Kanawailua 4
Baibala Hemolele (Hawaiian Bible, 1868 revision)
Freedom Bible (Thai)
1A NO hoi, e hoolohe, e ka Iseraela, i na kanawai a me na olelo kupaa a'u e ao aku nei ia oukou, e malama, i ola oukou, i komo hoi oukou, a noho ma ka aina a Iehova ke Akua o ko oukou poe kupuna e haawi mai ai no oukou.
1“บัดนี้ อิสราเอล จงฟังข้อกำหนดและกฎเกณฑ์ที่ผมกำลังสอนให้ทำตาม เพื่อจะมีชีวิตอยู่ และเข้าไปครอบครองแผ่นดินที่พระยาห์เวห์ พระเจ้าของบรรพบุรุษของพวกคุณ กำลังประทานให้
2Mai hoopili mai oukou i kekahi olelo me ka mea a'u e kauoha aku nei ia oukou, aole hoi oukou e hooemi iho ia, i malama ai oukou i na kauoha a Iehova ko oukou Akua a'u e kauoha aku nei ia oukou.
2อย่าเพิ่มอะไรเข้าไปในถ้อยคำที่ผมบัญชา และอย่าตัดอะไรออก เพื่อจะรักษาพระบัญชาของพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกคุณที่ผมกำลังสั่งไว้
3Ua ike ko oukou maka i ka mea a Iehova i hana mai ai no Baala-peora; no ka mea, o na kanaka a pau i hahai mamuli o Baala-peora, na Iehova kou Akua lakou i luku aku mai o oukou aku.
3พวกคุณเห็นมากับตาแล้วว่าพระยาห์เวห์ทรงทำอะไรเพราะเรื่องบาอัลเปโอร์ คือพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกคุณทรงทำลายทุกคนในหมู่พวกคุณที่ติดตามบาอัลเปโอร์
4Aka, o oukou, ka poe i pili aku ia Iehova ko oukou Akua, ke ola nei no oukou a pau i keia la.
4แต่ทุกคนที่ยังซื่อสัตย์ต่อพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกคุณยังมีชีวิตอยู่จนถึงวันนี้
5Aia hoi, ua ao aku au ia oukou i na kanawai a me na olelo kupaa, e like me ka Iehova ko'u Akua i kauoha mai ai ia'u, e malama oukou pela ma ka aina a oukou e hele aku ai e noho.
5ดูเถิด ผมได้สอนข้อกำหนดและกฎเกณฑ์แก่พวกคุณ ตามที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของผมทรงบัญชา เพื่อจะทำตามในแผ่นดินที่กำลังเข้าไปครอบครอง
6E malama hoi oukou, a e hana aku; no ka mea, o ko oukou naauao keia, a me ko oukou ike imua o na lahuikanaka, ka poe e lohe i keia mau kanawai a pau, a e i ae lakou, He oiaio, o keia lahuikanaka nui, he poe kanaka naauao a me ka ike.
6จงยึดถือและทำตาม เพราะนี่คือปัญญาและความเข้าใจของพวกคุณในสายตาชนชาติทั้งหลาย เมื่อพวกเขาได้ยินข้อกำหนดเหล่านี้ทั้งหมด ก็จะพูดว่า ‘ชนชาติใหญ่นี้เป็นชนชาติที่มีปัญญาและความเข้าใจจริง ๆ’
7No ka mea, owai la ka lahuikanaka nui, ia lakou ke Akua e hookokoke ana ia lakou, e like me Iehova ko kakou Akua, ma na mea a pau a kakou i kahea aku ai ia ia?
7มีชนชาติใหญ่ชาติใดบ้างที่มีพระเจ้าอยู่ใกล้ชิดเหมือนพระยาห์เวห์พระเจ้าของเรา ซึ่งทรงอยู่ใกล้ทุกครั้งที่เราเรียกหาพระองค์?
8A owai hoi ka lahuikanaka nui, ia ia na kanawai, a me na olelo kupaa ma ka pono e like me keia kanawai a pau a'u e waiho nei imua o oukou i keia la.
8และมีชนชาติใหญ่ชาติใดบ้างที่มีข้อกำหนดและกฎเกณฑ์ยุติธรรมเท่ากฎบัญญัติทั้งหมดนี้ ซึ่งผมประกาศแก่พวกคุณในวันนี้?
9E makaala ia oe iho, a e malama nui hoi i kou naau, o hoopoina auanei oe i na mea a kou maka i ike ai, a o nalowale auanei ia mea i kou naau i na la a pau o kou ola ana; aka, e ao aku ia mau mea i kau mau keiki, a me kau mau moopuna;
9เพียงแต่จงระวังตัวและดูแลชีวิตของตนให้ดี อย่าลืมสิ่งที่ตาได้เห็น และอย่าให้สิ่งเหล่านั้นเลือนหายไปจากใจตลอดชีวิต แต่จงบอกสิ่งเหล่านี้ให้ลูก ๆ และหลาน ๆ รู้—
10I ka la au i ku ai imua o Iehova kou Akua ma Horeba, i ka Iehova olelo ana mai ia'u, E houluulu oe i na kanaka imua o'u, a e ao aku au ia lakou e hoolohe i ka'u mau olelo, i aoia'i lakou e makau ia'u i na la a pau o ko lakou noho ana ma ka honua, a i ao aku ai lakou i ka lakou poe keiki.
10เรื่องวันที่พวกคุณยืนอยู่ต่อหน้าพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกคุณที่โฮเรบ เมื่อพระยาห์เวห์ตรัสกับผมว่า ‘รวบรวมประชาชนมาหาเรา เราจะให้พวกเขาได้ยินถ้อยคำของเรา เพื่อพวกเขาจะเรียนรู้ที่จะยำเกรงเราตลอดวันที่มีชีวิตอยู่บนแผ่นดิน และสอนลูกหลานของตนด้วย’
11Hele kokoke mai oukou, a ku ae la malalo o ka mauna; a ua wela ka mauna i ke alii, a iwaena o ka lani me ka poeleele, me ke ao, a me ka pouli nui.
11แล้วพวกคุณเข้ามาใกล้และยืนอยู่เชิงภูเขา ภูเขาลุกเป็นไฟสูงขึ้นไปถึงท้องฟ้า ท่ามกลางความมืด เมฆ และเงามืดหนาทึบ
12A olelo mai o Iehova ia oukou maiwaena mai o ke ahi: a lohe oukou i ka leo o na olelo, aole nae oukou i ike aku i ke ano, o ka leo wale no.
12พระยาห์เวห์ตรัสกับพวกคุณจากกลางไฟ พวกคุณได้ยินถ้อยคำที่พระองค์ตรัส แต่ไม่เห็นรูปร่างใดเลย ได้ยินเพียงเสียงเท่านั้น
13Hai mai la no oia ia oukou i ka berita ana i kauoha mai ai ia oukou e malama, oia na kanawai he umi; a kakau iho la no oia ia mau mea ma na papapohaku elua,
13พระองค์ทรงประกาศพันธสัญญาของพระองค์แก่พวกคุณ ซึ่งทรงบัญชาให้ปฏิบัติตาม คือพระบัญญัติสิบประการ และทรงจารึกไว้บนแผ่นศิลาสองแผ่น
14A kauoha mai o Iehova ia'u i kela manawa e ao aku ia oukou i na kanawai a me na olelo kupaa, e malama oukou ia mau mea ma ka aina a oukou e hele ai a noho.
14เวลานั้นพระยาห์เวห์ทรงบัญชาผมให้สอนข้อกำหนดและกฎเกณฑ์แก่พวกคุณ เพื่อจะทำตามในแผ่นดินที่กำลังข้ามไปครอบครอง
15E malama nui oukou ia oukou iho; no ka mea, aole oukou i ike i kekahi ano kii i ka la a Iehova i olelo mai ai ia oukou ma Horeba mailoko mai o ke ahi;
15เพราะฉะนั้นจงระวังตัวให้มาก ในวันที่พระยาห์เวห์ตรัสกับพวกคุณที่โฮเรบจากกลางไฟ ก็ไม่ได้เห็นรูปร่างใดเลย
16O hana hewa auanei, a hana aku oukou i kii kalaiia no oukou, ma ka like ana me kekahi mea, o ke kane, a o ka wahine paha,
16อย่าทำให้ตัวเองเสื่อมทรามด้วยการสร้างรูปแกะสลักเป็นรูปร่างใด ๆ ไม่ว่าจะเป็นรูปผู้ชายหรือผู้หญิง
17Ma ka like ana me kekahi holoholona ma ka honua, ma ka like ana me kekahi manu e lele ana i ke ao;
17รูปสัตว์ใด ๆ บนแผ่นดิน รูปนกมีปีกใด ๆ ที่บินอยู่บนท้องฟ้า
18Ma ka like ana me kekahi mea e kolo ana ma ka honua, ma ka like ana me kekahi ia maloko o ka wai malalo ae o ka honua:
18รูปสิ่งใด ๆ ที่เลื้อยคลานบนพื้นดิน หรือรูปปลาใด ๆ ที่อยู่ในน้ำใต้แผ่นดิน
19A o leha ae auanei kou maka ma ka lani, a ike aku oe i ka la, a me ka mahina, a me na hoku, i na mea a pau o ka lani, a e koiia oe e hoomana aku ia mau mea, a e malama ia lakou, i na mea a Iehova kou Akua i hana'i no na lahuikanaka a pau malalo ae o ka lani.
19และเมื่อเงยหน้ามองท้องฟ้า เห็นดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และดวงดาว คือหมู่ดาวทั้งสิ้นบนท้องฟ้า อย่าปล่อยตัวให้ถูกชักนำไปกราบไหว้และรับใช้สิ่งเหล่านั้น ซึ่งพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกคุณทรงจัดไว้สำหรับชนชาติทั้งหลายทั่วทุกหนแห่งใต้ฟ้า
20Aka, ua lawe mai o Iehova ia oukou, a ua alakai hoi ia oukou mailoko mai o ke kapuahihao, mai Aigupita mai, e lilo oukou i poe kanaka hooilina nona, e like me oukou i keia la.
20แต่พระยาห์เวห์ทรงนำพวกคุณออกมา พ้นจากเตาหลอมเหล็ก คืออียิปต์ เพื่อให้เป็นประชากรที่เป็นมรดกของพระองค์ ดังที่เป็นอยู่ในวันนี้
21A huhu mai o Iehova ia'u no oukou, a hoohiki iho, aole au e hele ma kela kapa o Ioredane, aole hoi au e komo iloko o kela aina maikai a Iehova kou Akua i hooili mai ai no oukou:
21พระยาห์เวห์ทรงกริ้วผมเพราะพวกคุณ และทรงปฏิญาณว่าผมจะไม่ได้ข้ามแม่น้ำจอร์แดน และจะไม่ได้เข้าไปในแผ่นดินอันดีที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกคุณกำลังประทานให้เป็นมรดก
22No ka mea, e make no wau ma keia aina, aole au e hele ma kela kapa o Ioredane: aka, e hele no oukou ma kela aoao, a e lilo kela aina maikai no oukou.
22ผมจะต้องตายในแผ่นดินนี้ จะไม่ได้ข้ามแม่น้ำจอร์แดน แต่พวกคุณจะข้ามไปและครอบครองแผ่นดินอันดีนั้น
23E malama pono ia oukou iho, o poina ia oukou ka berita a Iehova i hana mai ai me oukou, a hana oukou i kii kalaiia no oukou, ma ka like ana me kekahi mea a Iehova kou Akua i papa mai ai ia oe.
23จงระวัง อย่าลืมพันธสัญญาที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกคุณทรงทำกับพวกคุณ และอย่าสร้างรูปแกะสลักเป็นรูปสิ่งใดที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกคุณทรงห้าม
24No ka mea, o Iehova kou Akua, he ahi ia e hoopau ana, he Akua lili.
24เพราะพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกคุณเป็นไฟที่เผาผลาญ เป็นพระเจ้าผู้ทรงหวงแหน
25A loaa ia oukou na keiki a me na mamo, a loihi ko oukou noho ana ma ka aina, a e hana hewa oukou, a e hana oukou i kii kalaiia, ma ke ano o kekahi mea, a hana ino hoi imua o na maka o Iehova, e hoonaukiuki ia ia;
25เมื่อมีลูก มีหลาน และอยู่ในแผ่นดินนั้นมานาน หากทำให้ตัวเองเสื่อมทรามด้วยการสร้างรูปแกะสลักเป็นรูปร่างใด ๆ และทำสิ่งชั่วในสายตาของพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกคุณจนยั่วยุให้พระองค์กริ้ว
26Ke hai aku nei au i keia la, he ike maka ka lani a me ka honua ia oukou, e make koke ana oukou, mai ka aina aku a oukou e hele aku ma kela kapa o Ioredane e noho ai; aole e noho loihi oukou malaila, aka, e luku loa ia aku oukou.
26วันนี้ผมขอให้ฟ้าสวรรค์และแผ่นดินเป็นพยานกล่าวโทษพวกคุณว่า อีกไม่นานพวกคุณจะพินาศไปจากแผ่นดินที่กำลังข้ามแม่น้ำจอร์แดนไปครอบครอง จะอยู่ที่นั่นได้ไม่นาน แต่จะถูกทำลายจนหมดสิ้น
27A na Iehova oukou e hoopuehu aku iwaena o na lahuikanaka, a e waihoia oukou, he poe uuku iwaena o ko na aina e, kahi a Iehova e kai aku ai ia oukou.
27พระยาห์เวห์จะทรงทำให้พวกคุณกระจัดกระจายไปท่ามกลางชนชาติต่าง ๆ และจะเหลือเพียงจำนวนน้อยท่ามกลางประชาชาติที่พระยาห์เวห์จะทรงพาพวกคุณไป
28A malaila oukou e malama ai i na akua i hanaia e na lima o kanaka, he laau, he pohaku, ka mea ike ole aole hoi e lohe, aole hoi e ai, aole hoi e honi.
28ที่นั่นจะรับใช้เทพเจ้าต่าง ๆ ซึ่งเป็นผลงานจากมือมนุษย์ ทำจากไม้และหิน มองไม่เห็น ไม่ได้ยิน กินไม่ได้ และไม่ได้กลิ่น
29Aka, ina ma ia wahi oe e imi ai ia Iehova kou Akua, e loaa ia oe, ke imi oe ia ia me kou naau a pau, a me kou uhane a pau.
29แต่จากที่นั่น จะเสาะหาพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกคุณ และจะพบพระองค์เมื่อแสวงหาพระองค์ด้วยทั้งใจและทั้งชีวิต
30A loaa ia oe ka popilikia, a hiki mai keia mau mea a pau maluna ou i na la mahope, a i huli mai oe ia Iehova kou Akua, a hoolohe i kona leo,
30เมื่อตกอยู่ในความทุกข์ยากและเหตุการณ์ทั้งหมดนี้เกิดขึ้น ในกาลภายหน้าจะกลับมาหาพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกคุณ และฟังเสียงของพระองค์
31(No ka mea, o Iehova kou Akua, he Akua aloha,) aole ia e haalele mai ia oe, aole e luku mai ia oe, aole hoi ia e hoopoina i ka berita o kou mau kupuna ana i hoohiki ai ia lakou.
31เพราะพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกคุณทรงเป็นพระเจ้าผู้เมตตา พระองค์จะไม่ทรงทอดทิ้งหรือทำลายพวกคุณ และจะไม่ทรงลืมพันธสัญญาที่ทรงปฏิญาณไว้กับบรรพบุรุษของพวกคุณ
32Ano e ninau aku oe i na la i hala mahope, i ka wa mamua ou, a mai ka manawa mai a ke Akua i hana'i ke kanaka ma ka honua, a mai kela aoao o ka lani a hiki i keia aoao o ka lani, auhea ae nei ka mea like me keia mea nui, auhea ka mea i loheia e like ai me ia?
32ลองถามถึงวันเวลาในอดีตที่มีมาก่อนพวกคุณ ตั้งแต่วันที่พระเจ้าทรงสร้างมนุษย์บนแผ่นดิน จากปลายฟ้าด้านหนึ่งไปถึงอีกด้านหนึ่ง เคยมีเหตุการณ์ใดยิ่งใหญ่เท่านี้ หรือเคยได้ยินเรื่องเช่นนี้บ้างไหม?
33Owai la ka poe kanaka i lohe i ka leo o ke Akua e olelo ana, mailoko mai o ke ahi, e like me kou lohe ana, a ola?
33เคยมีชนชาติใดได้ยินเสียงของพระเจ้าตรัสจากกลางไฟอย่างที่พวกคุณได้ยิน แล้วยังมีชีวิตอยู่หรือ?
34Ua hoao anei ke Akua e hele a e lawe i lahuikanaka nona maiwaena mai o kekahi lahuikanaka, ma na hoao ana, a ma na hoailona, a ma na mea kupanaha, a ma ke kaua, a ma ka lima ikaika, a ma ka lima kakauha, a ma na mea weliweli nui, e like me na mea a pau a Iehova ko oukou Akua i hana mai ai no oukou ma Aigupita imua o kou maka?
34หรือเคยมีพระเจ้าองค์ใดทรงนำชนชาติหนึ่งออกมาจากท่ามกลางอีกชนชาติหนึ่งมาเป็นของพระองค์เอง ด้วยการทดสอบ ด้วยหมายสำคัญ ด้วยการอัศจรรย์ ด้วยสงคราม ด้วยมืออันทรงพลัง ด้วยแขนที่เหยียดออก และด้วยเหตุการณ์น่าสะพรึงกลัวยิ่งใหญ่ เหมือนทุกสิ่งที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกคุณทรงทำเพื่อพวกคุณในอียิปต์ต่อหน้าต่อตาหรือ?
35Ua hoikeia ia mea ia oe, i ike ai oe, o Iehova, oia ke Akua, aohe mea e ae, oia wale no.
35พระองค์ทรงให้พวกคุณเห็นสิ่งเหล่านี้ เพื่อให้รู้ว่าพระยาห์เวห์คือพระเจ้า ไม่มีใครอื่นนอกจากพระองค์
36Oia no ka mea i lohe ai oe i kona leo mai ka lani mai, i ao ai oia ia oe; a ma ka honua, i hoike mai ia ia oe i kona ahi nui; a ua lohe oe i kana mau huaolelo mailoko mai o ke ahi.
36จากฟ้าสวรรค์พระองค์ทรงให้ได้ยินเสียงของพระองค์เพื่อสั่งสอน บนแผ่นดินทรงให้เห็นไฟใหญ่ของพระองค์ และพวกคุณได้ยินถ้อยคำของพระองค์จากกลางไฟ
37A no kona aloha i na kupuna ou, oia ka mea i wae mai ai ia i ka lakou poe mamo mahope o lakou, a lawe mai oia ia oe imua ona me kona mana nui mai Aigupita mai;
37เพราะพระองค์ทรงรักบรรพบุรุษของพวกคุณ จึงทรงเลือกลูกหลานของพวกเขาภายหลัง และทรงนำพวกคุณออกจากอียิปต์ด้วยพระองค์เองและด้วยฤทธานุภาพอันยิ่งใหญ่
38E hookuke aku i na lahuikanaka mai kou alo aku, i ka poe ua oi aku ko lakou nui, a me ko lakou ikaika i kou, e hookomo ia oe, a e hoolilo i ko lakou aina nou, e like me ia i keia la.
38เพื่อขับไล่ชนชาติที่ใหญ่และมีกำลังมากกว่าพวกคุณออกไปต่อหน้า พาเข้าไป และมอบแผ่นดินของพวกเขาให้เป็นมรดก ดังที่เป็นอยู่ในวันนี้
39E ike hoi oe i keia la, a e noonoo maloko o kou naau, o Iehova, oia ke Akua ma ka lani iluna, a ma ka honua ilalo, aole e ae.
39เพราะฉะนั้น วันนี้จงรู้และตระหนักไว้ในใจว่า พระยาห์เวห์เองคือพระเจ้าในฟ้าสวรรค์เบื้องบนและบนแผ่นดินเบื้องล่าง ไม่มีใครอื่น
40E malama hoi oe i kona mau kanawai a me kana mau kauoha a'u e kauoha aku nei ia oe i keia la, i pomaikai ai oe, a me kau mau keiki mahope ou, a i hooloihi ai oe i na la ma ka aina a Iehova kou Akua i haawi mai ai nou i na la a pau loa.
40จงรักษาข้อกำหนดและพระบัญชาของพระองค์ที่ผมกำลังสั่งวันนี้ เพื่อพวกคุณและลูกหลานภายหลังจะอยู่ดีมีสุข และจะมีชีวิตยืนยาวในแผ่นดินที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกคุณประทานให้ตลอดไป”
41Alaila hookaawale ae la o Mose i na kulanakauhale ekolu ma keia aoao o Ioredane ma ka hiki ana o ka la;
41แล้วโมเสสกำหนดเมืองสามเมืองไว้ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำจอร์แดน
42I holo ai ka pepehi kanaka malaila, ka mea i pepehi i kona hoalauna me ka ike ole, aole i inaina aku ia ia mamua; a i kona holo ana i kekahi o keia mau kulanakauhale, e ola ia:
42เพื่อให้คนที่ฆ่าเพื่อนบ้านโดยไม่เจตนา ทั้งที่แต่ก่อนไม่ได้เกลียดชังกัน หนีไปที่นั่นได้ และเมื่อหนีเข้าเมืองใดเมืองหนึ่งก็จะมีชีวิตรอด
43O Bezera ma ka waonahele i ka aina papu o ka Reubena; a o Ramota ma Gileada o ka Gada; a o Golana ma Basana o ka Manase.
43ได้แก่ เบเซอร์ในถิ่นทุรกันดารบนที่ราบ สำหรับเผ่ารูเบน ราโมทในกิเลอาดสำหรับเผ่ากาด และโกลานในบาชานสำหรับเผ่ามนัสเสห์
44A o keia ke kanawai a Mose i waiho ai imua o na mamo a Iseraela:
44ต่อไปนี้คือกฎบัญญัติที่โมเสสประกาศแก่ชาวอิสราเอล
45Oia na kauoha a me na kanawai, a me na olelo kupaa a Mose i olelo mai ai i na mamo a Iseraela, mahope o ka lakou hele ana mai Aigupita mai;
45ต่อไปนี้คือคำพยาน ข้อกำหนด และกฎเกณฑ์ที่โมเสสกล่าวแก่ชาวอิสราเอลเมื่อพวกเขาออกจากอียิปต์
46Ma keia aoao o Ioredane, ma ke awawa e ku pono ana i Betepeora, i ka aina o Sihona, ke alii o ka Amora ka mea i noho ma Hesebona, ka mea a Mose a me na mamo a Iseraela i pepehi ai, mahope o ka puka ana, mai Aigupita mai:
46ณ ฟากแม่น้ำจอร์แดน ในหุบเขาตรงข้ามเบธเปโอร์ ในแผ่นดินของสิโหนกษัตริย์ชาวอาโมไรต์ผู้อาศัยอยู่ที่เฮชโบน ซึ่งโมเสสและชาวอิสราเอลปราบเมื่อออกจากอียิปต์
47A lilo kona aina ia lakou, a me ka aina o Oga, ke alii o Basana, na'lii elua o ka Amora, ma keia aoao o Ioredane ma ka hiki ana o ka la:
47พวกเขาเข้าครอบครองแผ่นดินของสิโหนและแผ่นดินของโอกกษัตริย์แห่งบาชาน คือกษัตริย์ชาวอาโมไรต์สององค์ซึ่งอยู่ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำจอร์แดน
48Mai Aroera, ma ke kae o ke kahawai o Arenona, a i ka mauna o Ziona, oia hoi o Heremona,
48ตั้งแต่อาโรเออร์ซึ่งอยู่ตรงขอบหุบเขาอาร์โนน ไปจนถึงภูเขาสิยอน (เรียกอีกชื่อว่า เฮอร์โมน)
49A o ka papu a pau ma keia aoao o Ioredane ma ka hikina, a hiki i ke kai o ka papu, o kahi haahaa ma ke kumu o Pisega,
49และอาราบาห์ทั้งหมดทางฟากตะวันออกของแม่น้ำจอร์แดน ไปจนถึงทะเลอาราบาห์ ใต้ลาดเขาปิสกาห์
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.