Luka 8
Biblia Takatifu (Swahili): New Testament portions
Testamenta Marra (Dieri New Testament)
1Baada ya hayo, Yesu alipitia katika miji na vijiji akitangaza Habari Njema za Ufalme wa Mungu. Wale kumi na wawili waliandamana naye.
1Ja jendranguta ditji ngadani Nau wirarina wonti ngura pirnani ja wakani ngujangujara jinkila ja ngantjani jaura Godaia mililandru kaukaubala, ja nunkangunto marapratjana ja mandru.
2Pia wanawake kadhaa ambao Yesu alikuwa amewatoa pepo wabaya na kuwaponya magonjwa, waliandamana naye. Hao ndio akina Maria (aitwaye Magdalene), ambaye alitolewa pepo wabaya saba;
2Ja widla palpa tana tepi pantjinala kutji murumurundru ja muntjandru, Maria, nana tanali dikai Magdalena, nankangundru kutji mara wora ja mandru dunkanala.
3Yoana, mke wa Kuza, mfanyakazi mkuu wa Herode; Susana na wengine kadhaa. Hao wanawake walikuwa wakiwatumikia kwa mali yao wenyewe.
3Ja Johanna, Chuzani, Herodini kapakaparaia noa, ja Susanna, ja widla palpa morla, tana mili nunkani nganana wonti tanani potundru. (Ngantjani jaura G. D. Sexagesimä.)
4Kundi kubwa la watu lilikuwa linakusanyika, na watu walikuwa wanamjia Yesu kutoka kila mji. Naye akawaambia mfano huu:
4Kana wolara marapu nunkangu jurborinani ja ngura marapundru nunkangu wokaranani, Nau jeribaka jaurali jatana wonti:
5“Mpanzi alikwenda kupanda mbegu zake. Alipokuwa akipanda zile mbegu, nyingine zilianguka njiani, na wapita njia wakazikanyaga, na ndege wakazila.
5„Jaupanietja wapana wonti paua nunkani jaupala; ja nulu jaupanani, palpa paltuni purina wonti, ja kanali nina nankanankana wonti, ja paiali ngaranalali nina tajina wonti.
6Nyingine zilianguka penye mawe, na baada ya kuota zikanyauka kwa kukosa maji.
6Ja palpa marda paltirani purina wonti, ja matja kuririna, mujarina wonti; ngangau tjanka pani nganana wonti.
7Nyingine zilianguka kati ya miti ya miiba. Ile miti ya miiba ilipoota ikazisonga.
7Ja palpa dilkani terti purina wonti, ja dilkali jela punkana wonti, ja nina ngandrawalkana wonti.
8Nyingine zilianguka katika udongo mzuri, zikaota na kuzaa asilimia mia.” Baada ya kusema hayo, akapaaza sauti, akasema, “Mwenye masikio na asikie!”
8Ja palpa mita ngumuni purina wonti ja punkana wonti ja tandra punkibana wonti 100 potajeli. Nau jenia matja jatana, Nulu karkana wonti: Warle talpa ngamalkai ngarala, nulu ngaraiatimai!“
9Wanafunzi wake wakamwuliza Yesu maana ya mfano huo.
9Ja milieli nunkananli nina jakalkana wonti ja jatana wonti: „Mina jeribaka jaura naupini?“
10Naye akajibu, “Ninyi mmejaliwa kujua siri za Ufalme wa Mungu, lakini hao wengine sivyo; ila hao huambiwa kwa mifano, ili wakitazama wasiweze kuona, na wakisikia wasifahamu.
10Nau jatana wonti: „Jurangu matja jinkina warai, jaura kurukuru Godaia mililandru ngujamananto; ja kana nguruni jeribaka jaurali, tanali najinani wata najinanto, ja ngaranani wata ngarananto.
11“Basi, maana ya mfano huu ni hii: mbegu ni neno la Mungu.
11Jenia jeribaka jaurali wondrai: Paua Godaia jaura nganai.
12Zile zilizoanguka njiani zinaonyesha watu wale wanaosikia lile neno, halafu Ibilisi akaja na kuliondoa mioyoni mwao wasije wakaamini na hivyo wakaokoka.
12Tana paltuni tanapini nganai, tanali ngarai; ngadani kutji wokarai, ja nulu jaura tanani ngarandru maniai, tanali morlalu ngundraiati ja tepi pantjiati.
13Zile zilizoanguka penye mawe zinaonyesha watu wale ambao wanaposikia juu ya lile neno hulipokea kwa furaha. Hata hivyo, kama zile mbegu, watu hao hawana mizizi maana husadiki kwa kitambo tu, na wanapojaribiwa hukata tamaa.
13Tana paltirani tanapini nganai, tanali matja ngarana, jaura mankinali patai, ta tana kapara pani nganai; ditji palpa tanali morlalu ngundrai, ja wontjanilaia ditjini tana walturiai.
14Zile zilizoanguka kwenye miti ya miiba ni watu wale wanaosikia lile neno, lakini muda si muda, wanapokwenda zao, husongwa na wasiwasi, mali na anasa za maisha, na hawazai matunda yakakomaa.
14Ja tana dilkani matja purina tanapini nganai, tanali matja ngarana, ja mitaia manujeli ngundranali ja poto pirnali ja pankipankinali wirarina nina ngandrawalkai ja wata tandra punkibai.
15Na zile zilizoanguka kwenye udongo mzuri ndio watu wale wanaolisikia lile neno, wakalizingatia kwa moyo mwema na wa utii. Hao huvumilia mpaka wakazaa matunda.
15Ja tana mita ngumuni tanapini nganai, tanali jaura ngarai ja ngamalkai ngara kulikirieli ja ngumujeli ja wonkieli; ja wonkieli tandra punkibai.
16“Watu hawawashi taa na kuifunika kwa chombo au kuiweka mvunguni. Lakini huiweka juu ya kinara ili watu wanapoingia ndani wapate kuona mwanga.
16Wata kulnujeli, nulu praitji matja miribana, nina kokujeli walpadakai, turarani pirini ngarinalu kurai kara, a‐ai, nulu nina praitji potuni kurai, ngangau tanali wirinani praitji najinanto.
17“Chochote kilichofichwa kitafichuliwa na siri yoyote itagunduliwa na kujulikana hadharani.
17Ngangau panila kurukuru nganai, jenia wata tinkari pantjila nganai; bakana panila ngalpurani nganai, tanali jenia wata ngujamala nganai ja tinkari pantjila nganai.
18“Kwa hiyo, jihadharini jinsi mnavyosikia; maana aliye na kitu ataongezewa, lakini yule asiye na kitu, hata kile anachodhani kuwa anacho, kitachukuliwa.”
18Najianau worderu jura ngarai, ngangau warle ngamalkai, nunkangu Nulia jinkila nganai; ja warle wata ngamalkai, bakana jenia, nulu ngundrai ngamalkala, Nulia nunkangundru manila nganai.“
19Hapo mama na ndugu zake Yesu wakamjia, lakini hawakuweza kumkaribia kwa sababu ya umati wa watu.
19Ngandri nunkani ja ngatata nunkani nunkangu wokarana wonti, ja tana ngandandarina wonti nunkangu wokarala kana wolarani.
20Yesu akapewa habari kwamba mama na ndugu zake walikuwa nje, wanataka kumwona.
20Ja tanali nunkangu kaukaubana wonti ja jatana wonti: „Ngandri jinkani ja ngatata jinkani palarani terkala wapaia ja jertapaterila wapaia jidna najila.“
21Lakini Yesu akawaambia watu wote, “Mama yangu na ndugu zangu ni wale wanaolisikia neno la Mungu na kulishika.”
21Nulu kalabana wonti ja tanangu jatana wonti: „Ngandri ngakani ja ngatata ngakani tanapini nganai, tanali Godaia jaura ngarai ja ngankai.“
22Siku moja, Yesu alipanda mashua pamoja na wanafunzi wake, akawaambia, “Tuvuke ziwa twende mpaka ng'ambo.” Basi, wakaanza safari.
22Ja jendranguta ditji kulnuni Nau ja mili nunkani botani wirina wonti; ja Nau tanangu jatana wonti: „Ngaiana pantuni jerankari dirkalaia pararananto;“ ja tana dirkalandru wapana wonti.
23Walipokuwa wanasafiri kwa mashua, Yesu alishikwa na usingizi, akalala. Dhoruba kali ikaanza kuvuma, maji yakaanza kuingia ndani ya mashua, wakawa katika hatari.
23Tana botali matja wapana, Nau mukaturarana wonti. Ja watara wondru wokarana wonti, ja bota manamiririna wonti, ja tana japali pantjina wonti.
24Wale wanafunzi wakamwendea Yesu, wakamwamsha wakisema, “Bwana, Bwana! Tunaangamia!” Yesu akaamka, akaikemea dhoruba na mawimbi, navyo vikatulia, kukawa shwari.
24Tana karakara wokarana wonti nina jiritjibala ja jatana wonti: „Kaparajai, Kaparajai, ngaiana tintateriati!“ Nau matja jiritjina, Nulu watara ja mandikila dikidikibana wonti, ja tana ngapurina wonti, ja dalpura pirna pantjina wonti.
25Kisha akawaambia, “Iko wapi imani yenu?” Lakini wao walishangaa na kuogopa huku wakiambiana, “Huyu ni nani basi, hata anaamuru dhoruba na mawimbi, navyo vinamtii?”
25Nau tanangu jatana wonti: „Woderi jurani morlalu ngundrana nganai?“ Tana japali pirna ngaruparana wonti ja ngankamalina wonti: „Worana Naupini nganai, Nulu bakana watarani ja ngapani daudauai, ja tana nunkangu pankiai?“
26Wakaendelea na safari, wakafika pwani ya nchi ya Wagerase inayokabiliana na Galilaya, ng'ambo ya ziwa.
26Ja tana Gadarena mitani pararana wonti Galilaiankari.
27Alipokuwa anashuka pwani, mtu mmoja aliyekuwa amepagawa na pepo alimjia kutoka mjini. Kwa muda mrefu mtu huyo, hakuwa anavaa nguo, wala hakuwa anaishi nyumbani bali makaburini.
27Nau mitaia matja dunkana tarana, nunkangu kana kulno ngurandru mandurina wonti, nulu ditji marapu kutji murumuru ngamalkana wonti, ja nau wata kati widmaterina wonti ja wata pungani ngamana wonti, a‐ai, narikutuni.
28Alipomwona Yesu, alipiga kelele na kujitupa chini mbele yake, na kusema kwa sauti kubwa “We, Yesu Mwana wa Mungu Aliye Juu una shauri gani nami? Ninakusihi usinitese!”
28Nulu Jesus najina, Nau maritjina wonti ja nunkangu woraterina wonti ja ngaiala pirnali jatana wonti: „Mina ngakangu ja jinkangu, Jesu, Goda Kapara pirnaia Ngatamurajai? Ngani jinkangu ngatjiai, ngana wata jupau!“
29Alisema hivyo kwa kuwa Yesu alikwishamwambia huyo pepo mchafu amtoke mtu huyo. Pepo huyo mchafu alikuwa anamvamia mtu huyo mara nyingi, na ingawa watu walimweka ndani na kumfunga kwa minyororo na pingu, lakini kila mara alivivunja vifungo hivyo, akakimbizwa na pepo huyo mchafu hadi jangwani.
29Ngangau Nulu kutji murumuruni jirijiribana wonti kanandru dunkananto; ngangau ditji marapu nulu nina nunkangunto wapalkana paraia, ja tanali nina kanjangarieli dupudupu ngankana paraia, ja bakana tanali nina workamantrana paraia; ja nulu jenia ngurula matja wokaribana, kutjieli nina pitaraia wirilkana wonti.
30Basi, Yesu akamwuliza, “Jina lako nani?” Yeye akajibu, “Jina langu ni Jeshi” —kwa sababu pepo wengi walikuwa wamempagaa.
30Jesulu nina jakalkana wonti ja jatana wonti: „Mina tala jundru ngamalkai?“ Nau jatana wonti: „Legiona:“ ngangau kutji marapu nunkangu wirinala.
31Hao pepo wakamsihi asiwaamuru wamtoke na kwenda kwenye shimo lisilo na mwisho.
31Ja nau nunkangu ngatjina wonti, Nulu tanangu wata jirijiribananto ngarinaluja ngarila.
32Kulikuwa na kundi kubwa la nguruwe wakilisha mlimani. Basi, hao pepo wakamsihi awaruhusu wawaingie. Naye Yesu akawapa ruhusa.
32Naka piki ngami pirna nganana wonti, tana mardawonpa kalikalini marakana wonti. Ja tana nunkangu ngatjina wonti, Nulu tanangu manuni kurananto, tanangupini wirinanto. Ja Nulu tanangu jenia manuni kurana wonti.
33Kwa hiyo pepo hao wakamtoka yule mtu, wakawaingia wale nguruwe, nao wakaporomoka kwenye ule mteremko mkali, wakatumbukia ziwani, wakazama majini.
33Ja tana kutji murumuru kanandru matja dunkana, tana pikini wirina wonti; ja piki ngami mardawonpa kalikalini ngapani kalikalibakana wonti, ja ngapali palipalina wonti.
34Wale wachungaji walipoona yote yaliyotokea walikimbia, wakaenda kuwapa watu habari, mjini na mashambani.
34Piki ngamalkanietjali jenia najina, mina pantjina warai, tana japa mindrina wonti ja ngura pirnani ja wakani jenia kaukaubana wonti.
35Watu wakaja kuona yaliyotokea. Wakamwendea Yesu, wakamwona yule mtu aliyetokwa na pepo ameketi karibu na Yesu, amevaa nguo, ana akili zake, wakaogopa.
35Tana dunkana wonti najila mina pantjina warai; ja tana Jesungu wokarana wonti, ja nina kana Jesuja tidnani ngamanani mankamankana wonti, nunkangundru kutji wora dunkana warai, nau kati matja widmaterina ja tjuru ngumu ngamalkana; ja tana japali pantjina wonti.
36Wale watu walioshuhudia tukio hilo waliwaeleza hao jinsi yule mtu alivyoponywa.
36Tanali jenia najina wonti tanangu kaukaubana wonti, worderu nau kutjila tepi pantjina warai.
37Wakazi wa nchi ya Gerase walishikwa na hofu kubwa. Kwa hiyo wakamwomba Yesu aondoke, aende zake. Hivyo Yesu alipanda tena mashua, akaondoka.
37Ja kana wolarali Gadarenaia wondirani nunkangu ngatjina wonti, Nau tanangundru puntinanto, ngangau tana japali pirna pantjina wonti; ja Nau botani wirina wonti ja nakaldra karitjina tikana wonti.
38Yule mtu aliyetokwa na wale pepo akamsihi aende pamoja naye. Lakini Yesu hakumruhusu, bali akamwambia,
38Nulupini kanali, nunkangundru kutji wora dunkana warai, nunkangu ngatjina wonti, nunkangu jela ngamala. Ja Jesujeli nina jinpana wonti ja jatana wonti:
39“Rudi nyumbani ukaeleze yote Mungu aliyokutendea.” Basi, yule mtu akaenda akitangaza kila mahali katika mji ule mambo yote Yesu aliyomtendea.
39„Pungaia jinkanaia tikamai, ja kaukaubamai, mina pirnala Godali jinkangu ngankana warai.“ Ja nau wapana wonti ja ngurani paruparu parparali kaukaubana wonti, mina pirnala Jesujeli nunkangu ngankana warai.
40Yesu aliporudi upande mwingine wa ziwa, kundi la watu lilimkaribisha, kwa maana wote walikuwa wanamngojea.
40Jendranguta Jesus tikana wonti, ja kana wolarali nina patana wonti, ngangau pratjanali nunkangu kalkana wonti.
41Hapo akaja mtu mmoja aitwaye Yairo, ofisa wa sunagogi. Alijitupa miguuni pa Yesu, akamwomba aende nyumbani kwake,
41Ja mai, kana kulno wokarana wonti, tala nunkani Jairus, nau jaura pungaia kapara nganana wonti, ja nau Jesungu tidnani woraterina wonti ja nunkangu ngatjina wonti, Nau nunkangu pungani wirinanto.
42kwa kuwa binti yake wa pekee, mwana wa pekee mwenye umri wa miaka kumi na miwili, alikuwa mahututi. Yesu alipokuwa akienda, watu wakawa wanamsonga kila upande.
42Ngangau nulu mankara ngatamura kulno ngamalkana wonti, nani kilpawoldra marapratjana ja mandru tepi, ja parana wonti ngara wordu. Nau wapanani kana wolarali nina jenina wonti.
43Kulikuwa na mwanamke mmoja kati ya lile kundi la watu, ambaye alikuwa na ugonjwa wa kutokwa damu kwa muda wa miaka kumi na miwili, ingawa alikuwa amekwisha tumia mali yake yote kwa waganga, hakuna aliyefaulu kumponya.
43Ja widla kulnujeli kumaranto kilpawoldra marapratjana ja mandru nganana wonti, ja nandru poto nankani pratjana kunkini kalala jinkina wonti, ja wata kulnujeli nana tepi ngankana wonti.
44Huyo mwanamke alimfuata Yesu nyuma, akagusa pindo la vazi lake. Papo hapo akaponywa ugonjwa wake wa kutokwa damu.
44Nani nunkangu tokuni wokarana wonti, ja kati jelpi nunkani karakarana wonti; ta nurujeli kumari tjiri nankani mudana wonti.
45Yesu akasema, “Ni nani aliyenigusa?” Wote wakasema kwamba hapakuwa na mtu aliyemgusa. Naye Petro akasema, “Mwalimu, umati wa watu umekuzunguka na kukusonga!”
45Ja Jesus jatana wonti: „Warle ngana karakarana warai?“ Pratjana pani pataterinani, Petrus ja tana nunkangunto jatana wonti: „Kaparajai, kana wolarali jidna jeniai ja nankai, ja jidni jatai: Warle ngana karakarana warai?“
46Lakini Yesu akasema, “Kuna mtu aliyenigusa, maana nimehisi nguvu imenitoka.”
46Jesus jatana wanti: „Kulnujeli ngana karakarana warai, ngangau ngato ngujamai ngurula ngakangundru dunkana warai.“
47Yule mwanamke alipoona kwamba hawezi kujificha, akajitokeza akitetemeka kwa hofu, akajitupa mbele ya Yesu. Hapo akaeleza mbele ya wote kisa cha kumgusa Yesu na jinsi alivyoponyeshwa mara moja.
47Widlali matja najina, nani wata kurukuru nganai, nani ngarranali wokarana wonti ja woraterina wonti ja kana wolarani nunkangu kaukaubaterina wonti, minandru nandru nina karakarana warai, ja worderu nani nurujeli tepi pantjina warai.
48Yesu akamwambia, “Binti, imani yako imekuponya. Nenda kwa amani.”
48Nau nankangu jatana wonti: „Murlali nganamai ngatamurajai, morlalu ngundranali jinkanali jidna tepi ngankana warai, murlali wapau!“
49Alipokuwa bado akiongea, Yairo akaletewa habari kutoka nyumbani: “Binti yako ameshakufa, ya nini kumsumbua Mwalimu zaidi?”
49Nau jenia jatana, jaura pungaia kapara mili kulno wokarana wonti ja nunkangu jatana wonti: „Ngatamura mankara jinkani matja nari, ngujangujara jinkinietja wata ngarapatipatibau!“
50Yesu aliposikia hayo akamwambia Yairo, “Usiogope; amini tu, naye atapona.”
50Jesujeli jenia ngarana, Nulu nunkangu kalabana wonti ja jatana wonti: „Wata japali nganau, windri morlalu ngundrau, ja nani tepirila nganai.“
51Alipofika nyumbani hakumruhusu mtu kuingia ndani pamoja naye, isipokuwa Petro, Yohane, Yakobo na wazazi wa huyo msichana.
51Nau pungani wirina, Nulu wata kulnuni manuni kurana wonti wirinanto, windri Petrungu ja Johanningu ja Jakobungu ja kupaia ngaperani ja ngandrini.
52Watu wote walikuwa wakilia na kuomboleza kwa ajili yake. Lakini Yesu akawaambia, “Msilie, kwa maana mtoto hajafa, amelala tu!”
52Pratjana jindrana wonti ja nankangundru ngaurongauro nganana wonti. Nau jatana wonti: „Wata jindranau! Nania wata nari, a‐ai, nania windri mukaturarai.“
53Nao wakamcheka kwa sababu walijua kwamba alikuwa amekufa.
53Ja tana nunkangu kinkana wonti, ngangau tana ngujamana wonti nani nari.
54Lakini Yesu akamshika mkono akasema, “Mtoto amka!”
54Nulu tanana pratjana narrana wonti, ja Nulu nana mara patana wonti ja karkana wonti ja jatana wonti: „Kupajai, terkakamai!“
55Roho yake ikamrudia, akaamka mara. Yesu akaamuru wampe chakula.
55Ja mungara nankani tikana wonti, ja nani nurujeli jiritjina wonti. Ja Nulu jirijiribana wonti nana buka jinkinanto.
56Wazazi wake walishangaa, lakini Yesu akawaamuru wasimwambie mtu yeyote hayo yaliyotendeka.
56Ja ngaperi ja ngandri nankani pirna ngaruparana wonti. Ja Nulu tanangu jirijiribana wonti wata kulkuni jenia kaukaubananto mina pantjina warai.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.