Mateo 14
Londona Biblio (Esperanto, 1910)Translation
Londona Biblio (Esperanto, 1910)
Coptic New Testament (Bohairic)
1En tiu tempo la tetrarĥo Herodo aŭdis la famon pri Jesuo,
1ⲚϨⲢⲎⲒ ⲆⲈ ϦⲈⲚⲠⲒⲤⲎⲞⲨ ⲈⲦⲈⲘⲘⲀⲨ ⲀϤⲤⲰⲦⲈⲘ ⲚϪⲈⲎⲢⲰⲆⲎⲤ ⲠⲒⲦⲈⲦⲢⲀⲀⲢⲬⲎⲤ ⲈⲦⲤⲘⲎ ⲚⲒⲎⲤⲞⲨⲤ.
2kaj diris al siaj servantoj: Tiu estas Johano, la Baptisto; li leviĝis el la mortintoj, kaj tial tiuj potencaĵoj energias en li.
2ⲞⲨⲞϨ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲚⲈϤⲀⲖⲰⲞⲨⲒ ϪⲈ ⲪⲀⲒ ⲠⲈ ⲒⲰⲀⲚⲚⲎⲤ ⲠⲒⲢⲈϤϮⲰⲘⲤ ⲚⲐⲞϤ ⲄⲀⲢ ⲀϤⲦⲰⲚϤ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲚⲎ ⲈⲐⲘⲰⲞⲨⲦ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲐⲂⲈⲪⲀⲒ ⲚⲒϪⲞⲘ ⲤⲈⲈⲢϨⲰⲂ ⲚϦⲎⲦϤ.
3Ĉar Herodo jam arestis Johanon kaj ligis lin kaj metis lin en malliberejon pro Herodias, kiu estis edzino de lia frato Filipo.
3ⲎⲢⲰⲆⲎⲤ ⲄⲀⲢ ⲚⲈⲀϤⲀⲘⲞⲚⲒ ⲚⲒⲰⲀⲚⲚⲎⲤ ⲞⲨⲞϨ ⲀϤⲤⲞⲚϨϤ ⲀϤⲬⲀϤ ϦⲈⲚⲠⲒϢⲦⲈⲔⲞ ⲈⲐⲂⲈ ⲎⲢⲰⲆⲒⲀⲤ ⲦⲤϨⲒⲘⲒ ⲘⲪⲒⲖⲒⲠⲠⲞⲤ ⲠⲈϤⲤⲞⲚ.
4Ĉar Johano diris al li: Ne decas, ke vi havu ŝin.
4ⲚⲀϤϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ⲚⲀϤ ⲠⲈ ⲚϪⲈⲒⲰⲀⲚⲚⲎⲤ ϪⲈ ⲤϢⲈ ⲚⲀⲔ ⲀⲚ ⲈϬⲒⲦⲤ.
5Kaj dezirante mortigi lin, li timis la popolon, ĉar oni opiniis lin profeto.
5ⲞⲨⲞϨ ⲈϤⲞⲨⲰϢ ⲈϦⲞⲐⲂⲈϤ ⲀϤⲈⲢϨⲞϮ ϦⲀⲦϨⲎ ⲘⲠⲒⲘⲎϢ ϪⲈ ⲚⲀϤⲬⲎ ⲚⲦⲞⲦⲞⲨ ϨⲰⲤ ⲞⲨⲠⲢⲞⲪⲎⲦⲎⲤ.
6Sed kiam venis la naskotaga festo de Herodo, la filino de Herodias dancis en la mezo, kaj plaĉis al Herodo.
6ⲈⲦⲀ ⲞⲨⲈϨⲞⲞⲨ ⲘⲘⲒⲤⲒ ⲆⲈ ϢⲰⲠⲒ ⲚⲦⲈⲎⲢⲰⲆⲎⲤ ⲀⲤϬⲞⲤϪⲈⲤ ⲚϪⲈⲦϢⲈⲢⲒ ⲚⲎⲢⲰⲆⲒⲀⲤ ϦⲈⲚⲐⲘⲎϮ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲤⲢⲀⲚⲀϤ ⲚⲎⲢⲰⲆⲎⲤ.
7Tiam li ĵure promesis doni al ŝi ion ajn, kion ŝi petos.
7ϦⲈⲚ ⲪⲀⲒ ⲀϤⲈⲢⲀⲚⲀϢ ⲈϤⲈⲢⲞⲘⲞⲖⲞⲄⲒⲚ ⲈϮ ⲚⲀⲤ ⲘⲪⲎ ⲈⲦⲈⲤⲚⲀⲈⲢⲈⲦⲒⲚ ⲘⲘⲞϤ.
8Kaj ŝi, instigite de sia patrino, diris: Donu al mi ĉi tie sur plado la kapon de Johano, la Baptisto.
8ⲚⲐⲞⲤ ⲆⲈ ⲀⲦⲈⲤⲘⲀⲨ ⲦⲤⲀⲂⲞⲤ ⲠⲈϪⲀⲤ ϪⲈ ⲘⲀ ⲦⲀⲪⲈ ⲚⲒⲰⲀⲚⲚⲎⲤ ⲚⲎⲒ ⲠⲒⲢⲈϤϮⲰⲘⲤ ϨⲒ ⲞⲨⲂⲒⲚⲀϪ.
9Kaj la reĝo malĝojis; tamen pro siaj ĵuroj kaj pro la kunmanĝantoj li ordonis doni ĝin;
9ⲞⲨⲞϨ ⲀⲠϨⲎⲦ ⲘⲠⲞⲨⲢⲞ ⲘⲔⲀϨ ⲈⲐⲂⲈ ⲚⲒⲀⲚⲀⲨϢ ⲆⲈ ⲚⲈⲘ ⲚⲎ ⲈⲐⲢⲞⲦⲈⲂ ⲚⲈⲘⲀϤ ⲀϤⲞⲨⲀϨⲤⲀϨⲚⲒ ⲈⲦⲎⲒⲤ.
10kaj sendinte, li senkapigis Johanon en la malliberejo.
10ⲞⲨⲞϨ ⲀϤⲞⲨⲰⲢⲠ ⲀϤⲰⲖⲒ ⲚⲦⲀⲪⲈ ⲚⲒⲰⲀⲚⲚⲎ ⲤϦⲈⲚ ⲠⲒϢⲦⲈⲔⲞ.
11Kaj oni alportis lian kapon sur plado, kaj donis ĝin al la knabino, kaj ŝi alportis ĝin al sia patrino.
11ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨⲈⲚⲤ ϨⲒ ⲠⲒⲂⲒⲚⲀϪ ⲀⲨⲦⲎⲒⲤ ⲚϮⲀⲖⲞⲨ ⲞⲨⲞϨ ⲀϮⲀⲖⲞⲨ ⲦⲎⲒⲤ ⲚⲦⲈⲤⲘⲀⲨ.
12Kaj liaj disĉiploj venis kaj forportis la korpon kaj enterigis ĝin, kaj ili iris kaj rakontis tion al Jesuo.
12ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨⲒ ⲚϪⲈⲚⲈϤⲘⲀⲐⲎⲦⲎⲤ ⲀⲨⲈⲖ ϮϢⲞⲖϨⲤ ⲀⲨⲐⲞⲘⲤⲤ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨⲒ ⲀⲨⲦⲀⲘⲈ ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ.
13Kaj Jesuo, aŭdinte, foriris de tie en ŝipeto al dezerta loko aparte; kaj la homamasoj, aŭdinte, sekvis lin, piedirante el la urboj.
13ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲆⲈ ⲈⲦⲀϤⲤⲰⲦⲈⲘ ⲀϤϢⲈ ⲚⲀϤ ⲈⲂⲞⲖ ⲘⲘⲀⲨ ϨⲒ ⲞⲨϪⲞⲒ ⲈⲞⲨⲘⲀⲚϢⲀϤⲈ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀⲨⲤⲰⲦⲈⲘ ⲚϪⲈⲚⲒⲘⲎϢ ⲀⲨⲞⲨⲀϨⲞⲨ ⲚⲤⲰϤ ⲀⲨⲘⲞϢⲒ ⲚⲢⲀⲦⲞⲨ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲚⲒⲂⲀⲔⲒ.
14Kaj li elvenis, kaj vidis grandan homamason, kaj li kortuŝiĝis pri ili, kaj sanigis iliajn malsanulojn.
14ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤⲒ ⲈⲂⲞⲖ ⲀϤⲚⲀⲨ ⲈⲞⲨⲚⲒϢϮ ⲘⲘⲎϢ ⲞⲨⲞϨ ⲀϤϢⲈⲚϨⲎⲦ ϦⲀⲢⲰⲞⲨ ⲞⲨⲞϨ ⲀϤⲈⲢⲪⲀϦⲢⲒ ⲚⲚⲎ ⲈⲦϢⲰⲚⲒ ⲚϦⲎⲦⲞⲨ.
15Kaj kiam venis la vespero, liaj disĉiploj venis al li, dirante: La loko estas dezerta, kaj la horo jam pasis; forsendu la homamason, por ke ili iru en la vilaĝojn kaj aĉetu por si manĝaĵon.
15ⲈⲦⲀ ⲢⲞⲨϨⲒ ⲆⲈ ϢⲰⲠⲒ ⲀⲨⲒ ϨⲀⲢⲞϤ ⲚϪⲈⲚⲈϤⲘⲀⲐⲎⲦⲎⲤ ⲈⲨϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲠⲒⲘⲀ ⲞⲨϢⲀϤⲈ ⲠⲈ ⲞⲨⲞϨ ⲠⲒⲚⲀⲨ ⲀϤⲤⲒⲚⲒ ⲬⲀ ⲠⲒⲘⲎ ϢⲞⲨⲚ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲒⲚⲀ ⲚⲤⲈϢⲈ ⲚⲰⲞⲨ ⲈⲚⲒϮⲘⲒ ⲚⲤⲈϢⲰⲠ ⲚϨⲀⲚϦⲢⲎⲞⲨⲒ ⲚⲰⲞⲨ.
16Sed Jesuo diris al ili: Ili ne bezonas foriri; vi donu al ili manĝi.
16ⲚⲐⲞϤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ϪⲈ ⲤⲈⲈⲢⲬⲢⲒⲀ ⲀⲚ ⲚⲦⲞⲨϢⲈ ⲚⲰⲞⲨ ⲘⲞⲒ ⲚⲰⲞⲨ ⲚⲐⲰⲦⲈⲚ ⲘⲀⲢⲞⲨⲞⲨⲰⲘ.
17Kaj ili diris al li: Ni nenion havas ĉi tie, krom kvin panoj kaj du fiŝoj.
17ⲚⲐⲰⲞⲨ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲰⲞⲨ ⲚⲀϤ ϪⲈ ⲘⲘⲞⲚ ⲚⲦⲀⲚ ⲘⲠⲀⲒⲘⲀ ⲈⲂⲎⲖ ⲈⲈ ⲚⲰⲒⲔ ⲚⲈⲘ ⲦⲈⲂⲦ Ⲃ.
18Kaj li diris: Alportu ilin ĉi tien al mi.
18ⲚⲐⲞϤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲀⲚⲒⲦⲞⲨ ⲚⲎⲒ ⲘⲚⲀⲒ.
19Kaj li ordonis al la homamasoj sidiĝi sur la herbo; kaj li prenis la kvin panojn kaj la du fiŝojn, kaj suprenrigardinte al la ĉielo, li benis kaj dispecigis la panojn, kaj donis al la disĉiploj, kaj la disĉiploj al la homamasoj.
19ⲞⲨⲞϨ ⲀϤⲞⲨⲀϨⲤⲀϨⲚⲒ ⲈⲐⲢⲈ ⲚⲒⲘⲎϢ ⲢⲰⲦⲈⲂ ϨⲒϪⲈⲚ ⲠⲒⲤⲒⲘ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤϬⲒ ⲘⲠⲒⲈ ⲚⲰⲒⲔ ⲚⲈⲘ ⲠⲒⲦⲈⲂⲦ ⲂⲀϤϪⲞⲨϢⲦ ⲈⲠϢⲰⲒ ⲈⲦⲪⲈ ⲀϤⲤⲘⲞⲨ ⲈⲢⲰⲞⲨ ⲞⲨⲞϨ ⲀϤⲪⲀϢⲞⲨ ⲞⲨⲞϨ ⲀϤϮ ⲚⲚⲒⲰⲒⲔ ⲚⲚⲒⲘⲀⲐⲎⲦⲎⲤ ⲚⲒⲘⲀⲐⲎⲦⲎⲤ ⲆⲈ ⲀⲨϮ ⲚⲚⲒⲘⲎϢ.
20Kaj ĉiuj manĝis kaj satiĝis; kaj oni kolektis da postrestintaj fragmentoj dek du plenajn korbojn.
20ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨⲞⲨⲰⲘ ⲦⲎⲢⲞⲨ ⲀⲨⲤⲒ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨⲈⲖ ⲠϨⲞⲨⲞ ⲚⲚⲒⲖⲀⲔϨ ⲀⲨⲘⲀϨ ⲒⲂ ⲚⲔⲞⲦ ⲈⲨⲘⲈϨ.
21Kaj la manĝantoj estis ĉirkaŭ kvin mil viroj, krom virinoj kaj infanoj.
21ⲚⲎ ⲆⲈ ⲈⲦⲀⲨⲞⲨⲰⲘ ⲚⲀⲨⲈⲢ ⲈⲚϢⲞ ⲚⲢⲰⲘⲒ ⲬⲰⲢⲒⲤ ⲀⲖⲞⲨ ⲚⲈⲘ ⲤϨⲒⲘⲒ.
22Kaj tuj li devigis la disĉiplojn eniri en la ŝipeton kaj iri antaŭ li al la alia bordo, ĝis li forsendos la homamason.
22ⲞⲨⲞϨ ⲤⲀⲦⲞⲦϤ ⲀϤⲈⲢⲀⲚⲀⲄⲔⲀⲌⲒⲚ ⲚⲚⲈϤⲘⲀⲐⲎⲦⲎⲤ ⲈⲀⲖⲎⲒ ⲈⲠϪⲞⲒ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲤⲰⲔ ϦⲀϪⲰϤ ⲈⲘⲎⲢ ϢⲀⲦⲈϤⲬⲀ ⲠⲒⲘⲎϢ ⲈⲂⲞⲖ.
23Kaj forsendinte la homamason, li supreniris sur la monton sola, por preĝi; kaj kiam vesperiĝis, li estis tie sola.
23ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤⲬⲀ ⲚⲒⲘⲎϢ ⲈⲂⲞⲖ ⲀϤϢⲈ ⲚⲀϤ ⲈϨⲢⲎⲒ ⲈϪⲈⲚ ⲞⲨⲦⲰⲞⲨ ⲤⲀⲠⲤⲀ ⲘⲘⲀⲨⲀⲦϤ ⲈⲈⲢⲠⲢⲞⲤⲈⲨⲬⲈⲤⲐⲈ ⲈⲦⲀ ⲢⲞⲨϨⲒ ⲆⲈ ϢⲰⲠⲒ ⲚⲐⲞϤ ⲘⲘⲀⲨⲀⲦϤ ⲈⲚⲀϤⲬⲎ ⲘⲘⲀⲨ.
24Sed la ŝipeto jam estis meze de la maro, turmentata de la ondoj; ĉar la vento estis kontraŭa.
24ⲠⲒϪⲞⲒ ⲆⲈ ⲀϤⲞⲨⲈⲒ ⲈⲂⲞⲖ ⲘⲠⲒⲔⲀϨⲒ ⲚⲀⲨ ⲔⲈ ⲚⲤⲦⲀⲆⲒⲞⲚ ⲈⲨϮⲞⲨⲂⲎϤ ⲚϪⲈⲚⲒϪⲞⲖ ⲚⲀⲢⲈ ⲠⲒⲐⲎⲞⲨ ⲄⲀⲢ ϮⲞⲨⲂⲎϤ ⲠⲈ.
25Kaj en la kvara gardoparto de la nokto li venis al ili, irante sur la maro.
25ϦⲈⲚ ϮⲘⲀϨⲆ ⲆⲈ ⲚⲞⲨⲈⲢϢⲒ ⲚⲦⲈⲠⲒⲈϪⲰⲢϨ ⲀϤⲒ ϨⲀⲢⲰⲞⲨ ⲈϤⲘⲞϢⲒ ϨⲒϪⲈⲚ ⲪⲒⲞⲘ.
26Sed la disĉiploj, vidante lin iranta sur la maro, maltrankviliĝis, dirante: Jen fantomo; kaj ili ekkriis pro timo.
26ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀⲨⲚⲀⲨ ⲈⲢⲞϤ ⲈϤⲘⲞϢⲒ ϨⲒϪⲈⲚ ⲪⲒⲞⲘ ⲀⲨϢⲐⲞⲢⲦⲈⲢ ⲈⲨϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲞⲨϨⲞⲢⲦϤ ⲠⲈ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚϮϨⲞϮ ⲀⲨⲰϢ ⲈⲂⲞⲖ.
27Sed tuj Jesuo parolis al ili, dirante: Kuraĝu; ĝi estas mi; ne timu.
27ⲤⲀⲦⲞⲦϤ ⲆⲈ ⲀϤⲤⲀϪⲒ ⲚⲈⲘⲰⲞⲨ ⲈϤϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ϪⲈⲘⲚⲞⲘϮ ⲀⲚⲞⲔ ⲠⲈ ⲘⲠⲈⲢⲈⲢϨⲞϮ.
28Kaj responde al li Petro diris: Sinjoro, se ĝi estas vi, ordonu min veni al vi sur la akvo.
28ⲀϤⲈⲢⲞⲨⲰ ⲆⲈ ⲚϪⲈⲠⲈⲦⲢⲞⲤ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲀϤ ϪⲈ ⲠϬⲞⲒⲤ ⲒⲤϪⲈ ⲚⲐⲞⲔ ⲠⲈ ⲞⲨⲀϨⲤⲀϨⲚⲒ ⲚⲎⲒ ⲚⲦⲀⲒ ϨⲀⲢⲞⲔ ϨⲒϪⲈⲚ ⲚⲒⲘⲰⲞⲨ.
29Kaj li diris: Venu. Kaj Petro, malsuprenirinte el la ŝipeto, iris sur la akvo, por veni al Jesuo.
29ⲚⲐⲞϤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ϪⲈ ⲀⲘⲞⲨ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤⲒ ⲈϦⲢⲎⲒ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲒ ⲠⲒϪⲞⲒ ⲚϪⲈⲠⲈⲦⲢⲞⲤ ⲀϤⲘⲞϢⲒ ϨⲒϪⲈⲚ ⲚⲒⲘⲰⲞⲨ ⲈⲒ ϨⲀ ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ.
30Sed vidante la venton, li timis, kaj komencante subakviĝi, li ekkriis, dirante: Sinjoro, savu min.
30ⲀϤⲚⲀⲨ ⲆⲈ ⲈⲠⲒⲐⲎⲞⲨ ⲀϤⲈⲢϨⲞϮ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤⲈⲢϨⲎⲦⲤ ⲚⲰⲘⲤ ⲀϤⲰϢ ⲈⲂⲞⲖ ⲈϤϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲠϬⲞⲒⲤ ⲚⲀϨⲘⲈⲦ.
31Kaj tuj Jesuo etendis la manon kaj ektenis lin, dirante al li: Ho malgrandfidulo, kial vi dubis?
31ⲤⲀⲦⲞⲦϤ ⲆⲈ ⲈⲦⲀ ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲤⲞⲨⲦⲈⲚ ⲦⲈϤϪⲒϪ ⲈⲂⲞⲖ ⲀϤⲀⲘⲞⲚⲒ ⲘⲘⲞϤ ⲞⲨⲞϨ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲀϤ ϪⲈ ⲪⲀ ⲠⲒⲔⲞⲨϪⲒ ⲚⲚⲀϨϮ ⲈⲐⲂⲈⲞⲨ ⲀⲔⲈⲢϨⲎ Ⲧ Ⲃ-.
32Kaj kiam ili supreniris en la ŝipeton, la vento ĉesiĝis.
32ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤⲀⲖⲎⲒ ⲈⲠⲒϪⲞⲒ ⲀϤϨⲈⲢⲒ ⲚϪⲈⲠⲒⲐⲎⲞⲨ
33Kaj tiuj, kiuj estis en la ŝipeto, adorkliniĝis al li, dirante: Vere vi estas Filo de Dio.
33ⲚⲎ ⲆⲈ ⲈⲚⲀⲨϨⲒ ⲠⲒϪⲞⲒ ⲀⲨⲞⲨⲰϢⲦ ⲘⲘⲞϤ ⲈⲨϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲦⲀⲪⲘⲎⲒ ⲚⲐⲞⲔ ⲠϢⲎⲢⲒ ⲘⲪⲚⲞⲨϮ.
34Kaj transirinte, ili alvenis teren ĉe Genesaret.
34ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀⲨⲈⲢϪⲒⲚⲒⲞⲢ ⲈⲘⲎⲢ ⲀⲨⲒ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲈⲠⲔⲀϨⲒ ⲚⲄⲈⲚⲚⲎⲤⲀⲢⲈⲐ.
35Kaj kiam la viroj de tiu loko ekkonis lin, ili sendis en la tutan ĉirkaŭaĵon, kaj venigis al li ĉiujn malsanulojn;
35ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀⲨⲤⲞⲨⲰⲚϤ ⲚϪⲈⲚⲒⲢⲰⲘⲒ ⲚⲦⲈⲠⲒⲘⲀ ⲈⲦⲈⲘⲘⲀⲨ ⲀⲨⲞⲨⲰⲢⲠ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚϮⲠⲈⲢⲒⲬⲰⲢⲞⲤ ⲦⲎⲢⲤ ⲈⲦⲈⲘⲘⲀⲨ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨⲒⲚⲒ ⲚⲀϤ ⲚⲞⲨⲞⲚ ⲚⲒⲂⲈⲚ ⲈⲦⲦϨⲈⲘⲔⲎⲞⲨⲦ.
36kaj ili petis lin, ke ili nur tuŝu la randon de lia mantelo; kaj ĉiuj, kiuj tuŝis, estis tute resanigitaj.
36ⲞⲨⲞϨ ⲚⲀⲨϮϨⲞ ⲈⲢⲞϤ ⲠⲈ ϨⲒⲚⲀ ⲘⲞⲚⲞⲚ ⲚⲤⲈϬⲒ ⲚⲈⲘ ⲠϢⲦⲀϮ ⲚⲦⲈⲚⲈϤϨⲂⲰⲤ ⲞⲨⲞϨ ⲞⲨⲞⲚ ⲚⲒⲂⲈⲚ ⲈⲦⲀⲨϬⲒ ⲀⲨⲚⲞϨⲈⲘ.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.