Matthæungundru 27
Testamenta Marra (Dieri New Testament)Translation
Testamenta Marra (Dieri New Testament)
Freedom Bible (Thai)
1Ja matja nguramarana, Priesta pirnali ja kana wolaraia pinaru pratjanali ngankamalina wonti Jesungundru, nina nari ngakala.
1เมื่อถึงเวลาเช้า หัวหน้าปุโรหิตและพวกผู้อาวุโสของประชาชนทุกคนปรึกษากันเรื่องพระเยซู เพื่อจะประหารพระองค์
2Ja tanali nina dupudupu ngankana wonti ja nina wapalkana wonti ja nina Pontiungu Pilatungu mitaia kapakaparani jinkina wonti.
2พวกเขามัดพระองค์ พาไป และมอบพระองค์ให้ปอนทิอัสปีลาต ผู้ว่าราชการ
3Ngadani Judasali wontawontanietjali nunkanali matja najina, tanali nunkangu kalala jinkila nganai, nulu burkali mardatandra 30 Priesta pirnani ja pinaru worangu jinkina tikana wonti,
3เมื่อยูดาสคนที่ทรยศพระองค์เห็นว่าพระเยซูถูกตัดสินลงโทษ เขาก็เสียใจในสิ่งที่ทำ และนำเงินสามสิบเหรียญกลับไปคืนหัวหน้าปุโรหิตกับพวกผู้อาวุโส
4Ja jatana wonti: „Ngato madlentji ngankana warai, ngangau ngato kumari kulikiri wontawontana warai.“ Tana jatana wonti: „Mina jenia ngaianingu? Muntali najiau!“
4โดยพูดว่า “ข้าพเจ้าทำบาป เพราะทรยศผู้บริสุทธิ์ให้ต้องหลั่งเลือด” แต่พวกเขาตอบว่า “เกี่ยวอะไรกับพวกเรา? เจ้าจัดการเองเถอะ”
5Ja nulu tanana mardatandra Godaia pungani worana wonti ja wapana wonti ja waruwarukijiribaterina wonti.
5ยูดาสโยนเงินเหล่านั้นลงในสถานศักดิ์สิทธิ์ แล้วจากไป จากนั้นเขาไปผูกคอตาย
6Priesta pirnali tanana mardatandra patana wonti ja jatana wonti: „Wata talku nganai, tananaia Godaia pungaia kokuni worala, ngangau jenia kumari mardatandra nganai.“
6หัวหน้าปุโรหิตเก็บเงินเหล่านั้นขึ้นมา และพูดว่า “ไม่ได้รับอนุญาตให้ใส่เงินนี้ไว้ในคลังพระวิหาร เพราะเป็นค่าเลือด”
7Tana matja ngankamalina, tanali tanangundru bulurukoko ngankanietjaia mita burungankana wonti tula todila.
7พวกเขาจึงปรึกษากัน แล้วเอาเงินนั้นไปซื้อทุ่งของช่างปั้นหม้อ เพื่อใช้ฝังศพคนต่างถิ่น
8Jendrangundruja tanali nina mita „kumari‐mita“ dikai kararilu.
8เพราะเหตุนี้ ทุ่งนั้นจึงได้ชื่อว่า “ทุ่งเลือด” จนถึงทุกวันนี้
9Jendranguta morlalu pantjina wonti mina Prophetali Jeremiasali kaukaubana wonti nau jatana wonti: „Ja tanali mardatandra 30 manina wonti burungankani kalala nunkangu, worana tanali Juda kana ngatamurandru burungankanala,
9แล้วสิ่งที่กล่าวไว้ผ่านเยเรมีย์ ผู้เผยพระวจนะก็สำเร็จ ที่ว่า “พวกเขาเอาเงินสามสิบเหรียญ ซึ่งเป็นราคาของผู้ที่ถูกตีราคา ผู้ซึ่งบางคนในบรรดาลูกหลานอิสราเอลตีราคา
10Ja tanali tanana jinkina wonti bulurukoko ngankanietjaia mitani worderu Kaparali ngakangu jirijiribana wonti.“
10แล้วเอาเงินนั้นไปซื้อทุ่งของช่างปั้นหม้อ ตามที่องค์พระผู้เป็นเจ้าสั่งเรา”
11Jesus kapakapara mudlani terkana wonti. Ja kapakaparali nina jakalkana wanti ja jatana wonti: „Jidni Juda kanaia Kapara nganai?“ Jesus nunkangu jatana wonti: „Jidni matja jatai.“
11พระเยซูยืนอยู่ต่อหน้าผู้ว่าราชการ ผู้ว่าราชการถามพระองค์ว่า “ท่านคือกษัตริย์ของชาวยิวหรือ?” พระเยซูตอบเขาว่า “ท่านพูดเอง”
12Ja Priesta pirna ja pinaru wora nunkangu ngulkuterkanani, Nulu wata kalabana wonti.
12เมื่อหัวหน้าปุโรหิตและพวกผู้อาวุโสกล่าวหาพระองค์ พระองค์ไม่ตอบอะไร
13Ngadani Pilatus nunkangu jatana wonti: „Jundru wata ngarai, worderuntja jaurali tana jinkangundru ngulkuterkai?“
13ปีลาตจึงถามพระองค์ว่า “ท่านไม่ได้ยินหรือว่า พวกเขาเป็นพยานกล่าวหาท่านตั้งหลายเรื่อง?”
14Ja Nulu nunkangu wata jaura kulno kalabana wonti, jeruja bakana kapakapara pirna ngaruparana wonti.
14แต่พระองค์ไม่ตอบเขาแม้แต่คำเดียว ทำให้ผู้ว่าราชการประหลาดใจอย่างยิ่ง
15Ditji pirnani kapakaparali milingeru wolarani kanjangarila kulno kurakana wonti, worananina tanali ngantjana wonti.
15ในช่วงเทศกาล ผู้ว่าราชการมีธรรมเนียมปล่อยนักโทษคนหนึ่งให้ฝูงชน ตามที่พวกเขาต้องการ
16Tanali jendranguta madlentji ngankanietja pirna kanjangari pungani ngamalkana wonti, tala nunkani Barabbas.
16เวลานั้น มีนักโทษคนหนึ่งที่เป็นที่รู้จักกันดี ชื่อบารับบัส
17Tana matja jurborina, Pilatus tanangu jatana wonti: „Worana jura ngantjai, nina ngato jurangu kurakananto, Barabbas kara, Jesus kara, nina tanali dikai Christus?“
17เมื่อประชาชนมารวมกัน ปีลาตจึงถามว่า “พวกคุณต้องการให้เราปล่อยใคร บารับบัส หรือเยซูผู้ได้ชื่อว่าพระคริสต์?”
18Ngangau nau milkila nganana wonti, tanali nina kuterilkanandru ngulkuterkana warai.
18เพราะเขารู้ว่า พวกเขามอบพระเยซูให้เขาเพราะความอิจฉา
19Nau kalala jinkini pirini matja ngamana ngarina, noajeli nunkanali nunkangu jinpana wonti ja jatana wonti: „Panila jundru nunkangupini kana talkuni ngankamai; ngangau ngato karari ngapitjali nunkangundru pirna ketjaketjana warai.“
19ขณะที่ปีลาตนั่งอยู่บนที่นั่งพิพากษา ภรรยาของเขาส่งคนมาบอกว่า “อย่าเข้าไปเกี่ยวข้องกับคนชอบธรรมคนนั้น เพราะวันนี้ข้าพเจ้าทุกข์ใจมากในความฝันเพราะเขา”
20Priesta pirnali ja pinaru wolarali kana wolara winpana wonti, tanali Barabbangundru ngatjinanto, ja Jesus nari ngankananto.
20หัวหน้าปุโรหิตและพวกผู้อาวุโสชักจูงฝูงชนให้ขอบารับบัส และให้ฆ่าพระเยซู
21Kapakaparali kalabana wonti ja tanangu jatana wonti: „Worana pudlangundru jura ngantjai, wodanina ngato pudlangundru kurakananto?“ Tana jatana wonti: „Barabbas.“
21ผู้ว่าราชการถามพวกเขาว่า “ในสองคนนี้ พวกคุณต้องการให้เราปล่อยใคร?” พวกเขาตอบว่า “บารับบัส!”
22Pilatus tanangu jatana wonti: „Mina ngato Jesungu ngankananto, nina tanali dikai Christus?“ Pratjana nunkangu jatana wonti: „Ninaia kunarkuni katibamai!“
22ปีลาตถามพวกเขาว่า “ถ้าอย่างนั้น เราจะทำอย่างไรกับเยซูผู้ได้ชื่อว่าพระคริสต์?” พวกเขาทุกคนตอบว่า “ตรึงเขาบนกางเขน!”
23Kapakaparali jatana wonti: „Mina madlentji Nulia ngankana warai?“ Tana morla maritjina wonti ja jatana wonti: „Ninaia kunarkuni katibamai!“
23ผู้ว่าราชการถามว่า “ทำไม? เขาทำความชั่วอะไร?” แต่พวกเขายิ่งร้องเสียงดังว่า “ตรึงเขาบนกางเขน!”
24Pilatulu najina, jenia baku nganai, tana windri morla juajuangana wonti, nulu ngapa manina wonti ja mara kulirkaterina wonti kana wolara mudlani ja jatana wonti: „Ngani madlentji pani nganai nunkangu kana talku kumarani; muntali najianau!“
24เมื่อปีลาตเห็นว่าไม่ได้ผล และกลับกำลังจะเกิดความวุ่นวาย เขาจึงเอาน้ำมาล้างมือต่อหน้าฝูงชน และพูดว่า “เราไม่มีส่วนผิดในเลือดของคนชอบธรรมคนนี้ พวกคุณจัดการกันเอง”
25Ja kana wolarali kalabana wonti ja jatana wonti: „Kumari nunkani ngaianingu ja kupani ngaianinani wokaraiatimai!“
25ประชาชนทั้งหมดตอบว่า “ขอให้เลือดของเขาตกอยู่เหนือพวกเรา และเหนือลูก ๆ ของพวกเรา!”
26Ngadani nulu tanangu Barabbas kurakana wonti. Ja nulu jirijiribana wonti Jesus nandrananto, ja nina jinkina wonti kunarkuni katibala.
26แล้วปีลาตปล่อยบารับบัสให้พวกเขา ส่วนพระเยซู เขาสั่งให้เฆี่ยน แล้วมอบพระองค์ให้นำไปตรึงบนกางเขน
27Ngadani kapakaparaia mili wolarali Jesus kapakaparaia pungani wapalkana wonti, ja nunkangu mili pratjana jurborilkana wonti.
27จากนั้น ทหารของผู้ว่าราชการนำพระเยซูเข้าไปในปราเอโทเรียม และเรียกทหารทั้งกองมาล้อมพระองค์
28Ja tanali kati nunkani dukarana wonti, ja nunkangu kati maralje widmana wonti.
28พวกเขาถอดเสื้อผ้าของพระองค์ แล้วเอาเสื้อคลุมสีแดงสดสวมให้
29Ja tanali dilka pirapira dakana wonti, ja nunkangu mangatandrani kurana wonti, ja pita nunkangu mara ngunarani jinkina wonti, ja nunkangu pantjaterkana ngarina wonti ja nina ngirkibana wonti ja jatana wonti: „Murlali nganamai, Juda kanaia Kaparajai!“
29พวกเขาสานมงกุฎหนามสวมบนศีรษะพระองค์ และเอาไม้อ้อวางไว้ในมือขวาของพระองค์ จากนั้นคุกเข่าต่อหน้าพระองค์ และเยาะเย้ยว่า “ขอกษัตริย์ของชาวยิวจงเจริญ!”
30Ja tanali nunkangu ngaltja worana wonti, ja pita manina wonti, ja nina mangatandra nandrana wonti.
30พวกเขาถ่มน้ำลายใส่พระองค์ แล้วเอาไม้อ้อตีศีรษะพระองค์
31Ja tanali nina matja ngirkibana, tanali kati maralje nunkangundru dukarana wonti, ju kati pilki nunkani nunkangu widmana wonti, ja nina wapalkana wonti kunarkuni katibala.
31เมื่อเยาะเย้ยพระองค์แล้ว พวกเขาถอดเสื้อคลุมออก เอาเสื้อผ้าของพระองค์เองสวมให้ แล้วนำพระองค์ออกไปเพื่อตรึงบนกางเขน
32Tana dunkana, tanali kana kulno Kyrenala mankamankana wonti, tala nunkani Simon; nina tanali watawatali patana wonti nulu kunarku nunkani waltananto.
32ขณะที่กำลังออกไป พวกเขาพบชายชาวไซรีนคนหนึ่งชื่อซีโมน จึงบังคับเขาให้ไปด้วย เพื่อแบกกางเขนของพระองค์
33Ja tana wokarana wonti piri kulnuni, Golgatha tala nunkani, jenia wondrai: „Mangatandra piri.“
33เมื่อมาถึงสถานที่ชื่อ “กลโกธา” ซึ่งแปลว่า “สถานที่แห่งกะโหลกศีรษะ”
34Ja tanali nunkangu kaldri puratandrali ngokana jinkina wonti tapananto; ja Nulu jenia wontjana, Nulu wata ngantjana wonti tapala.
34พวกเขาเอาเหล้าองุ่นเปรี้ยว ผสมสารรสขมให้พระองค์ดื่ม แต่เมื่อพระองค์ชิมแล้ว ก็ไม่ยอมดื่ม
35Tanali nina matja kunarkuni katibana, tanali kati nunkani puntibana wonti wontjani malkali: Ngangau Prophetaia jaura morlalu pantjinanto: „Tanali kati ngakani puntibana wonti, ja ngakani kati pirnani tanali wontjani malka worana wonti.“
35เมื่อตรึงพระองค์บนกางเขนแล้ว พวกเขาแบ่งเสื้อผ้าของพระองค์กัน โดยจับสลาก
36Ja tana ngamana ngarina wonti ja nina najinajibana wonti.
36แล้วพวกเขานั่งเฝ้าพระองค์อยู่ที่นั่น
37Ja tanali nunkangu mangatandrani miri jaura kurana wonti, minandru Nau palinanto jeruja: „Naupini Jesus Juda kanaia Kapara nganai.“
37พวกเขาติดข้อหาไว้เหนือศีรษะพระองค์ เขียนว่า “นี่คือเยซู กษัตริย์ของชาวยิว”
38Ngadani tanali nunkangu jela watawatali maninietja mandru kunarkuni katibana wonti, kulno nunkangu ngunarani, ja kulno nunkangu worangantjuni.
38เวลานั้น มีโจรสองคนถูกตรึงบนกางเขนพร้อมกับพระองค์ คนหนึ่งทางขวา และอีกคนหนึ่งทางซ้าย
39Wiringanietjali nina ngirkibana wonti ja mangatandra walkina wonti,
39คนที่เดินผ่านไปมากล่าวหมิ่นประมาทพระองค์ พร้อมกับส่ายศีรษะ
40Ja jatana wonti: „Jundru Godaia punga tampuribanietja ja wotinietja ditjini parkulani, jidni munta kulkateriau! jidni Godaia Ngatamura ngananani, kunarkundru ngariamai!“
40และพูดว่า “เจ้าคนที่จะทำลายพระวิหาร และสร้างขึ้นใหม่ในสามวัน จงช่วยตัวเองสิ! ถ้าเจ้าเป็นพระบุตรของพระเจ้า ก็ลงจากกางเขนมา!”
41Tanali jeribaka nina bakana Priesta pirnali ja jaura jinkinietjali ja pinarali ngirkibana wonti ja jatana wonti:
41หัวหน้าปุโรหิต พวกอาลักษณ์ พวกฟาริสี และพวกผู้อาวุโสก็เยาะเย้ยพระองค์เช่นกัน โดยพูดว่า
42„Kana nguru Nulia kulkana warai, ja muntali Nauja ngandandariai kulkaterila; Nauja Israelani Kapara ngananani, Nauja karari kunarkundru ngariatimai, ja ngaiana nunkangu morlalu ngundrala nganai.
42“เขาช่วยคนอื่นได้ แต่ช่วยตัวเองไม่ได้ ถ้าเขาเป็นกษัตริย์ของอิสราเอล ก็ให้เขาลงจากกางเขนเดี๋ยวนี้ แล้วพวกเราจะเชื่อเขา
43Nulia Godani morlalu ngundrana warai; Nulia karari ninaia kurakaiatimai, Nulia ninaia ngantjanani; ngangau Nauja jatana warai: Ngani Godaia Ngatamura nganai.“
43เขาวางใจในพระเจ้า ก็ให้พระเจ้าช่วยเขาเดี๋ยวนี้สิ ถ้าพระเจ้าต้องการเขา เพราะเขาพูดว่า ‘เราเป็นพระบุตรของพระเจ้า’”
44Tanangu jeribaka nina bakana watawatali maninietjali ngirkibana wonti, pudla nunkangu jela kunarkuni parana wonti.
44แม้แต่โจรที่ถูกตรึงบนกางเขนพร้อมกับพระองค์ก็ด่าว่าพระองค์แบบเดียวกัน
45Todandru ngalpuru pirna pantjina wonti mita maruni ditji kunarkujelu.
45ตั้งแต่ชั่วโมงที่หก ความมืดปกคลุมทั่วแผ่นดินจนถึงชั่วโมงที่เก้า
46Ditji kunarkuni Jesus ngaiala pirnali maritjina wonti ja jatana wonti: „Eli, Eli, lama sabachthani?“ jenia wondrai: „Godajai ngakani, Godajai ngakani; minandru jundru ngana worarana warai?“
46ประมาณชั่วโมงที่เก้า พระเยซูร้องเสียงดังว่า “เอลี เอลี ลิมา สะบักธานี?” ซึ่งแปลว่า “พระเจ้าของเรา พระเจ้าของเรา ทำไมพระองค์ทอดทิ้งเรา?”
47Palpa tanangundru naka terkana, ja jenia ngarana, jatana wonti: „Nulupini Elias karkai.“
47บางคนที่ยืนอยู่ที่นั่นได้ยิน จึงพูดว่า “ชายคนนี้กำลังเรียกเอลียาห์”
48Ja nurujeli tanangundru kulno mindrina wonti ja miritipa manina wonti, ja nina kaldrieli ngapatjanka ngankana wonti, ja nina pitani widmana wonti, ja nunkangu jinkina wonti tapananto.
48ทันทีนั้น คนหนึ่งวิ่งไปเอาฟองน้ำชุบน้ำส้มสายชูจนเต็ม เสียบไว้ที่ปลายไม้อ้อ แล้วส่งให้พระองค์ดื่ม
49Kana nguru jatana wonti: „Worani; ngaiana najinanto Elias kara wokarala nganai ninaia kulkala.“
49ส่วนคนอื่นพูดว่า “ปล่อยไว้ก่อน ดูกันว่าเอลียาห์จะมาช่วยเขาหรือไม่”
50Jesus nakaldra ngaiala pirnali maritjina wonti ja palina wonti.
50พระเยซูร้องเสียงดังอีกครั้ง แล้วพระองค์ก็สิ้นลมหายใจ
51Ja mai, kati pirna Godaia pungani puraterina wonti terti mirindru ngarinalujelu; ja mita wiltjiwiltjina wonti, ja marda taldra tjelapalkaterina wonti.
51แล้วม่านในพระวิหารก็ฉีกออกเป็นสองส่วน ตั้งแต่บนลงล่าง แผ่นดินไหว และศิลาแตกออก
52Ja nariwonpa wilparina wonti, ja kana kulikiria palku marapu, tana matja turarana, jiritjina wonti.
52อุโมงค์ฝังศพเปิดออก และร่างของผู้บริสุทธิ์หลายคนที่หลับไปก็ฟื้นขึ้นจากความตาย
53Ja nunkani tepi terkakani ngadani, tana narikutundru dunkana wonti, ja ngura kulikiria wapana wonti, ja kana marapuni wondraterina wonti.
53หลังจากการฟื้นขึ้นจากความตายของพระองค์ พวกเขาออกจากอุโมงค์ฝังศพ เข้าไปในนครบริสุทธิ์ และปรากฏแก่คนจำนวนมาก
54Ja juljaiakapara, ja tana nunkangunto Jesus najinajibana, japali pirna pantjina wonti, tanali mita wiltjiwiltjinani najina wonti, ja jenia, mina pantjina warai, ja jatana wonti: „Morlalu Naupini Godaia Ngatamura nganana warai.“
54เมื่อนายร้อยและคนที่อยู่กับเขาเฝ้าพระเยซูเห็นแผ่นดินไหว และสิ่งที่เกิดขึ้น พวกเขาก็กลัวอย่างยิ่ง และพูดว่า “ชายคนนี้เป็นพระบุตรของพระเจ้าจริง ๆ!”
55Naka bakana widla marapu nganana wonti, tanali woritandru jenia najina wonti; tana Jesungu Galilaiandru karipaterina warai mili nunkani nganala.
55มีหญิงหลายคนมองดูอยู่แต่ไกล พวกนางติดตามพระเยซูมาจากกาลิลี และรับใช้พระองค์
56Tanangundru nganana wonti Maria Magdalala, ja Maria, Jakobuni ja Joseni ngandri, ja Zebedäuni ngatamuraia ngandri.
56ในพวกนาง มีมารีย์ชาวมักดาลา มารีย์มารดาของยากอบและโยเสส และมารดาของบุตรสองคนของเศเบดี
57Matja kalkaurarina, kana poto pirna Arimathiala, tala nunkani Joseph, wokarana wonti; nau bakana Jesuni mili nganana wonti.
57เมื่อถึงเวลาเย็น มีชายมั่งมีชาวอาริมาเธียคนหนึ่งชื่อโยเซฟมา เขาเองก็เป็นสาวกของพระเยซู
58Nau Pilatungu wapana wonti, ja Jesuni palkuni ngatjina wonti; ngadani Pilatus jirijiribana wonti nunkangu palku jinkinanto.
58เขาไปหาปีลาต และขอศพของพระเยซู ปีลาตจึงสั่งให้มอบศพนั้นแก่เขา
59Ja Josephali palku manina wonti, ja nina kati kulikirieli karana wonti,
59โยเซฟรับศพ และพันด้วยผ้าลินินสะอาด
60Ja nina narikutu marrani nunkanani kurana wonti, nina nulu marda taldrani bakuna wonti; ja nulu marda pirna narikutuja manani tirimalkana wonti ja wapana wonti.
60แล้ววางไว้ในอุโมงค์ฝังศพใหม่ของตน ซึ่งเขาเจาะไว้ในศิลา จากนั้นกลิ้งก้อนหินใหญ่มาปิดปากอุโมงค์ฝังศพ แล้วจากไป
61Naka Maria Magdalala nganana wonti, ja Maria kulno, pudla nariwonpankari ngamana wonti.
61มารีย์ชาวมักดาลากับมารีย์อีกคนหนึ่งอยู่ที่นั่น นั่งอยู่ตรงข้ามอุโมงค์ฝังศพ
62Ditjini kulnuni, ngankingani ditjini ngadani, Priesta pirna ja Pharisaia Pilatungu jurlborina wonti,
62วันรุ่งขึ้น ซึ่งเป็นวันถัดจากวันเตรียม หัวหน้าปุโรหิตกับพวกฟาริสีมาชุมนุมกันต่อหน้าปีลาต
63Ja jatana wonti: „Kaparajai, ngaiani mangatandra wilpariai, Naupini karkarkanietja nunkani tepia ditjini jatana paraia: Ditjini parkulani ngani jiritjila nganai.
63และพูดว่า “ท่านครับ พวกเราจำได้ว่า ตอนที่คนหลอกลวงคนนั้นยังมีชีวิต เขาพูดว่า ‘หลังจากสามวัน เราจะฟื้นขึ้นจากความตาย’
64Jirijiribamai, tanali nariwonpa ditjini parkulanilu najinajibananto, mili nunkani wokaraiati ja nina kurieli maniati ja kana wolarani jataiati: Nauja narindru jiritjina warai; ja mudani jedibala morla tjautjau pantjiati ngoperalani.“
64เพราะฉะนั้น โปรดสั่งให้เฝ้าอุโมงค์ฝังศพให้แน่นหนาจนถึงวันที่สาม ไม่อย่างนั้น สาวกของเขาอาจมาตอนกลางคืน ขโมยศพไป แล้วบอกประชาชนว่า ‘เขาฟื้นขึ้นจากความตายแล้ว’ การหลอกลวงครั้งสุดท้ายก็จะร้ายแรงกว่าครั้งแรก”
65Pilatus tanangu jatana wonti: „Ninkida jura najinajibanietja ngamalkai; wapanau, ja nina ngumu ngamalkanau, worderu jura ngujamai.“
65ปีลาตตอบพวกเขาว่า “พวกคุณมีทหารยาม จงไปรักษาความปลอดภัยให้แน่นหนาเท่าที่ทำได้”
66Tana wapana wonti ja nariwonpa ngumu ngamalkana wonti, ja mardani kandrieli malka kurana wonti najinajibanietjali jelali.
66พวกเขาจึงไปพร้อมกับทหารยาม ทำให้อุโมงค์ฝังศพแน่นหนา โดยประทับตราที่ก้อนหิน
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.