Matendo 19
Biblia Takatifu (Swahili): New Testament portions
Testamenta Marra (Dieri New Testament)
1Wakati Apolo alipokuwa Korintho, Paulo alisafiri sehemu za bara, akafika Efeso ambako aliwakuta wanafunzi kadhaa.
1Jendranguta, Apollo Korinthungu ngananani, Paulus mita morla miri parana matja palkingana, Ephesungu wokarana wonti. Ja nulu naka mili palpa mankamankana wonti.
2Akauliza, “Je, mlipopata kuwa waumini mlipokea Roho Mtakatifu?” Nao wakamjibu, “La! Hata kusikia kwamba kuna Roho Mtakatifu hatujasikia.”
2Ja nau tanangu jatana wonti: „Jura Jaola kulikiri jendranguta maninala, jura morlalu ngundranala?“ Tana nunkangu jatana wonti: „Ngaiani wata pota kulno ngarana, Jaola kulikiri nganai.“
3Naye akasema, “Sasa mlipata ubatizo wa namna gani?” Wakamjibu, “Ubatizo wa Yohane.”
3Ja nau tanangu jatana wonti: „Minani jura multibanila maninala?“ Tana nunkangu jatana wonti: „Johannini multibanilani.“
4Naye Paulo akasema, “Ubatizo wa Yohane ulikuwa wa kuonyesha kwamba watu wametubu. Yohane aliwaambia watu wamwamini yule ambaye alikuwa anakuja baada yake, yaani Yesu.”
4Paulus jatana wonti: „Johannili morlalu madlentjandru karitjinaia multibanilali multibana wonti, ja kana wolarani jatana wonti, tanali morlalu ngundrananto nunkangu, nau nunkangu ngadani wokarananto, jenia Jesus nganai, Nauja Christus.“
5Baada ya kusikia hayo, walibatizwa kwa jina la Bwana Yesu.
5Tanali jenia matja ngarana, tanali multibanila manina wonti Kaparaia Jesuni talani.
6Basi, Paulo akawawekea mikono, na Roho Mtakatifu akawashukia, wakaanza kusema lugha mbalimbali na kutangaza ujumbe wa Mungu.
6Ja Paulus tanangu mara kuraterinani, Jaola kulikiri tanangu ngarina wonti, ja tanali talieli kaukaubana wonti, ja talpadakana wonti.
7Wote jumla, walikuwa watu wapatao kumi na wawili.
7Ja tana pratjana materi marapratjana ja mandru kara nganana wonti.
8Kwa muda wa miezi mitatu Paulo alikuwa akienda katika sunagogi, akawa na majadiliano ya kuvutia sana juu ya Ufalme wa Mungu.
8Nau jaura pungani wirinani, nulu manubakujeli pira parkuluwirdi kaukaubana wonti, ja tanangu Godaia mililandru ngankamalina wonti, ja ngujangujara jinkina wonti.
9Lakini wengine walikuwa wakaidi, wakakataa kuamini, wakaanza kuongea vibaya hadharani juu ya Njia ya Bwana. Hapo Paulo alivunja uhusiano nao, akawachukua pembeni wale wanafunzi wake, akawa anazungumza nao kila siku katika jumba la masomo la Turano.
9Ngangau palpa ngurunguru ngankaterina wonti, ja wata morlalu ngundrana wonti, a‐ai, kana wolaraia mudlani paltundru madlentji kaukaubana wonti, nau tanangundru puntina kurana wonti, ja nulu mili mulkana wonti, ja ditji pratjanani Tyrannoni jaura pungani ngankamalina wonti.
10Aliendelea kufanya hivyo kwa muda wa miaka miwili hata wakazi wote wa Asia, Wayahudi na watu wa mataifa mengine, wakaweza kusikia neno la Bwana.
10Jenia pantjina wonti kilpawoldra mandruwirdi, jeruja pratjanali, tana Asiani ngamana wonti, Kaparaia Jesuni jaura ngarana wonti, Juda kanali ja Grieka kanali.
11Mungu alifanya miujiza ya ajabu kwa mikono ya Paulo.
11Ja Godali wata waka ngurula ngankana wonti Paululu marali.
12Watu walikuwa wakichukua leso na nguo nyingine za kazi ambazo Paulo alikuwa amezitumia, wakazipeleka kwa wagonjwa, nao wakaponywa magonjwa yao; na wale waliokuwa na pepo wabaya wakatokwa na pepo hao.
12Jeruja tanali kana muntjani kangukati ja kapakati nunkani talandru kurana wonti, ja muntjali tanana worarana wonti, ja kutji madlentji wora tanangundru dunkana wonti.
13Wayahudi kadhaa wenye kupunga pepo wabaya, walisafiri huko na huko, wakijaribu kulitumia jina la Bwana Yesu kwa wale waliokuwa wamepagawa na pepo wabaya. Walikuwa wakisema: “Ninawaamuru kwa jina la Yesu ambaye Paulo anamhubiri.”
13Palpa Juda kanali, tana kunki wirarina wonti, wontjana wonti, Kaparaia Jesuni tala kanani kutjintani karkala, tana jatana wonti: „Ngaiani jurana jirijiribai Jesungu, ninaia Paululu kaukaubai.“
14Watoto saba wa Skewa, Kuhani Mkuu wa Kiyahudi, walikuwa miongoni mwa hao waliokuwa wanafanya hivyo.
14Juda kana Priesta pirnaia Skevani ngatamura palpa nganana wonti, mara wora ja mandru, tanali jenia ngankana wonti.
15Lakini pepo mbaya aliwajibu, “Ninamfahamu Yesu, ninamjua pia Paulo, lakini ninyi ni nani?”
15Kutji madlentjali kalabana wonti ja jatana wonti: „Ninaia Jesus ngato ngujamai, ja Paulus ngato milkila; mina kana jura nganai?“
16Kisha yule mtu aliyepagawa aliwarukia wote kwa kishindo, akawashinda nguvu. Na hao watoto wa Skewa wakakimbia kutoka ile nyumba wakiwa uchi na wamejaa majeraha.
16Ja nau kana, nunkangu kutji madlentji nganana wonti, tanangu kulkungana wonti, ja tanangundru mandru kalalu ngankana wonti, ja nankana wonti, jeruja pudla balu ja tapanto nunkangupini pungandru kutingana wonti.
17Kila mtu huko Efeso, Myahudi na asiye Myahudi, alisikia juu ya tukio hilo. Wote waliingiwa na hofu, wakalitukuza jina la Bwana Yesu.
17Jenia pratjanali ngujamana wonti, tana Ephesungu ngamana wonti, Juda kanali ja Grieka kanali; ja tanana pratjana japa walpadakana wonti, ja Kaparaia Jesuni tala pirna pantjina wonti.
18Waumini wengi walijitokeza wakakiri hadharani mambo waliyokuwa wametenda.
18Ja tanangundru marapu wokarana wonti, tanali morlalu ngundrana wonti, ja tinkari dikana wonti ja kaukaubana wonti, mina tanali ngankana wonti.
19Wengine waliokuwa wameshughulikia mambo ya uchawi hapo awali, walikusanya vitabu vyao, wakavichoma mbele ya wote. Walikisia gharama ya vitabu hivyo, wakaona yafikia vipande vya fedha elfu hamsini.
19Ja marapujeli tanangundru, tanali kunkia ngankani ngankana wonti, dakani jaura pratjana mapana wonti, ja kana pratjanaia mudlani tanana tarana wonti; ja tanali kalala tanangundru wintamana wonti ja mankamankana wonti, tana kalala 50,000 mardatandra bulu nganana wonti.
20Kwa namna hiyo, neno la Bwana lilizidi kuenea na kuwa na nguvu zaidi.
20Jeruja Kaparaia jaura ngurungurujeli punkana wonti, ja ngurunguru pantjina wonti:
21Baada ya mambo hayo, Paulo aliamua kwenda Yerusalemu kwa kupitia Makedonia na Akaya. Alisema, “Baada ya kufika huko, itanilazimu kuona Roma pia.”
21Jenia matja mudana, Paululu jaolali ngundrana wonti Macedoniani ja Achajani palkingana Jerusalemia palkala, ja jatana wonti: „Ngani naka matja ngamana, ngato bakana Roma najinanto.“
22Hivyo, aliwatuma wawili wa wasaidizi wake, Timotheo na Erasto, wamtangulie kwenda Makedonia, naye akabaki kwa muda huko Asia.
22Nulu Macedoniaia tanangundru mandru jinpana wonti, tana mili nunkani nganana wonti, Timotheus ja Erastus; nau munta miljaru palpa Asiani ngamantina wonti.
23Wakati huo ndipo kulipotokea ghasia kubwa huko Efeso kwa sababu ya hiyo Njia ya Bwana.
23Jendranguta patijiritjini wata waka pantjina wonti nunkanipini paltundru.
24Kulikuwa na mfua fedha mmoja aitwaye Demetrio, ambaye alikuwa na kazi ya kutengeneza sanamu za nyumba ya mungu wa kike aitwaye Artemi. Shughuli hiyo iliwapatia mafundi faida kubwa.
24Ngangau kulnujeli, tala nunkani Demetrius, marda bulu ngankanietja kulno, nulu Artemisini punga marda bulundru ngankana wonti; nulu ngankanietja worangu wata kalala ngalje jinkina wonti.
25Demetrio aliwakusanya hao wafanyakazi pamoja na wengine waliokuwa na kazi kama hiyo, akawaambia, “Wananchi, mnafahamu kwamba kipato chetu kinatokana na biashara hii.
25Tananapini nulu karkana mapana wonti, ja tanangu, nunkangupini manginani jela ngankana wonti, jatana wonti: „Materi worajai! Jura milkila, ngaiani nunkangupini manginandru ngumu tepiriai;
26Sasa, mnaweza kusikia na kujionea wenyewe mambo Paulo anayofanya, si tu hapa Efeso, ila pia kote katika Asia. Yeye amewashawishi na kuwageuza watu wakakubali kwamba miungu ile iliyotengenezwa na watu si miungu hata kidogo.
26Ja jura najiai ja ngarai, wata windri Ephesungu, a‐ai, bakana Asia maruni nulupini Paululu kana marapu karkarkai, ja tanani tjuru karitjimalkai ja jatai: «Jenia wata Goda nganai, marali matja ngankana.»
27Hivyo iko hatari kwamba biashara yetu itakuwa na jina baya. Si hivyo tu, bali pia jambo hilo linaweza kuifanya nyumba ya mungu Artemi kuwa si kitu cha maana. Hatimaye sifa zake huyo ambaye Asia na dunia yote inamwabudu, zitakwisha.”
27Tanali wata windri ninapini poto waka ngankaiati, a‐ai, tanali bakana Artemisini Goda pirnaia punga panila ngundraiati; bakana jenia wokaraiati, nankani pirnala mudaiati, nina Asia marujeli ja mita marujeli pirna ngundrai.“
28Waliposikia hayo, waliwaka hasira, wakaanza kupiga kelele: “Mkuu ni Artemi, wa Efeso!”
28Tanali jenia matja ngarana, tana tiri pirna pantjina wonti, ja maritjina wonti ja jatana wonti: „Ephesusala Artemis pirna nganai.“
29Mji wote ukajaa ghasia. Wakawavamia Gayo na Aristarko, wenyeji wa Makedonia, ambao walikuwa wasafiri wenzake Paulo, wakakimbia nao mpaka kwenye ukumbi wa michezo.
29Ja ngura pratjana tjautjau manamiri pantjina wonti, ja tana pratjana wondrani pungaia mindrina wonti, ja Gajus ja Aristarchus Macedoniandru, pudla Paulungu jela wonta wapani, parumana mindrilkana wonti.
30Paulo mwenyewe alitaka kuukabili huo umati wa watu, lakini wale waumini walimzuia.
30Paulus jertapaterinani kana wolarani wirila, milieli nina ngandrawalkana wonti.
31Maofisa wengine wa huo mkoa wa Asia, waliokuwa rafiki zake, walimtumia Paulo ujumbe wakimsihi asijihatarishe kwa kwenda kwenye ukumbi wa michezo.
31Bakana Asia kapara palpali, tana nunkani kamaneli nganana wonti, nunkangu jinpana wonti, ja nunkangu ngatjina wonti, nau wata wondrani pungani wapananto.
32Wakati huo, kila mtu alikuwa anapayuka; wengine hili na wengine lile, mpaka hata ule mkutano ukavurugika. Wengi hawakujua hata sababu ya kukutana kwao.
32Palpa jenia maritjina wonti, ja palpa jeruja; ngangau jurborinala tjautjau nganana wonti, ja marapu mangapunko nganana wonti, minani tana mapamalina warai.
33Kwa vile Wayahudi walimfanya Aleksanda ajitokeze mbele, baadhi ya watu katika ule umati walidhani kuwa ndiye. Basi, Aleksanda aliwaashiria watu kwa mkono akitaka kujitetea mbele ya ule umati wa watu.
33Kana wolarali Alexander tertabana wonti, ngangau Juda kanali nina tirimalkana wonti; Alexander marali malka jinkina wonti, ja jertapaterina wonti kana wolarani jaura jinkila.
34Lakini walipotambua kuwa yeye ni Myahudi, wote kwa sauti moja walipiga kelele: “Mkuu ni Artemi wa Efeso!” Wakaendelea kupayukapayuka hivyo kwa muda wa saa mbili.
34Tanali matja ngujamana, nau Juda kana nganai, tanangundru pratjanandru ngaiala kulno pantjina wonti, jeruja tana ditji karitjini pota mandruwirdi maritjina wonti: „Ephesala Artemis pirna nganai!“
35Hatimaye karani wa mji alifaulu kuwanyamazisha, akawaambia, “Wananchi wa Efeso, kila mtu anajua kwamba mji huu wa Efeso ni mlinzi wa nyumba ya mungu Artemi na mlinzi wa ile sanamu iliyoanguka kutoka mbinguni.
35Nguraia dakanietjali kana wolara daudauana wonti ja jatana wonti: „Jura materi Ephesulala worajai! Worana kana wata milkila, Ephesulala ngura Artemisini punga, ja mudla pariwilpandru matja purina, ngamalkanietja nganai?
36Hakuna anayeweza kukana mambo haya. Hivyo basi, tulieni; msifanye chochote bila hadhari.
36Ngangau jenia tjakakani panini parai, jura ngapurinanto, ja panila ngundrana panini ngankananto.
37Mmewaita watu hawa hapa ingawaje hawakuikufuru nyumba ya mungu wala kumtukana mungu wetu wa kike.
37Jura pudlanapini materi ninkidani wapalkana warai, pudla wata Godaia pungaia watawatali maninietja nganai, ja wata jurani Goda ngirkibai.
38Kama, basi Demetrio na wafanyakazi wake wana mashtaka yao kuhusu watu hawa, yapo mahakama na wakuu wa mikoa; wanaweza kushtakiana huko.
38Demetriulu ja ngankanietjali nunkangunto kulnuni ngulku ngamalkanani, jeruja kalala ditji parai, ja najinajibanietja nganai, tana ngulkuterkijiribamalinanto.
39Kama mna matatizo mengine, yapelekeni katika kikao halali.
39Jura ngantjai minakulnuni ngankamalila, jeruja jenia ngura kana wolara jurborini talkuni pantjinanto.
40Kwa maana tungaliweza kushtakiwa kwa kusababisha ghasia kutokana na vituko vya leo. Ghasia hii haina msingi halali na hatungeweza kutoa sababu za kuridhisha za ghasia hiyo.”
40Ngangau tanali ngaianangu nunkangupini ditjindru ngulkuterkaiati patijiritjibanandru, ngangau wata poto parai, nunkangundru ngaiana talku ngankaterinanto, nunkangupini patijiritjinandru.“
41Baada ya kusema hayo aliuvunja mkutano.
41Ja nau jenia matja jatana, nulu kana wolara jinpana wonti.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.