⲉϥϭⲓ⳿ⲛϫⲟⲛⲥ ⳿ⲙⲡⲉⲛ⳿ⲑⲣⲟⲩϫⲉ ⲡⲉⲥⲣⲁⲛ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲕⲁⲧⲁ⳿ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲥⲉⲙ⳿ⲡϣⲁ ⳿ⲛⲛⲓⲁⲅⲓⲟⲥ.
3Sed malĉasteco kaj ĉia malpureco kaj avideco ne eĉ estu nomataj inter vi, kiel decas por sanktuloj;
4ⲛⲓⲥⲁϫⲓ ⲉⲧϣⲟⲩⲓⲧ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲥⲁϫⲓ ⳿ⲙⲙⲉⲧⲥⲟϫ ⲓⲉ ϯⲙⲉⲧⲉⲩ⳿ⲧⲣⲁⲡⲉⲗⲟⲥ ⲛⲁⲓ ⲉⲧⲥⲉⲙ⳿ⲡϣⲁ ⳿ⲛⲁⲓⲧⲟⲩ ⲁⲛ ⲁⲗⲗⲁ ⲙⲁⲗⲗⲟⲛ ⲟⲩϣⲉⲡ⳿ϩⲙⲟⲧ.
4nek ia hontindaĵo, nek sensenca parolado, nek tro libera babilado, kiuj ne konvenas; sed prefere dankesprimo.
5ⲫⲁⲓ ⲅⲁⲣ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛ⳿ⲉⲙⲓ ⳿ⲉⲣⲟϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲟⲩⲛ ⳿ⲙⲙⲟϥ ϫⲉ ⲡⲟⲣⲛⲟⲥ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲓⲉ ⲁⲕⲁⲑⲁⲣⲧⲟⲥ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲓⲉ ⲣⲉϥϭⲓ⳿ⲛϫⲟⲛⲥ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲉ ϯⲙⲉⲧϣⲁⲙϣⲉ ⳿ⲓⲇⲱⲗⲟⲛ ⲧⲉ ⳿ⲙⲙⲟⲛⲧⲉϥ ⳿ⲕⲗⲏ ⲣⲟⲛⲟⲙⲓⲁ ⳿ⲙⲙⲁⲩ ϧⲉⲛ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⳿ⲛⲧⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲛⲉⲙ ⲫϯ.
5Ĉar vi ja scias, ke ĉiu malĉastulo kaj malpurulo kaj avidulo, kiu estas idolano, havas nenian heredon en la regno de Kristo kaj Dio.
6⳿ⲙⲡⲉⲛ⳿ⲑⲣⲉ ⳿ϩⲗⲓ ⲉⲣϩⲁⲗ ⳿ⲙⲙⲱⲧⲉⲛ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛⲥⲁϫⲓ ⲉⲩϣⲟⲩⲓⲧ ⲉⲑⲃⲉ ⲛⲁⲓ ⲅⲁⲣ ⳿ϥⲛⲏⲟⲩ ⳿ⲛϫⲉ ⲡⲓϫⲱⲛⲧ ⳿ⲛⲧⲉ ⲫϯ ⳿ⲉ⳿ϩⲣⲏⲓ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲛⲓϣⲏⲣⲓ ⳿ⲛⲧⲉ ϯⲙⲉⲧⲁⲧⲑⲱⲧ ⳿ⲛϩⲏⲧ.
6Neniu vin trompu per vantaj vortoj; ĉar pro tiuj aferoj venas sur la infanojn de malobeo la kolero de Dio.
7⳿ⲙⲡⲉⲣϣⲱⲡⲓ ⲟⲩⲛ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲟⲓ ⳿ⲛ⳿ϣⲫⲏⲣ ⳿ⲉⲣⲱⲟⲩ.
7Ne estu do partoprenantoj kun ili;
8ⲛⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲟⲓ ⲅⲁⲣ ⳿ⲛⲭⲁⲕⲓ ⳿ⲛⲟⲩⲥⲏⲟⲩ ϯⲛⲟⲩ ⲇⲉ ⲟⲩⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ϧⲉⲛ Ⲡ⳪ ⲙⲟϣⲓ ϩⲱⲥ ϩⲁⲛϣⲏⲣⲓ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓⲟⲩⲱⲓⲛⲓ.
8ĉar iam vi estis mallumo, sed jam vi estas lumo en la Sinjoro; iru kiel infanoj de lumo
9⳿ⲡⲟⲩⲧⲁϩ ⲅⲁⲣ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲁϥ⳿ⲛ⳿ϩⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲑⲛⲁⲛⲉϥ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲇⲓⲕⲉⲟⲥⲩⲛⲏ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲙⲉⲑⲙⲏⲓ.
9(ĉar la frukto de la lumo estas en ĉia boneco kaj justeco kaj vero),
10ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲇⲟⲕⲓⲙⲁⲍⲓⲛ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉⲑⲣⲁⲛⲁϥ ⳿ⲙⲠ⳪.
10provante, kio bone plaĉas al la Sinjoro;
11ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲙⲡⲉⲣⲉⲣ⳿ϣⲫⲏⲣ ⳿ⲉⲛⲓ⳿ϩⲃⲏⲟⲩⲓ ⳿ⲛⲁⲧⲟⲩⲧⲁϩ ⳿ⲛⲧⲉ ⳿ⲡⲭⲁⲕⲓ ⲙⲁⲗⲗⲟⲛ ⲇⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲥⲟϩⲓ.
11kaj ne partoprenu kun la senfruktaj faroj de mallumo, sed prefere refutu ilin;
12ⲛⲉⲧⲟⲩⲣⲁ ⳿ⲙⲙⲱⲟⲩ ⲅⲁⲣ ⳿ⲛⲭⲱⲡ ⲟⲩϣⲓⲡⲓ ⲡⲉ ⳿ⲉⲉⲣ⳿ⲡⲕⲉϫⲟⲧⲟⲩ.
12ĉar estas hontinde eĉ paroli pri tio, kion ili faras sekrete.
13ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⳿ⲉϣⲁⲣⲉ ⲡⲓⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲥⲁϩⲱⲟⲩ ϣⲁⲩⲟⲩⲱⲛϩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϩⲱⲃ ⲅⲁⲣ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲑⲟⲩⲟⲛϩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲡⲉ.
13Sed ĉio, kio estas refutata, estas elmontrata per la lumo, ĉar ĉio elmontrata estas lumo.
14ⲉⲑⲃⲉⲫⲁⲓ ⳿ϥϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲧⲱⲛⲕ ⲫⲏⲉⲧⲉⲛⲕⲟⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲟϩⲓ ⳿ⲉⲣⲁⲧⲕ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲏⲉⲑⲙⲱⲟⲩⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲉⲣⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⳿ⲉⲣⲟⲕ.
14Tial estas dirite: Vekiĝu, dormanto, kaj releviĝu el la mortintoj, kaj Kristo al vi lumos.
15⳿ⲁⲛⲁⲩ ⲟⲩⲛ ⲁⲕⲣⲓⲃⲱⲥ ⲛⲁ⳿ⲥⲛⲏⲟⲩ ϫⲉ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲙⲟϣⲓ ⳿ⲛⲁϣ ⳿ⲛⲣⲏϯ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⲁⲛ ⳿ⲛϩⲁⲛⲁⲧ⳿ⲥⲃⲱ ⲁⲗⲗⲁ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲛϩⲁⲛⲥⲁⲃⲉⲩ.
15Zorgu do, ke vi atente iradu, ne kiel malsaĝaj, sed kiel saĝaj;
16ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϣⲱⲡ ⳿ⲙⲡⲓⲥⲏⲟⲩ ϫⲉ ⲛⲓ⳿ⲉϩⲟⲟⲩ ⲥⲉϩⲱⲟⲩ.
16elaĉetante la tempon, ĉar malbonaj estas la tagoj.
17ⲉⲑⲃⲉⲫⲁⲓ ⳿ⲙⲡⲉⲣϣⲱⲡⲓ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲟⲓ ⳿ⲛⲁⲧϩⲏ ⲧ ⲁⲗⲗⲁ ⲕⲁϯ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉ ⳿ⲫⲟⲩⲱϣ ⳿ⲙⲫϯ.
17Ne estu do senprudentaj, sed komprenu, kio estas la volo de la Sinjoro.
18ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲙⲡⲉⲣⲑⲓϧⲓ ϧⲉⲛ ⳿ⲡⲏⲣⲡ ⲫⲏⲉⲧⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲙⲉⲧⲁⲧⲟⲩϫⲁⲓ ϣⲟⲡ ⳿ⲛϧⲏⲧϥ ⲁⲗⲗⲁ ϣⲱⲡⲓ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϫⲏⲕ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲡ͞ⲛⲁ̅.
18Kaj ne ebriiĝu per vino, en kio estas diboĉo, sed pleniĝu per la Spirito;
19ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲥⲁϫⲓ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⳿ⲛϩⲁⲛⲯⲁⲗⲙⲟⲥ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛ⳿ⲥⲙⲟⲩ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛϩⲱⲇⲏ ⳿ⲙⲡ͞ⲛⲁ̅ⲧⲓⲕⲟⲛ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϩⲱⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲯⲁⲗⲓⲛ ⳿ⲙⲠ⳪ ϧⲉⲛ ⲛⲉⲧⲉⲛϩⲏⲧ.
19parolante unu al alia per psalmoj kaj himnoj kaj kantoj spiritaj, kantante kaj psalmante en viaj koroj al la Sinjoro,
20ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϣⲉⲡ⳿ϩⲙⲟⲧ ⳿ⲛⲥⲏⲟⲩ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⳿ⲉ⳿ϩⲣⲏⲓ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ϧⲉⲛ ⳿ⲫⲣⲁⲛ ⳿ⲙⲡⲉⲛ⳪ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲛⲉⲙ ⲫϯ ⳿ⲫⲓⲱⲧ.
20dankante Dion, la Patron, ĉiam pro ĉio en la nomo de nia Sinjoro Jesuo Kristo;
21ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϭⲛⲟ ⳿ⲛϫⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲛⲛⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲏⲟⲩ ϧⲉⲛ ϯϩⲟϯ ⳿ⲛⲧⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅.
21submetiĝante unu al alia en la timo al Kristo.
22ⲛⲓϩⲓ⳿ⲟⲙⲓ ⲙⲁⲣⲟⲩϭⲛⲉϫⲱⲟⲩ ⳿ⲛⲛⲟⲩϩⲁⲓ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲙⲠ⳪.
22Edzinoj, submetiĝu al viaj edzoj tiel same, kiel al la Sinjoro.
23ϫⲉ ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⳿ⲧ⳿ⲁⲫⲉ ⳿ⲛϯ⳿ⲥϩⲓⲙⲓ ⲡⲉ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲙⲠⲭ̅ⲥ̅ ⲉⲧⲉ ⳿ⲧ⳿ⲁⲫⲉ ⳿ⲛϯⲉⲕ⳿ⲕⲗⲏⲥⲓⲁ ⲧⲉ ⳿ⲛⲑⲟϥ ⲡⲉ ⳿ⲡⲥⲱⲧⲏⲣ ⳿ⲙⲡⲓⲥⲱⲙⲁ.
23Ĉar edzo estas kapo de edzino, kiel ankaŭ Kristo estas kapo de la eklezio; kaj li estas la savanto de la korpo.
24ⲁⲗⲗⲁ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲉϯⲉⲕ⳿ⲕⲗⲏⲥⲓⲁ ϭⲛⲟ ⳿ⲛϫⲱⲥ ⳿ⲙⲠⲭ̅ⲥ̅ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ϩⲱⲟⲩ ⲛⲓϩⲓ⳿ⲟⲙⲓ ⲙⲁⲣⲟⲩϭ ⲛⲉϫⲱⲟⲩ ⳿ⲛⲛⲟⲩϩⲁⲓ ϧⲉⲛ ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ.
24Sed kiel la eklezio sin submetas al Kristo, tiel ankaŭ edzinoj al edzoj en ĉio.
25ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲁⲣⲓⲁⲅⲁⲡⲁⲛ ⳿ⲛⲛⲉⲧⲉⲛϩⲓ⳿ⲟⲙⲓ ⲕⲁⲧⲁ⳿ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲁ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲉⲣⲁⲅⲁⲡⲁⲛ ⳿ⲛϯⲉⲕ⳿ⲕⲗⲏ ⲥⲓⲁ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲧⲏⲓϥ ⳿ⲉ⳿ϩⲣⲏⲓ ⳿ⲉϫⲱⲥ.
25Edzoj, amu viajn edzinojn, kiel Kristo amis la eklezion kaj pro ĝi sin donis,
26ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉϥⲧⲟⲩⲃⲟⲥ ⳿ⲉⲁϥⲧⲟⲩⲃⲟⲥ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲱⲙⲥ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓⲙⲱⲟⲩ ⳿ⲛ⳿ϩⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⳿ⲡⲥⲁϫⲓ.
26por ke li sanktigu ĝin per akvolavo, kun la vorto,
27ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉϥⲧⲁϩⲉ ϯⲉⲕ⳿ⲕⲗⲏⲥⲓⲁ ⲛⲁϥ ⳿ⲉⲣⲁⲧⲥ ⲉⲥϧⲉⲛ ⲟⲩⲱⲟⲩ ⳿ⲙⲙⲟⲛ ⲁϭⲛⲓ ⳿ⲛϧⲏⲧⲥ ⲓⲉ ⲑⲱⲗⲉⲃ ⲓⲉ ⳿ⲛⲭⲁⲓ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲛⲛⲁⲓ ⲁⲗⲗⲁ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉⲥϣⲱⲡⲓ ⲉⲥⲟⲩⲁⲃ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲥⲟⲓ ⳿ⲛⲁⲧⲑⲱⲗⲉⲃ.
27por ke li starigu ĝin antaŭ si glora eklezio, ne havanta makulon, nek malglataĵon, nek ion tian, sed por ke ĝi estu sankta kaj sendifekta.
28ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ϩⲱⲟⲩ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲥⲉⲙ⳿ⲡϣⲁ ⳿ⲛⲧⲟⲩⲉⲣⲁⲅⲁⲡⲁⲛ ⳿ⲛⲛⲟⲩϩⲓⲟⲙⲓ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲛⲛⲟⲩⲥⲱⲙⲁ ⲫⲏ ⲅⲁⲣ ⲉⲧⲉⲣⲁⲅⲁⲡⲁⲛ ⳿ⲛⲧⲉϥ⳿ⲥϩⲓⲙⲓ ⲁϥⲉⲣⲁⲅⲁⲡⲁⲛ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⳿ⲙⲙⲁⲩⲁⲧϥ.
28Tiel same devas edzoj ami siajn edzinojn kiel siajn proprajn korpojn. Kiu amas sian edzinon, tiu amas sin mem;
29⳿ⲙⲡⲉ ⳿ϩⲗⲓ ⲅⲁⲣ ⲙⲉⲥⲧⲉ ⲧⲉϥⲥⲁⲣⲝ ⲉⲛⲉϩ ⲁⲗⲗⲁ ϣⲁϥϣⲁⲛⲟⲩϣⲥ ⲟⲩⲟϩ ϣⲁϥⲉⲣⲑⲁⲗⲡⲓⲛ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ⲕⲁⲧⲁ⳿ⲫⲣⲏϯ ϩⲱϥ ⳿ⲙⲠⲭ̅ⲥ̅ ⲉⲧⲁϥ⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲛϯⲉⲕ⳿ⲕⲗⲏⲥⲓⲁ.
29ĉar oni neniam malamas sian propran karnon, sed nutras kaj prizorgas ĝin, kiel ankaŭ la Sinjoro la eklezion;
30ϫⲉ ⳿ⲁⲛⲟⲛ ϩⲁⲛⲙⲉⲗⲟⲥ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲉϥⲥⲱⲙⲁ.
30ĉar ni estas membroj de lia korpo.
31ⲉⲑⲃⲉⲫⲁⲓ ⲉⲣⲉ ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲭⲁ ⲡⲉϥⲓⲱⲧ ⲛⲉⲙ ⲧⲉϥⲙⲁⲩ ⳿ⲛⲥⲱϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥ⳿ⲉⲧⲟⲙϥ ⲉⲧⲉϥ⳿ⲥϩⲓⲙⲓ ⲉⲩ⳿ⲉϣⲱⲡⲓ ⳿ⲙⲡⲃ̅ ⲉⲩⲥⲁⲣⲝ ⳿ⲛⲟⲩⲱⲧ.
31Tial viro forlasos sian patron kaj sian patrinon, kaj aliĝos al sia edzino, kaj ili du estos unu karno.
32ⲡⲁⲓⲙⲩⲥⲧⲏⲣⲓⲟⲛ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲡⲉ ⳿ⲁⲛⲟⲕ ⲇⲉ ϯϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ⳿ⲉⲠⲭ̅ⲥ̅ ⲛⲉⲙ ϯⲉⲕ⳿ⲕⲗⲏⲥⲓⲁ.
32Ĉi tiu mistero estas granda, sed mi parolas pri Kristo kaj la eklezio.
33⳿ⲡⲗⲏⲛ ⳿ⲛⲑⲱⲧⲉⲛ ϩⲱⲧⲉⲛ ⲕⲁⲧⲁ ⳿ⲫⲟⲩⲁⲓ ⳿ⲫⲟⲩⲁⲓ ⳿ⲙⲙⲱⲧⲉⲛ ⲙⲁⲣⲉϥⲉⲣⲁⲅⲁⲡⲁⲛ ⳿ⲛⲧⲉϥ⳿ⲥϩⲓⲙⲓ ⳿ⲙⲡⲉϥⲣⲏϯ ϯ⳿ⲥϩⲓⲙⲓ ⲇⲉ ϩⲱⲥ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉⲥⲉⲣϩⲟϯ ϧⲁ⳿ⲧϩⲏ ⳿ⲙⲡⲉⲥϩⲁⲓ
33Tamen ankaŭ ĉiu el vi individue amu sian edzinon, kiel sin mem; kaj la edzino timu sian edzon.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.