ဧသတာ

Old Testament

Chapter 9

ဧသတာ

Judson Burmese Bible (18…
vs Freedom Bible (Thai)
Aa
Text size
Line width
Verse numbers

ဧသတာ 9

Judson Burmese Bible (1840)
Freedom Bible (Thai)
1ရှင်ဘုရင် အမိန့် တော်အတိုင်း စီရင် ရသောအချိန်နီး ၍ ၊ ယုဒ အမျိုး၏ ရန်သူ တို့က၊ ငါတို့နိုင် မည်ဟု မြော်လင့် သော နေ့ ၊ အမှုပြောင်းလဲ ၍ ယုဒ လူတို့သည် မနာလို သောသူတို့ ကို နိုင် သော နေ့ရက်တည်းဟူသောအာဒါ မည်သော ဒွါဒသမ လ တဆယ် သုံး ရက် နေ့တွင်၊
1เมื่อ​ถึง​วัน​ที่​สิบสาม​ของ​เดือน​ที่​สิบสอง คือ​เดือน​อาดาร์ คำสั่ง​และ​พระราชกฤษฎีกา​ของ​กษัตริย์​ก็​ใกล้​ถึง​เวลา​บังคับ​ใช้ วัน​นั้น​ศัตรู​ของ​ชาวยิว​หวัง​จะ​เอาชนะ​พวก​เขา แต่​เหตุการณ์​กลับ​ตรง​กัน​ข้าม ชาวยิว​เป็น​ฝ่าย​เอาชนะ​ผู้​ที่​เกลียดชัง​ตน
22ရှင်ဘုရင် အာရွှေရု ၏ နိုင်ငံ တော် အပြည်ပြည် အမြို့မြို့၌ နေသောယုဒ လူတို့သည်၊ ညှဉ်းဆဲ လိုသောသူတို့ ကို ဆီးတား ခြင်းငှါ စုဝေး ကြ၏။ ပြည်သူ ပြည်သားအပေါင်း တို့သည် ကြောက်ရွံ့ သောကြောင့် ၊ အဘယ်သူမျှရန်မပြုဝံ့ဘဲနေကြ၏။
2ชาวยิว​รวม​ตัว​กัน​ใน​เมือง​ของ​ตน​ทั่ว​ทุก​มณฑล​ของ​กษัตริย์​อาหสุเอรัส เพื่อ​ทำร้าย​ผู้​ที่​คิด​จะ​ทำร้าย​พวก​เขา ไม่มี​ใคร​ต้านทาน​ได้ เพราะ​ผู้​คน​ทั้งหมด​ต่าง​หวาดกลัว​ชาวยิว
33အပြည် ပြည်ကို အုပ်စိုးသောမင်း ၊ ကိုယ်စား တော် မင်း၊ မြို့ဝန် မင်း၊ အမှု တော်စောင့် အရာရှိအပေါင်း တို့ သည် မော်ဒကဲ ကို ကြောက်ရွံ့ သောကြောင့် ၊ ယုဒ လူတို့ကို မစ ကြ၏။
3เจ้านาย​แห่ง​มณฑล​ต่าง ๆ ผู้ปกครอง​ท้องถิ่น ผู้ว่าราชการ และ​ผู้​ดูแล​กิจการ​ของ​กษัตริย์​ต่าง​ช่วย​ชาวยิว เพราะ​พวก​เขา​หวาดกลัว​โมรเดคัย
4အကြောင်း မူကား၊ မော်ဒကဲ သည် နန်းတော် တွင် ဘုန်း ကြီးလျက် ၊ အတိုင်း တိုင်းအပြည်ပြည်၌ သိတင်း နှံ့ပြား ၍၊ တနေ့ထက် တနေ့ကြီး မြင့်ရာသို့ ရောက် သတည်း။
4โมรเดคัย​เป็น​ผู้​ยิ่งใหญ่​ใน​ราชสำนัก ชื่อ​เสียง​ของ​เขา​แพร่​ไป​ทั่ว​ทุก​มณฑล และ​เขา​ก็​ยิ่งใหญ่​ขึ้น​เรื่อย ๆ
5ထိုနေ့တွင် ယုဒ လူတို့သည် ရန်သူ အပေါင်း တို့ကို ထား နှင့်လုပ်ကြံ သတ်ဖြတ် ဖျက်ဆီး ၍ ၊ မနာလို သောသူတို့ ၌ ပြုချင်သမျှပြု ကြ၏။
5ชาวยิว​ใช้​ดาบ​ฟัน​ศัตรู​ทั้งหมด ฆ่า​และ​ทำลาย​พวก​เขา และ​ทำ​กับ​ผู้​ที่​เกลียดชัง​ตน​ตาม​ที่​ต้องการ
66ရှုရှန် မြို့ တော်၌ လူ ငါး ရာ တို့ကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ် ကြ၏။
6ที่​ป้อมปราการ​สุสา ชาวยิว​ฆ่า​และ​ทำลาย​ผู้ชาย​ห้าร้อย​คน
7ယုဒ အမျိုး၏ ရန်သူ ဟမ္မေဒါသ သား ဖြစ်သော ဟာမန် ၏သား တကျိပ် တည်းဟူသော ပါရှန္ဒါသ ၊ ဒါလဖုန် ၊ အာသပါသ၊
7พวก​เขา​ฆ่า​ปาร์ชันดาธา ดัลโฟน อัสปาธา
8ပေါရသ ၊ အာဒလိ ၊ အာရိဒါသ ၊ ပါမရှာတ ၊
8โพราธา อาดัลยา อาริดาธา
9အရိသဲ ၊ အရိဒဲ ၊ ဝါဇေဇာသ တို့ကိုလည်း သတ် ကြ၏။
9ปาร์มัชทา อาริสัย อาริดัย และ​ไวศาธา
10သို့ရာတွင် သူ တို့ဥစ္စာ ကို မ သိမ်း မယူဘဲနေကြ၏။
10บุตรชาย​ทั้ง​สิบ​ของ​ฮามาน บุตร​ของ​ฮัมเมดาธา ศัตรู​ของ​ชาวยิว แต่​พวก​เขา​ไม่​ได้​ปล้น​เอา​ทรัพย์สิน​ไป
11ထိုနေ့ ၌ ရှုရှန် မြို့ တော်တွင် သေ သောသူစာရင်း ကို ရှင်ဘုရင် ရှေ့ တော်မှာ ပြကြ၏။
11ใน​วัน​นั้น มี​การ​รายงาน​จำนวน​ผู้​ถูก​ฆ่า​ใน​ป้อมปราการ​สุสา​ต่อ​กษัตริย์
12ရှင် ဘုရင်သည် မိဖုရား ဧသတာ ကို ခေါ် ၍ ၊ ယုဒ လူတို့သည် ရှုရှန် မြို့ တော်၌ ဟာမန် သား တကျိပ် နှင့်တကွ လူ ငါး ရာ တို့ကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ် ကြပြီ။ နိုင်ငံ တော်တွင် အခြားသော အပြည်ပြည်တို့၌ အဘယ်သို့ ပြု ကြပြီနည်း။ သင် သည် အဘယ် အလို ရှိသေးသနည်း။ အလိုရှိသည် အတိုင်း ငါပြုမည်။ အဘယ် ဆုကို တောင်း ချင်သေး သနည်း။ တောင်းသမျှကို ငါပေးမည်ဟု မိန့်တော်မူလျှင်၊
12กษัตริย์​บอก​ราชินี​เอสเธอร์​ว่า “ชาวยิว​ฆ่า​และ​ทำลาย​ผู้ชาย​ห้าร้อย​คน​ใน​ป้อมปราการ​สุสา รวม​ถึง​บุตรชาย​ทั้ง​สิบ​ของ​ฮามาน แล้ว​พวก​เขา​ทำ​อะไร​ไป​บ้าง​ใน​มณฑล​ที่​เหลือ​ของ​เรา! ตอน​นี้​เธอ​วิงวอน​เรื่อง​อะไร? เรา​จะ​ให้​ตาม​คำวิงวอน มี​คำขอ​เพิ่ม​เติม​อะไร? เรา​จะ​ทำให้”
13ဧသတာ က၊ အရှင်မင်းကြီး အလို တော်ရှိလျှင် ၊ ရှုရှန် မြို့၌ ရှိသော ယုဒ လူတို့သည် ယနေ့ အမိန့် တော် အတိုင်း နက်ဖြန် နေ့၌လည်း ပြုရမည်အကြောင်း၊ ဟာမန် သား တကျိပ် ကိုလည်း လည်ဆွဲ ချတိုင်၌ ဆွဲ ထားရမည် အကြောင်းအမိန့်ရှိတော်မူပါဟု လျှောက် သည်အတိုင်း၊
13เอสเธอร์​ตอบ​ว่า “หาก​กษัตริย์​เห็น​ชอบ ขอ​ให้​ชาวยิว​ใน​สุสา​ได้​รับ​อนุญาต​ให้​ทำ​ตาม​พระราชกฤษฎีกา​ของ​วัน​นี้​อีก​ใน​วัน​พรุ่งนี้ และ​ให้​แขวน​บุตรชาย​ทั้ง​สิบ​ของ​ฮามาน​บน​ตะแลงแกง”
14ရှင်ဘုရင် မိန့် တော်မူ၍ ရှုရှန် နန်းတော်၌ အမိန့် တော်ကို ထုတ် ပြီးမှ ၊ ဟာမန် သား တကျိပ် ကို ဆွဲ ထား ကြ၏။
14กษัตริย์​สั่ง​ให้​ทำ​ตาม​นั้น จึง​มี​การ​ประกาศ​พระราชกฤษฎีกา​ใน​สุสา และ​พวก​เขา​แขวน​บุตรชาย​ทั้ง​สิบ​ของ​ฮามาน
15ရှုရှန် မြို့၌ ရှိသော ယုဒ လူတို့သည်လည်း ၊ အာဒါ လ တဆယ် လေး ရက် နေ့တွင် စုဝေး ၍ ၊ ရှုရှန် မြို့သား သုံး ရာ တို့ကိုသတ် ကြ၏။ သို့ရာတွင် သူ တို့ဥစ္စာ ကို မ သိမ်း မယူဘဲနေကြ၏။
15ชาวยิว​ใน​สุสา​รวม​ตัว​กัน​อีก​ใน​วัน​ที่​สิบสี่​ของ​เดือน​อาดาร์ และ​ฆ่า​ผู้ชาย​สามร้อย​คน​ใน​สุสา แต่​พวก​เขา​ไม่​ได้​ปล้น​เอา​ทรัพย์สิน​ไป
16နိုင်ငံ တော်အတိုင်းတိုင်း အပြည်ပြည်၌ ရှိသော ယုဒ လူအခြား တို့သည် အာဒါ လ တဆယ် သုံး ရက် နေ့တွင် ၊ မိမိ တို့အသက် ကို စောင့် လျက် ၊ ရန်သူ လက်သို့မရောက်ဘဲ ချမ်းသာ ရမည်အကြောင်း ၊ စုဝေး ၍ ရန်သူ ခုနစ် သောင်း ငါးထောင်တို့ကိုသတ် ကြ၏။ သို့ရာတွင် သူ တို့ဥစ္စာ ကို မ သိမ်း မယူဘဲ နေကြ၏။
16ชาวยิว​คน​อื่น ๆ ที่​อยู่​ใน​มณฑล​ต่าง ๆ ของ​กษัตริย์​รวม​ตัว​กัน​ปกป้อง​ชีวิต​ของ​ตน พ้น​จาก​การ​คุกคาม​ของ​ศัตรู และ​ฆ่า​ผู้​ที่​เกลียดชัง​ตน​เจ็ดหมื่นห้าพัน​คน แต่​พวก​เขา​ไม่​ได้​ปล้น​เอา​ทรัพย์สิน​ไป
17ထိုလ တဆယ် လေး ရက်နေ့တွင် ငြိမ်ဝပ် စွာနေ ၍ ပွဲ ခံရာနေ့ ၊ ပျော်မွေ့ ရာနေ့ဖြစ် စေခြင်းငှါ စောင့်ရှောက်ကြ၏။
17เหตุการณ์​นี้​เกิด​ขึ้น​ใน​วัน​ที่​สิบสาม​ของ​เดือน​อาดาร์ ส่วน​วัน​ที่​สิบสี่ พวก​เขา​พัก​และ​จัด​ให้​เป็น​วัน​เลี้ยง​ฉลอง​ด้วย​ความ​ยินดี
18ရှုရှန် မြို့၌ ရှိသော ယုဒ လူများမူကား ၊ တဆယ် သုံး ရက်နေ့နှင့် တဆယ်လေး ရက်နေ့တွင် စုဝေး ကြ၏။ တဆယ် ငါး ရက်မြောက်သောအခါ ငြိမ်ဝပ် စွာနေ၍ ပွဲ ခံရာ နေ့ ၊ ပျော်မွေ့ ရာနေ့ဖြစ် စေခြင်းငှါ စောင့်ရှောက်ကြ၏။
18แต่​ชาวยิว​ใน​สุสา​รวม​ตัว​กัน​ทั้ง​วัน​ที่​สิบสาม​และ​วัน​ที่​สิบสี่​ของ​เดือน แล้ว​พัก​ใน​วัน​ที่​สิบห้า จัด​ให้​เป็น​วัน​เลี้ยง​ฉลอง​ด้วย​ความ​ยินดี
19မြို့ရိုး မရှိသောရွာ တို့၌ နေ သောယုဒ လူတို့သည် လည်း၊ အာဒါ လ တဆယ် လေး ရက် နေ့ကို ပျော်မွေ့ စွာ ပွဲ ခံရာနေ့၊ မင်္ဂလာ နေ့ ၊ တယောက် ကိုတယောက်လက်ဆောင် ပေး လိုက်ရာနေ့ဖြစ်စေကြ၏။
19เพราะ​เหตุ​นี้ ชาวยิว​ตาม​หมู่บ้าน​ที่​อาศัย​ใน​เมือง​ไม่มี​กำแพง​จึง​ถือ​วัน​ที่​สิบสี่​ของ​เดือน​อาดาร์​เป็น​วัน​ยินดี​และ​เลี้ยง​ฉลอง เป็น​วัน​หยุด​และ​วัน​ส่ง​อาหาร​เป็น​ของขวัญ​ให้​กัน
20တဖန် မော်ဒကဲ သည် ဤ အမှု အရာတို့ကို ရေး ထား၏။
20โมรเดคัย​บันทึก​เรื่อง​เหล่า​นี้​และ​ส่ง​จดหมาย​ถึง​ชาวยิว​ทุก​คน​ใน​ทุก​มณฑล​ของ​กษัตริย์​อาหสุเอรัส ทั้ง​ใกล้​และ​ไกล
21ယုဒ လူတို့သည် ရန်သူ လက်မှ လွတ်၍ ချမ်းသာ ရသောနေ့ ၊ သူတို့ဝမ်းနည်းခြင်း နှင့်မြည်တမ်းခြင်း ပျောက်၍ ဝမ်းမြောက်ခြင်း နှင့်ပျော်မွေ့ခြင်း သို့ရောက် သောလ တည်းဟူသော အာဒါ လ တဆယ်လေး ရက် နှင့် တဆယ်ငါး ရက် နေ့တို့ကို နှစ် တိုင်းစောင့်၍ ပွဲခံရာ နေ့ ၊ ပျော်မွေ့ရာ နေ့၊ တယောက် ကိုတယောက်လက်ဆောင် ပေးလိုက် ၍၊
21กำชับ​ให้​พวก​เขา​ถือ​วัน​ที่​สิบสี่​และ​วัน​ที่​สิบห้า​ของ​เดือน​อาดาร์​เป็น​ประจำ​ทุก​ปี
22ဆင်းရဲသောသူ တို့အား စွန့်ကြဲရာနေ့ဖြစ်စေသောထုံးစံကိုစီရင်ခြင်းငှါ၊ ရှင်ဘုရင် အာရွှေရု နိုင်ငံ တော်အပြည်ပြည် ၌ အနီး အဝေး ရှိသောယုဒ လူအပေါင်း တို့နေရာသို့ မှာစာ ကိုပေး လိုက်လေ၏။
22เพราะ​เป็น​วัน​ที่​ชาวยิว​พ้น​จาก​การ​คุกคาม​ของ​ศัตรู และ​เป็น​เดือน​ที่​ความ​ทุกข์​ของ​พวก​เขา​กลับ​กลาย​เป็น​ความ​ยินดี ความ​โศกเศร้า​กลาย​เป็น​วัน​หยุด ให้​ถือ​วัน​เหล่า​นี้​เป็น​วัน​เลี้ยง​ฉลอง​ด้วย​ความ​ยินดี ส่ง​อาหาร​เป็น​ของขวัญ​ให้​กัน และ​ให้​ของขวัญ​แก่​คน​ขัดสน
23လူတို့ကလည်း ၊ ပြု စ ရှိ၍ မော်ဒကဲ မှာ လိုက် သည်အတိုင်း အမြဲပြုပါမည်ဟု ဝန်ခံ ကြ၏။
23ชาวยิว​ยอมรับ​ธรรมเนียม​ที่​ตน​เริ่ม​ถือ​ปฏิบัติ ตาม​ที่​โมรเดคัย​เขียน​ถึง​พวก​เขา
24ယုဒ လူအပေါင်း တို့၏ ရန်သူ ဖြစ်သော အာဂတ် အမျိုး၊ ဟမ္မေဒါသ သား ဟာမန် သည် ယုဒ အမျိုးကို ဖျက်ဆီး မည်အကြံ ရှိ၍ ၊ ဖျက်ဆီး ပယ်ရှင်း ခြင်းငှါ ပုရ စာရေးတံ ချ သောကြောင့် ၎င်း၊
24เพราะ​ฮามาน บุตร​ของ​ฮัมเมดาธา ชาวอากัก ศัตรู​ของ​ชาวยิว​ทั้งหมด ได้​วางแผน​ทำลาย​ชาวยิว และ​จับ​สลาก​ที่​เรียก​ว่า “ปูร์” เพื่อ​ผลาญ​และ​ทำลาย​พวก​เขา
25ဧသတာသည် ရှင်ဘုရင် ထံ တော်သို့ ဝင် ၍ ယုဒ လူတို့တဘက် ၌ ဟာမန် ကြံစည် သော အဓမ္မ အကြံ ကို သူ ၏ခေါင်း ပေါ် သို့ ပြန် ရောက်စေမည်အကြောင်း၊ သူ နှင့် သူ ၏သား တို့ကိုလည်း လည်ဆွဲ ချတိုင်၌ ဆွဲ ထားစေမည် အကြောင်း၊ အမိန့်တော်စာ ကို ပေးတော်မူသည်ဖြစ်၍၎င်း၊
25แต่​เมื่อ​กษัตริย์​รู้​เรื่อง​นี้ พระองค์​ออก​คำสั่ง​เป็น​จดหมาย​ให้​แผน​ชั่วร้าย​ที่​ฮามาน​วาง​ไว้​เล่นงาน​ชาวยิว​กลับ​มา​ตก​แก่​ตัว​เขา​เอง และ​ให้​แขวน​เขา​กับ​บุตรชาย​บน​ตะแลงแกง
26ပုရ ဟူသောစကားကို အစွဲ ပြုသဖြင့်၊ ထို နေ့ ကို ပုရ နေ့ဟူ၍ခေါ်ဝေါ် ကြ၏။ ထိုအမိန့် တော်စာ ချက်နှင့် ကိုယ်တိုင်တွေ့မြင် သော အမှု ကို ထောက် လျက်၊
26พวก​เขา​จึง​เรียก​วัน​เหล่า​นี้​ว่า “ปูริม” ตาม​คำ​ว่า “ปูร์” เพราะ​ข้อความ​ทั้งหมด​ใน​จดหมาย รวม​ทั้ง​สิ่ง​ที่​พวก​เขา​เห็น​เกี่ยว​กับ​เรื่อง​นี้​และ​สิ่ง​ที่​เกิด​กับ​พวก​เขา
27ယုဒ လူတို့သည် ကိုယ်တိုင်မှစ၍သား မြေး၊ ဘာသာဝင် သူ အပေါင်း တို့နှင့်တကွ ၊ မော်ဒကဲမှာစာ၌ စီရင် ထုံးဖွဲ့သည်အတိုင်း ၊ ထို နေ့ နှစ် ရက်ကိုနှစ် တိုင်း အစဉ် မပြတ်စောင့် မည်အကြောင်း၊
27ชาวยิว​จึง​กำหนด​เป็น​ข้อ​ปฏิบัติ​ที่​ตนเอง ลูกหลาน และ​ทุก​คน​ที่​เข้า​ร่วม​กับ​พวก​เขา​ต้อง​ถือ​สอง​วัน​นี้​ตาม​ที่​เขียน​ไว้​และ​ตาม​เวลา​ที่​กำหนด​ทุก​ปี​โดย​ไม่​ขาด
28ထို ပုရနေ့ တို့သည် ယုဒ အမျိုး၌ မပျောက်၊ သားစဉ် မြေးဆက်တို့သည် မ မေ့မလျော့၊ အပြည် ပြည် အမြို့မြို့၌ နေသောအဆွေ အမျိုးအသီးအသီးအစဉ် အဆက်တို့သည်အောက်မေ့စောင့်ရှောက်မည်အကြောင်းဝန်ခံကြ၏။
28ให้​ระลึก​ถึง​และ​ถือ​วัน​เหล่า​นี้​ใน​ทุก​ชั่วอายุคน ทุก​ครอบครัว ทุก​มณฑล และ​ทุก​เมือง วัน​ปูริม​เหล่า​นี้​ต้อง​ไม่​ขาด​หาย​ไป​จาก​ชาวยิว และ​ความ​ทรงจำ​เกี่ยว​กับ​วัน​เหล่า​นี้​ต้อง​ไม่​สูญ​ไป​จาก​ลูกหลาน​ของ​พวก​เขา
29ထိုအခါ အဘိဟဲလ သမီး မိဖုရား ဧသတာ နှင့် ယုဒ အမျိုး မော်ဒကဲ တို့သည်၊ ပုရ နေ့တို့ကို မြဲမြံစွာ တည် စေခြင်းငှါ ကျပ်တည်းစွာ အာဏာ ထား၍ မှာစာ ကို တဖန် ရေး ထားကြ၏။
29ราชินี​เอสเธอร์ บุตรสาว​ของ​อาบีฮาอิล กับ​โมรเดคัย​ชาวยิว เขียน​ด้วย​อำนาจ​เต็ม​เพื่อ​ยืนยัน​จดหมาย​เรื่อง​ปูริม​ฉบับ​ที่​สอง​นี้
30ယုဒ အမျိုးသားမော်ဒကဲ နှင့် မိဖုရား ဧသတာ မှာထား၍၊ ယုဒလူတို့သည် ကိုယ်အဘို့ နှင့် သားစဉ်မြေးဆက် အဘို့ စီရင် သည်အတိုင်း၊
30เขา​ส่ง​จดหมาย​ถึง​ชาวยิว​ทุก​คน​ใน​หนึ่งร้อยยี่สิบเจ็ด​มณฑล​ของ​อาณาจักร​อาหสุเอรัส ด้วย​ถ้อยคำ​แห่ง​ความ​สงบ​และ​ความจริง
31ချိန်းချက် သောအချိန်၌ အစာရှောင်ခြင်း ၊ ဆုတောင်းခြင်း နှင့်တကွ ပုရ နေ့ တို့ကိုအမြဲစောင့်စေခြင်းငှါ၊ အာရွှေရု နိုင်ငံ တော်တွင် တိုင်းပြည် တရာ နှစ်ဆယ် ခုနစ် ပြည်၌ ရှိသောယုဒ လူအပေါင်း တို့နေရာသို့ ငြိမ်သက် စေသောသစ္စာ စကား နှင့် ထိုမှာစာ ကိုမော်ဒကဲပေး လိုက်လေ၏။
31เพื่อ​ยืนยัน​ให้​ถือ​วัน​ปูริม​เหล่า​นี้​ตาม​เวลา​ที่​กำหนด ตาม​ที่​โมรเดคัย​ชาวยิว​และ​ราชินี​เอสเธอร์​สั่ง​ไว้ และ​ตาม​ที่​พวก​เขา​กำหนด​เป็น​หน้าที่​ของ​ตนเอง​และ​ลูกหลาน​ใน​เรื่อง​การ​อด​อาหาร​และ​การ​โศกเศร้า
32ဧသတာ စီရင် သောအားဖြင့် ၊ ပုရ နေ့တို့ကို စောင့်ရာ ထုံးစံ သည် အမြဲတည် ၍ ဤ စာ ၌ ရေး ထားလျက်ရှိသတည်း။
32คำสั่ง​ของ​เอสเธอร์​ยืนยัน​เรื่อง​ปูริม​เหล่า​นี้ และ​มี​การ​บันทึก​ไว้​ใน​หนังสือ

Tip: use the ← and → keys to turn chapters.