เลวีนิติ 25
Freedom Bible (Thai)Translation
Freedom Bible (Thai)
Baibala Hemolele (Hawaiian Bible, 1868 revision)
1พระยาห์เวห์กล่าวกับโมเสสบนภูเขาซีนายว่า
1OLELO mai la hoi o Iehova ia Mose ma ka mauna Sinai, i mai la,
2“จงพูดกับชาวอิสราเอลและบอกพวกเขาว่า ‘เมื่อพวกเจ้าเข้าไปในแผ่นดินที่เราจะมอบให้ แผ่นดินนั้นต้องหยุดพักเป็นสะบาโตถวายแด่พระยาห์เวห์
2E olelo aku oe i na mamo a Iseraela, a e i aku ia lakou, Aia komo oukou i ka aina a'u e haawi aku nei ia oukou, alaila e malama ka aina i ka Sabati no Iehova.
3พวกเจ้าจงหว่านพืชในที่เพาะปลูกและตัดแต่งสวนองุ่นเป็นเวลาหกปี แล้วเก็บผลผลิต
3I na makahiki eono e lulu hua ai oe ma kau mahinaai, a i na makahiki eono e paipai ai oe i kou malawaina, a e ohi hoi i kona hua.
4แต่ในปีที่เจ็ด แผ่นดินต้องมีสะบาโตแห่งการหยุดพักอย่างเคร่งครัด เป็นสะบาโตถวายแด่พระยาห์เวห์ พวกเจ้าห้ามหว่านพืชในที่เพาะปลูกและห้ามตัดแต่งสวนองุ่น
4Aka o ka hiku o ka makahiki, e lilo ia i Sabati e hoomaha ai no ka aina, i Sabati no Iehova; mai lulu hua oe ma kau mahinaai, aole hoi oe e paipai i kou malawaina,
5พืชที่งอกขึ้นเองจากผลเก็บเกี่ยวของพวกเจ้าห้ามเกี่ยว และองุ่นจากเถาที่ไม่ได้ตัดแต่งห้ามเก็บ ปีนั้นเป็นปีแห่งการหยุดพักอย่างเคร่งครัดสำหรับแผ่นดิน
5O ka mea ulu wale no kau ai, mai okioki oe ia, aole hoi e ohi i na hua waina o kou kumu waina paipai ole ia; he makahiki ia e hoomaha ai no ka aina.
6ผลผลิตในปีสะบาโตของแผ่นดินจะเป็นอาหารสำหรับพวกเจ้า ทั้งตัวเจ้า ผู้รับใช้ชาย ผู้รับใช้หญิง ลูกจ้าง และคนต่างถิ่นที่พำนักอยู่กับเจ้า
6A o ka Sabati o ka aina he ai na oukou, nau, a na kau kauwa, a na kau kaikamahine, a na kau kauwa hoolimalimaia, a na kou malihini e noho pu ana me oe,
7ทั้งฝูงสัตว์ของเจ้าและสัตว์ป่าที่อยู่ในแผ่นดินก็จะกินผลผลิตทั้งหมดของแผ่นดินนั้นได้
7A na kau mau holoholona, me na holoholona ma kou aina, he ai kona hua a pau,
8“‘พวกเจ้าต้องนับสะบาโตของปีเจ็ดครั้ง คือเจ็ดคูณเจ็ดปี รวมเป็นสี่สิบเก้าปี
8A e helu oe i na Sabati makahiki ehiku nou, i ehiku hiku mau makahiki, a o ka wa o na Sabati makahiki ehiku, he kanahakumamaiwa mau makahiki nou.
9แล้วในวันที่สิบของเดือนที่เจ็ด จงเป่าแตรเสียงดัง ในวันแห่งการลบล้าง พวกเจ้าต้องเป่าแตรไปทั่วแผ่นดินของพวกเจ้า
9Alaila e hookani ai oe i ka pu Iubile, i ka la umi o ka malama ahiku, i ka la kalahala, e hookani ai oukou i ka pu ma ko oukou aina a puni.
10พวกเจ้าต้องทำให้ปีที่ห้าสิบเป็นปีศักดิ์สิทธิ์ และประกาศอิสรภาพทั่วแผ่นดินแก่ผู้อาศัยทุกคน ปีนั้นเป็นปีจูบิลีสำหรับพวกเจ้า แต่ละคนต้องกลับไปยังที่ดินของตน และแต่ละคนต้องกลับไปหาครอบครัวของตน
10A e hoano oukou i ke kanalima o ka makahiki, a e hai aku i ke kuu wale ana a puni ka aina, i ka poe a pau e noho ana ilaila; e lilo ia i Iubile ia oukou, a e hoi oukou kela kanaka keia kanaka i kona aina iho, a e hoi oukou kela kanaka keia kanaka i kona ohana iho.
11ปีที่ห้าสิบนั้นเป็นปีจูบิลีสำหรับพวกเจ้า พวกเจ้าห้ามหว่าน ห้ามเกี่ยวพืชที่งอกขึ้นเอง และห้ามเก็บองุ่นจากเถาที่ไม่ได้ตัดแต่ง
11He Iubile auanei ia makahiki kanalima ia oukou. Mai lulu hua oukou, aole hoi e okioki i ka mea ulu wale ia makahiki, aole hoi e ohi i ko ke kumuwaina paipai ole ia.
12เพราะเป็นปีจูบิลีและเป็นปีศักดิ์สิทธิ์สำหรับพวกเจ้า พวกเจ้ากินผลผลิตที่งอกขึ้นเองจากที่เพาะปลูกได้
12No ka mea, he Iubile ia, e hoano auanei ia ia oukou; mailoko mai o ka mahinaai, e ai ai oukou i kona hua.
13“‘ในปีจูบิลีนี้ แต่ละคนต้องกลับไปยังที่ดินของตน
13I ka makahiki o ua Iubile nei, e hoi ai oukou kela kanaka keia kanaka i kona aina iho.
14“‘ถ้าพวกเจ้าขายสิ่งใดให้เพื่อนบ้าน หรือซื้อสิ่งใดจากเพื่อนบ้าน อย่าเอาเปรียบกัน
14Ina e kuai lilo aku oe i kekahi mea i kou hoalauna, a ina kuai lilo mai oe i kekahi mea mai ka lima mai o kou hoalauna, mai noho oukou a hooluhi hewa kekahi i kekahi.
15ให้เจ้าซื้อจากเพื่อนบ้านโดยคิดตามจำนวนปีที่เหลือจนถึงปีจูบิลี และให้เขาขายแก่เจ้าโดยคิดตามจำนวนปีที่ยังเก็บเกี่ยวผลผลิตได้
15E like me ka helu o na makahiki mahope ae o ka Iubile, e kuai lilo mai me kou hoalauna, a e like me ka helu o na makahiki o na hua, a kuai lilo aku oia ia oe.
16ถ้ายังเหลือปีเก็บเกี่ยวมากก็เพิ่มราคา ถ้าเหลือไม่กี่ปีก็ลดราคา เพราะสิ่งที่เขาขายให้เจ้าคือจำนวนฤดูเก็บเกี่ยวที่เหลืออยู่
16Mamuli o ka nui o na makahiki e hoonui ai oe i ke kumu kuai o ia mea; a mamuli o ka uuku o na makahiki, e houuku ai i kona kumu kuai; no ka mea, ma ka helu o na makahiki hua, e kuai lilo aku ai oia ia oe.
17พวกเจ้าอย่าเอาเปรียบกัน แต่จงยำเกรงพระเจ้าของเจ้า เพราะเราคือพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกเจ้า
17Nolaila, mai hooluhihewa kekahi i kekahi, aka e weliweli oe i kou Akua: owau no Iehova ko oukou Akua.
18“‘ดังนั้นจงปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ของเรา รักษาข้อกำหนดของเราและทำตาม แล้วพวกเจ้าจะอาศัยอยู่ในแผ่นดินอย่างปลอดภัย
18No ka mea, e hana oukou ma ka'u kauoha, a e malama hoi i ko'u mau kanawai, a e hana ma ia mau mea; a e noho no oukou ma ka aina me ka maluhia.
19แผ่นดินจะให้ผลผลิต พวกเจ้าจะกินจนอิ่มและอาศัยอยู่ในนั้นอย่างปลอดภัย
19A e hoohua mai ka aina i kona mau hua, a e ai oukou a maona, a e noho maluhia oukou ilaila.
20ถ้าพวกเจ้าถามว่า “ในปีที่เจ็ดเราจะกินอะไร ในเมื่อเราไม่ได้หว่านและไม่ได้เก็บผลผลิตของเรา?”
20A ina olelo oukou, He aha la ka kakou mea e ai ai, i ka hiku o ka makahiki? aia hoi, aole kakou e luluhua, aole hoi e houluulu i ko kakou mau hua;
21เราจะบัญชาให้พรของเรามาถึงพวกเจ้าในปีที่หก และแผ่นดินจะให้ผลผลิตพอสำหรับสามปี
21Alaila e kauoha ai au i ka'u hoomaikai ana mai una o oukou i ke ono o ka makahiki, a e hoohua mai ia i ka hua no na makahiki ekolu;
22พวกเจ้าจะหว่านในปีที่แปด แต่ยังคงกินผลผลิตเก่าที่เก็บไว้จนถึงปีที่เก้า จนกว่าผลผลิตใหม่จะออก พวกเจ้าจะกินของเก่าที่เก็บไว้
22A i ka walu o ka makahiki e lulu hua ai oukou, a e ai no i ka hua kahiko, a hiki i ka iwa o ka makahiki; a komo mai na hua ona, e ai no oukou i ka mea kahiko.
23“‘ห้ามขายที่ดินเป็นกรรมสิทธิ์ถาวร เพราะแผ่นดินเป็นของเรา และพวกเจ้าเป็นเพียงคนต่างถิ่นและผู้พำนักชั่วคราวอยู่กับเรา
23Aole e kuai lilo mau ia aku ka aina; no ka mea, no'u no ka aina, no ka mea hoi, he poe malihini oukou, e noho malihini ana me au nei.
24ในแผ่นดินทั้งหมดที่เป็นกรรมสิทธิ์ของพวกเจ้า ต้องเปิดสิทธิให้ไถ่คืนที่ดินได้
24A ma ka aina a pau o oukou, e haawi aku oukou e kuai hou ia ka aina.
25“‘ถ้าพี่น้องของเจ้าคนหนึ่งยากจนลงและต้องขายที่ดินบางส่วนของตน ญาติใกล้ชิดที่สุดของเขาต้องมาไถ่คืนสิ่งที่พี่น้องของเขาขายไป
25Ina i ilihune ae kou hoahanau, a ua kuai lilo aku i kauwahi o kona aina, a hele mai kekahi o kona poe hoahanau, e kuai hou, alaila e kuai lilo mai oia i ka mea a kona hoahanau i kuai lilo aku.
26ถ้าคนนั้นไม่มีผู้ใดมาไถ่คืน แต่ภายหลังเขามีฐานะดีขึ้นและมีเงินพอจะไถ่คืน
26A ina aole o ke kanaka mea nana e kuai lilo hou mai, a e hiki ia ia iho ke kuai lilo hou mai;
27เขาต้องคำนวณจำนวนปีนับจากวันที่ขาย หักมูลค่าตามปีที่ผ่านไป แล้วคืนส่วนที่เหลือให้คนที่ซื้อไว้ จากนั้นเขาจึงกลับไปครอบครองที่ดินของตนได้
27Alaila e helu oia i na makahiki o kona lilo ana i ke kuaiia, a hoihoi aku i ke koena i ke kanaka ia ia ka aina ana i kuai lilo aku ai; i hoi ai oia i kona aina iho.
28แต่ถ้าเขาไม่มีเงินพอจะไถ่คืน สิ่งที่ขายไปจะอยู่ในมือของผู้ซื้อจนถึงปีจูบิลี เมื่อถึงปีจูบิลี ที่ดินนั้นจะถูกปล่อยคืน และเขาจะกลับไปครอบครองที่ดินของตน
28Aka ina e hiki ole ia ia ke hoihoi aku ia mea, alaila ka mea i kuai lilo aku e waiho no ia iloko o ka lima o ka mea kuai lilo mai ia mea, a hiki i ka makahiki Iubile; ae hemo ia i ka Iubile, a hoi oia i kona aina iho.
29“‘ถ้าผู้ใดขายบ้านพักอาศัยในเมืองที่มีกำแพง เขามีสิทธิไถ่คืนได้ภายในหนึ่งปีเต็มนับจากวันที่ขาย ตลอดหนึ่งปีนั้นเขามีสิทธิไถ่คืน
29A ina e kuai lilo aku kekahi kanaka i ka hale noho maloko o ke kulanakauhale paa i ka pa, alaila e hiki ia ia ke kuai lilo hou mai maloko o ia makahiki okoa, mahope iho o ke kuai lilo ana'ku. Ia makahiki a puni e pono ia ia ke kuai lilo hou mai.
30ถ้าไม่ไถ่คืนภายในหนึ่งปีเต็ม บ้านในเมืองที่มีกำแพงนั้นจะตกเป็นกรรมสิทธิ์ถาวรของผู้ซื้อและลูกหลานของเขาตลอดทุกชั่วอายุ และจะไม่ถูกปล่อยคืนในปีจูบิลี
30A ina i ole e kuai lilo mai ia iloko o ka wa e puni ai ka makahiki, alaila ka hale iloko o ke kulanakauhale paa i ka pa, e hoomau loa ia i ka mea nana i kuai lilo mai, i kona mau hanauna; aole ia e hemo i ka labile.
31แต่บ้านในหมู่บ้านที่ไม่มีกำแพงล้อมรอบให้นับรวมกับที่เพาะปลูกในชนบท บ้านเหล่านั้นไถ่คืนได้และต้องถูกปล่อยคืนในปีจูบิลี
31Aka o na hale ma na kauhale aole i puni i ka pa, e heluia lakou e like me na mahinaai o ka aina; e hiki no ia lakou ke kuai lilo hou ia mai, a e hemo no i ka lubile.
32“‘ส่วนเมืองของคนเลวี คนเลวีมีสิทธิไถ่คืนบ้านในเมืองที่เป็นกรรมสิทธิ์ของตนได้ทุกเมื่อ
32Aka o na kulanakauhale o ka Levi a me na hale o lakou, e hiki no i na pua a Levi ke kuai lilo hou mai i kela manawa keia manawa,
33ถ้าคนเลวีขายบ้านในเมืองที่เป็นกรรมสิทธิ์ของตน เขายังมีสิทธิไถ่บ้านนั้นคืน และบ้านนั้นต้องถูกปล่อยคืนในปีจูบิลี เพราะบ้านในเมืองของคนเลวีเป็นกรรมสิทธิ์ของพวกเขาท่ามกลางชาวอิสราเอล
33Ina e kuai lilo mai kekahi i ko na pua a Levi, alaila ka hale i kuai lilo ia aku, a me ke kulanakauhale ona, e hemo no ia i ka lubile; no ka mea, o na hale o na kulanakauhale o ka poe pua a Levi, o ko lakou waiwai no ia iwaena o na mamo a Iseraela.
34แต่ทุ่งหญ้ารอบเมืองของพวกเขาห้ามขาย เพราะเป็นกรรมสิทธิ์ถาวรของพวกเขา
34Aka o ka mahinaai e pili ana i ko lakou kulanakauhale, aole ia i kuai lilo ia'ku: no ka mea, o ko lakou waiwai mau no ia.
35“‘ถ้าพี่น้องของเจ้าคนหนึ่งยากจนลงและไม่สามารถเลี้ยงตัวเองได้เมื่ออยู่ท่ามกลางพวกเจ้า เจ้าต้องช่วยพยุงเขาไว้ ให้เขาอาศัยอยู่กับเจ้าเหมือนคนต่างถิ่นและผู้พำนักชั่วคราว
35A ina na lilo kou hoahanau i ilihune, a ua nawaliwali ae la kona lima, alaila e kokua oe ia ia; ina hoi he malihini, a he mea noho malihini, i ola pu ia me oe.
36อย่าเรียกดอกเบี้ยหรือหากำไรจากเขา แต่จงยำเกรงพระเจ้าของเจ้า เพื่อพี่น้องของเจ้าจะมีชีวิตอยู่กับเจ้าได้
36Mai lawe oe i ka uku kuala ona, aole hoi i ka mahuahua ana: aka e weliweli oe i kou Akua, i hiki i kou hoahanau ke ola pu me oe.
37อย่าให้เขายืมเงินโดยคิดดอกเบี้ย และอย่าให้อาหารแก่เขาเพื่อเอากำไร
37Aole oe e haawi lilo ole ae i kau moni, no ka uku kuala, aole hoi e haawi i kau ai ia ia no ka hoonui ia.
38เราคือพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกเจ้า ผู้พาพวกเจ้าออกจากแผ่นดินอียิปต์ เพื่อมอบแผ่นดินคานาอันให้พวกเจ้าและเพื่อเป็นพระเจ้าของพวกเจ้า
38Owau no o Iehova o ko oukou Akua, ka mea i lawe mai ia oukou mai ka aina mai o Aigupita, e haawi ia oukou i ka aina o Kanaana, i Akua au no oukou.
39“‘ถ้าพี่น้องของเจ้าคนหนึ่งยากจนลงเมื่ออยู่กับเจ้า และขายตัวเองให้เจ้า อย่าให้เขาทำงานรับใช้ในฐานะทาส
39A ina i ilihune ae kou hoahanau, e noho kokoke ana me oe, a kuai lilo ia'ku ia nou, aole oe e hoohana ia ia nou me he kauwa paa la:
40เขาต้องอยู่กับเจ้าในฐานะลูกจ้างและผู้พำนักชั่วคราว และรับใช้เจ้าไปจนถึงปีจูบิลี
40Aka me he paaua la, a, me he mea noho malihini la, e noho ai oia me oe, a e hookauwa oia nau a hiki i ka makahiki Iubile.
41แล้วเขากับลูก ๆ จะออกไปจากเจ้า กลับไปหาครอบครัวของตนและกลับไปยังกรรมสิทธิ์ของบรรพบุรุษ
41Alaila e hele aku oia, mai ou aku la, oia pu me kana mau keiki me ia, a e hoi aku no i kana ohana, a i ka aina o kona mau makua.
42เพราะพวกเขาเป็นผู้รับใช้ของเรา ซึ่งเรานำออกมาจากแผ่นดินอียิปต์ ห้ามขายพวกเขาเยี่ยงทาส
42No ka mea, he mau kauwa na'u lakou, a'u i lawe mai nei mai ka aina mai o Aignpita; aole lakou e kuai lilo ia aku me he mau kauwa paa la.
43อย่าปกครองเขาอย่างโหดร้าย แต่จงยำเกรงพระเจ้าของเจ้า
43Aole oe e hoohaku maluna ona me ke oolea, aka e weliweli oe i kou Akua.
44“‘ส่วนทาสชายและทาสหญิงที่พวกเจ้าอาจมีนั้น พวกเจ้าซื้อทาสชายและหญิงจากชนชาติต่าง ๆ ที่อยู่รอบพวกเจ้าได้
44O kau mau kauwa kaue paa, a me kau mau kauwa wahine paa, i lilo ia oe, no na lahuikanaka e puni ana ia oe lakou; no lakou mai e kuai oukou i mau kauwakane paa, a i mau kauwawahine paa.
45พวกเจ้ายังซื้อจากลูกหลานของคนต่างถิ่นที่พำนักอยู่ท่ามกลางพวกเจ้าได้ รวมทั้งจากครอบครัวของพวกเขาที่อยู่กับพวกเจ้าและเกิดในแผ่นดินของพวกเจ้า คนเหล่านั้นจะเป็นทรัพย์สินของพวกเจ้า
45A no na keiki a na malihini e noho malihini ana iwaena o oukou, no lakou e kuai ai oukou, a no ko lakou mau ohana me oukou, i loaa ia lakou ma ko oukou aina; a e lilo lakou i waiwai nau.
46พวกเจ้ามอบพวกเขาเป็นมรดกแก่ลูกหลานของพวกเจ้าภายหลังได้ ให้ถือครองเป็นทรัพย์สิน พวกเจ้าใช้คนเหล่านั้นเป็นทาสได้ตลอดไป แต่ในหมู่พี่น้องชาวอิสราเอล พวกเจ้าห้ามปกครองกันอย่างโหดร้าย
46A e lawe hoi oukou ia lakou i waiwai na ka oukou mau keiki mahope o oukou, e ili iho i waiwai ua lakou; aet lilo lakou i kauwa mau na oukou; aka, maluna o ko oukou mau hoahanau, na mamo a Iseraela, aole e hoohaku kekahi maluna o kekahi mo ke oolea.
47“‘ถ้าคนต่างถิ่นหรือผู้พำนักชั่วคราวที่อยู่กับเจ้ามั่งคั่งขึ้น ขณะที่พี่น้องของเจ้าที่ยากจนลงขายตัวเองให้คนต่างถิ่นหรือผู้พำนักอยู่กับเจ้า หรือขายตัวให้สมาชิกคนหนึ่งในครอบครัวของคนต่างถิ่น
47A ina e waiwai nui ae ka mea noho, a o ka malihini me oe, a e ilihune ae kou hoahanau e noho kokoke ana me ia, a kuai lilo aku oia ia ia iho i ka malihini, a i ka mea noho ma ou la, a i ka pua paha o ka ohana a ka malihini;
48หลังจากขายตัวแล้ว เขายังมีสิทธิได้รับการไถ่คืน พี่น้องคนหนึ่งของเขาอาจไถ่เขาคืนได้
48Mahope o kona kuai lilo ia'ku, e hiki ke kuai lilo hou ia mai. E hiki i kekahi o kona mau hoahanau ke kuai lilo hou mai.
49หรือลุงของเขา บุตรชายของลุง หรือญาติใกล้ชิดคนใดในครอบครัวอาจไถ่เขาคืน หรือถ้าเขามีฐานะดีขึ้น เขาอาจไถ่ตัวเองคืนได้
49E pono i ka hoahanau o kona makuakane, a me ke keiki a ka hoahanau o kona makuakane, ke kuai lilo hou mai, a e hiki i kekahi o kona io iho, no kona ohana iho, ke kuai lilo hou mai ia ia; a ina e hiki i kona lima iho, he pono no ke kuai hou mai oia ia ia iho.
50เขาต้องคำนวณกับผู้ซื้อ ตั้งแต่ปีที่ขายตัวจนถึงปีจูบิลี ราคาที่ขายตัวต้องคิดตามจำนวนปี โดยให้ถือเวลาที่เขารับใช้อยู่กับผู้ซื้อเหมือนเวลาของลูกจ้าง
50A e kuka pu oia me ka mea nana ia i kuai lilo mai, mai ka makahiki mai i kuai lilo ia'ku ai oia ia ia, a hiki i ka makahiki Iubile, a o ke kumu kuai ona e hoolikeia ia me ka helu o na makahiki, e like me ka wa o ka paaua, pela no ia ia.
51ถ้ายังเหลืออีกหลายปี เขาต้องคืนเงินค่าไถ่ตามจำนวนปีที่เหลือ โดยคิดจากเงินที่ผู้ซื้อจ่ายซื้อเขา
51Ina he nui ua makahiki i koe, e like me ia e haawi ai oia i ke kumu kuai, e kuai lilo hou mai, mailoko mai o ka moni i kuai lilo ia mai ai oia.
52ถ้าเหลืออีกไม่กี่ปีกว่าจะถึงปีจูบิลี เขาต้องคำนวณตามจำนวนปีที่เหลือ และคืนค่าไถ่ตามจำนวนปีที่ต้องรับใช้
52A ina he uuku na makahiki i koe a hiki i ka makahiki lubile, alaila e helu pu me ia, a e like me na makahiki, e haawi hou ai oia ia ia i ke kumu kuai, e kuai lilo hou ia mai ai oia.
53เขาต้องอยู่กับผู้ซื้อนั้นเหมือนลูกจ้างที่จ้างกันปีต่อปี ผู้ซื้อต้องไม่ปกครองเขาอย่างโหดร้ายต่อหน้าพวกเจ้า
53Me he paaua la i hoolimalimaia ma ka makahiki e noho ai oia me ia; aole nae e hoohaku maluna ona me ko oolea mamua o kou mau maka.
54ถ้าเขาไม่ได้รับการไถ่คืนด้วยวิธีเหล่านี้ เขากับลูก ๆ ต้องได้รับการปล่อยตัวในปีจูบิลี
54A ina i ole e kuai lilo hou ia mai, ma ia mau mea, alaila e hele aku no ia i ka makahiki Iubile, oia pu me kana mau keiki me ia.
55เพราะชาวอิสราเอลเป็นผู้รับใช้ของเรา พวกเขาเป็นผู้รับใช้ของเราซึ่งเรานำออกจากแผ่นดินอียิปต์ เราคือพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกเจ้า
55No ka mea, ia'u nei, he poe kauwa na mamo a Iseraela: o ka'u mau kauwa lakou, a'u i lawe mai nei mai ka aina mai o Aigupita: owau no Iehova ko oukou Akua.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.