ผู้วินิจฉัย 6
Freedom Bible (Thai)Translation
Freedom Bible (Thai)
Tongan Bible, Revised West Version
1ชาวอิสราเอลทำสิ่งชั่วร้ายในสายพระเนตรของพระยาห์เวห์ พระยาห์เวห์จึงทรงมอบพวกเขาให้อยู่ใต้อำนาจของชาวมีเดียนเป็นเวลาเจ็ดปี
1Pea naʻe fai kovi ʻae fānau ʻa ʻIsileli ʻi he ʻao ʻo Sihova: pea naʻe tukuange ʻakinautolu ʻe Sihova ki he nima ʻo Mitiane:
2ชาวมีเดียนมีอำนาจเหนืออิสราเอล ชาวอิสราเอลจึงทำที่หลบภัยตามภูเขา ทั้งโพรง ถ้ำ และที่มั่น
2Pea naʻe mālohi ʻae nima ʻo Mitiane ki ʻIsileli: pea ko e meʻa ʻi he kakai Mitiane naʻe ngaohi ʻe he kakai ʻIsileli moʻonautolu ʻae ngaahi toitoiʻanga ʻi he ngaahi ʻana, mo e ngaahi potu mālohi, ʻi he ngaahi moʻunga.
3ทุกครั้งที่อิสราเอลหว่านพืช ชาวมีเดียน ชาวอามาเลข และชนชาวตะวันออกจะยกมาโจมตี
3Pea naʻe pehē, feʻunga mo e tō ʻae taʻu ʻe ʻIsileli, naʻe ʻalu hake ʻae kakai Mitiane, mo e kakai ʻAmaleki, mo e fānau mei he potu hopoʻangalaʻā, ʻio, naʻe haʻu ʻakinautolu ketau kiate kinautolu;
4พวกเขาตั้งค่ายสู้กับอิสราเอลและทำลายผลผลิตของแผ่นดินไปจนถึงกาซา ไม่เหลือเสบียงอาหารไว้ในอิสราเอล ทั้งไม่เหลือแกะ วัว หรือลา
4Pea naʻa nau fakanofo ʻae tau kiate kinautolu, pea naʻa nau maumau ʻae fua ʻoe fonua, ʻo fai atu ki Kesa, pea naʻe ʻikai tuku ha meʻakai ki ʻIsileli, pe ha sipi, pe ha pulu, pe ha ʻasi.
5เพราะพวกเขายกมากับฝูงสัตว์และเต็นท์ มีจำนวนมากมายราวกับฝูงตั๊กแตน ทั้งผู้คนและอูฐนับไม่ถ้วน พวกเขาเข้ามาในแผ่นดินเพื่อทำลายแผ่นดินนั้น
5He naʻa nau ʻalu hake mo ʻenau fanga manu mo honau ngaahi tuʻu fale, pea nau haʻu ʻo hangē ko e fanga heʻe honau toko lahi; he ko kinautolu mo ʻenau ngaahi kāmeli naʻe taʻefaʻalaua: pea naʻa nau haʻu ki he fonua ko hono fakaʻauha.
6อิสราเอลยากแค้นอย่างยิ่งเพราะชาวมีเดียน ชาวอิสราเอลจึงร้องทูลพระยาห์เวห์
6Pea naʻe fakamasiva lahi ʻa ʻIsileli ko e meʻa ʻi he kakai Mitiane; pea naʻe tangi ʻae fānau ʻa ʻIsileli kia Sihova.
7เมื่อชาวอิสราเอลร้องทูลพระยาห์เวห์เพราะชาวมีเดียน
7¶ Pea naʻe hoko ʻo pehē, ʻi he tangi ʻae fānau ʻa ʻIsileli kia Sihova ko e meʻa ʻi he kakai Mitiane,
8พระยาห์เวห์ทรงส่งผู้เผยสารจากพระเจ้าคนหนึ่งมาหาชาวอิสราเอล เขากล่าวว่า “พระยาห์เวห์พระเจ้าแห่งอิสราเอลตรัสดังนี้ ‘เรานำพวกเจ้าขึ้นมาจากอียิปต์ และนำออกจากแดนทาส
8Naʻe fekau ʻe Sihova ʻae palōfita ki he fānau ʻa ʻIsileli, ʻaia naʻa ne pehē kiate kinautolu, ʻoku pehē mai ʻa Sihova ko e ʻOtua ʻo ʻIsileli, “Naʻaku ʻomi ʻakimoutolu mei ʻIsipite, pea ʻomi ʻakimoutolu kituʻa mei he fale ʻoe fakapōpula;
9เราช่วยพวกเจ้าให้พ้นจากอำนาจของชาวอียิปต์และทุกคนที่กดขี่พวกเจ้า เราขับไล่พวกเขาออกไปจากพวกเจ้าและมอบแผ่นดินของพวกเขาให้พวกเจ้า
9Pea naʻaku fakamoʻui ʻakimoutolu mei he nima ʻoe kakai ʻIsipite, pea mei he nima ʻokinautolu, kotoa pē naʻe fakamamahiʻi ʻakimoutolu, pea u kapusi atu ʻakinautolu mei homou ʻao, pea u foaki kiate kimoutolu honau fonua;
10เราบอกพวกเจ้าว่า “เราคือพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกเจ้า อย่าเกรงกลัวเทพเจ้าของชาวอาโมไรต์ซึ่งพวกเจ้าอาศัยอยู่ในแผ่นดินของพวกเขา” แต่พวกเจ้าไม่ฟังเสียงของเรา’”
10Pea ne u pehē kiate kimoutolu, Ko au ko Sihova ko homou ʻOtua; ʻoua naʻa mou manavahē ki he ngaahi ʻotua ʻoe kau ʻAmoli, ko e fonua ʻonautolu ʻoku mou nofo ai: ka kuo ʻikai te mou fai talangofua ki hoku leʻo.”
11ทูตของพระยาห์เวห์มานั่งใต้ต้นโอ๊กที่โอฟราห์ ซึ่งเป็นของโยอาชชาวอาบีเอเซอร์ กิเดโอนบุตรของเขากำลังนวดข้าวสาลีในบ่อย่ำองุ่นเพื่อซ่อนจากชาวมีเดียน
11¶ Pea naʻe haʻu ai ʻae ʻāngelo ʻa Sihova, pea nofo ʻi he lolo oke ʻaia naʻe ʻi Ofila, pea naʻe ʻo Soasi ʻoe fānau ʻa ʻApiesa: pea naʻe haha uite ʻe hono foha ko Kitione ʻo ofi ki he tataʻoʻanga uaine, ke fufū ia mei he kakai Mitiane.
12ทูตของพระยาห์เวห์ปรากฏแก่เขาและกล่าวว่า “นักรบผู้กล้าหาญเอ๋ย พระยาห์เวห์สถิตกับเจ้า!”
12Pea naʻe fakahāhā ʻae ʻāngelo ʻa Sihova kiate ia, ʻo ne pehē kiate ia, “ʻOku ʻiate koe ʻa Sihova, ʻa koe ko e tangata mālohi mo toʻa.”
13กิเดโอนตอบว่า “นายท่าน ถ้าพระยาห์เวห์สถิตกับเรา เหตุใดเรื่องทั้งหมดนี้จึงเกิดขึ้นกับเรา? การอัศจรรย์ทั้งสิ้นของพระองค์ที่บรรพบุรุษเล่าให้เราฟังอยู่ที่ไหน? พวกเขากล่าวว่า ‘พระยาห์เวห์ทรงนำเราขึ้นมาจากอียิปต์ไม่ใช่หรือ?’ แต่บัดนี้พระยาห์เวห์ทรงทอดทิ้งเรา และมอบเราให้อยู่ใต้อำนาจของชาวมีเดียน”
13Pea naʻe pehē ʻe Kitione kiate ia, “ʻE hoku ʻEiki, kapau ʻoku ʻiate kimautolu ʻa Sihova, ko e hā kuo tō ai ʻae ngaahi meʻa ni kiate kimautolu? Pea kuo ʻi fē ʻae ngaahi meʻa mana ʻaia naʻe tala ʻe heʻemau ngaahi tamai kiate kimautolu, ʻo pehē, ‘ʻIkai naʻe ʻomi ʻakimautolu ʻe Sihova mei ʻIsipite?’ Ka ko eni kuo liʻaki ʻakimautolu ʻe Sihova, pea kuo tukuange ʻakimautolu ki he nima ʻoe kakai Mitiane.”
14พระยาห์เวห์หันมามองเขาและตรัสว่า “จงไปด้วยกำลังที่เจ้ามีและช่วยอิสราเอลให้พ้นจากอำนาจของชาวมีเดียน เราเป็นผู้ส่งเจ้าไปไม่ใช่หรือ?”
14Pea naʻe ʻafio ʻa Sihova kiate ia, ʻo ne pehē, “ʻAlu ʻi he mālohi ni ʻoʻou, pea te ke fakamoʻui ʻe koe ʻa ʻIsileli mei he nima ʻoe kakai Mitiane: ʻikai kuo u fekauʻi koe?”
15เขาทูลว่า “ข้าแต่องค์พระผู้เป็นเจ้า ข้าพเจ้าจะช่วยอิสราเอลได้อย่างไร? ตระกูลของข้าพเจ้ายากจนที่สุดในมนัสเสห์ และข้าพเจ้าก็ต่ำต้อยที่สุดในบ้านของบิดา”
15Pea naʻe pehē ʻe ia kiate ia, “ʻE hoku ʻEiki, ʻe fakamoʻui fēfeeʻi ʻeau ʻa ʻIsileli? Vakai, ʻoku masiva hoku fale ʻi Manase, pea ko e siʻi hifo taha pe au ʻi he fale ʻo ʻeku tamai.”
16พระยาห์เวห์ตรัสกับเขาว่า “เราจะอยู่กับเจ้าอย่างแน่นอน และเจ้าจะตีชาวมีเดียนทั้งหมดได้เหมือนตีคนเพียงคนเดียว”
16Pea naʻe pehē ʻe Sihova kiate ia, Ko e moʻoni te u ʻiate koe, pea te ke taaʻi ʻae kakai Mitiane ʻo hangē ko e tangata pē taha.
17เขาทูลว่า “ถ้าข้าพเจ้าได้รับความโปรดปรานในสายตาของท่าน โปรดให้หมายสำคัญแก่ข้าพเจ้าว่าท่านเองเป็นผู้พูดกับข้าพเจ้า
17Pea pehē ʻe ia kiate ia, “Ko eni kapau kuo u maʻu ʻae ʻofa ʻi ho ʻao, pea ke fakahā kiate au ha fakaʻilonga ʻoku ta alea mo koe.
18โปรดอย่าไปจากที่นี่จนกว่าข้าพเจ้าจะกลับมาหาท่าน นำของกำนัลออกมาวางต่อหน้าท่าน” ท่านตอบว่า “เราจะรอจนกว่าเจ้าจะกลับมา”
18ʻOku ou kole kiate koe, ʻoua naʻa ke ʻalu ʻi heni, kaeʻoua ke u haʻu kiate koe mo ʻeku meʻaʻofa, pea u fokotuʻu ia ʻi ho ʻao.” Pea naʻe pehē ʻe ia, “Te u tatali pē ke ʻoua ke ke toe haʻu.”
19กิเดโอนเข้าไปเตรียมลูกแพะหนึ่งตัวกับขนมปังไร้เชื้อจากแป้งหนึ่งเอฟาห์ เขาใส่เนื้อในตะกร้า ใส่น้ำแกงในหม้อ แล้วนำออกมาให้ท่านใต้ต้นโอ๊ก
19¶ Pea naʻe ʻalu ai ʻa Kitione, ʻo ne teu ʻae ʻuhikiʻi kosi, mo e mā taʻefakalēvani ʻi he efa ʻe taha ʻoe mahoaʻa: naʻa ne faʻo ʻae kakano ʻi ha kato, pea ne ʻai ʻae vaihū ki ha kulo, ʻo ne ʻomi ia ki he lolo oke, ʻo ne ʻatu ia.
20ทูตของพระเจ้าบอกเขาว่า “จงนำเนื้อกับขนมปังไร้เชื้อวางบนก้อนหินนี้ แล้วเทน้ำแกงราดลงไป” เขาก็ทำตาม
20Pea naʻe pehē ʻe he ʻāngelo ʻae ʻOtua kiate ia, “Toʻo ʻae kakano mo e ngaahi mā taʻefakalēvani, pea ʻai ia ki he maka ni, pea lilingi ʻae vaihū.” Pea naʻa ne fai ia.
21ทูตของพระยาห์เวห์ยื่นปลายไม้เท้าในมือแตะเนื้อกับขนมปังไร้เชื้อ ไฟก็พุ่งขึ้นจากก้อนหินเผาผลาญเนื้อกับขนมปังจนหมด แล้วทูตของพระยาห์เวห์ก็หายไปจากสายตาของเขา
21¶ Pea naʻe toki mafao atu ʻe he ʻāngelo ʻa Sihova ʻae muʻa tokotoko naʻe ʻi hono nima, ke lave ki he kakano mo e ngaahi mā taʻemeʻafakatupu; pea naʻe ʻalu hake ʻae afi mei he maka, pea naʻe ʻosiʻosi ai ʻae kakano mo e ngaahi mā taʻefakalēvani. Pea naʻe ʻalu ai ʻae ʻāngelo ʻa Sihova mei hono ʻao.
22กิเดโอนจึงรู้ว่าผู้นั้นคือทูตของพระยาห์เวห์ เขาร้องว่า “โอ้ ข้าแต่พระยาห์เวห์องค์พระผู้เป็นเจ้า! ข้าพเจ้าได้เห็นทูตของพระยาห์เวห์ซึ่งหน้าแล้ว!”
22Pea ʻi he ʻilo ʻe Kitione ko e ʻāngelo ia ʻa Sihova, naʻe pehē ʻe Kitione, “ʻOiauē, ʻE Sihova ko e ʻOtua! He kuo u mamata ki he ʻāngelo ʻa Sihova ko e mata ki he mata.”
23พระยาห์เวห์ตรัสกับเขาว่า “สันติสุขจงมีแก่เจ้า อย่ากลัวเลย เจ้าจะไม่ตาย”
23Pea naʻe pehē ʻe Sihova kiate ia, “Ke fiemālie pe koe; ʻoua naʻa ke manavahē: ʻe ʻikai te ke mate.”
24กิเดโอนจึงสร้างแท่นบูชาถวายพระยาห์เวห์ที่นั่น และเรียกว่า “พระยาห์เวห์คือสันติสุข” จนถึงทุกวันนี้แท่นนั้นยังอยู่ที่โอฟราห์ของชาวอาบีเอเซอร์
24Pea naʻe fokotuʻu ʻi ai ʻe Kitione ʻae feilaulauʻanga kia Sihova, ʻo ne ui ia, ko Sihova-Salomi: ʻoku ʻi Ofila ia ʻoe kau ʻApiesa ʻo aʻu ki he ʻaho ni.
25คืนเดียวกันนั้น พระยาห์เวห์ตรัสกับเขาว่า “จงนำโคของบิดา คือโคตัวที่สองอายุเจ็ดปี ไปรื้อแท่นบูชาพระบาอัลของบิดา และโค่นเสาอาเชราห์ที่อยู่ข้างๆ
25¶ Pea naʻe hoko ʻo pehē ʻi he pō pe ko ia, naʻe pehē ʻe Sihova kiate ia, “Toʻo ʻae pulu mui ʻa hoʻo tamai, ʻio, hono ua ʻoe pulu ʻoku fitu taʻu ʻene motuʻa, pea tulaki hifo ʻae feilaulauʻanga ʻo Peali ʻaia naʻe langa ʻe hoʻo tamai, pea tā hifo ʻae vao tapu ʻoku ofi ki ai:
26แล้วสร้างแท่นบูชาถวายพระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าบนยอดที่มั่นนี้โดยวางเรียงให้เป็นระเบียบ จงนำโคตัวที่สองมาถวายเป็นเครื่องเผาบูชา ใช้ไม้จากเสาอาเชราห์ที่เจ้าโค่นเป็นฟืน”
26Pea ke langa ʻae feilaulauʻanga kia Sihova ko ho ʻOtua ʻi he funga ʻoe maka ni, ʻi he potu mālohi, pea ke ʻomi hono ua ʻoe pulu, pea ʻatu ia ko e feilaulau tutu ia, mo fefie ʻaki ʻae ʻakau ʻoe vao tapu ʻaia ke ke tā hifo.”
27กิเดโอนนำคนรับใช้สิบคนไปทำตามที่พระยาห์เวห์ตรัส แต่เพราะเขากลัวครอบครัวของบิดาและชาวเมือง จึงไม่กล้าทำในเวลากลางวัน แต่ทำในเวลากลางคืน
27Pea naʻe toʻo ʻe Kitione ʻae kau tangata ko ʻene kau tamaioʻeiki ʻe toko hongofulu, ʻo ne fai ʻo hangē ko e fekau ʻa Sihova kiate ia: pea ko e meʻa ʻi heʻene manavahē ki he kakai ʻoe fale ʻo ʻene tamai, mo e kau tangata ʻoe kolo, naʻe ʻikai te ne mafai ia ʻi he ʻaho, pea naʻe fai ʻe ia ia ʻi he poʻuli.
28เมื่อชาวเมืองตื่นขึ้นแต่เช้า ก็เห็นว่าแท่นบูชาพระบาอัลถูกรื้อ เสาอาเชราห์ข้างแท่นถูกโค่น และโคตัวที่สองถูกถวายบนแท่นบูชาที่สร้างขึ้นใหม่
28¶ Pea ʻi he tuʻu hengihengi hake ʻi he pongipongi ʻae kau tangata ʻoe kolo, vakai, ko e feilaulauʻanga ʻo Peali kuo tulaki ki lalo, pea kuo tā hifo mo e vao tapu naʻe ofi ki ai, pea ko hono ua ʻoe pulu kuo ʻosi hono ʻatu ʻo feilaulau ʻaki ki he feilaulauʻanga ʻaia naʻe langa.
29พวกเขาถามกันว่า “ใครทำเรื่องนี้?” เมื่อสืบถามแล้ว มีคนบอกว่า “กิเดโอนบุตรโยอาชเป็นคนทำ”
29Pea naʻa nau fepehēʻaki ʻiate kimautolu, “Ko hai kuo ne fai ʻae meʻa ni?” Pea ʻi heʻenau ʻeke mo fehuʻi, naʻa nau pehē, Kuo fai ʻae meʻa ni ʻe Kitione ko e foha ʻo Soasi.
30ชาวเมืองจึงบอกโยอาชว่า “นำลูกชายของเจ้าออกมา เขาต้องตาย เพราะเขารื้อแท่นบูชาพระบาอัลและโค่นเสาอาเชราห์ที่อยู่ข้างแท่น”
30Pea pehē ai ʻe he kau tangata ʻoe kolo kia Soasi, “ʻOmi ho foha kituʻa ke tāmate ia: ko e meʻa ʻi heʻene tulaki hifo ʻae feilaulauʻanga ʻo Peali, pea ko e meʻa ʻi heʻene tā hifo ʻae vao tapu naʻe ofi ki ai.”
31โยอาชตอบทุกคนที่ยืนคัดค้านเขาว่า “พวกเจ้าจะสู้คดีแทนพระบาอัลหรือ? จะช่วยเขาให้รอดหรือ? ใครสู้คดีแทนเขา ผู้นั้นต้องตายก่อนรุ่งเช้า! ถ้าพระบาอัลเป็นเทพเจ้า ก็ให้เขาสู้คดีเพื่อตัวเอง เพราะมีคนรื้อแท่นบูชาของเขา!”
31Pea naʻe pehē ʻe Soasi kiate kinautolu naʻe angatuʻu kiate ia, “Te mou langomakiʻi ʻa Peali? He te ne fakamoʻui ʻakimoutolu? Ko ia ʻoku langomakiʻi ʻa Peali ke tāmateʻi ia ʻi he kei pongipongi: kapau ko e ʻotua ia, ke langomakiʻi ia ʻe ia pe, koeʻuhi kuo tulaki hifo ʻe ha tokotaha ʻa hono feilaulauʻanga.”
32วันนั้นโยอาชจึงตั้งชื่อกิเดโอนว่าเยรุบบาอัล โดยกล่าวว่า “ให้พระบาอัลสู้คดีกับเขา เพราะเขารื้อแท่นบูชาของพระบาอัล”
32Ko ia naʻa ne ui ia ʻi he ʻaho ko ia ko Selupeali, ʻo pehē, “Tuku ke langomakiʻi ia ʻe Peali, he kuo ne tulaki hifo hono feilaulauʻanga.”
33ชาวมีเดียน ชาวอามาเลข และชนชาวตะวันออกทั้งหมดมารวมตัวกัน ข้ามมาและตั้งค่ายในหุบเขายิสเรเอล
33¶ Pea naʻe toki fakataha ai ʻae kakai Mitiane kotoa pē mo e kakai ʻAmaleki mo e fānau kotoa pē ʻoe potu hahake, ʻonau ʻalu atu, ʻo ʻapitanga ʻi he teleʻa ʻo Sesilili.
34พระวิญญาณของพระยาห์เวห์ทรงเข้ามาทำงานในตัวกิเดโอน เขาเป่าแตร และชาวอาบีเอเซอร์ก็มารวมตัวติดตามเขา
34Ka naʻe hoko kia Kitione ʻae Laumālie ʻo Sihova, pea ne ifi ʻe ia ʻae meʻalea: pea naʻe fakataha ʻo muimui ʻiate ia ʻae kakai ʻApiesa.
35เขาส่งผู้ส่งข่าวไปทั่วมนัสเสห์ คนเหล่านั้นก็มารวมตัวติดตามเขาด้วย เขาส่งผู้ส่งข่าวไปหาอาเชอร์ เศบูลุน และนัฟทาลี พวกเขาจึงขึ้นมาสมทบ
35Pea naʻe fekau ʻe ia ki Manase kotoa pē, pea naʻa nau tānaki ʻo muimui ʻiate ia foki: pea naʻe fekau ʻe ia ki ʻAseli, pea ki Sepuloni, mo Nafitalai; pea naʻa nau haʻu ke fakafetaulaki kiate kinautolu.
36กิเดโอนทูลพระเจ้าว่า “ถ้าพระองค์จะทรงช่วยอิสราเอลผ่านทางข้าพเจ้าตามที่ตรัสไว้
36¶ Pea naʻe pehē ʻe Kitione ki he ʻOtua, Kapau te ke fakamoʻui ʻa ʻIsileli ʻaki hoku nima ʻo hangē ko hoʻo folofola,
37ข้าพเจ้าจะวางขนแกะไว้บนลานนวดข้าว ถ้ามีน้ำค้างเฉพาะบนขนแกะ แต่พื้นดินรอบๆ แห้ง ข้าพเจ้าก็จะรู้ว่าพระองค์จะทรงช่วยอิสราเอลผ่านทางข้าพเจ้าตามที่ตรัสไว้”
37Vakai, te u ʻai ʻae fulufuluʻi sipi kotoa ki he kelekele: pea kapau ʻoku ʻi he fulufuluʻi sipi pe ʻae hahau, pea mōmoa ʻae kelekele kotoa pē, te u ʻilo ai te ke fakamoʻui ʻa ʻIsileli ʻi hoku nima, ʻo hangē ko hoʻo folofola.
38แล้วก็เป็นเช่นนั้น เช้าวันรุ่งขึ้นเขาตื่นแต่เช้า บีบขนแกะและรีดน้ำค้างออกมาได้เต็มชาม
38Pea naʻe pehē: he naʻe tuʻu pongipongi hake ia ʻi he pongipongi, ʻo tatau ʻae hahau mei he fulufuluʻi sipi, pea naʻe fonu ha ipu ʻi he vai.
39กิเดโอนทูลพระเจ้าว่า “ขออย่าทรงกริ้วข้าพเจ้าเลย ขอให้ข้าพเจ้าพูดอีกเพียงครั้งเดียว โปรดให้ข้าพเจ้าทดลองด้วยขนแกะอีกครั้ง ขอให้ครั้งนี้เฉพาะขนแกะแห้ง แต่พื้นดินรอบๆ มีน้ำค้าง”
39Pea naʻe pehē ʻe Kitione ki he ʻOtua, ʻoua naʻa tupu ʻo lahi hoʻo houhau kiate au, pea te u lea ke tuʻo taha ni: ʻoku ou kole kiate koe tuku au ke u ʻahiʻahiʻi koe ke tuʻo taha ni ʻaki ʻae fulufuluʻi sipi: tuku ke mōmoa pe ʻae fulufuluʻi sipi, kae ʻi he kelekele kotoa pē ʻae hahau.
40คืนนั้นพระเจ้าทรงทำให้เป็นไปตามนั้น เฉพาะขนแกะแห้ง ส่วนพื้นดินรอบๆ มีน้ำค้าง
40Pea naʻe fai ia ʻe he ʻOtua ʻi he pō ko ia: he naʻe mōmoa ʻae fulufuluʻi sipi pe, ka naʻe hahauʻia ʻae kelekele kotoa pē.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.