ယောရှုမှတ်စာ 24
Judson Burmese Bible (1840)Translation
Judson Burmese Bible (1840)
Freedom Bible (Thai)
1တဖန် ယောရှု သည် ဣသရေလ အမျိုး အပေါင်း တို့ကို ရှေခင် မြို့၌ စည်းဝေး စေ၍ ၊ ဣသရေလ အမျိုး အသက် ကြီးသူ၊ အကဲ အမှူး၊ တရား သူကြီး၊ အရာရှိ သောသူတို့ကို ခေါ် သဖြင့် ၊ သူတို့သည် ဘုရား သခင်ရှေ့ တော်သို့ ချဉ်းကပ် ကြ၏။
1โยชูวารวบรวมทุกเผ่าของอิสราเอลมาที่เชเคม และเรียกบรรดาผู้อาวุโสของอิสราเอล หัวหน้า ผู้พิพากษา และเจ้าหน้าที่ พวกเขามาปรากฏตัวต่อหน้าพระเจ้า
2ထိုအခါ ယောရှု သည် လူ အပေါင်း တို့အား ဟောပြော လေသည်မှာ၊ ဣသရေလ အမျိုး၏ ဘုရား သခင်ထာဝရဘုရား မိန့် တော်မူသည်ကား၊ အာဗြဟံ နှင့် နာခေါ် တို့၏ အဘ တေရ မှစ၍ သင် တို့ဘိုးဘေး တို့သည် ရှေး ကာလ၌ မြစ် ကြီးတစ်ဘက် မှာ နေ ၍ အခြား တပါးသောဘုရား တို့ကို ဝတ်ပြု ကြ၏။
2โยชูวาพูดกับประชาชนทั้งหมดว่า “พระยาห์เวห์พระเจ้าของอิสราเอลตรัสดังนี้ ‘ในอดีต บรรพบุรุษของพวกเจ้าอาศัยอยู่อีกฟากของแม่น้ำ ได้แก่เทราห์บิดาของอับราฮัมและนาโฮร์ พวกเขารับใช้เทพเจ้าอื่น
3သင် တို့အဘ အာဗြဟံ ကို မြစ် ကြီးတစ်ဘက် မှ ငါခေါ်ပြီးလျှင် ၊ ခါနာန် ပြည် အရပ်ရပ် သို့ ပို့ဆောင် ၍ သူ ၏ အမျိုး အနွယ်ကို များပြား စေလျက် ၊ ဣဇာက် ကို ပေး ၏။
3เรานำอับราฮัมบรรพบุรุษของพวกเจ้าออกมาจากอีกฟากของแม่น้ำ และนำเขาไปทั่วแผ่นดินคานาอัน เราเพิ่มพูนเชื้อสายของเขา และมอบอิสอัคให้เขา
4ဣဇာက် အား လည်း ၊ ယာကုပ် နှင့် ဧသော ကို ငါပေး ၍ ၊ ဧသော အား လည်း စိရ တောင် ကို အပိုင် ပေး ၏။ ယာကုပ် နှင့် သူ ၏သား တို့သည် အဲဂုတ္တု ပြည်သို့ သွား ကြ၏။
4เรามอบยาโคบและเอซาวให้อิสอัค และมอบภูเขาเสอีร์ให้เอซาวเป็นกรรมสิทธิ์ ส่วนยาโคบกับลูกหลานลงไปยังอียิปต์
5မောရှေ နှင့် အာရုန် ကို ငါစေလွှတ် ၍ အဲဂုတ္တုလူ တို့၌ ပြု သည်အတိုင်း ၊ အဲဂုတ္တု ပြည်ကို ဆုံးမ သောနောက် ၊ သင် တို့ကို နှုတ် ဆောင်လေ၏။
5“‘เราส่งโมเสสกับอาโรนไป และนำภัยพิบัติมาสู่อียิปต์ตามสิ่งที่เราทำท่ามกลางพวกเขา หลังจากนั้นเรานำพวกเจ้าออกมา
6ထိုသို့ သင် တို့အဘ များကို အဲဂုတ္တု ပြည်မှ ငါနှုတ်ဆောင် သဖြင့် ၊ သူတို့သည် ဧဒုံပင်လယ် သို့ ရောက် ၍ ၊ အဲဂုတ္တု လူတို့သည် ရထား နှင့် မြင်းစီး သူရဲပါလျက် ထိုပင်လယ် တိုင်အောင်လိုက် ကြ၏။
6เรานำบรรพบุรุษของพวกเจ้าออกจากอียิปต์ แล้วพวกเจ้ามาถึงทะเล ชาวอียิปต์พร้อมรถศึกและทหารม้าไล่ตามบรรพบุรุษของพวกเจ้าไปถึงทะเลแดง
7ထာဝရဘုရား ကို အော်ဟစ် သောအခါ ၊ သင် တို့နှင့် အဲဂုတ္တု လူတို့စပ်ကြား မှာ မှောင်မိုက် ကို ငါထား ၍ သူ တို့ကို ပင်လယ် ရေလွှမ်းမိုး စေ၏။ အဲဂုတ္တု ပြည်၌ ငါပြု သောအမှုကို သင် တို့သည် ကိုယ်တိုင်မြင် ကြပြီ။ တော ၌ လည်း ကာလ ကြာမြင့် စွာနေ ရကြ၏။
7เมื่อพวกเขาร้องทูลพระยาห์เวห์ พระองค์ทรงทำให้ความมืดคั่นกลางระหว่างพวกเจ้ากับชาวอียิปต์ แล้วทรงนำทะเลมาท่วมและปกคลุมคนเหล่านั้น ตาของพวกเจ้าได้เห็นสิ่งที่เราทำในอียิปต์ จากนั้นพวกเจ้าอาศัยอยู่ในถิ่นทุรกันดารเป็นเวลานาน
8နောက် တဖန် ယော်ဒန် မြစ်အရှေ့ ဘက်၌ နေ သော အာမောရိ လူတို့ပြည် သို့ သင် တို့ကို ငါပို့ဆောင် ၍ ၊ သူတို့သည် စစ်တိုက် သောအခါ သူ တို့ကို သင် တို့လက် ၌ ငါအပ် ၍ သူ တို့မြေ ကို သင်တို့သည် သိမ်းယူ ကြ၏။ သူ တို့ကို သင် တို့ရှေ့ မှ ငါသုတ်သင် ပယ်ရှင်းလေ၏။
8“‘เรานำพวกเจ้าเข้าไปในแผ่นดินของชาวอาโมไรต์ที่อาศัยอยู่ทางฟากตะวันออกของแม่น้ำจอร์แดน พวกเขาต่อสู้กับพวกเจ้า และเรามอบพวกเขาไว้ในมือพวกเจ้า พวกเจ้ายึดครองแผ่นดินของพวกเขา และเราทำลายพวกเขาให้พ้นหน้าพวกเจ้า
9မောဘ ရှင်ဘုရင် ဇိဖေါ် ၏သား ဗာလက် သည် ထ ၍ ဣသရေလ အမျိုးကို စစ်တိုက် သဖြင့် ၊ သင် တို့ကို ကျိန်ဆဲ စေခြင်းငှါ ၊ ဗောရ ၏သား ဗာလမ် ကို ခေါ် သောအခါ၊
9ต่อมาบาลาคบุตรศิปโปร์ กษัตริย์แห่งโมอับ ลุกขึ้นต่อสู้กับอิสราเอล เขาส่งคนไปเรียกบาลาอัมบุตรเบโอร์มาเพื่อสาปแช่งพวกเจ้า
10ဗာလမ် ၏စကားကို ငါနား မ ထောင်သောကြောင့် ၊ သူသည် အထပ်ထပ်ကောင်းကြီး ပေး၍ သူ့ လက် မှ သင် တို့ကို ငါကယ် လွှတ်လေ၏။
10แต่เราไม่ยอมฟังบาลาอัม เขาจึงกลับอวยพรพวกเจ้า เราช่วยพวกเจ้าให้พ้นมือของบาลาค
11တဖန် သင်တို့သည် ယော်ဒန် မြစ်ကို ကူး ၍ ယေရိခေါ မြို့သို့ ရောက် ကြသောအခါ ၊ ယေရိခေါ လူ ၊ အာမောရိ လူ၊ ဖေရဇိ လူ၊ ခါနနိ လူ၊ ဟိတ္တိ လူ၊ ဂိရဂါရှိ လူ၊ ဟိဝိ လူ၊ ယေဗုသိ လူတို့သည် သင်တို့ကို စစ်တိုက် ၍ သူ တို့ကို သင် တို့လက် ၌ ငါအပ် လေ၏။
11“‘พวกเจ้าข้ามแม่น้ำจอร์แดนและมาถึงเยรีโค ชาวเยรีโคต่อสู้กับพวกเจ้า รวมทั้งชาวอาโมไรต์ ชาวเปริสซี ชาวคานาอัน ชาวฮิตไทต์ ชาวเกอร์กาชี ชาวฮีไวต์ และชาวเยบุส แต่เรามอบพวกเขาไว้ในมือพวกเจ้า
12သင် တို့၌ ထား နှင့် လေး မ ပါဘဲ၊ သင် တို့ရှေ့ မှာ ပျားတူ ကို ငါစေလွှတ် ၍ ၊ အာမောရိ မင်းကြီး နှစ် ပါးကို သင် တို့ရှေ့ မှ ငါနှင်ထုတ် လေ၏။
12เราส่งแตนไปล่วงหน้าพวกเจ้า ซึ่งขับไล่พวกเขาออกไปต่อหน้าพวกเจ้า รวมทั้งกษัตริย์ชาวอาโมไรต์สององค์ ไม่ใช่ด้วยดาบหรือคันธนูของพวกเจ้า
13သင် တို့မ လုပ်သောမြေ ၊ မ တည် သော မြို့ တို့ကို ငါပေး ၍ သင်တို့သည် နေ ရကြ၏။ ကိုယ်တိုင်မ စိုက် သော စပျစ် ဥယျာဉ်၊ သံလွင် ဥယျာဉ်တို့ကို စား ရကြသည်ဟု ထာဝရဘုရား အမိန့်တော်ရှိ၏။
13เรามอบแผ่นดินที่พวกเจ้าไม่ได้ลงแรงให้ และมอบเมืองที่พวกเจ้าไม่ได้สร้าง พวกเจ้าอาศัยอยู่ในเมืองเหล่านั้น และกินผลจากสวนองุ่นกับสวนมะกอกที่พวกเจ้าไม่ได้ปลูก’
14ယခု မှာ ထာဝရဘုရား ကို ကြောက်ရွံ့ ၍ ကြည်ဖြူ ခြင်း၊ သစ္စာ စောင့်ခြင်းနှင့်တကွ ဝတ်ပြု ကြလော့။ မြစ် ကြီးတစ်ဘက် ၌ ၎င်း၊ အဲဂုတ္တု ပြည်၌ ၎င်း၊ ဘိုးဘေး တို့ဝတ်ပြု သော ဘုရား များကို ပယ် ၍ ထာဝရဘုရား ကိုသာ ဝတ်ပြု ကြလော့။
14“ดังนั้นบัดนี้จงยำเกรงพระยาห์เวห์ และรับใช้พระองค์ด้วยใจจริงและซื่อตรง จงกำจัดเทพเจ้าต่าง ๆ ซึ่งบรรพบุรุษของพวกท่านเคยรับใช้อีกฟากของแม่น้ำและในอียิปต์ แล้วจงรับใช้พระยาห์เวห์
15သို့မဟုတ် ထာဝရဘုရား အား ဝတ် မ ပြုကောင်းဟု သင် တို့ထင် လျှင်၊ မြစ် ကြီးတစ်ဘက် ၌ ဘိုးဘေး တို့ဝတ်ပြု သော ဘုရား ၊ သင် တို့နေ ရာ အာမောရိ ပြည်သားတို့၏ ဘုရား များတွင်၊ အဘယ် မည်သော ဘုရားတို့အား ဝတ်ပြု မည်အရာကို ယနေ့ ရွေး ကြလော့။ ငါ နှင့် ငါ့ အိမ်သား ဖြစ်လျှင် ထာဝရဘုရား ကိုသာ ဝတ်ပြု မည်ဟု ဆိုလေသော်၊
15ถ้าพวกท่านเห็นว่าการรับใช้พระยาห์เวห์เป็นสิ่งไม่ดี ก็จงเลือกเสียวันนี้ว่าพวกท่านจะรับใช้ใคร จะรับใช้เทพเจ้าต่าง ๆ ที่บรรพบุรุษของพวกท่านเคยรับใช้อีกฟากของแม่น้ำ หรือเทพเจ้าของชาวอาโมไรต์ซึ่งพวกท่านอาศัยอยู่ในแผ่นดินของพวกเขา แต่ข้าพเจ้ากับครอบครัวของข้าพเจ้าจะรับใช้พระยาห์เวห์”
16လူ များတို့က အခြား တပါးသောဘုရား တို့ကို ဝတ်ပြု ခြင်းငှါ ထာဝရဘုရား ကို စွန့် သောအမှုသည် အကျွန်ုပ် တို့နှင့် ဝေး ပါစေသော။
16ประชาชนตอบว่า “ไม่มีทางที่พวกเราจะละทิ้งพระยาห์เวห์ไปรับใช้เทพเจ้าอื่น
17ငါ တို့ဘုရား သခင်ထာဝရဘုရား သည်၊ ကျွန် ခံနေရာ အဲဂုတ္တု ပြည် မှ အဘ တို့နှင့် ငါ တို့ကို နှုတ် ဆောင်၍ ၊ ကြီးစွာ သော နိမိတ် လက္ခဏာတို့ကို ငါ တို့မျက်မှောက် ၌ ပြ တော်မူပြီ။ ငါတို့သွား လေရာရာအရပ် ၊ ရှောက် လေရာရာလူမျိုး တို့တွင် စောင့် တော်မူပြီ။
17เพราะพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกเราเองทรงนำพวกเรากับบรรพบุรุษขึ้นมาจากแผ่นดินอียิปต์ จากดินแดนแห่งการเป็นทาส พระองค์ทรงทำการอัศจรรย์อันยิ่งใหญ่เป็นสัญญาณต่อหน้าต่อตาพวกเรา ทรงคุ้มครองพวกเราตลอดเส้นทางที่เดินไป และท่ามกลางชนชาติทั้งหมดที่พวกเราเดินผ่าน
18ထာဝရဘုရား သည်လည်း ၊ ဤပြည် ၌ နေ သောသူ အာမောရိ လူ အပေါင်း တို့ကို ငါ တို့ရှေ့ မှ နှင်ထုတ် တော်မူပြီ။ ထာဝရဘုရား အား ဝတ်ပြု ပါမည်။ ထိုဘုရား သည် ငါ တို့ဘုရား သခင်ဖြစ်တော်မူသည်ဟု ပြန်ပြောကြ၏။
18พระยาห์เวห์ทรงขับไล่ชนชาติทั้งหมดออกไปต่อหน้าพวกเรา รวมทั้งชาวอาโมไรต์ที่อาศัยอยู่ในแผ่นดินนี้ เพราะฉะนั้นพวกเราจะรับใช้พระยาห์เวห์ด้วย เพราะพระองค์ทรงเป็นพระเจ้าของพวกเรา”
19ယောရှု ကလည်း ၊ သင်တို့သည် ထာဝရဘုရား အား ဝတ် မ ပြုနိုင်။။ ထိုဘုရား သည် သန့်ရှင်း သောဘုရား၊ အပြစ်ရှိသည်ဟု ထင်လွယ်သောဘုရား ဖြစ်တော်မူ၏။ သင် တို့လွန်ကျူး ပြစ်မှားသော အပြစ် တို့ကို သည်းခံ တော်မ မူ။
19โยชูวาพูดกับประชาชนว่า “พวกท่านไม่อาจรับใช้พระยาห์เวห์ได้ เพราะพระองค์ทรงเป็นพระเจ้าผู้บริสุทธิ์ และเป็นพระเจ้าผู้หวงแหน พระองค์จะไม่ทรงให้อภัยการไม่เชื่อฟังหรือบาปของพวกท่าน
20သင်တို့သည် ထာဝရဘုရား ကို စွန့် ၍ တကျွန်းတနိုင်ငံ ဘုရား တို့ကို ဝတ်ပြု လျှင် ၊ သင် တို့၌ ကျေးဇူး ပြုတော်မူပြီးမှ တဖန် လှည့် ၍ ညှဉ်းဆဲ ဖျက်ဆီးတော်မူမည်ဟု ဆိုလျှင်၊
20ถ้าพวกท่านละทิ้งพระยาห์เวห์และรับใช้เทพเจ้าของชนต่างชาติ พระองค์จะหันมานำภัยมาสู่พวกท่านและทำให้พวกท่านหมดสิ้น หลังจากที่พระองค์ทรงทำดีต่อพวกท่านแล้ว”
21လူ များတို့က၊ မ ဟုတ်ပါ။ ထာဝရဘုရား ကိုသာ ဝတ်ပြု ပါမည်ဟု ပြန်လျှောက် ကြ၏။
21ประชาชนตอบโยชูวาว่า “ไม่! พวกเราจะรับใช้พระยาห์เวห์”
22ယောရှု ကလည်း ၊ သင် တို့သည် ထာဝရဘုရား ကို ဝတ်ပြု ခြင်းငှါ ထိုဘုရားကို ရွေး ကြပြီဟု ကိုယ်အမှု၌ ကိုယ်သက်သေ ခံကြသည်ဟုဆို လျှင် သူတို့က၊ သက်သေ ခံကြပါ၏ဟု လျှောက် ကြသော်၊
22โยชูวาพูดกับประชาชนว่า “พวกท่านเป็นพยานเอาผิดตนเอง เพราะพวกท่านเองได้เลือกพระยาห์เวห์เพื่อรับใช้พระองค์” พวกเขาตอบว่า “พวกเราเป็นพยาน”
23ယောရှုက၊ သို့ဖြစ်လျှင် ၊ သင် တို့တွင် ရှိသော တကျွန်းတနိုင်ငံ ဘုရား တို့ကို ပယ် ၍ ဣသရေလ အမျိုး၏ ဘုရား သခင်ထာဝရဘုရား ဘက်သို့ စိတ် နှလုံးကို ညွှတ် ကြလော့ဟု ဆိုလေ၏။
23“ดังนั้นบัดนี้จงกำจัดเทพเจ้าของชนต่างชาติที่อยู่ท่ามกลางพวกท่าน และโน้มใจไปหาพระยาห์เวห์พระเจ้าของอิสราเอล”
24လူ များတို့ကလည်း ၊ ငါ တို့ဘုရား သခင်ထာဝရဘုရား ကို ဝတ်ပြု ပါမည်။ စကား တော်ကို နားထောင် ပါမည်ဟု ဝန်ခံ ပြီးမှ၊
24ประชาชนพูดกับโยชูวาว่า “พวกเราจะรับใช้พระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกเรา และจะเชื่อฟังเสียงของพระองค์”
25ယောရှု သည် ထို နေ့ ၌ လူ များတို့နှင့် ပဋိညာဉ် ပြု ၍ ရှေခင် မြို့မှာ စီရင် ထုံးဖွဲ့ ချက်ကို ထား လေ၏။
25วันนั้นโยชูวาทำพันธสัญญากับประชาชน และวางกฎเกณฑ์กับข้อกำหนดให้พวกเขาที่เชเคม
26ထို စကား ကိုလည်း ဘုရား သခင်၏ ဓမ္မ ကျမ်းစာ ၌ ရေး ထား၍ ၊ ထာဝရဘုရား ၏ သန့်ရှင်း ရာဌာနတော် နား မှာရှိသော သပိတ် ပင်အောက် ၌ ကျောက် ကြီး ကို ထောင် လျက်၊
26โยชูวาเขียนถ้อยคำเหล่านี้ไว้ในหนังสือธรรมบัญญัติของพระเจ้า แล้วนำหินก้อนใหญ่มาตั้งไว้ที่นั่น ใต้ต้นโอ๊กซึ่งอยู่ข้างสถานบริสุทธิ์ของพระยาห์เวห์
27ဤ ကျောက် သည် ငါ တို့အား သက်သေ ဖြစ် ရလိမ့်မည်။ ထာဝရဘုရား မိန့်တော်မူသောစကား အလုံးစုံ ကို ကြား ရပြီ။ သို့ဖြစ်၍ သင်တို့သည် ဘုရား သခင်ကို ငြင်းပယ် ခြင်းနှင့် ကင်းလွတ်မည်အကြောင်း သင် တို့အား သက်သေ ဖြစ် ရလိမ့်မည်ဟု လူ အပေါင်း တို့အား ပြောဆို ပြီးမှ၊
27โยชูวาพูดกับประชาชนทั้งหมดว่า “ดูเถิด หินก้อนนี้จะเป็นพยานเอาผิดพวกเรา เพราะหินก้อนนี้ได้ยินทุกถ้อยคำที่พระยาห์เวห์ตรัสกับพวกเรา ดังนั้นหินก้อนนี้จะเป็นพยานเอาผิดพวกท่าน เพื่อพวกท่านจะไม่ปฏิเสธพระเจ้าของพวกท่าน”
28အသီး အသီးမိမိ တို့အမွေ ခံရာအရပ်သို့ ပြန် သွားရသောအခွင့်ကိုပေးလေ၏။
28แล้วโยชูวาส่งประชาชนกลับไป แต่ละคนกลับไปยังมรดกของตน
29ထိုနောက်မှ ထာဝရဘုရား ၏ကျွန် ၊ နုန် ၏သား ယောရှု သည် အသက် တရာ တဆယ် ရှိသော် အနိစ္စ ရောက်လေ၏။
29หลังจากเหตุการณ์เหล่านี้ โยชูวาบุตรของนูน ผู้รับใช้ของพระยาห์เวห์ สิ้นชีวิตเมื่ออายุหนึ่งร้อยสิบปี
30ဧဖရိမ် တောင် ပေါ်၊ ဂါရှ ကုန်း မြောက် မှာ ရှိသောသူ ၏အမွေ ခံရာ တိမနဿေရ မြို့နယ်မြေ ၌ သင်္ဂြိုဟ် ကြ၏။
30พวกเขาฝังศพโยชูวาไว้ภายในเขตมรดกของเขาที่ทิมนัทเสราห์ ซึ่งอยู่ในเขตภูเขาเอฟราอิม ทางเหนือของภูเขากาอัช
31ယောရှု လက်ထက်ကာလ ပတ်လုံး ဣသရေလ အမျိုးသားတို့သည် ထာဝရဘုရား ကို ဝတ်ပြု ကြ၏။ ထာဝရဘုရား သည် ဣသရေလ အမျိုးအဘို့ ပြု တော်မူသမျှ တို့ကို သိ ၍ ယောရှု မရှိသည်နောက် အသက် ရှင်သေးသော အသက်ကြီး သူတို့လက်ထက် ၌လည်း ထာဝရဘုရားကို ဝတ်ပြုကြ၏။
31อิสราเอลรับใช้พระยาห์เวห์ตลอดชีวิตของโยชูวา และตลอดชีวิตของบรรดาผู้อาวุโสซึ่งมีชีวิตอยู่ต่อจากโยชูวา และได้รู้เห็นการงานทั้งหมดที่พระยาห์เวห์ทรงทำเพื่ออิสราเอล
32ဣသရေလ အမျိုးသားတို့သည် အဲဂုတ္တု ပြည်မှ ဆောင် ခဲ့သော ယောသပ် ၏အရိုး တို့ကို၊ ရှေခင် ၏အဘ ဟာမော် ၏သား တို့တွင် ငွေ တ ပိဿာနှင့် ယာကုပ် ဝယ် သော ရှေခင် မြို့နယ်မြေ အကွက် ၌ သင်္ဂြိုဟ် ကြ၏။ ထိုမြေအကွက်သည် ယောသပ် သား တို့ အမွေ မြေဖြစ် သတည်း။
32พวกเขาฝังกระดูกของโยเซฟซึ่งลูกหลานอิสราเอลนำขึ้นมาจากอียิปต์ไว้ที่เชเคม ในที่ดินแปลงหนึ่งซึ่งยาโคบซื้อจากลูกหลานฮาโมร์บิดาของเชเคมเป็นเงินหนึ่งร้อยชิ้น ที่ดินนั้นกลายเป็นมรดกของลูกหลานโยเซฟ
33အာရုန် သား ယဇ်ပုရောဟိတ်ဧလာဇာ သည်လည်း အနိစ္စ ရောက်လေ၏။ သူ ၏သား ဖိနဟတ် အား လူများပေး ခဲ့သော ဧဖရိမ် တောင် ပေါ်၊ ဖိနဟတ် ကုန်း ၌ သင်္ဂြိုဟ် ကြ၏။
33เอเลอาซาร์บุตรอาโรนสิ้นชีวิต พวกเขาฝังศพเขาไว้บนเนินเขาของฟีเนหัสบุตรของเขา ซึ่งมอบให้แก่ฟีเนหัสในเขตภูเขาเอฟราอิม
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.