ⲚⲒⳈⲈⲂⲢⲈⲞⲤ 9
Coptic New Testament (Bohairic)Translation
Coptic New Testament (Bohairic)
Clementine Vulgate, 1598
1ϮϨⲞⲨⲒϮ ⲘⲈⲚ ⲞⲨⲚ ⲈⲞⲨⲞⲚⲦⲀⲤ ⲚϨⲀⲚⲘⲈⲐⲘⲎ ⲒⲚϢⲈⲘϢⲒ ⲘⲘⲀⲨ ⲚⲈⲘ ⲞⲨⲀⲄⲒⲞⲚ ⲚⲤⲞⲖⲤⲈⲖ.
1Habuit quidem et prius justificationes culturæ, et Sanctum sæculare.
2ϮⲤⲔⲎⲚⲎ ⲄⲀⲢ ⲚϨⲞⲨⲒϮ ⲀⲨⲘⲞⲚⲔⲤ ⲐⲎ ⲈⲦⲈ ϮⲖⲨⲬⲚⲒⲀ ⲚϦⲎⲦⲤ ⲚⲈⲘ ϮⲦⲢⲀⲠⲈⲌⲀ ⲚⲈⲘ ϮⲠⲢⲞⲐⲈⲤⲒⲤ ⲚⲦⲈⲚⲒⲰⲒⲔ ⲐⲎ ⲈⲦⲞⲨⲘⲞⲨϮ ⲈⲢⲞⲤ ϪⲈ ⲐⲎ ⲈⲐⲞⲨⲀⲂ.
2Tabernaculum enim factum est primum, in quo erant candelabra, et mensa, et propositio panum, quæ dicitur Sancta.
3ⲘⲈⲚⲈⲚⲤⲀ ⲠⲒⲔⲀⲦⲀⲠⲈⲦⲀⲤⲘⲀ ⲆⲈ ⲘⲘⲀϨⲂ ϮⲤⲔⲎⲚⲎ ⲐⲎ ⲈⲦⲞⲨⲘⲞⲨϮ ⲈⲢⲞⲤ ϪⲈ ⲐⲎ ⲈⲐⲞⲨⲀⲂ ⲚⲦⲈⲚⲎ ⲈⲐⲞⲨⲀⲂ.
3Post velamentum autem secundum, tabernaculum, quod dicitur Sancta sanctorum:
4ⲈⲞⲨⲞⲚ ⲞⲨϢⲞⲨⲢⲎ ⲚⲚⲞⲨⲂ ⲚϦⲎⲦⲤ ⲚⲈⲘ ϮⲔⲨⲂⲰⲦⲞⲤ ⲚⲦⲈϮⲆⲒⲀⲐⲎⲔⲎ ⲈⲤϨⲞⲂⲤ ⲚⲚⲞⲨⲂ ⲤⲀⲤⲀ ⲚⲒⲂⲈⲚ ⲐⲎ ⲈⲦⲈ ⲠⲒⲤⲦⲀⲘⲚⲞⲤ ⲚⲚⲞⲨⲂ ⲚϦⲎⲦⲤ ⲈⲢⲈ ⲠⲒⲘⲀⲚⲚⲀ ⲚϦⲎⲦϤ ⲚⲈⲘ ⲠⲒϢⲂⲰⲦ ⲚⲦⲈⲀⲀⲢⲰⲚ ⲈⲦⲀϤⲪⲒⲢⲒ ⲈⲂⲞⲖ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲠⲖⲀⲜ ⲚⲦⲈϮⲆⲒⲀⲐⲎⲔⲎ.
4aureum habens thuribulum, et arcam testamenti circumtectam ex omni parte auro, in qua urna aurea habens manna, et virga Aaron, quæ fronduerat, et tabulæ testamenti,
5ⲤⲀⲠϢⲰⲒ ⲆⲈ ⲘⲘⲞⲤ ⲚϨⲀⲚⲬⲈⲢⲞⲨⲂⲒⲘ ⲚⲦⲈⲠⲰⲞⲨ ⲈⲨⲈⲢϦⲎⲒⲂⲒ ⲈϪⲈⲚ ⲠⲒⲒⲖⲀⲤⲦⲎⲢⲒⲞⲚ ⲚⲀⲒ ⲈⲦⲈ ⲚⲀϮⲚⲞⲨ ⲀⲚ ⲚⲈⲈⲤⲀϪⲒ ⲈⲢⲰⲞⲨ ⲔⲀⲦⲀ ⲘⲈⲢⲞⲤ.
5superque eam erant cherubim gloriæ obumbrantia propitiatorium: de quibus non est modo dicendum per singula.
6ⲚⲀⲒ ⲆⲈ ⲈⲐⲘⲀⲒⲎⲞⲨⲦ ⲘⲠⲀⲒⲢⲎϮ ϮⲤⲔⲎⲚⲎ ⲘⲈⲚ ⲚϨⲞⲨⲒϮ ⲤⲈⲚⲀ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲈⲢⲞⲤ ⲚϪⲈⲚⲒⲞⲨⲎⲂ ⲚⲤⲎⲞⲨ ⲚⲒⲂⲈⲚ ⲈⲨϪⲰⲔ ⲚⲚⲒϢⲈⲘϢⲒ ⲈⲂⲞⲖ.
6His vero ita compositis, in priori quidem tabernaculo semper introibant sacerdotes, sacrificiorum officia consummantes:
7ⲈϮⲘⲀϨⲂϮ ⲆⲈ ⲞⲨⲤⲞⲠ ⲚⲦⲈⲘⲢⲞⲘⲠⲒ ⲚϪⲈⲠⲒⲀⲢⲬⲎⲈⲢⲈⲨⲤ ⲘⲘⲀⲨⲀⲦϤ ⲀϬⲚⲈ ⲤⲚⲞϤ ⲀⲚ ⲪⲀⲒ ⲈϢⲀϤⲈⲚϤ ⲈϨⲢⲎⲒ ⲈϪⲰϤ ⲚⲈⲘ ⲈϪⲈⲚ ⲚⲒⲘⲈⲦⲀⲦⲈⲘⲒ ⲚⲦⲈⲠⲒⲖⲀⲞⲤ.
7in secundo autem semel in anno solus pontifex non sine sanguine, quem offert pro sua et populi ignorantia:
8ⲪⲀⲒ ⲆⲈ ⲈϤⲞⲨⲞⲚϨ ⲘⲘⲞϤ ⲈⲂⲞⲖ ⲚϪⲈⲠⲒⲠⲚⲈⲨⲘⲀⲈⲐⲞⲨⲀⲂ ⲘⲠⲀⲦⲈϤⲞⲨⲞⲚϨ ⲈⲂⲞⲖ ⲚϪⲈⲠⲒⲘⲰⲒⲦ ⲚⲦⲈⲚⲈⲐⲞⲨⲀⲂ ⲈⲦⲒ ⲈⲤⲤⲘⲞⲚⲦ ⲚϪⲈϮⲤⲔⲎⲚⲎ ⲚϨⲞⲨⲒϮ
8hoc significante Spiritu Sancto, nondum propalatam esse sanctorum viam, adhuc priore tabernaculo habente statum:
9ⲐⲎ ⲈⲦⲦⲈⲚⲐⲰⲚⲦ ⲈⲠⲀⲒⲤⲎⲞⲨ ⲈⲦϢⲞⲠ ⲪⲎ ⲈϢⲀⲨⲈⲚ ⲆⲰⲢⲞⲚ ⲚⲈⲘ ϢⲞⲨϢⲰⲞⲨϢⲒ ⲈϦⲞⲨⲚ ϨⲒⲰⲦϤ ⲘⲘⲞⲚ ϢϪⲞⲘ ⲘⲘⲰⲞⲨ ⲔⲀⲦⲀ ⲤⲨⲚⲎⲆⲈⲤⲒⲤ ⲈϪⲈⲔ ⲠⲈⲦϢⲈⲘϢⲒ ⲈⲂⲞⲖ.
9quæ parabola est temporis instantis: juxta quam munera, et hostiæ offeruntur, quæ non possunt juxta conscientiam perfectum facere servientem, solummodo in cibis, et in potibus,
10ⲘⲞⲚⲞⲚ ⲈϪⲈⲚ ϨⲀⲚⲞⲨⲰⲘ ⲚⲈⲘ ϨⲀⲚⲤⲰ ⲚⲈⲘ ϨⲀⲚⲰⲘⲤ ⲈⲨϢⲈⲂⲒⲎⲞⲨⲦ ⲈⲦⲈ ϨⲀⲚⲘⲈⲐⲘⲎⲒ ⲚⲦⲈⲦⲤⲀⲢⲜ ⲚⲈϢⲀ ⲠⲤⲎⲞⲨ ⲚⲦⲈⲠⲒⲦⲀϨⲞ ⲈⲢⲀⲦϤ.
10et variis baptismatibus, et justitiis carnis usque ad tempus correctionis impositis.
11ⲠⲬⲢⲒⲤⲦⲞⲤ ⲆⲈ ⲈⲦⲀϤⲒ ⲠⲒⲀⲢⲬⲎⲈⲢⲈⲨⲤ ⲚⲦⲈⲚⲒⲀⲄⲀⲐⲞⲚ ⲈⲐⲚⲀϢⲰⲠⲒ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲒⲦⲈⲚ ϮⲚⲒϢϮ ⲚⲤⲔⲎⲚⲎ ⲈⲦϪⲎⲔ ⲈⲂⲞⲖ ⲚⲞⲨⲘⲞⲨⲚⲔ ⲚϪⲒϪ ⲀⲚ ⲦⲈ ⲈⲦⲈ ⲪⲀⲒ ⲠⲈ ϪⲈ ⲐⲀ ⲠⲀⲒⲤⲰⲚⲦ ⲀⲚ ⲦⲈ.
11Christus autem assistens pontifex futurorum bonorum, per amplius et perfectius tabernaculum, non manufactum, id est, non hujus creationis:
12ⲞⲨⲆⲈ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲒⲦⲈⲚ ⲠⲤⲚⲞϤ ⲚⲦⲈϨⲀⲚⲂⲀⲢⲎ ⲒⲦ ⲀⲚ ⲦⲈ ⲚⲈⲘ ϨⲀⲚⲘⲀⲤⲒ ⲀⲖⲖⲀ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲒⲦⲈⲚ ⲠⲈϤⲤⲚⲞϤ ⲘⲘⲒⲚ ⲘⲘⲞϤ ⲈⲀϤⲒ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲈⲚⲈⲐⲞⲨⲀⲂ ⲚⲞⲨⲤⲞⲠ ⲈⲀϤϪⲒⲘⲒ ⲚⲞⲨⲤⲰϮ ⲚⲈⲚⲈϨ.
12neque per sanguinem hircorum aut vitulorum, sed per proprium sanguinem introivit semel in Sancta, æterna redemptione inventa.
13ⲒⲤϪⲈ ⲄⲀⲢ ⲠⲤⲚⲞϤ ⲚⲦⲈϨⲀⲚⲂⲀⲢⲎⲒⲦ ⲚⲈⲘ ϨⲀⲚⲘⲀⲤⲒ ⲚⲈⲘ ⲞⲨⲔⲈⲢⲘⲒ ⲚⲦⲈⲞⲨⲂⲀϨⲤⲒ ⲈϤⲚⲞϪϦ ⲈϪⲈⲚ ⲚⲈⲦϬⲀϦⲈⲘ ϢⲀϤⲦⲞⲨⲂⲞ ⲈⲠⲦⲞⲨⲂⲞ ⲚⲦⲈϮⲤⲀⲢⲜ.
13Si enim sanguis hircorum et taurorum, et cinis vitulæ aspersus inquinatos sanctificat ad emundationem carnis:
14ⲒⲈ ⲀⲨⲎⲢ ⲘⲀⲖⲖⲞⲚ ⲠⲈ ⲠⲤⲚⲞϤ ⲘⲠⲬⲢⲒⲤⲦⲞⲤ ⲪⲀⲒ ⲈⲦⲈ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲒⲦⲈⲚ ⲠⲒⲠⲚⲈⲨⲘⲀⲈⲐⲞⲨⲀⲂ ⲀϤⲈⲚϤ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲈϤⲦⲞⲨⲂⲎⲞⲨⲦ ⲘⲪⲚⲞⲨϮ ϤⲚⲀⲦⲞⲨⲂⲞ ⲚⲦⲈⲚⲤⲨⲚⲎⲆⲈⲤⲒⲤ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲀ ⲚⲒϨⲂⲎⲞⲨⲒ ⲈⲐⲘⲰⲞⲨⲦ ⲈⲐⲢⲈⲚⲈⲢⲂⲰⲔ ⲘⲪⲚⲞⲨϮ ⲈⲦⲞⲚϦ ⲞⲨⲞϨ ⲚⲐⲘⲎⲒ.
14quanto magis sanguis Christi, qui per Spiritum Sanctum semetipsum obtulit immaculatum Deo, emundabit conscientiam nostram ab operibus mortuis, ad serviendum Deo viventi?
15ⲞⲨⲞϨ ⲈⲐⲂⲈⲪⲀⲒ ⲞⲨⲘⲈⲤⲒⲦⲎⲤ ⲠⲈ ⲚⲦⲈⲞⲨⲆⲒⲀⲐⲎⲔⲎ ⲘⲂⲈⲢⲒ ϨⲞⲠⲰⲤ ⲈⲀϤϢⲰⲠⲒ ⲚϪⲈⲞⲨⲘⲞⲨ ⲈⲨⲤⲰϮ ⲚⲦⲈⲚⲒⲠⲀⲢⲀⲂⲀⲤⲒⲤ ⲈⲦⲬⲎ ϨⲒϪⲈⲚ ϮⲆⲒⲀⲐⲎⲔⲎ ⲚϨⲞⲨⲒϮ ϨⲒⲚⲀ ⲚⲤⲈϬⲒ ⲘⲠⲒⲰϢ ⲚϪⲈⲚⲎ ⲈⲦⲐⲀϨⲈⲘ ⲚⲦⲈϮⲔⲖⲎⲢⲞⲚⲞⲘⲒⲀ ⲚⲈⲚⲈϨ.
15Et ideo novi testamenti mediator est: ut morte intercedente, in redemptionem earum prævaricationum, quæ erant sub priori testamento, repromissionem accipiant qui vocati sunt æternæ hæreditatis.
16ⲠⲒⲘⲀ ⲄⲀⲢ ⲈⲦⲈ ⲞⲨⲆⲒⲀⲐⲎⲔⲎ ⲘⲘⲞϤ ⲀⲚⲀⲄⲔⲎ ⲚⲤⲈⲈⲚ ⲪⲘⲞⲨ ⲘⲪⲎ ⲈⲦⲀϤⲤⲈⲘⲚⲎⲦϤ.
16Ubi enim testamentum est, mors necesse est intercedat testatoris.
17ϮⲆⲒⲀⲐⲎⲔⲎ ⲄⲀⲢ ⲈⲤⲦⲀϪⲢⲎⲞⲨⲦ ⲈϪⲈⲚ ϨⲀⲚⲢⲈϤⲘⲰⲞⲨⲦ ϪⲈ ⲘⲠⲀⲤϪⲈⲘϪⲞⲘ ϨⲞⲤⲞⲚ ⲈϤⲞⲚϦ ⲚϪⲈⲪⲎ ⲈⲦⲀϤⲤⲈⲘⲚⲎⲦⲤ.
17Testamentum enim in mortuis confirmatum est: alioquin nondum valet, dum vivit qui testatus est.
18ⲈⲐⲂⲈⲪⲀⲒ ⲞⲨⲆⲈ ϮϨⲞⲨⲒϮ ⲘⲠⲈⲤⲦⲞⲨⲂⲞ ⲀϬⲚⲈ ⲤⲚⲞϤ.
18Unde nec primum quidem sine sanguine dedicatum est.
19ⲈⲚⲦⲞⲖⲎ ⲄⲀⲢ ⲚⲒⲂⲈⲚ ⲔⲀⲦⲀ ⲠⲒⲚⲞⲘⲞⲤ ⲈⲦⲀ ⲘⲰⲨⲤⲎⲤ ⲤⲀϪⲒ ⲘⲘⲰⲞⲨ ⲚⲈⲘ ⲠⲒⲖⲀⲞⲤ ⲦⲎⲢϤ ⲀϤϬⲒ ⲚⲞⲨⲤⲚⲞϤ ⲚⲦⲈϨⲀⲚⲘⲀⲤⲒ ⲚⲈⲘ ϨⲀⲚⲂⲀⲢⲎⲒⲦ ⲚⲈⲘ ⲞⲨⲘⲰⲞⲨ ⲚⲈⲘ ⲞⲨⲤⲞⲢⲦ ⲚⲔⲞⲔⲔⲒⲚⲰⲚ ⲚⲈⲘ ⲞⲨϨⲨⲤⲰⲠⲞⲚ ⲠⲒⲔⲈϪⲰⲘ ⲆⲈ ϨⲰϤ ⲚⲈⲘ ⲠⲒⲖⲀⲞⲤ ⲦⲎⲢϤ ⲀϤⲚⲞϪϦⲞⲨ
19Lecto enim omni mandato legis a Moyse universo populo, accipiens sanguinem vitulorum et hircorum cum aqua, et lana coccinea, et hyssopo, ipsum quoque librum, et omnem populum aspersit,
20ⲈϤϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲪⲀⲒ ⲠⲈ ⲠⲤⲚⲞϤ ⲚⲦⲈϮⲆⲒⲀⲐⲎⲔⲎ ⲐⲎ ⲈⲦⲀ ⲪⲚⲞⲨϮ ϨⲈⲚϨⲈⲚ ⲐⲎⲚⲞⲨ ⲈⲢⲞⲤ.
20dicens: Hic sanguis testamenti, quod mandavit ad vos Deus.
21ⲞⲨⲞϨ ϮⲤⲔⲎⲚⲎ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲤⲔⲈⲨⲞⲤ ⲦⲎⲢⲞⲨ ⲚⲦⲈⲠⲒϢⲈⲘϢⲒ ⲀϤⲚⲞϪϦⲞⲨ ⲘⲠⲀⲒⲢⲎϮ ϦⲈⲚⲠⲒⲤⲚⲞϤ.
21Etiam tabernaculum et omnia vasa ministerii sanguine similiter aspersit.
22ⲔⲀⲦⲀ ⲞⲨϦⲰⲚⲦ ϢⲀⲨⲦⲞⲨⲂⲞ ⲦⲎⲢⲞⲨ ⲔⲀⲦⲀ ⲠⲒⲚⲞⲘⲞⲤ ϦⲈⲚⲞⲨⲤⲚⲞϤ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲦϬⲚⲈ ⲪⲈⲚ ⲤⲚⲞϤ ⲈⲂⲞⲖ ⲘⲠⲀⲢⲈ ⲬⲰ ⲈⲂⲞⲖ ϢⲰⲠⲒ.
22Et omnia pene in sanguine secundum legem mundantur: et sine sanguinis effusione non fit remissio.
23ⲀⲚⲀⲄⲔⲎ ⲘⲈⲚ ⲞⲨⲚ ⲚⲒⲤⲘⲞⲦ ⲚⲦⲈⲚⲎ ⲈⲦϦⲈⲚ ⲚⲒⲪⲎⲞⲨⲒ ⲚⲤⲈⲦⲞⲨⲂⲞ ϦⲈⲚⲚⲀⲒ ⲚⲐⲰⲞⲨ ⲆⲈ ⲚⲀ ⲚⲒⲪⲎⲞⲨⲒ ϦⲈⲚϨⲀⲚϢⲞⲨϢⲰⲞⲨϢⲒ ⲈⲨⲤⲞⲦⲠ ⲈϨⲞⲦⲈ ⲚⲀⲒ.
23Necesse est ergo exemplaria quidem cælestium his mundari: ipsa autem cælestia melioribus hostiis quam istis.
24ⲚⲈⲦⲀ ⲠⲬⲢⲒⲤⲦⲞⲤ ⲄⲀⲢ ⲀⲚ ⲒⲈϦⲞⲨⲚ ⲈϨⲀⲚⲘⲞⲨⲚⲔ ⲚϪⲒϪ ⲈⲨⲞⲨⲀⲂ ⲚⲦⲨⲠⲞⲤ ⲚⲒⲦⲀⲪⲘⲎⲒ ⲀⲖⲖⲀ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲈϮⲪⲈ ⲈⲦⲈ ⲚⲐⲞⲤ ⲦⲈ ⲈϤⲞⲨⲞⲚϨϤ ⲈⲂⲞⲖ ϮⲚⲞⲨ ⲘⲠⲈⲘⲐⲞ ⲘⲪⲚⲞⲨϮ ⲈϨⲢⲎⲒ ⲈϪⲰⲚ.
24Non enim in manufacta Sancta Jesus introivit exemplaria verorum: sed in ipsum cælum, ut appareat nunc vultui Dei pro nobis:
25ϪⲈ ⲚⲦⲈϤⲈⲚϤ ⲈϨⲢⲎⲒ ⲀⲚ ⲚⲞⲨⲘⲎϢ ⲚⲤⲞⲠ ⲘⲪⲢⲎϮ ⲘⲠⲒⲀⲢⲬⲎⲈⲢⲈⲤ ⲈϢⲀϤⲒ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲈⲚⲈⲐⲞⲨⲀⲂ ⲚⲦⲈⲘⲢⲞⲘⲠⲒ ϦⲈⲚⲞⲨⲤⲚⲞϤ ⲘⲪⲰϤ ⲀⲚ ⲠⲈ.
25neque ut sæpe offerat semetipsum, quemadmodum pontifex intrat in Sancta per singulos annos in sanguine alieno:
26ⲘⲘⲞⲚ ⲚⲈϨⲰϮ ⲈⲢⲞϤ ⲠⲈ ⲚⲦⲈϤϬⲒ ⲘⲔⲀϨ ⲚⲞⲨⲘⲎϢ ⲚⲤⲞⲠ ⲒⲤϪⲈⲚ ⲦⲔⲀⲦⲀⲂⲞⲖⲎ ⲘⲠⲒⲔⲞⲤⲘⲞⲤ ϮⲚⲞⲨ ⲆⲈ ⲚⲞⲨⲤⲞⲠ ϢⲀ ⲠϪⲰⲔ ⲈⲂⲞⲖ ⲚⲦⲈⲚⲒⲈⲚⲈϨ ⲀϤⲞⲨⲞⲚϨϤ ⲈⲂⲞⲖ ϪⲈ ⲚⲦⲈϤϢⲈϢ ⲪⲚⲞⲂⲒ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲒⲦⲈⲚ ⲠⲈϤϢⲞⲨϢⲰⲞⲨϢⲒ.
26alioquin oportebat eum frequenter pati ab origine mundi: nunc autem semel in consummatione sæculorum, ad destitutionem peccati, per hostiam suam apparuit.
27ⲞⲨⲞϨ ⲔⲀⲦⲀ ⲪⲢⲎϮ ⲈⲦⲈⲤⲬⲎ ⲚⲚⲒⲢⲰⲘⲒ ⲈⲐⲢⲞⲨⲘⲞⲨ ⲚⲞⲨⲤⲞⲠ ⲘⲈⲚⲈⲚⲤⲀ ⲪⲀⲒ ⲆⲈ ⲞⲨϨⲀⲠ.
27Et quemadmodum statutum est hominibus semel mori, post hoc autem judicium:
28ⲠⲀⲒⲢⲎϮ ϨⲰϤ ⲠⲬⲢⲒⲤⲦⲞⲤ ⲀϤⲈⲚϤ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲚⲞⲨⲤⲞⲠ ϪⲈ ⲚⲦⲈϤⲒⲚⲒ ⲚⲚⲈⲚⲚⲞⲂⲒ ⲚⲞⲨⲘⲎϢ ⲈϨⲢⲎⲒ ⲠⲒⲘⲀϨⲤⲞⲠ ⲆⲈ ⲂⲈϤⲈⲞⲨⲞⲚϨϤ ⲈⲂⲞⲖ ⲀϬⲚⲈ ⲚⲞⲂⲒ ⲈⲨⲚⲞϨⲈⲘ ⲚⲚⲎ ⲈⲦϪⲞⲨϢⲦ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲀϪⲰϤ.
28sic et Christus semel oblatus est ad multorum exhaurienda peccata: secundo sine peccato apparebit exspectantibus se, in salutem.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.