Bíblia Portuguesa Mundial (Brazilian Portuguese)
Septuagint (Brenton Greek text, with Apocrypha)
1Quando Filopátor soube, por meio dos que haviam retornado, que Antíoco havia se apoderado dos lugares que lhe pertenciam, deu ordens a toda a sua infantaria e cavalaria, levou consigo sua irmã Arsínoe e marchou até a região de Ráfia, onde Antíoco e suas forças estavam acampados.
1Ὁ ΔΕ Φιλοπάτωρ μαθὼν παρὰ τῶν ἀνακομισθέντων τὴν γενομένην τῶν ἐπʼ αὐτοῦ κρατουμένων τόπων ἀφαίρεσιν ὑπὸ Ἀντιόχου, παραγγείλας ταῖς πάσαις δυνάμεσι πεζικαῖς τε καὶ ἱππικαῖς αὐτοῦ, καὶ τὴν ἀδελφὴν Ἀρσινόην συμπαραλαβὼν, ἐξώρμησε μέχρι τῶν κατὰ Ῥαφίαν τόπων, ὅπου παρεμβεβλήκεισαν οἱ περὶ Ἀντίοχον.
2Certo Teódoto, pretendendo executar seu plano, tomou consigo os mais valentes dentre os homens armados que Ptolomeu havia anteriormente confiado a ele e, durante a noite, conseguiu chegar à tenda de Ptolomeu para matá-lo por iniciativa própria e assim pôr fim à guerra.
2Θεόδοτος δέ τις ἐκπληρῶσαι τὴν ἐπιβουλὴν διανοηθεὶς, παραλαβὼν τῶν προϋποτεταγμένων αὐτῷ ὅπλων Πτολεμαϊκῶν τὰ κράτιστα, διεκομίσθη νύκτωρ ἐπὶ τὴν τοῦ Πτολεμαίου σκηνὴν, ὡς μόνος κτεῖναι αὐτὸν, καὶ ἐν τούτῳ διαλῦσαι τὸν πόλεμον.
3Mas Dositeu, chamado filho de Drímulo, judeu de nascimento que depois abandonou as leis e os costumes de sua pátria, retirou Ptolomeu dali e fez um homem desconhecido deitar-se em seu lugar na tenda. Assim aconteceu que esse homem sofreu o destino destinado ao outro.
3Τοῦτον δὲ διαγαγὼν Δωσίθεος ὁ Δριμύλου λεγόμενος, τὸ γένος Ἰουδαῖος, ὕστερον δὲ μεταβαλὼν τὰ νόμιμα, καὶ τῶν πατρίων δογμάτων ἀπηλλοτριωμένος, ἄσημόν τινα κατέκλινεν ἐν τῇ σκηνῇ, ὃν συνέβη κομίσασθαι τὴν ἐκείνου κόλασιν.
4Travou-se então uma batalha feroz. Os homens de Antíoco estavam prevalecendo. Arsínoe percorria continuamente as fileiras, com os cabelos soltos, em lágrimas e súplicas, pedindo aos soldados que lutassem corajosamente por si mesmos, por seus filhos e por suas esposas, e prometendo que, se fossem vitoriosos, daria a cada um deles duas minas de ouro.
4Γενομένης δὲ καρτερᾶς μάχης, καὶ τῶν πραγμάτων μᾶλλον ἐῤῥωμένων τῷ Ἀντιόχῳ, ἱκανῶς ἡ Ἀρσινόη ἐπιπορευσαμένη τὰς δυνάμεις παρεκάλει, μετὰ οἴκτου καὶ δακρύων, τοὺς πλοκάμους λελυμένη, βοηθεῖν ἑαυτοῖς τε καὶ τοῖς τέκνοις καὶ γυναιξὶ θαῤῥαλέως, ἐπαγγελλομένη δώσειν νικήσασιν ἑκάστῳ δύο μνᾶς χρυσίου.
5Assim aconteceu que seus inimigos foram derrotados no combate corpo a corpo, e muitos deles foram feitos prisioneiros.
5Καὶ οὕτω συνέβη τοὺς ἀντιπάλους ἐν χειρονομίαις διαφθαρῆναι, πολλοὺς δὲ καὶ δορυαλώτους συλληφθῆναι
6Depois de superar essa ameaça, o rei decidiu visitar as cidades vizinhas e encorajá-las.
6Κατακρατήσας δὲ τῆς ἐπιβουλῆς ἔκρινε τὰς πλησίον πόλεις ἐπελθὼν παρακαλέσαι.
7Fazendo isso e oferecendo donativos aos templos delas, inspirou confiança em seus súditos.
7Ποιήσας δὲ τοῦτο, καὶ τοῖς τεμένεσι δωρεὰς ἀπονείμας, εὐθαρσεῖς τοὺς ὑποτεταγμένους κατέστησε.
8Os judeus enviaram a ele alguns membros de seu conselho e alguns anciãos. As saudações, os presentes de boas-vindas e as felicitações que lhe ofereceram aumentaram ainda mais seu desejo de visitar a cidade deles.
8Τῶν δὲ Ἰουδαίων διαπεμψαμένων πρὸς αὐτὸν ἀπὸ τῆς γερουσίας καὶ τῶν πρεσβυτέρων τοὺς ἀσπασομένους αὐτὸν. Καὶ ξένια κομιοῦντας, καὶ ἐπὶ τοῖς συμβεβηκόσι συγχαρησομένους, συνέβη μᾶλλον αὐτὸν προθυμηθῆναι ὡς τάχιστα πρὸς αὐτοὺς παραγενέσθαι.
9Depois de chegar a Jerusalém, oferecer sacrifícios e ofertas de ação de graças ao Deus Altíssimo, fazer tudo o que era apropriado à santidade do lugar e entrar no pátio interior,
9Διακομισθεὶς δὲ εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ θύσας τῷ μεγίστῳ Θεῷ, καὶ χάριτας ἀποδιδοὺς, καὶ τῶν ἑξῆς τι τῷ τόπῳ ποιήσας, καὶ δὴ παραγενόμενος εἰς τὸν τόπον, καὶ τῇ σπουδαιότητι καὶ εὐπρεπείᾳ καταπλαγείς,
10ficou tão impressionado com a magnificência do lugar e tão admirado com a organização ordenada do templo que decidiu entrar no próprio santuário.
10θαυμάσας δὲ καὶ τὴν τοῦ ἱεροῦ εὐταξίαν, ἐνεθυμήθη βουλεύσασθαι εἰσελθεῖν εἰς τὸν ναόν.
11Disseram-lhe que isso não era permitido: ninguém da nação, nem mesmo os sacerdotes em geral, podia entrar ali, mas somente o sumo sacerdote supremo, e apenas uma vez por ano. Ainda assim, ele de modo algum quis ceder.
11Τῶν δὲ εἰπόντων μὴ καθήκειν γίνεσθαι τοῦτο, διὰ τὸ μηδὲ τοῖς ἐκ τοῦ ἔθνους ἐξεῖναι εἰσιέναι, μηδὲ πᾶσι τοῖς ἱερεῦσιν, ἀλλʼ ἢ μονῳ τῷ προηγουμένῳ πάντων ἀρχιερεῖ, καὶ τούτῳ ἅπαξ κατʼ ἐνιαυτὸν, οὐδαμῶς ἠβούλετο πείθεσθαι.
12Leram-lhe então a Lei, mas ele persistiu em querer entrar, exclamando que deveria ter permissão. Disse: “Mesmo que eles fossem privados dessa honra, eu não deveria ser.”
12Τοῦ τε νόμου παραναγνωσθέντος, οὐδαμῶς ἀπέλιπε προφερόμενος ἑαυτὸν, δεῖν εἰσελθεῖν, λέγων, καὶ εἰ ἐκεῖνοι ἐστέρηνται ταύτης τῆς τιμῆς, ἐμὲ οὺ δεῖ.
13Perguntou por que, quando entrava em todos os outros templos, nenhum dos sacerdotes presentes o proibia.
13Καὶ ἐπυνθάνετο, διὰ τίνα αἰτίαν εἰσερχόμενον αὐτὸν εἰς πᾶν τέμενος, οὐθεὶς ἐλώλυσε τῶν παρόντων.
14Alguém lhe respondeu claramente que ele fazia mal em se gloriar disso.
14Καί τις ἀπρονοήτως ἔφη κακῶς αὐτὸ τοῦτο τερατεύεσθαι.
15“Pois bem”, disse ele, “já que fiz isso, seja qual for a razão, não entrarei aqui com ou sem o consentimento de vocês?”
15Γενομένου δέ φησι τούτου διά τινα αἰτίαν, οὐχὶ πάντως εἰσελεύσεσθαι καὶ θελόντων αὐτῶν καὶ μή;
16Os sacerdotes se prostraram com suas vestes sagradas, suplicando ao Deus Altíssimo que viesse ajudá-los naquele momento de necessidade e afastasse a violência do agressor furioso, e encheram o templo de lamentações e lágrimas.
16Τῶν δὲ ἱερέων ἐν ταῖς ἁγίαις ἐσθήσεσι προπεσόντων, καὶ δεομένων τοῦ μεγίστου Θεοῦ βοηθεῖν τῇ ἐνεστώσῃ ἀνάγκῃ, καί τὴν ὁρμὴν τοῦ κακῶς ἐπιβαλλομένου μεταθεῖναι, κραυγῆς τε μετὰ δακρύων τὸ ἱερὸν ἐμπλησάνων,
17Então os que haviam permanecido na cidade ficaram aterrorizados e saíram correndo, sem saber o que aconteceria.
17οἱ κατὰ τὴν πόλιν ἀπολιπόμενοι, ταραχθέντες ἐξεπήδησαν, ἄδηλον τιθέμενοι τὸ γινόμενον.
18Virgens que estavam recolhidas em seus aposentos saíram com suas mães, espalhando pó e cinzas sobre a cabeça e enchendo as ruas de clamores.
18Αἵ τε κατάκλειστοι παρθένοι ἐν θαλάμοις σὺν ταῖς τεκούσαις ἐξώρμησαν· καὶ σποδῷ καὶ κόνει τὰς κεφαλὰς πασάμεναι, γόων τε καὶ στεναγμῶν τὰς πλατείας ἐνεπίμπλων.
19Mulheres que pouco antes haviam se adornado para o casamento deixaram seus quartos nupciais, abandonaram o recato que lhes era próprio e correram desordenadamente pela cidade.
19Αἱ δὲ καὶ προσαρτίως ἐσταλμέναι, τοὺς πρὸς ἀπάντησιν διατεταγμένους παστοὺς, καὶ τὴν ἁρμόζουσαν αἰδὼ παραλείπουσαι, δρόμον ἄτακτον ἐν τῇ πόλει συνίσταντο.
20Bebês recém-nascidos foram deixados pelas mães ou amas que cuidavam deles — alguns aqui, outros ali, nas casas ou nos campos —, enquanto elas, tomadas por um ardor impossível de conter, acorriam em massa ao templo do Altíssimo.
20Τὰ δὲ νεογνὰ τῶν τέκνων, αἵ τε πρὸς τούτοις μητέρες καὶ τιθηνοὶ παραλιποῦσαι ἄλλως καὶ ἄλλως, αἱ μὲν κατʼ οἴκους, αἱ δὲ κατὰ τὰς ἀγυιὰς ἀνεπιτρέπτως εἰς τὸ πανυπέρτατον ἱερὸν ἠθροίζοντο.
21Diversas orações eram apresentadas pelos que se reuniram naquele lugar por causa da tentativa profana do rei.
21Ποικίλη δὲ ἦν τῶν εἰς τοῦτο συλλεγομένων ἡ δέησις ἐπὶ τοῖς ἀνοσίως ὑπʼ ἐκείνου κατεγχειρουμένοις.
22Juntamente com eles, alguns cidadãos criaram coragem e não quiseram submeter-se à obstinação do rei nem à sua intenção de levar adiante seu propósito.
22Σύν τε τούτοις οἱ τῶν πολιτῶν θρασυνθέντες οὐκ ἠνείχοντο τέλεον αὐτοῦ ἐπικειμένου, καὶ τὸ τῆς προθέσεως αὐτοῦ ἐκπληροῦν διανοουμένου.
23Gritando que pegassem em armas e morressem corajosamente em defesa da lei de seus antepassados, causaram grande tumulto no lugar e, com dificuldade, foram reconduzidos pelos idosos e pelos anciãos à atitude de oração que antes haviam assumido.
23Θωνήσαντες δὲ τὴν ὁρμὴν ἐπὶ τὰ ὅπλα ποιήσασθαι, καὶ θαῤῥαλέως ὑπὲρ τοῦ πατρῴου νόμου τελευτᾷν, ἱκανὴν ἐποίησαν ἐν τῷ τόπῳ τραχύτητα, μόλις τε ὑπό τε τῶν γεραιῶν καὶ τῶν πρεσβυτέρων ἀποτραπέντες ἐπὶ τὴν αὐτὴν τῆς δεήσεως ἔστησαν στάσιν.
24Durante todo esse tempo, a multidão continuava orando.
24Καὶ τὸ μὲν πλῆθος, ὡς ἔμπροσθεν, ἐν τούτοις ἀνεστρέφετο δεόμενον.
25Os anciãos que cercavam o rei tentavam de muitas maneiras desviar sua mente arrogante do plano que havia formado.
25Οἱ δὲ περὶ τὸν βασιλέα πρεσβύτεροι πολλαχῶς ἐπειρῶντο τὸν ἀγέρωχον αὐτοῦ νοῦν ἐξιστάνειν τῆς ἐντεθυμημένης βουλῆς.
26Ele, porém, endurecido e insensível a qualquer persuasão, continuava avançando decidido a executar seu propósito.
26Θρασυνθεὶς δὲ καὶ πάντα παραπέμψας, ἤδη καὶ πρόσβασιν ἀποιεῖτο, τέλος ἐπιθήσειν δοκῶν τῷ προειρημένῳ.
27Até mesmo seus próprios oficiais, vendo isso, uniram-se aos judeus em súplica àquele que tem todo o poder, para que os ajudasse naquela crise e não tolerasse tamanha arrogância e transgressão.
27Ταῦτʼ οὖν καὶ οἱ περὶ αὐτὸν ὄντες θεωροῦντες, ἐτράπησαν εἰς τὸ σὺν τοῖς ἡμετέροις ἐπικαλεῖσθαι τὸν πᾶν κράτος ἔχοντα, τοῖς παροῦσιν ἐπαμῦναι, μὴ περιδόντα τὴν ἄνομον καὶ ὑπερήφανον πρᾶξιν.
28Tão frequentes e intensos eram os clamores da multidão reunida que se produziu um ruído indescritível.
28Ἐκ δὲ τῆς πυκνοτάτης τε καὶ ἐμπόνου τῶν ὄχλων συναγομένης κραυγῆς, ἀνείκαστός τις ἦν βοή.
29Parecia que não apenas os homens, mas até as próprias paredes e o chão faziam ecoar o clamor, pois todos preferiam a morte a ver aquele lugar profanado.
29Δοκεῖν γὰρ ἦν μὴ μόνον τοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ καὶ τὰ τείχη καὶ τὸ πᾶν ἔδαφος ἠχεῖν, ἅτε δὴ τῶν πάντων τότε θάνατον ἀλλασσομένων ἀντὶ τῆς τοῦ τόπου βεβηλώσεως.

Tip: use the ← and → keys to turn chapters.