2 Macabeus 14
Bíblia Portuguesa Mundial (Brazilian Portuguese)
Septuagint (Brenton Greek text, with Apocrypha)
1Três anos depois, Judas e seus companheiros receberam a notícia de que Demétrio, filho de Seleuco, havia entrado no porto de Trípoli com um poderoso exército e uma frota
1Μετὰ δὲ τριετῆ χρόνον προσέπεσε τοῖς περὶ τὸν Ἰούδαν, Δημήτριον τὸν τοῦ Σελεύκου διὰ τοῦ κατὰ Τρίπολιν λιμένος εἰσπλεύσαντα μετὰ πλήθους ἰσχυροῦ καὶ στόλου,
2e se apoderado do país, depois de eliminar Antíoco e Lísias, seu tutor.
2κεκρατηκέναι τῆς χώρας, ἐπανελόμενον Ἀντίοχον καὶ τὸν τούτου ἐπίτροπον Λυσίαν.
3Certo Álcimo, que anteriormente havia sido sumo sacerdote e se havia contaminado voluntariamente nos tempos em que não havia mistura com os gentios, percebendo que não havia para ele possibilidade alguma de salvação nem qualquer acesso ao santo altar,
3Ἄλκιμος δέ τις προγενόμενος ἀρχιερεὺς, ἑκουσίως δὲ μεμολυμμένος ἐν τοῖς τῆς ἐπιμιξίας χρόνοις, συννοήσας ὅτι καθʼ ὁντιναοῦν τρόπον οὐκ ἔστιν αὐτῷ σωτηρία, οὐδὲ πρὸς ἅγιον θυσιαστήριον ἔτι πρόσοδος,
4foi até o rei Demétrio por volta do ano cento e cinquenta e um, levando-lhe uma coroa de ouro, um ramo de palmeira e, além destes, alguns ramos de oliveira usados nas festas do templo. Naquele dia, porém, permaneceu em silêncio.
4ἧκε πρὸς τὸν βασιλέα Δημήτριον πρώτῳ καὶ πεντηκοστῷ καὶ ἑκατοστῷ ἔτει, προσάγων αὐτῷ στέφανον χρυσοῦν καὶ φοίνικα, πρὸς δὲ τούτοις τῶν νομιζομένων θαλλῶν τοῦ ἱεροῦ· καὶ τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἡσυχίαν ἔσχε.
5Quando encontrou oportunidade para promover sua própria loucura, foi chamado por Demétrio a uma reunião do conselho e interrogado sobre a disposição e as intenções dos judeus. Ele respondeu:
5Καιρὸν δὲ λαβὼν τῆς ἰδίας ἀνοίας συνεργὸν, προσκληθεὶς εἰς συνέδριον ὑπὸ τοῦ Δημητρίου, καὶ ἐπερωτηθεὶς ἐν τίνι διαθέσει καὶ βουλῇ καθεστήκασιν οἱ Ἰουδαῖοι, πρὸς ταῦτα ἔφη,
6“Os judeus chamados assideus, cujo líder é Judas Macabeu, mantêm a guerra e provocam revoltas, não permitindo que o reino encontre tranquilidade.
6οἱ λεγόμενοι τῶν Ἰουδαίων Ἀσιδαῖοι, ὧν ἀφηγεῖται Ἰούδας ὁ Μακκαβαῖος, πολεμοτροφοῦσι καὶ στασιάζουσιν, οὐκ ἐῶντες τὴν βασιλείαν εὐσταθείας τυχεῖν.
7Por isso, deixando de lado a glória de meus antepassados — quero dizer, o sumo sacerdócio —, vim agora até aqui,
7Ὅθεν ἀφελόμενος τὴν προγονικὴν δόξαν, λέγω δὴ τὴν ἀρχιερωσύνην, δεῦρο νῦν ἐλήλυθα.
8primeiro por causa do cuidado genuíno que tenho pelos interesses do rei e, em segundo lugar, porque também me preocupo com meus próprios concidadãos. Pois, por causa da conduta imprudente daqueles de quem falei, toda a nossa raça se encontra em grande aflição.
8Πρῶτον μὲν ὑπὲρ τῶν ἀνηκόντων τῷ βασιλεῖ γνησίως φρονῶν, δεύτερον δὲ καὶ τῶν ἰδίων πολιτῶν στοχαζόμενος· τῇ μὲν γὰρ τῶν προειρημένων ἀλογιστίᾳ τὸ σύμπαν ἡμῶν γένος οὐ μικρῶς ἀκληρεῖ.
9Ó rei, agora que está informado dessas coisas, cuide tanto de nosso país como de nossa raça, cercada de inimigos, segundo a bondade benevolente com que recebe a todos.
9Ἕκαστα δὲ τούτων ἐπεγνωκὼς σὺ βασιλεῦ, καὶ τῆς χώρας καὶ τοῦ περιϊσταμένου γένους ἡμῶν προνοήθητι, καθʼ ἣν ἔχεις πρὸς ἅπαντας εὐαπάντητον φιλανθρωπίαν.
10Pois, enquanto Judas permanecer vivo, é impossível que o governo encontre paz.”
10Ἄχρι γὰρ Ἰούδας περίεστιν, ἀδύνατον εἰρήνης τυχεῖν τὰ πράγματα.
11Assim que ele disse essas palavras, os outros amigos do rei, que tinham hostilidade contra Judas, inflamaram ainda mais Demétrio.
11Τοιούτων δὲ ῥηθέντων ὑπὸ τούτου, θᾶττον οἱ λοιποὶ φίλοι δυσμενῶς ἔχοντες τὰ πρὸς τὸν Ἰούδαν προσεπύρωσαν τὸν Δημήτριον.
12O rei nomeou imediatamente Nicanor, que havia sido comandante dos elefantes, e o fez governador da Judeia. Então o enviou,
12Προσκαλεσάμενος δὲ εὐθέως Νικάνορα τὸν γενόμενον ἐλεφαντάρχην, καὶ στρατηγὸν ἀναδείξας τῆς Ἰουδαίας, ἐξαπέστειλε,
13dando-lhe instruções por escrito para matar o próprio Judas, dispersar os que estavam com ele e estabelecer Álcimo como sumo sacerdote do grande templo.
13δοὺς ἐντολὰς, αὐτὸν μὲν τὸν Ἰούδαν ἐπανελέσθαι, τοὺς δὲ σὺν αὐτῷ σκορπίσαι, καταστῆσαι δὲ Ἄλκιμον ἀρχιερέα τοῦ μεγίστου ἱεροῦ.
14Os que na Judeia haviam obrigado Judas a retirar-se reuniram-se em grande número em torno de Nicanor, supondo que as desgraças e calamidades dos judeus seriam vantagens para eles.
14Τὰ δὲ ἐκ τῆς Ἰουδαίας πεφυγαδευκότα τὸν Ἰούδαν ἔθνη συνέμισγον ἀγεληδὸν τῷ Νικάνορι, τὰς τῶν Ἰουδαίων ἀτυχίας καὶ συμφορὰς, ἰδίας εὐημερίας δοκοῦντες ἔσεσθαι.
15Quando os judeus souberam da aproximação de Nicanor e do ataque dos gentios, espalharam terra sobre a cabeça e fizeram súplicas solenes àquele que havia estabelecido seu próprio povo para sempre e que sempre sustenta sua própria herança, manifestando sua presença.
15Ἀκούσαντες δὲ τὴν τοῦ Νικάνορος ἔφοδον καὶ τὴν ἐπίθεσιν τῶν ἐθνῶν, καταπασάμενοι γῆν ἐλιτάνευον τὸν ἄχρι αἰῶνος συστήσαντα τὸν ἑαυτοῦ λαὸν, ἀεὶ δὲ μετʼ ἐπιφανείας ἀντιλαμβανόμενον τῆς ἑαυτοῦ μερίδος.
16Quando o líder deu a ordem, partiu imediatamente dali e entrou em batalha com eles junto a uma aldeia chamada Lessau.
16Προστάξαντος δὲ τοῦ ἡγουμένου, ἐκεῖθεν εὐθέως ἀνέζευξαν, καὶ συμμίσγουσιν αὐτοῖς ἐπὶ κώμην Δεσσαού.
17Simão, irmão de Judas, já havia enfrentado Nicanor, mas somente mais tarde, por causa do súbito pavor provocado por seus adversários.
17Σίμων δὲ ὁ ἀδελφὸς Ἰούδα συμβεβληκῶς ἦν τῷ Νικάνορι, βραχέως δὲ διὰ τὴν αἰφνίδιον τῶν ἀντιπάλων ἀφασίαν ἐπταικώς.
18Contudo, Nicanor, ao ouvir falar do valor dos homens que estavam com Judas e de sua coragem ao lutar pela pátria, hesitou em decidir a questão pela espada.
18Ὅμως δὲ ἀκούων ὁ Νικάνωρ ἣν εἶχον οἱ περὶ τὸν Ἰούδαν ἀνδραγαθίαν, καὶ ἐν τοῖς ὑπὲρ τῆς πατρίδος ἀγῶσιν εὐψυχίαν, ἐπευλαβεῖτο τὴν κρίσιν διʼ αἱμάτων ποιήσασθαι·
19Por isso enviou Posidônio, Teódoto e Matatias para oferecer e receber garantias de amizade.
19Διόπερ ἔπεμψε Ποσιδώνιον καὶ Θεόδοτον καὶ Ματταθίαν, δοῦναι καὶ λαβεῖν δεξιάς.
20Depois de longa consideração das propostas, o líder as apresentou às tropas e, como todos pareciam estar de acordo, aceitaram os termos.
20Πλείονος δὲ γενομένης περὶ τούτων ἐπισκέψεως, καὶ τοῦ ἡγεμόνος τοῖς πλήθεσιν ἀνακοινωσαμένου, καὶ φανείσης ὁμοψήφου γνώμης, ἐπένευσαν ταῖς συνθήκαις.
21Marcaram um dia para se encontrar em particular. Um carro avançou de cada exército, e colocaram assentos de honra.
21Ἐτάξαντο δὲ ἡμέραν ἐν ᾗ κατʼ ἰδίαν ἥξουσιν εἰς τὸ αὐτό· καὶ προῆλθε, καὶ παρʼ ἑκάστου διαφόρους ἔθεσαν δίφρους.
22Judas posicionou homens armados em lugares estratégicos, prontos para agir caso surgisse de repente alguma traição da parte do inimigo. Então realizaram a conferência de maneira apropriada.
22Διέταξεν Ἰούδας ἐνόπλους ἑτοίμους ἐν τοῖς ἐπικαίροις τόποις, μήποτε ἐκ τῶν πολεμίων αἰφνιδίως κακουργία γένηται· τὴν ἁρμόζουσαν ἐποιήσαντο κοινολογίαν.
23Nicanor permaneceu em Jerusalém e não fez nada que causasse perturbação, mas dispensou as multidões que haviam se reunido.
23Διέτριβεν δὲ ὁ Νικάνωρ ἐν Ἱεροσολύμοις, καὶ ἔπραττεν οὐθὲν ἄτοπον· τοὺς δὲ συναχθέντας ἀγελαίους ὄχλους ἀπέλυσε.
24Mantinha Judas sempre em sua presença e passou a ter grande afeição por ele.
24Καὶ εἶχε τὸν Ἰούδαν διαπαντὸς ἐν προσώπῳ, ψυχικῶς τῷ ἀνδρὶ προσεκέκλιτο.
25Incentivou-o a se casar e ter filhos. Judas se casou, estabeleceu-se tranquilamente e passou a participar da vida comum.
25Παρεκάλεσεν αὐτὸν γῆμαι καὶ παιδοποιήσασθαι· ἐγάμησεν, εὐστάθησεν, ἐκοινώνησε βίου.
26Álcimo, porém, percebendo a boa vontade que existia entre eles e tendo em mãos os acordos que haviam sido feitos, foi até Demétrio e lhe disse que Nicanor era desleal ao governo, pois havia nomeado Judas, conspirador contra o reino, como seu sucessor.
26Ὁ δὲ Ἄλκιμος συνιδὼν τὴν πρὸς ἀλλήλους εὔνοιαν καὶ τὰς γενομένας συνθήκας, ἀναλαβὼν, ἧκε πρὸς τὸν Δημήτριον, καὶ ἔλεγε τὸν Νικάνορα ἀλλότρια φρονεῖν τῶν πραγμάτων· τὸν γὰρ ἐπίβουλον τῆς βασιλείας Ἰούδαν διάδοχον ἀναδέδειχεν ἑαυτοῦ.
27O rei ficou furioso e, exasperado pelas falsas acusações daquele homem perversíssimo, escreveu a Nicanor, manifestando desagrado com os acordos e ordenando-lhe que enviasse Macabeu imediatamente como prisioneiro para Antioquia.
27Ὁ δὲ βασιλεὺς ἔκθυμος γενόμενος, καὶ ταῖς τοῦ παμπονήρου ἐρεθισθεὶς διαβολαῖς, ἔγραψε Νικάνορι φάσκων, ὑπὲρ μὲν τῶν συνθηκῶν βαρέως φέρειν, κελεύων δὲ τὸν Μακκαβαῖον δέσμιον ἐξαποστέλλειν ταχέως εἰς Ἀντιόχειαν.
28Quando essa mensagem chegou a Nicanor, ele ficou confuso e profundamente perturbado com a ideia de anular os termos já acordados, embora Judas não tivesse cometido mal algum.
28Προσπεσόντων δὲ τούτων τῷ Νικάνορι, συνεκέχυτο καὶ δυσφόρως ἔφερεν, εἰ τὰ διεσταλμένα ἀθετήσει μηδὲν τʼ ἀνδρὸς ἠδικηκότος.
29Como, porém, não era possível opor-se ao rei, aguardou uma oportunidade para cumprir essa ordem por meio de estratégia.
29Ἐπεὶ δὲ τῷ βασιλεῖ ἀντιπράττειν οὐκ ἦν, εὔκαιρον ἐτήρει στρατηγήματι τοῦτʼ ἐπιτελέσαι.
30Macabeu percebeu que Nicanor passara a tratá-lo com maior dureza e que se tornara mais severo em sua conduta habitual. Entendendo que essa dureza não vinha de boa intenção, reuniu não poucos de seus homens e escondeu-se de Nicanor.
30Ὁ δὲ Μακκαβαῖος αὐστηρότερον διεξάγοντα συνιδὼν τὸν Νικάνορα πρὸς αὐτὸν, καὶ τὴν εἰθισμένην ἀπάντησιν ἀγριωτέραν ἐσχηκότα, νοήσας οὐκ ἀπὸ τοῦ βελτίστου τὴν αὐστηρίαν εἶναι, συστρέψας οὐκ ὀλίγους τῶν περὶ ἑαυτὸν, συνεκρύπτετο τὸν Νικάνορα.
31Quando Nicanor percebeu que havia sido habilmente vencido pela estratégia de Judas, foi ao grande e santo templo, enquanto os sacerdotes ofereciam os sacrifícios habituais, e ordenou que lhe entregassem Judas.
31Συγγνοὺς δὲ ὁ ἕτερος ὅτι γενναίως ὑπὸ τοῦ ἀνδρὸς ἐστρατήγηται, παραγενόμενος ἐπὶ τὸ μέγιστον καὶ ἅγιον ἱερὸν, τῶν ἱερέων τὰς καθηκούσας θυσίας προσαγόντων, ἐκέλευσε παραδιδόναι τὸν ἄνδρα.
32Quando declararam sob juramento que não sabiam onde estava o homem que ele procurava,
32Τῶν δὲ μεθʼ ὅρκων φασκόντων μὴ γινώσκειν ποῦ ποτʼ ἐστὶν ὁ ζητούμενος,
33Nicanor estendeu a mão direita em direção ao santuário e fez este juramento: “Se vocês não me entregarem Judas como prisioneiro, arrasarei este templo de Deus, derrubarei o altar e erguerei aqui um templo magnífico a Dionísio.”
33προτείνας τὴν δεξιὰν εἰς τὸν νεὼν, ταῦτα ὤμοσεν, ἐὰν μὴ δέσμιόν μοι τὸν Ἰούδαν παραδῶτε, τόνδε τοῦ Θεοῦ σηκὸν εἰς πεδίον ποιήσω, καὶ τὸ θυσιαστήριον κατασκάφω, καὶ ἱερὸν ἐνταῦθα τῷ Διονύσῳ ἐπιφανὲς ἀναστήσω.
34Depois de dizer isso, partiu. Os sacerdotes, porém, estenderam as mãos para o céu e clamaram àquele que sempre luta por nossa nação:
34Τοσαῦτα δὲ εἰπὼν ἀπῆλθεν· οἱ δὲ ἱερεῖς προτείναντες τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν, ἐπεκαλοῦντο τὸν διαπαντὸς ὑπέρμαχον τοῦ ἔθνους ἡμῶν, ταῦτα λέγοντες,
35“Tu, ó Senhor do universo, que de nada necessitas, quiseste que um santuário de tua habitação fosse estabelecido entre nós.
35σὺ, Κύριε, τῶν ὅλων ἀπροσδεὴς ὑπάρχων, εὐδόκησας ναὸν τῆς σῆς κατασκηνώσεως ἐν ἡμῖν γενέσθαι.
36Agora, ó santo Senhor de toda santidade, conserva para sempre sem contaminação esta casa que recentemente foi purificada.”
36Καὶ νῦν, ἅγιε παντὸς ἁγιασμοῦ Κύριε διατήρησον εἰς αἰῶνα ἀμίαντον τόνδε τὸν προσφάτως κεκαθαρισμένον οἶκον.
37Nicanor recebeu denúncia contra certo Razis, um dos anciãos de Jerusalém, homem que amava seus compatriotas, tinha excelente reputação e, por causa de sua benevolência, era chamado Pai dos Judeus.
37Ῥαζὶς δέ τις τῶν ἀπὸ Ἱεροσολύμων πρεσβυτέρων, ἐμηνύθη τῷ Νικάνορι, ἀνὴρ φιλοπολίτης καὶ σφόδρα καλῶς ἀκούων, καὶ κατὰ τὴν εὔνοιαν πατὴρ τῶν Ἰουδαίων προσαγορευόμενος.
38Nos tempos anteriores, quando não havia mistura com os gentios, ele havia sido acusado de praticar a religião dos judeus e havia arriscado com grande zelo o corpo e a vida por causa dela.
38Ἦν γὰρ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν χρόνοις τῆς ἀμιξίας κρίσιν εἰσενηνεγμένος Ἰουδαϊσμοῦ, καὶ σῶμα καὶ ψυχὴν ὑπὲρ τοῦ Ἰουδαϊσμοῦ παραβεβλημένος μετὰ πάσης ἐκτενίας.
39Nicanor, desejando tornar evidente a hostilidade que nutria contra os judeus, enviou mais de quinhentos soldados para prendê-lo,
39Βουλόμενος δὲ Νικάνωρ πρόδηλον ποιῆσαι ἣν εἶχε πρὸς τοὺς Ἰουδαίους δυσμένειαν, ἀπέστειλε στρατιώτας ὑπὲρ τοὺς πεντακοσίους συλλαβεῖν αὐτόν.
40pois imaginava que, prendendo-o, causaria grande dano a eles.
40Ἔδοξε γὰρ, ἐκεῖνον συλλαβὼν, τούτοις ἐργάσασθαι συμφοράν,
41Quando as tropas estavam prestes a tomar a torre, forçavam a porta do pátio e pediam fogo para queimar as portas, Razis, cercado por todos os lados, lançou-se sobre a própria espada,
41Τῶν δὲ πληθῶν μελλόντων τὸν πύργον καταλαβέσθαι, καὶ τὴν αὐλαίαν θύραν βιαζομένων, καὶ κελευόντων πῦρ προσάγειν καὶ τὰς θύρας ὑφάπτειν, περικατάληπτος γενόμενος ὑπέθηκεν ἑαυτῷ ξίφος,
42preferindo morrer nobremente a cair nas mãos daqueles perversos e sofrer ultrajes indignos de sua nobreza.
42εὐγενῶς θέλων ἀποθανεῖν, ἤπερ τοῖς ἀλιτηρίοις ὑποχείριος γενέσθαι, καὶ τῆς ἰδίας εὐγενείας ἀναξίως ὑβρισθῆναι.
43Mas, devido à agitação da luta, o golpe não atingiu como pretendia. Como a multidão já entrava pelas portas, ele correu corajosamente para o muro e se lançou com bravura no meio da multidão.
43Τῇ δὲ πληγῇ μὴ κατευθικτήσας διὰ τὴν τοῦ ἀγῶνος σπουδὴν, καὶ τῶν ὄχλων εἴσω τῶν θυρωμάτων εἰσβαλόντων, ἀναδραμὼν γενναίως ἐπὶ τὸ τεῖχος, κατεκρήμνισεν ἑαυτὸν ἀνδρείως εἰς τοὺς ὄχλους.
44As pessoas recuaram rapidamente, abrindo espaço, e ele caiu no meio de lado.
44Τῶν δὲ ταχέως ἀναποδισάντων, γενομένου διαστήματος ἦλθε κατὰ μέσον τὸν κενεῶνα.
45Ainda respirando e inflamado de ira, levantou-se. Embora o sangue jorrasse em torrentes e seus ferimentos fossem graves, correu através da multidão e subiu numa rocha íngreme.
45Ἔτι δὲ ἔμπνους ὑπάρχων καὶ πεπυρωμένος τοῖς θυμοῖς, ἐξαναστὰς φερομένων κρουνηδὸν τῶν αἱμάτων, καὶ δυσχερῶν ὄντων τῶν τραυμάτων, δρόμῳ τοὺς ὄχλους διελθὼν, καὶ στὰς ἐπί τινος πέτρας ἀποῤῥωγάδος,
46Quando seu sangue já estava quase todo derramado, arrancou pelas feridas suas entranhas, tomou-as com as duas mãos e as lançou contra a multidão, invocando aquele que é Senhor da vida e do espírito para que lhe devolvesse essas coisas novamente. E assim morreu.
46παντελῶς ἔξαιμος ἤδη γενόμενος, προβαλὼν τὰ ἔντερα, καὶ λαβὼν ἑκατέραις ταῖς χερσὶν, ἐνέσεισε τοῖς ὄχλοις· καὶ ἐπικαλεσάμενος τὸν δεσπόζοντα τῆς ζωῆς καὶ τοῦ πνεύματος, ταῦτα αὐτῷ πάλιν ἀποδοῦναι, τόνδε τὸν τρόπον μετήλλαξεν.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.