افسسیان 5
Old Persian Version (ترجمه قدیم)Translation
Old Persian Version (ترجمه قدیم)
Coptic New Testament
1پس چون فرزندان عزیز به خدا اقتدا کنید.
1ϣⲱⲡⲓ ⲟⲩⲛ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲟⲛⲓ ⳿ⲙⲫϯ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲛϩⲁⲛϣⲏⲣⲓ ⳿ⲙⲙⲉⲛⲣⲓⲧ.
2و در محبت رفتار نمایید، چنانکه مسیح هم ما را محبت نمود و خویشتن را برای ما به خداهدیه و قربانی برای عطر خوشبوی گذرانید.
2ⲟⲩⲟϩ ⲙⲟϣⲓ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲁⲅⲁⲡⲏ ⲕⲁⲧⲁ⳿ⲫⲣⲏϯ ⲟⲛ ⲉⲧⲁ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲉⲣⲁⲅⲁⲡⲁⲛ ⳿ⲙⲙⲱⲧⲉⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲧⲏⲓϥ ⳿ⲉ⳿ϩⲣⲏⲓ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⳿ⲛⲟⲩ⳿ⲡⲣⲟⲥⲫⲟⲣⲁ ⲛⲉⲙ ⲟⲩϣⲟⲩϣⲱⲟⲩϣⲓ ⳿ⲙⲫϯ ⲉⲩ⳿ⲥⲑⲟⲓ ⳿ⲛ⳿ⲥⲑⲟⲓⲛⲟⲩϥⲓ.
3اما زنا و هر ناپاکی و طمع در میان شما هرگزمذکور هم نشود، چنانکه مقدسین را می‌شاید.
3ϯⲡⲟⲣⲛⲓⲁ ⲇⲉ ⲛⲉⲙ ϭⲱϧⲉⲙ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲓⲉ ⲟⲩⲙⲉⲧⲣⲉϥϭⲓ⳿ⲛϫⲟⲛⲥ ⳿ⲙⲡⲉⲛ⳿ⲑⲣⲟⲩϫⲉ ⲡⲉⲥⲣⲁⲛ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲕⲁⲧⲁ⳿ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲥⲉⲙ⳿ⲡϣⲁ ⳿ⲛⲛⲓⲁⲅⲓⲟⲥ.
4ونه قباحت و بیهوده‌گویی و چرب زبانی که اینها شایسته نیست بلکه شکرگزاری.
4ⲛⲓⲥⲁϫⲓ ⲉⲧϣⲟⲩⲓⲧ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲥⲁϫⲓ ⳿ⲙⲙⲉⲧⲥⲟϫ ⲓⲉ ϯⲙⲉⲧⲉⲩ⳿ⲧⲣⲁⲡⲉⲗⲟⲥ ⲛⲁⲓ ⲉⲧⲥⲉⲙ⳿ⲡϣⲁ ⳿ⲛⲁⲓⲧⲟⲩ ⲁⲛ ⲁⲗⲗⲁ ⲙⲁⲗⲗⲟⲛ ⲟⲩϣⲉⲡ⳿ϩⲙⲟⲧ.
5زیرا این را یقین می‌دانید که هیچ زانی یا ناپاک یا طماع که بت‌پرست باشد، میراثی در ملکوت مسیح و خداندارد.
5ⲫⲁⲓ ⲅⲁⲣ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛ⳿ⲉⲙⲓ ⳿ⲉⲣⲟϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲟⲩⲛ ⳿ⲙⲙⲟϥ ϫⲉ ⲡⲟⲣⲛⲟⲥ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲓⲉ ⲁⲕⲁⲑⲁⲣⲧⲟⲥ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲓⲉ ⲣⲉϥϭⲓ⳿ⲛϫⲟⲛⲥ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲉ ϯⲙⲉⲧϣⲁⲙϣⲉ ⳿ⲓⲇⲱⲗⲟⲛ ⲧⲉ ⳿ⲙⲙⲟⲛⲧⲉϥ ⳿ⲕⲗⲏ ⲣⲟⲛⲟⲙⲓⲁ ⳿ⲙⲙⲁⲩ ϧⲉⲛ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⳿ⲛⲧⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲛⲉⲙ ⲫϯ.
6هیچ‌کس شما را به سخنان باطل فریب ندهد، زیرا که به‌سبب اینها غضب خدا بر ابنای معصیت نازل می‌شود.
6⳿ⲙⲡⲉⲛ⳿ⲑⲣⲉ ⳿ϩⲗⲓ ⲉⲣϩⲁⲗ ⳿ⲙⲙⲱⲧⲉⲛ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛⲥⲁϫⲓ ⲉⲩϣⲟⲩⲓⲧ ⲉⲑⲃⲉ ⲛⲁⲓ ⲅⲁⲣ ⳿ϥⲛⲏⲟⲩ ⳿ⲛϫⲉ ⲡⲓϫⲱⲛⲧ ⳿ⲛⲧⲉ ⲫϯ ⳿ⲉ⳿ϩⲣⲏⲓ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲛⲓϣⲏⲣⲓ ⳿ⲛⲧⲉ ϯⲙⲉⲧⲁⲧⲑⲱⲧ ⳿ⲛϩⲏⲧ.
7پس با ایشان شریک مباشید.
7⳿ⲙⲡⲉⲣϣⲱⲡⲓ ⲟⲩⲛ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲟⲓ ⳿ⲛ⳿ϣⲫⲏⲣ ⳿ⲉⲣⲱⲟⲩ.
8زیرا که پیشتر ظلمت بودید، لیکن الحال درخداوند نور می‌باشید. پس چون فرزندان نوررفتار کنید.
8ⲛⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲟⲓ ⲅⲁⲣ ⳿ⲛⲭⲁⲕⲓ ⳿ⲛⲟⲩⲥⲏⲟⲩ ϯⲛⲟⲩ ⲇⲉ ⲟⲩⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ϧⲉⲛ Ⲡ⳪ ⲙⲟϣⲓ ϩⲱⲥ ϩⲁⲛϣⲏⲣⲓ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓⲟⲩⲱⲓⲛⲓ.
9زیرا که میوه نور در کمال، نیکویی وعدالت و راستی است.
9⳿ⲡⲟⲩⲧⲁϩ ⲅⲁⲣ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲁϥ⳿ⲛ⳿ϩⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲑⲛⲁⲛⲉϥ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲇⲓⲕⲉⲟⲥⲩⲛⲏ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲙⲉⲑⲙⲏⲓ.
10و تحقیق نمایید که پسندیده خداوند چیست.
10ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲇⲟⲕⲓⲙⲁⲍⲓⲛ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉⲑⲣⲁⲛⲁϥ ⳿ⲙⲠ⳪.
11و در اعمال بی‌ثمرظلمت شریک مباشید بلکه آنها را مذمت کنید،
11ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲙⲡⲉⲣⲉⲣ⳿ϣⲫⲏⲣ ⳿ⲉⲛⲓ⳿ϩⲃⲏⲟⲩⲓ ⳿ⲛⲁⲧⲟⲩⲧⲁϩ ⳿ⲛⲧⲉ ⳿ⲡⲭⲁⲕⲓ ⲙⲁⲗⲗⲟⲛ ⲇⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲥⲟϩⲓ.
12زیرا کارهایی که ایشان در خفا می‌کنند، حتی ذکر آنها هم قبیح است.
12ⲛⲉⲧⲟⲩⲣⲁ ⳿ⲙⲙⲱⲟⲩ ⲅⲁⲣ ⳿ⲛⲭⲱⲡ ⲟⲩϣⲓⲡⲓ ⲡⲉ ⳿ⲉⲉⲣ⳿ⲡⲕⲉϫⲟⲧⲟⲩ.
13لیکن هرچیزی که مذمت شود، از نور ظاهر می‌گردد، زیرا که هرچه ظاهر می‌شود نور است.
13ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⳿ⲉϣⲁⲣⲉ ⲡⲓⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲥⲁϩⲱⲟⲩ ϣⲁⲩⲟⲩⲱⲛϩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϩⲱⲃ ⲅⲁⲣ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲑⲟⲩⲟⲛϩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲡⲉ.
14بنابراین می‌گوید‌ای تو که خوابیده‌ای، بیدار شده، از مردگان برخیز تامسیح بر تو درخشد.
14ⲉⲑⲃⲉⲫⲁⲓ ⳿ϥϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲧⲱⲛⲕ ⲫⲏⲉⲧⲉⲛⲕⲟⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲟϩⲓ ⳿ⲉⲣⲁⲧⲕ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲏⲉⲑⲙⲱⲟⲩⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲉⲣⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⳿ⲉⲣⲟⲕ.
15پس باخبر باشید که چگونه به دقت رفتارنمایید، نه چون جاهلان بلکه چون حکیمان.
15⳿ⲁⲛⲁⲩ ⲟⲩⲛ ⲁⲕⲣⲓⲃⲱⲥ ⲛⲁ⳿ⲥⲛⲏⲟⲩ ϫⲉ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲙⲟϣⲓ ⳿ⲛⲁϣ ⳿ⲛⲣⲏϯ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⲁⲛ ⳿ⲛϩⲁⲛⲁⲧ⳿ⲥⲃⲱ ⲁⲗⲗⲁ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲛϩⲁⲛⲥⲁⲃⲉⲩ.
16ووقت را دریابید زیرا این‌روزها شریر است.
16ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϣⲱⲡ ⳿ⲙⲡⲓⲥⲏⲟⲩ ϫⲉ ⲛⲓ⳿ⲉϩⲟⲟⲩ ⲥⲉϩⲱⲟⲩ.
17ازاین جهت بی‌فهم مباشید، بلکه بفهمید که اراده خداوند چیست.
17ⲉⲑⲃⲉⲫⲁⲓ ⳿ⲙⲡⲉⲣϣⲱⲡⲓ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲟⲓ ⳿ⲛⲁⲧϩⲏ ⲧ ⲁⲗⲗⲁ ⲕⲁϯ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉ ⳿ⲫⲟⲩⲱϣ ⳿ⲙⲫϯ.
18و مست شراب مشوید که درآن فجور است، بلکه از روح پر شوید.
18ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲙⲡⲉⲣⲑⲓϧⲓ ϧⲉⲛ ⳿ⲡⲏⲣⲡ ⲫⲏⲉⲧⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲙⲉⲧⲁⲧⲟⲩϫⲁⲓ ϣⲟⲡ ⳿ⲛϧⲏⲧϥ ⲁⲗⲗⲁ ϣⲱⲡⲓ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϫⲏⲕ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲡ͞ⲛⲁ̅.
19و بایکدیگر به مزامیر و تسبیحات و سرودهای روحانی گفتگو کنید و در دلهای خود به خداوندبسرایید و ترنم نمایید.
19ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲥⲁϫⲓ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⳿ⲛϩⲁⲛⲯⲁⲗⲙⲟⲥ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛ⳿ⲥⲙⲟⲩ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛϩⲱⲇⲏ ⳿ⲙⲡ͞ⲛⲁ̅ⲧⲓⲕⲟⲛ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϩⲱⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲯⲁⲗⲓⲛ ⳿ⲙⲠ⳪ ϧⲉⲛ ⲛⲉⲧⲉⲛϩⲏⲧ.
20و پیوسته بجهت هرچیز خدا و پدر را به نام خداوند ما عیسی مسیح شکر کنید.
20ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϣⲉⲡ⳿ϩⲙⲟⲧ ⳿ⲛⲥⲏⲟⲩ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⳿ⲉ⳿ϩⲣⲏⲓ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ϧⲉⲛ ⳿ⲫⲣⲁⲛ ⳿ⲙⲡⲉⲛ⳪ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲛⲉⲙ ⲫϯ ⳿ⲫⲓⲱⲧ.
21همدیگر را در خدا ترسی اطاعت کنید.
21ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϭⲛⲟ ⳿ⲛϫⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲛⲛⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲏⲟⲩ ϧⲉⲛ ϯϩⲟϯ ⳿ⲛⲧⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅.
22ای زنان، شوهران خود را اطاعت کنیدچنانکه خداوند را.
22ⲛⲓϩⲓ⳿ⲟⲙⲓ ⲙⲁⲣⲟⲩϭⲛⲉϫⲱⲟⲩ ⳿ⲛⲛⲟⲩϩⲁⲓ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲙⲠ⳪.
23زیرا که شوهر سر زن است چنانکه مسیح نیز سر کلیسا و او نجات‌دهنده بدن است.
23ϫⲉ ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⳿ⲧ⳿ⲁⲫⲉ ⳿ⲛϯ⳿ⲥϩⲓⲙⲓ ⲡⲉ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲙⲠⲭ̅ⲥ̅ ⲉⲧⲉ ⳿ⲧ⳿ⲁⲫⲉ ⳿ⲛϯⲉⲕ⳿ⲕⲗⲏⲥⲓⲁ ⲧⲉ ⳿ⲛⲑⲟϥ ⲡⲉ ⳿ⲡⲥⲱⲧⲏⲣ ⳿ⲙⲡⲓⲥⲱⲙⲁ.
24لیکن همچنانکه کلیسا مطیع مسیح است، همچنین زنان نیز شوهران خود را در هرامری باشند.
24ⲁⲗⲗⲁ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲉϯⲉⲕ⳿ⲕⲗⲏⲥⲓⲁ ϭⲛⲟ ⳿ⲛϫⲱⲥ ⳿ⲙⲠⲭ̅ⲥ̅ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ϩⲱⲟⲩ ⲛⲓϩⲓ⳿ⲟⲙⲓ ⲙⲁⲣⲟⲩϭ ⲛⲉϫⲱⲟⲩ ⳿ⲛⲛⲟⲩϩⲁⲓ ϧⲉⲛ ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ.
25ای شوهران زنان خود را محبت نمایید، چنانکه مسیح هم کلیسا را محبت نمود وخویشتن را برای آن داد.
25ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲁⲣⲓⲁⲅⲁⲡⲁⲛ ⳿ⲛⲛⲉⲧⲉⲛϩⲓ⳿ⲟⲙⲓ ⲕⲁⲧⲁ⳿ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲁ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲉⲣⲁⲅⲁⲡⲁⲛ ⳿ⲛϯⲉⲕ⳿ⲕⲗⲏ ⲥⲓⲁ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲧⲏⲓϥ ⳿ⲉ⳿ϩⲣⲏⲓ ⳿ⲉϫⲱⲥ.
26تا آن را به غسل آب بوسیله کلام طاهر ساخته، تقدیس نماید،
26ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉϥⲧⲟⲩⲃⲟⲥ ⳿ⲉⲁϥⲧⲟⲩⲃⲟⲥ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲱⲙⲥ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓⲙⲱⲟⲩ ⳿ⲛ⳿ϩⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⳿ⲡⲥⲁϫⲓ.
27تاکلیسای مجید را به نزد خود حاضر سازد که لکه وچین یا هیچ‌چیز مثل آن نداشته باشد، بلکه تامقدس و بی‌عیب باشد.
27ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉϥⲧⲁϩⲉ ϯⲉⲕ⳿ⲕⲗⲏⲥⲓⲁ ⲛⲁϥ ⳿ⲉⲣⲁⲧⲥ ⲉⲥϧⲉⲛ ⲟⲩⲱⲟⲩ ⳿ⲙⲙⲟⲛ ⲁϭⲛⲓ ⳿ⲛϧⲏⲧⲥ ⲓⲉ ⲑⲱⲗⲉⲃ ⲓⲉ ⳿ⲛⲭⲁⲓ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲛⲛⲁⲓ ⲁⲗⲗⲁ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉⲥϣⲱⲡⲓ ⲉⲥⲟⲩⲁⲃ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲥⲟⲓ ⳿ⲛⲁⲧⲑⲱⲗⲉⲃ.
28به همین طور، بایدمردان زنان خویش را مثل بدن خود محبت نمایند زیرا هرکه زوجه خود را محبت نماید، خویشتن را محبت می‌نماید.
28ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ϩⲱⲟⲩ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲥⲉⲙ⳿ⲡϣⲁ ⳿ⲛⲧⲟⲩⲉⲣⲁⲅⲁⲡⲁⲛ ⳿ⲛⲛⲟⲩϩⲓⲟⲙⲓ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲛⲛⲟⲩⲥⲱⲙⲁ ⲫⲏ ⲅⲁⲣ ⲉⲧⲉⲣⲁⲅⲁⲡⲁⲛ ⳿ⲛⲧⲉϥ⳿ⲥϩⲓⲙⲓ ⲁϥⲉⲣⲁⲅⲁⲡⲁⲛ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⳿ⲙⲙⲁⲩⲁⲧϥ.
29زیرا هیچ‌کس هرگز جسم خود را دشمن نداشته است بلکه آن راتربیت و نوازش می‌کند، چنانکه خداوند نیزکلیسا را.
29⳿ⲙⲡⲉ ⳿ϩⲗⲓ ⲅⲁⲣ ⲙⲉⲥⲧⲉ ⲧⲉϥⲥⲁⲣⲝ ⲉⲛⲉϩ ⲁⲗⲗⲁ ϣⲁϥϣⲁⲛⲟⲩϣⲥ ⲟⲩⲟϩ ϣⲁϥⲉⲣⲑⲁⲗⲡⲓⲛ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ⲕⲁⲧⲁ⳿ⲫⲣⲏϯ ϩⲱϥ ⳿ⲙⲠⲭ̅ⲥ̅ ⲉⲧⲁϥ⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲛϯⲉⲕ⳿ⲕⲗⲏⲥⲓⲁ.
30زانرو که اعضای بدن وی می‌باشیم، از جسم و از استخوانهای او.
30ϫⲉ ⳿ⲁⲛⲟⲛ ϩⲁⲛⲙⲉⲗⲟⲥ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲉϥⲥⲱⲙⲁ.
31از اینجاست که مرد پدر و مادر را رها کرده، با زوجه خویش خواهد پیوست و آن دو یکتن خواهند بود.
31ⲉⲑⲃⲉⲫⲁⲓ ⲉⲣⲉ ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲭⲁ ⲡⲉϥⲓⲱⲧ ⲛⲉⲙ ⲧⲉϥⲙⲁⲩ ⳿ⲛⲥⲱϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥ⳿ⲉⲧⲟⲙϥ ⲉⲧⲉϥ⳿ⲥϩⲓⲙⲓ ⲉⲩ⳿ⲉϣⲱⲡⲓ ⳿ⲙⲡⲃ̅ ⲉⲩⲥⲁⲣⲝ ⳿ⲛⲟⲩⲱⲧ.
32این سر، عظیم است، لیکن من درباره مسیح و کلیساسخن می‌گویم.
32ⲡⲁⲓⲙⲩⲥⲧⲏⲣⲓⲟⲛ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲡⲉ ⳿ⲁⲛⲟⲕ ⲇⲉ ϯϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ⳿ⲉⲠⲭ̅ⲥ̅ ⲛⲉⲙ ϯⲉⲕ⳿ⲕⲗⲏⲥⲓⲁ.
33خلاصه هریکی از شما نیز زن خود را مثل نفس خود محبت بنماید و زن شوهر خود را باید احترام نمود.
33⳿ⲡⲗⲏⲛ ⳿ⲛⲑⲱⲧⲉⲛ ϩⲱⲧⲉⲛ ⲕⲁⲧⲁ ⳿ⲫⲟⲩⲁⲓ ⳿ⲫⲟⲩⲁⲓ ⳿ⲙⲙⲱⲧⲉⲛ ⲙⲁⲣⲉϥⲉⲣⲁⲅⲁⲡⲁⲛ ⳿ⲛⲧⲉϥ⳿ⲥϩⲓⲙⲓ ⳿ⲙⲡⲉϥⲣⲏϯ ϯ⳿ⲥϩⲓⲙⲓ ⲇⲉ ϩⲱⲥ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉⲥⲉⲣϩⲟϯ ϧⲁ⳿ⲧϩⲏ ⳿ⲙⲡⲉⲥϩⲁⲓ
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.