Mataio 5
Baibala Hemolele (Hawaiian Bible, 1868 revision)
Testamenta Marra (Dieri New Testament)
1I KE ae la o Iesu i ka nui o na kanaka, pii aku la ia i kekahi mauna; a noho iho la ia, hele aku la kana mau haumana io na la.
1Matja Nulu kana wolara najina, Nau mardawonpaia tarana wonti; ja Nau matja ngamana ngarina, mili nunkani nunkangu wokarana wonti.
2Oaka ae la kona waha, ao mai la oia ia lakou, i mai la,
2Ja Nau mana wilparina wonti, ja Nulu tanangu ngujangujara jinkina wonti ja jatana wonti:
3Pomaikai ka poe i haahaa ka naau; no ka mea, no lakou ke aupuni o ka lani.
3Murlali pirna, tana mungarali wangiwangi, ngangau pariwilpaia milila tanangu nganai.
4Pomaikai ka poe e u ana; no ka mea, e hooluoluia'ku lakou.
4Murlali pirna, tana ngaurongauro, ngangau tanali ngankalkani manila nganai.
5Pomaikai ka poe akahai; no ka mea, e lilo ka honua ia lakou.
5Murlali pirna, tana malti nganai, ngangau tanali mita maru ngamalkala nganai.
6Pomaikai ka poe pololi, a makewai no ka pono; no ka mea, e hoomaonaia lakou.
6Murlali pirna, tana mauali ja tertieli nganai talkulaia, ngangau tana bulurila nganai.
7Pomaikai ka poe i aloha aku; no ka mea, e alohaia mai lakou.
7Murlali pirna, tana kalumiltjamiltjariai, ngangau tanangu kalumiltjamiltjarina nganala nganai.
8Pomaikai ka poe i maemae ma ka uaau; no ka mea, e ike lakou i ke Akua.
8Murlali pirna, tana ngara kulikiri nganai, ngangau tanali Goda najila nganai.
9Pomaikai ka poe uwao; no ka mea, e iia lakou he poe keiki na ke Akua.
9Murlali pirna tana wadlietja, ngangau tanana tanali Godaia kupa dikala nganai.
10Pomaikai ka poe i hoomaauia mai no ka pono; no ka mea, no lakou ke aupuni o ka lani.
10Murlali pirna tana, tanangu kana talkulandru tirikaripateriai, ngangau tanangu pariwilpaia milila nganala nganai.
11E pomaikai ana no oukou, ke hoino mai kanaka ia oukou, ke hoomaau mai no hoi; a no'u nei, e olelo wahahee mai ai ia oukou i na mea ino a pau.
11Murlali pirna jura nganai, tanali jurana ngirkibanani ja tirikaripaterinani ja madlentji marapu jurangu jatanani jedinali ngakangundru.
12E hauoli oukou, e olioli nui hoi; no ka mea, he nui ka uku no oukou ma ka lani: pela lakou i hoomaau aku ai i ka poe kaula mamua o oukou.
12Mankianimai ja murlali ngananau, ngangau kalala jurani pirna nganai pariwilpani; ngangau jeruja tana bakana Propheta worangu, jurangu ngopera ngananala, tirikaripaterina wonti.
13O oukou no ka paakai o ka honua: aka, ina pau ka liu o ka paakai, pehea la ia e liu hou ai? Aohe ona mea e pono ai ma ia hope, e kiola wale ia i waho e hehiia'i e na kanaka.
13Jura mitaia kaldri nganai. Kaldri dunkarinani, minali tanali kaldri ngankala nganai? Nau baku nganai, ja kanali nina teribala nganai ja tidnali nankanankala nganai.
14O oukou no ka malamalama o ke ao nei: o ke kulanakauhale i ku ma kahi kiekie, aole ia e nalowale.
14Jura mitaia praitji nganai. Ngura kulno, mardawanpani miri paranani, wata kurukuru nganai.
15Aole i hoaia ke kukui i mea e waihoia'i malalo iho o ke poi, aka, ma kahi o kau ai o ke kukui, i malamalama no ka poe a pau iloko o ka hale.
15Tanali wata praitji miribai ja kokuni ngarinalu widmai, a‐ai, praitjaia potuni, ja nau pratjanani mintjiai, tana pungani ngamanani.
16Pola oukou o hoakaka aku ai i ko oukou malamalama imua o na kanaka, i ike mai ai lakou i ka oukou hana maikai ana, a i hoonani aku hoi lakou i ko oukou Makua i ka lani,
16Jeruja praitji jurani mintjiatimai kanani, ngangau tanali ngankani ngumu jurani najinanto ja Ngapari jurani pariwilpani jurakokananto.
17Mai manao oukou i hele mai nei au e hoole i ke kanawai a me ka poe kaula. O ka hooiaio ka'u i hele mai nei, aole ka hoole.
17Wata ngundranau, ngani wokarana warai jirijiribani‐jaura kara, Prophetaia jaura kara dukarala, a‐ai, ngani wata wokarana warai, ninaia dukarala, windri morlalu kurala.
18No ka mea, he oiaio ka'u e olelo aku nei ia oukou, e lilo e ka lani a me ka honua, aole e lilo kahi huna, aole hoi kahi lihi iki o ke kanawai, a pau loa ae la ia i ka hookoia.
18Ngangau morlalu ngani jurangu jatai: „Pariwilpa ja mita maru mudanantulu, wata tiwi kulno kara, malka wakawaka kulno kara jirijiribani jaurandru mudala nganai, jenia pratjana morlalu pantjinantulu.“
19Nolaila, o ka mea e uhai aku i kekahi hua iki o keia mau kanawai, a e ao aku hoi i kanaka pela; oia ke oleloia he mea uuku loa iloko o ke aupuni o ka lani; aka, o ka mea e malama ia mau kanawai, a e ao aku i kanaka pela, oia ke oleloia he mea nui iloko o ke aupuni o ka lani.
19Warlenulu nunkangupini jirijiribani jaurandru kulno wakawaka dukaranani ja jeruja kanani ngujangujara jinkinani, nau wakawaka nganala nganai pariwilpaia mililani; warlenulu tanana ngankanani ja ngujangujara jinkinani, nau pirna nganala nganai pariwilpaia mililani. (Ngantjani‐jaura G. D. VI. Trinitatis.)
20No ka mea, ke i aku nei au ia oukou, A i oi ole aku ko oukou pono i ko ka poe kakauolelo a me ko ka poe Parisaio, aole loa oukou e komo iloko o ke aupuni o ka lani.
20Ngangau ngani jurangu jatai: „Talkula jurani wata morla ngumu ngananani jaura jinkinietjaia ja Pharisaiaia, jura morlalu wata pariwilpaia mililani wirila nganai.“
21Ua lohe no oukou i ka mea i oleloia mai i ka poe kahiko, Mai pepehi kanaka oe; a o ka mea e pepehi i ke kanaka, e lilo ana ia i ka hoohewaia:
21Jura matja ngarana, worderu Nauja pinaru worangu jatana wonti: „Wata narielu nandramai“! warlenulu narielu nandrai, nunkangu kalala parai.
22Eia hoi ka'u e olelo aku nei ia oukou, O ka mea e huhu hala ole aku i kona hoahanau, e lilo ana ia i mea no ka hoohewaia; a o ka mea e hailiili aku i kona hoahanau, E, pupuka! e lilo ia i mea no ka aha hookolokolo; a o ka mea e hailiili aku, E, lapuwale? e lilo ia i mea no ke ahi i Gehena.
22Ja ngani jurangu jatai: „Worananau ngatatani nunkanani baku tiririnani, nunkangu kalala parai; ja worananau ngatatani nunkanani jatai: «Raka», nunkangu kalala parai kaparani; ja worananau nunkangu jatai: «Jidni jirijiri», nunkangu kalala parai turu ngurali.“
23No ia mea, a i lawe mai oe i kau mohai i ke kuahu, a malaila oe i manao ai, he mea kau e hewa ai i kou hoahanau;
23Ngangau jundru poto jinkani Altaraia padakanani, ja naka mangatandra wilparinani, ngatata jinkani jinkangu kuteriai,
24E waiho malaila oe i kau mohai imua o ke kuahu, e hele aku oe e hoolaulea e mamua i kou hoahanau, alaila e hoi mai e kaumaha aku i kau mohai.
24Jeruja poto jinkani naka Altara bankini woraramai, ja ngopera wapau, ja ngatatani jinkanani kulnukulnuni ngankateriamai, ja ngadani wokarau ja poto jinkani jinkiamai.
25E hoolaulea koke aku oe i kou mea i lawehala ai, oiai oe me ia ma ke alanui, o haawi aku kela ia oe i ka lunakanawai, a na ka lunakanawai oe e haawi aku i ka ilamuku, a e hooleiia'ku oe iloko o ka halepaahao.
25Nurujeli murlali nganamai talpalani jinkanani, Jeruntjaia ditji jidni nunkangunto paltuni nganai; talpalali jidna kalala kuranietjani jinkiati, ja kalala kuranietjali jidna jinkiati milini, ja jidna kanjangari pungani widmaiati.
26He oiaio ka'u e olelo aku nei ia oe; aole loa oe e puka e mai iwaho olaila, a pau loa ae la ka aie i ka ukuia e oe.
26Morlalu ngani jinkangu jatai: „Jidni wata morla nakandru dunkala nganai, jundru ngopera mudani marda jinkinantulu.“
27Ua lohe oukou i ka olelo ana mai i ka poe kahiko, Mai moe kolohe oe:
27Jura matja ngarana, worderu Nauja pinaru worangu jatana wonti: „Wata pinta wokaribamai“!
28Eia hoi ka'u e olelo aku nei ia oukou, O ka mea e nana wale aku i ka wahine i mea e kuko he wa aku ai ia ia, ua moe kolohe no oia me ia ma kona naau.
28Ja ngani jurangu jatai: „Warlenulu widla najinani, nankangu milkirina, nulu matja ngarali nankangunto pinta wokaribana warai.“
29No ia hoi, a i hoohihia mai kou maka akau ia oe, e poalo ae ia mea, a e hoolei aku, mai ou aku; e aho nou e lilo kekahi lala ou, i ole e hooleiia'ku ai kou kino okoa iloko o Gehena.
29Milki ngunarali jidna karkarkanani, ninaia dukarau ja worau jinkangundru; ngangau jinkangu ngumu nganai jinkani palku buru kulno tintananto, Nulia palku buru pratjana turuni woraiati.
30Ina hoi e hoohihia mai kou lima akau ia oe, e oki ia mea, a e hoolei aku mai ou aku; e aho nou e lilo kekahi lala ou, i ole e hooleiia'ku ai kou kino okoa iloko o Gehena.
30Ja mara ngunarali jidna karkarkanani, ninaia wokaribau, ja jinkangundru worau; ngangau jinkangu ngumu nganai, jinkani palku buru kulno tintananto, palku buru pratjana turuni wiriati.
31Ua oleloia mai no, O ka mea hoohemo i kana wahine, e haawi aku ia nana i ka palapala no ka hemo ana:
31Nauja jatana wonti: „Warlenulu noa nunkani woraranani, nulu nankangu narrani dakani jaura jinkinanto.“
32Eia hoi ka'u e olelo aku nei ia oukou, O ka mea hoohemo wale i kana wahine, ke ole ia no ka moe kolohe, nana no ia e hoomoe kolohe aku; a o ka mea e mare i ua wahine hemo la, ua moe kolohe no ia.
32Ja ngani jurangu jatai: „Warlenulu noa nunkani woraranani, nani wata kantji palakantji ngananani, nulu nana pinta wokaribanietja ngankai; ja warlenulu narrani widla patanani, nulu pinta wokaribai.“
33Ua lohe no hoi oukou i ka olelo ana mai i ka poe kahiko, Mai hoohiki wahahee oe; aka, e hooko aku oe no ka Haku i kau mea i hoohiki ai:
33Nakaldra jura matja ngarana, worderu Nauja pinaru worangu jatana wonti: „Wata jedinali jaura morlalu jatamai, ja Kaparani jaura morlalu jinkani kuramai.“
34Eia hoi ka'u e olelo aku nei ia oukou, Mai hoohiki ino iki; aole i ka lani, no ka mea, o ko ke Akua nohoalii ia:
34Ja ngani jurangu jatai: „Wata jaura morlalu jatamai, wata pariwilpani kara, ngangau nauja Godaia ngamani piri nganai.
35Aole hoi i ka honua, no ka mea, o kona keehana wawae in: aole hoi i Ierusalema, no ka mea, o ko ke Alii nui kulanakauhale ia.
35Wata mitani kara, ngangau nauja nunkani tidnaia piri nganai, wata Jerusalemingu kara, ngangau nauja kapara pirnaia ngura nganai.
36Aole hoi oe e hoohiki ino i kou poo iho, no ka mea, aole e hiki ia oe ke hoolilo i kekahi oho i keokeo, aole hoi i eleele.
36Bakana wata jinkani mangatandrani jaura morlalu jatamai, ngangau jidni ngandandariai, para kulno maru kara, waru kara ngankala.“
37Penei oukou e olelo aku ai, o ka ae, he ae ia; o ka ole, he hoole ia: a o ka mea oi aku i keia, no ka ino mai ia.
37Jaura jurani nganaiatimai: „Kau, kau; pani, pani;“ mina pudlangu pinpi tarai, jenia madlentjandru dunkai.
38Ua lohe oukou i ka olele ana mai, He maka no ka maka, a he niho no ka niho:
38Jura matja ngarana, worderu Nauja jatana wonti: „Milki milkini, manatandra manatandrani.“
39Eia hoi ka'u e olelo aku nei ia oukou, Mai hoopai aku i ka ino; a o ka mea nana e papai mai i kou papalina akau, e haliu aku oe ia ia i kekahi.
39Ja ngani jurangu jatai: „Madlentjani wata ngandrawalkaterianau, a‐ai, warlenulu jidna ngadla ngunari nandrai, nunkangu bakana nguru jinkiteriau.
40A o ka mea nana oe e kahihi wale aku ma ke kanawai, a e lawe i kou kapa komo, ho hou aku no hoi ia ia i kou aahu.
40Ja warlenulu ngundrai jinkangu tjakakijiribamalila kati waka jinkani manila, nunkangu bakana kati pirna worarau.
41O ka mea e koi mai ia oe e hele i hookahi mile, e hele pu me ia i elua.
41Ja warlenulu jidna winpai nunkangu jela karakara wirarila, nunkangu jela worita wirariau.
42O ka mea e noi mai ia oe, e haawi aku nana, a o ka mea e noi mai e lawe lilo ole i kau mea, mai kaii ae oe.
42Worananau jinkangu ngatjiai, nunkangu jinkiau; ja warlenulu ngantjai jinkangundru woljaia manila, wata nunkangundru kulkateriau.“
43Ua lohe no oukou i ka olelo ana mai, E aloha aku oe i kou hoalauna, a e inaina aku hoi i kou enemi:
43Jura matja ngarana, worderu Nauja jatana wonti: „Kamaneli jinkani ngantjamai, ja talpalani jinkanani kalakalariamai.“
44Eia hoi ka'u e olelo aku nei ia oukou, E aloha aku i ko oukou poe enemi, e hoomaikai aku hoi i ka poe hoino mai ia oukou; e hana lokomaikai aku hoi i ka poe inaina mai ia oukou; e pule aku hoi no ka poe hoohewa wale mai ia oukou, a hana ino mai hoi ia oukou;
44Ja ngani jurangu jatai: „Talpala jurani ngantjanimai; tanali jurangu kalala madlentji kuranani, tanangu kalala ngumu kuranau; tana jurangu kalakalarinani, tanangu ngumu ngankanimai; tanali jurana ngirkibanani ja jurangu tirikaripaterinani, tanangundru ngatjianimai.
45I lilo ai oukou i poe keiki na ko oukou Makua i ka lani, nana no i hoopuka mai i kona ia maluna o ka poe ino a me ka poe maikai, nana hoi i hooua mai maluna o ka poe pono a me ka poe pono ole.
45Ngangau jura kupa nganananto Ngaperaia juranaia, Nauja pariwilpani; Nulia ditji pirna nunkani dunkalkai kanani madlentjani ja kanani ngumuni, ja talara jinkiai kana talkuni ja tjikatjikani.“
46A i aloha aku oukou i ka poe i aloha mai ia oukou, heaha la auanei ka uku e loaa mai ai ia oukou? Aole anei pela e hana nei ka poe lunaauhau?
46Ngangau jura tanana ngantjanani, tanali jurana ngantjai, mina kalala jura ngamalkai? Wata mardatandrakampanietja jenildramata?
47Ina e uwe aku oukou i ko oukou poe hoahanau wale no, heaha la ko oukou mea e oi aku ai? Aole anei pela e hana nei ka poe lunaauhau?
47Ja jura jaura murlali jinkinani windri ngatatani juranani, mina pilkildra jura ngankai? Wata mardatandrakampanietja jeruldramata?
48E hemolele oukou, e like me ka hemolele o ko oukou Makua iloko o ka lani.
48Talku ngananau worderu Ngaperi jurani pariwilpani talku nganai.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.