Levitiko 26
Tongan Bible, Revised West VersionTranslation
Tongan Bible, Revised West Version
Freedom Bible (Thai)
1“E ʻikai te mou ngaohi hamou ʻotua loi, pe ha fakatātā kuo tongitongi, pea ʻoua naʻa mou fokotuʻu hake ha meʻa fakatātā ke tuʻu, pea ʻe ʻikai te mou fokotuʻu hake ha fakatātā maka ʻi homou fonua, ke punou hifo ki ai: he ko au Sihova ko homou ʻOtua.
1“‘พวกเจ้าห้ามสร้างรูปเคารพสำหรับตน ห้ามตั้งรูปแกะสลักหรือเสาหิน และห้ามตั้งศิลาสลักลวดลายไว้ในแผ่นดินของพวกเจ้าเพื่อกราบไหว้ เพราะเราคือพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกเจ้า
2¶ “Ke mou tauhi hoku ngaahi Sāpate, pea fai fakaʻapaʻapa ki hoku faletapu: Ko au ko Sihova.
2“‘พวกเจ้าต้องรักษาวันสะบาโตของเรา และเคารพยำเกรงสถานศักดิ์สิทธิ์ของเรา เราคือพระยาห์เวห์
3¶ “Kapau ʻoku mou ʻalu ʻi heʻeku ngaahi tuʻutuʻuni, pea tauhi ʻeku ngaahi fekau, pea fai ki ai;
3“‘ถ้าพวกเจ้าดำเนินตามกฎเกณฑ์ของเรา รักษาพระบัญญัติของเราและปฏิบัติตาม
4Te u tuku ai kiate kimoutolu ʻae ʻuha ʻi hono faʻahitaʻu lelei, pea ʻe tupu ʻi he fonua ʻa hono fua, pea ʻe tupu mei he ngaahi ʻakau ʻoe ngoue honau ngaahi fua.
4เราจะให้ฝนตกตามฤดูกาล แผ่นดินจะให้ผลผลิต และต้นไม้ในทุ่งจะออกผล
5Pea ʻe hoko atu homou kuonga haha ki he tataʻo ʻoe vaine, pea ko e tataʻo vaine ʻe hoko atu ia ki he tūtuuʻi: pea te mou kai hoʻomou mā pea mākona, pea nofo fiemālie pe ʻi homou fonua.
5ฤดูนวดข้าวของพวกเจ้าจะต่อเนื่องไปจนถึงฤดูเก็บองุ่น และฤดูเก็บองุ่นจะต่อเนื่องไปจนถึงฤดูหว่านเมล็ด พวกเจ้าจะมีอาหารกินจนอิ่ม และอาศัยอยู่ในแผ่นดินอย่างปลอดภัย
6Pea te u foaki ʻae melino ki he fonua, pea te mou tokoto hifo, pea ʻe ʻikai fakamanavahēʻi ʻakimoutolu ʻe ha tokotaha: pea te u fakaseʻeseʻe ʻae fanga manu kovi mei he fonua, pea ʻe ʻikai ʻalu ʻae heletā ʻo ʻasi ʻi homou fonua.
6“‘เราจะให้มีสันติสุขในแผ่นดิน พวกเจ้าจะนอนลงโดยไม่มีใครทำให้หวาดกลัว เราจะกำจัดสัตว์ร้ายออกจากแผ่นดิน และจะไม่มีดาบผ่านเข้ามาในแผ่นดินของพวกเจ้า
7Pea te mou tuli homou ngaahi fili, pea tenau tō ʻi he heletā ʻi homou ʻao.
7พวกเจ้าจะไล่ตามศัตรู และพวกเขาจะล้มลงต่อหน้าพวกเจ้าด้วยคมดาบ
8Pea ʻe tuli ʻe homou toko nima ʻae toko teau, pea ko e toko teau ʻomoutolu ʻe hola ai ʻae toko mano: pea ʻe hinga homou ngaahi fili ʻi homou ʻao ʻi he heletā.
8พวกเจ้าห้าคนจะไล่ตามหนึ่งร้อยคน และหนึ่งร้อยคนจะไล่ตามหนึ่งหมื่นคน ศัตรูของพวกเจ้าจะล้มลงต่อหน้าพวกเจ้าด้วยคมดาบ
9He teu tokanga kiate kimoutolu, ʻo tāpuaki ʻakimoutolu, ʻo fakatokolahi ʻakimoutolu, ʻo fakatuʻumaʻu ʻeku fuakava mo kimoutolu.
9“‘เราจะหันมาเอาใจใส่พวกเจ้า ทำให้พวกเจ้ามีลูกหลานมากมายและเพิ่มจำนวนขึ้น และเราจะทำให้พันธสัญญาของเรากับพวกเจ้ามั่นคง
10Pea te mou kai ʻae meʻa motuʻa, pea ʻomi ʻae meʻa motuʻa koeʻuhi ko e meʻa foʻou.
10พวกเจ้าจะกินเสบียงเก่าที่เก็บไว้นาน และต้องขนของเก่าออกเพื่อให้มีที่สำหรับของใหม่
11Pea te u fokotuʻu hoku fale fehikitaki ʻiate kimoutolu: pea ʻe ʻikai fehiʻa hoku laumālie kiate kimoutolu.
11เราจะตั้งเต็นท์ของเราไว้ท่ามกลางพวกเจ้า และเราจะไม่รังเกียจพวกเจ้า
12Pea te u ʻeveʻeva ʻiate kimoutolu, pea ko homou ʻOtua au, pea te mou hoko ko hoku kakai.
12เราจะดำเนินอยู่ท่ามกลางพวกเจ้า เราจะเป็นพระเจ้าของพวกเจ้า และพวกเจ้าจะเป็นประชาชนของเรา
13Ko au ko Sihova ko homou ʻOtua, ʻaia naʻe ʻomi ʻakimoutolu mei he fonua ko ʻIsipite, koeʻuhi ke ʻoua naʻa mou nofo pōpula kiate kinautolu; pea naʻaku fesiʻi ʻae noʻo ʻo hoʻomou haʻamonga, ʻo ngaohi ʻakimoutolu ke mou ʻalu totonu.
13เราคือพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกเจ้า ผู้ได้นำพวกเจ้าออกจากแผ่นดินอียิปต์เพื่อไม่ให้พวกเจ้าเป็นทาสของพวกเขา เราหักคานแอกของพวกเจ้าและทำให้พวกเจ้าเดินตัวตรงได้
14¶ “Pea kapau ʻe ʻikai te mou tokanga kiate au, pea ʻikai fai ʻae ngaahi fekau ni;
14“‘แต่ถ้าพวกเจ้าไม่ฟังเรา และไม่ปฏิบัติตามพระบัญญัติเหล่านี้ทั้งหมด
15Pea kapau te mou liʻaki ʻeku ngaahi tuʻutuʻuni ni, pea kapau ʻe fehiʻa homou laumālie ki heʻeku ngaahi fakamaau, pea ʻikai te mou fai ʻeku ngaahi fekau kotoa pē, ka mou liʻaki ʻeku fuakava:
15ถ้าพวกเจ้าปฏิเสธกฎเกณฑ์ของเรา รังเกียจข้อกำหนดของเรา ไม่ยอมทำตามพระบัญญัติทั้งหมดของเรา และละเมิดพันธสัญญาของเรา
16Ko au foki te u fai eni kiate kimoutolu; Te u tuku kiate kimoutolu ʻae fakailifia, mo e fakaʻauʻausino, mo e pupuke vela, ʻaia ʻe fakakui ai ho mata, pea ne langaʻi ʻae mamahi ʻi loto: pea te mou tūtuuʻi taʻeʻaonga hoʻomou ngaahi tenga, koeʻuhi ʻe kai ia ʻe homou ngaahi fili.
16เราก็จะทำเช่นนี้กับพวกเจ้า เราจะให้ความหวาดผวาเกิดแก่พวกเจ้า ทั้งโรคผอมแห้งและไข้ซึ่งทำให้ดวงตาหม่นมัวและชีวิตอ่อนแรง พวกเจ้าจะหว่านเมล็ดไปโดยเปล่าประโยชน์ เพราะศัตรูจะกินผลผลิตของพวกเจ้า
17Pea te u sio fakafulofula kiate kimoutolu, pea ʻe tāmateʻi ʻakimoutolu ʻi he ʻao ʻo homou ngaahi fili: ʻe pule kiate kimoutolu ʻakinautolu ʻoku fehiʻa kiate kimoutolu; pea te mou hola ka ʻoku ʻikai tuli ʻakimoutolu ʻe ha tokotaha.
17เราจะต่อต้านพวกเจ้า และพวกเจ้าจะพ่ายแพ้ต่อหน้าศัตรู คนที่เกลียดพวกเจ้าจะปกครองพวกเจ้า และพวกเจ้าจะหนีทั้งที่ไม่มีใครไล่ตาม
18Pea kapau te mou liʻaki kotoa pē ia, ʻo ʻikai siʻi tokanga kiate au, pea te u toki tautea ʻakimoutolu ke tā tuʻo fitu ʻi hoʻomou ngaahi angahala.
18“‘ถ้าแม้เกิดสิ่งเหล่านี้แล้วพวกเจ้ายังไม่ฟังเรา เราจะลงโทษพวกเจ้าหนักขึ้นเจ็ดเท่าเพราะบาปของพวกเจ้า
19Pea te u fesiʻi ʻae laukau ʻo homou mālohi; pea te u ngaohi homou langi ke hangē ko e ukamea, mo homou kelekele ke hangē ko e palasa:
19เราจะทำลายความเย่อหยิ่งในกำลังของพวกเจ้า เราจะทำให้ท้องฟ้าเหนือพวกเจ้าแข็งเหมือนเหล็ก และพื้นดินแข็งเหมือนทองสัมฤทธิ์
20Pea ʻe fakaʻosi taʻeʻaonga homou mālohi: koeʻuhi ʻe ʻikai tuku hake ʻe he fonua hono tupu, pea ʻe ʻikai tupu ʻi he ngaahi ʻakau ʻoe fonua honau fua.
20พละกำลังของพวกเจ้าจะสูญเปล่า เพราะแผ่นดินจะไม่ให้ผลผลิต และต้นไม้ในแผ่นดินจะไม่ออกผล
21¶ “Pea kapau te mou ʻalu kehe pe, pea ʻikai tokanga kiate au; te u ʻomi kiate kimoutolu ʻae mamahi ke tā tuʻo fitu ʻo fakatatau mo hoʻomou ngaahi angahala.
21“‘ถ้าพวกเจ้ายังดำเนินสวนทางกับเราและไม่ยอมฟังเรา เราจะเพิ่มภัยพิบัติแก่พวกเจ้าอีกเจ็ดเท่าตามบาปของพวกเจ้า
22Pea te u ʻomi ʻae ngaahi manu fekai kiate kimoutolu, ʻaia ʻe kaihaʻasi hoʻomou fānau meiate kimoutolu, pea fakaʻauha hoʻomou fanga manu, ʻo fakatokosiʻi ʻakimoutolu; pea ʻe vaoa homou ngaahi hala motuʻa.
22เราจะส่งสัตว์ป่ามาท่ามกลางพวกเจ้า มันจะพรากลูกหลานของพวกเจ้า ทำลายสัตว์เลี้ยงของพวกเจ้า และทำให้พวกเจ้าลดจำนวนลง จนถนนหนทางของพวกเจ้าร้างเปล่า
23“Pea kapau ʻe ʻikai te mou tui kiate au ʻi he ngaahi meʻa ni ʻo liliu ai, ka mou angatuʻu kiate au;
23“‘ถ้าแม้เกิดสิ่งเหล่านี้แล้วพวกเจ้ายังไม่ยอมกลับมาหาเรา แต่ยังดำเนินสวนทางกับเรา
24Pehē te u ʻalu hake foki kiate kimoutolu, pea te u tautea ʻakimoutolu ke tā tuʻo fitu ʻi hoʻomou ngaahi angahala.
24เราก็จะดำเนินสวนทางกับพวกเจ้าด้วย และเราจะลงโทษพวกเจ้าเพราะบาปของพวกเจ้าอีกเจ็ดเท่า
25Pea te u ʻomi ʻae heletā kiate kimoutolu, ʻaia te ne totongi kiate kimoutolu ʻi hono maumauʻi ʻo ʻeku fuakava: pea ka mou ka kātoa fakataha ʻi hoʻomou ngaahi kolo, te u fekau ʻae mahaki lahi kiate kimoutolu; pea ʻe tukuange ʻakimoutolu ki he nima ʻoe fili.
25เราจะนำดาบแห่งการแก้แค้นตามพันธสัญญามาเหนือพวกเจ้า พวกเจ้าจะไปรวมกันอยู่ในเมืองต่าง ๆ แล้วเราจะส่งโรคระบาดเข้าไปท่ามกลางพวกเจ้า และพวกเจ้าจะถูกมอบไว้ในมือของศัตรู
26Pea hili ʻeku fesiʻi ʻae tokotoko ʻo hoʻomou mā, ko e kau fefine ʻe toko hongofulu tenau taʻo hoʻomou mā ʻi he ngotoʻumu pe taha, pea tenau toe ʻatu fakatuhotuha pe hoʻomou mā kiate kimoutolu: pea te mou kai, kae ʻikai mākona.
26เมื่อเราตัดเสบียงอาหารที่พวกเจ้าพึ่งพา ผู้หญิงสิบคนจะอบขนมปังในเตาอบเพียงเตาเดียว และนำขนมปังมาแบ่งให้พวกเจ้าตามน้ำหนัก พวกเจ้าจะกินแต่ไม่อิ่ม
27“Pea kapau ʻe ʻikai te mou tui kiate au neongo ʻa ʻeku fai eni kotoa pē, ka mou fai kehe pe kiate au:
27“‘ถ้าแม้เป็นเช่นนี้แล้วพวกเจ้ายังไม่ฟังเรา แต่ยังดำเนินสวนทางกับเรา
28Pea te u toki ʻalu kehe pe au ʻiate kimoutolu ʻi he houhau lahi: pea ko au, ʻio, ko au te u tautea ʻakimoutolu ke tā tuʻo fitu ʻi hoʻomou ngaahi angahala.
28เราก็จะดำเนินสวนทางกับพวกเจ้าด้วยความโกรธ และเราจะลงโทษพวกเจ้าเพราะบาปของพวกเจ้าอีกเจ็ดเท่า
29Pea te mou kai ʻae sino ʻo homou ngaahi foha, mo e sino ʻo homou ngaahi ʻofefine te mou kai.
29พวกเจ้าจะกินเนื้อของบุตรชายของตน และกินเนื้อของบุตรสาวของตน
30Pea te u maumauʻi homou ngaahi potu māʻolunga, pea tā hifo hoʻomou ngaahi meʻa fakatātā, ʻo laku homou ngaahi ʻangaʻanga ki he ʻangaʻanga ʻo homou ngaahi ʻotua loi, pea te u fakaliliʻa kiate kimoutolu.
30เราจะทำลายสถานบูชาบนที่สูงของพวกเจ้า รื้อแท่นเผาเครื่องหอมของพวกเจ้า และโยนซากศพของพวกเจ้าทับซากรูปเคารพของพวกเจ้า เราจะรังเกียจพวกเจ้า
31Pea te u ngaohi hoʻomou ngaahi kolo ke lala, pea te u tuku liʻaki pe homou ngaahi faletapu, pea ʻe ʻikai te u nanamu ki he namu kakala ʻo hoʻomou meʻa namu kakala.
31เราจะทำให้เมืองต่าง ๆ ของพวกเจ้าร้างเปล่า และทำให้สถานศักดิ์สิทธิ์ของพวกเจ้ากลายเป็นที่รกร้าง เราจะไม่พอใจกับกลิ่นหอมจากของถวายของพวกเจ้า
32Pea te u fakalala ʻae fonua; pea ko homou ngaahi fili ʻaia ʻoku nofo ai tenau ofo ki ai.
32เราจะทำให้แผ่นดินร้างเปล่า จนศัตรูของพวกเจ้าที่เข้ามาอาศัยอยู่ต่างตกตะลึง
33Pea te u fakahēʻi ʻakimoutolu ki he ngaahi fonua taʻelotu, pea teu toho ʻae heletā ke tuli ʻaki ʻakimoutolu: pea ʻe lala homou fonua, pea ʻe liʻaki homou ngaahi kolo.
33เราจะทำให้พวกเจ้ากระจัดกระจายไปท่ามกลางชนชาติต่าง ๆ และจะชักดาบไล่ตามพวกเจ้า แผ่นดินของพวกเจ้าจะร้างเปล่า และเมืองต่าง ๆ จะกลายเป็นซาก
34Pea ʻe toki maʻu mālie pe ʻe he fonua hono ngaahi Sāpate, lolotonga ʻa ʻene lala, ka ʻoku mou ʻi he fonua ʻo homou fili ʻakimoutolu; ʻio, ʻe toki mālōlō ʻae fonua, pea maʻu pe hono ngaahi Sāpate.
34เมื่อนั้นแผ่นดินจะได้พักตามปีสะบาโตของมันตลอดเวลาที่ร้างเปล่า ขณะที่พวกเจ้าอยู่ในแผ่นดินของศัตรู เมื่อนั้นแผ่นดินจะได้หยุดพักตามปีสะบาโตของมัน
35Lolotonga hono tuku liʻaki ia ʻe mālōlō; koeʻuhi naʻe ʻikai mālōlō ia ʻi homou ngaahi Sāpate, lolotonga ʻa hoʻomou nofo ki ai.
35ตลอดเวลาที่แผ่นดินร้างเปล่า มันจะได้พักอย่างที่ไม่ได้พักในปีสะบาโตทั้งหลายเมื่อพวกเจ้าอาศัยอยู่ในแผ่นดินนั้น
36“Pea kiate kinautolu ʻoku moʻui mo toe, ʻiate kimoutolu te u tuku ʻae vaivai ki honau loto ʻi he ngaahi fonua ʻo honau fili; pea ko e mumuhu ʻoe louʻakau vilingia te ne tulia ʻakinautolu; pea tenau hola ʻo hangē ko e hola mei he heletā; pea tenau hinga ʻi he ʻikai tuli ʻakinautolu ʻe ha tokotaha.
36“‘ส่วนคนของพวกเจ้าที่ยังเหลืออยู่ เราจะทำให้ใจของพวกเขาหวาดหวั่นในแผ่นดินของศัตรู แม้แต่เสียงใบไม้ที่ลมพัดก็จะทำให้พวกเขาหนี พวกเขาจะหนีเหมือนหนีคมดาบ และจะล้มลงทั้งที่ไม่มีใครไล่ตาม
37Pea tenau tō ʻo fetaʻotaʻomi pe ʻakinautolu, ʻo hangē ko e tō ʻi he ʻao ʻoe heletā, ka ʻoku ʻikai ha tokotaha ʻoku tulia ʻakinautolu: pea ʻe ʻikai te mou maʻu ha mālohi ke tuʻu ʻi he ʻao ʻo homou fili:
37พวกเขาจะสะดุดล้มทับกันเหมือนกำลังหนีคมดาบ ทั้งที่ไม่มีใครไล่ตาม และพวกเจ้าจะไม่มีกำลังยืนหยัดต่อหน้าศัตรู
38Pea te mou ʻauha ʻi he ngaahi fonua taʻelotu, pea ko e fonua ʻo homou ngaahi fili te ne kai ʻo ʻosi ʻakimoutolu.
38พวกเจ้าจะพินาศท่ามกลางชนชาติต่าง ๆ และแผ่นดินของศัตรูจะกลืนกินพวกเจ้า
39Pea ko kinautolu ʻoku toe ʻiate kimoutolu tenau fakaʻaʻau ʻo ʻosi ʻi heʻenau hia ʻi he fonua ʻo homou fili: pea ʻi he hia ʻa ʻenau ngaahi tamai foki tenau fakaʻaʻau ʻo mole ai.
39คนของพวกเจ้าที่ยังเหลืออยู่จะค่อย ๆ สิ้นแรงเพราะความชั่วช้าของตนในแผ่นดินของศัตรู และจะค่อย ๆ สิ้นแรงเพราะความชั่วช้าของบรรพบุรุษของพวกเขาด้วย
40“Kapau tenau vete ʻenau ngaahi hia, pea mo e hia ʻa ʻenau ngaahi tamai, mo ʻenau ngaahi fai hala ʻaia kuo nau angahala ai kiate au, pea pehē mai foki, kuo nau ʻalu ʻo angatuʻu kiate au;
40“‘แต่ถ้าพวกเขาสารภาพความชั่วช้าของตนและความชั่วช้าของบรรพบุรุษ รวมทั้งการล่วงละเมิดที่พวกเขาได้ล่วงละเมิดต่อเรา และสารภาพว่าพวกเขาดำเนินสวนทางกับเรา
41Pea kuo u ʻalu ʻo fai kehe kiate kinautolu, pea kuo u ʻomi ʻakinautolu ki he fonua ʻo honau fili; kapau kuo toki fakavaivai ʻa honau loto taʻekamu, pea nau maʻu loto lelei ʻae tautea ʻo ʻenau ngaahi hia:
41และเราก็ดำเนินสวนทางกับพวกเขาและนำพวกเขาเข้าไปในแผ่นดินของศัตรู ถ้าในเวลานั้นจิตใจที่ไม่ได้เข้าสุหนัตของพวกเขาถ่อมลง และพวกเขายอมรับโทษเพราะความชั่วช้าของตน
42Pehē te u manatu ai ki heʻeku fuakava kia Sēkope, pea mo ʻeku fuakava mo ʻAisake, pea mo ʻeku fuakava foki mo ʻEpalahame te u manatuʻi; pea te u manatuʻi ʻae fonua.
42เราก็จะระลึกถึงพันธสัญญาที่ทำไว้กับยาโคบ พันธสัญญาที่ทำไว้กับอิสอัค และพันธสัญญาที่ทำไว้กับอับราฮัม และเราจะระลึกถึงแผ่นดินนั้น
43ʻE tuku liʻaki pe foki ʻae fonua ʻekinautolu, pea te ne maʻu mālie hono ngaahi Sāpate, ʻi heʻene tuku liʻaki pe ʻekinautolu: pea tenau tali lelei ʻae tautea ʻo ʻenau hia: koeʻuhi, ʻio, ko e meʻa ʻi heʻenau liʻaki ʻeku ngaahi fono, pea ko e meʻa ʻi heʻenau fehiʻa ki heʻeku ngaahi tuʻutuʻuni.
43แผ่นดินจะถูกพวกเขาทิ้งไว้ และจะได้พักตามปีสะบาโตของมันขณะที่ร้างเปล่าโดยไม่มีพวกเขา ส่วนพวกเขาจะยอมรับโทษเพราะความชั่วช้าของตน เนื่องจากพวกเขาปฏิเสธข้อกำหนดของเราและรังเกียจกฎเกณฑ์ของเรา
44Ka neongo ʻa eni kotoa pē, ʻoka nau ka ʻi he fonua ʻo honau fili, ʻe ʻikai te u liʻaki ʻakinautolu, pea ʻe ʻikai te u fehiʻa kiate kinautolu, ke fakaʻosi ʻaupito ʻakinautolu, pea ke liʻaki ʻeku fuakava mo kinautolu: he ko au ko Sihova ko honau ʻOtua.
44ถึงกระนั้น เมื่อพวกเขาอยู่ในแผ่นดินของศัตรู เราจะไม่ปฏิเสธหรือรังเกียจพวกเขาจนทำลายพวกเขาให้หมดสิ้นและละเมิดพันธสัญญาของเรากับพวกเขา เพราะเราคือพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกเขา
45Ka te u manatu koeʻuhi ko kinautolu, ki he fuakava ʻa ʻenau ʻuluaki mātuʻa, ʻaia naʻaku ʻomi mei he fonua ko ʻIsipite ʻi he ʻao ʻoe kakai taʻelotu, koeʻuhi ke u hoko ai ko honau ʻOtua: Ko au ko Sihova.”
45เพื่อเห็นแก่พวกเขา เราจะระลึกถึงพันธสัญญาที่ทำไว้กับบรรพบุรุษ ซึ่งเรานำออกจากแผ่นดินอียิปต์ต่อหน้าชนชาติต่าง ๆ เพื่อเราจะเป็นพระเจ้าของพวกเขา เราคือพระยาห์เวห์’”
46Ko eni ʻae ngaahi tuʻutuʻuni mo e ngaahi fono, mo e ngaahi fekau, ʻaia naʻe fokotuʻu ʻe Sihova ke kau kiate ia mo e fānau ʻa ʻIsileli ʻi he moʻunga ko Sainai ʻi he nima ʻo Mōsese.
46นี่คือกฎเกณฑ์ ข้อกำหนด และกฎหมายที่พระยาห์เวห์กำหนดไว้ระหว่างพระองค์กับชาวอิสราเอล ณ ภูเขาซีนาย โดยผ่านโมเสส
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.