Matäuj 19
Kadede Kap (Pohnpeian New Testament and Psalms)
Coptic New Testament (Bohairic)
1KADEKADEO lejuj lao kaimwijokela padak pukat, ap kotila jan Kalilaa, koti don wein Iudaa palilan Iordan.
1ⲞⲨⲞϨ ⲀⲤϢⲰⲠⲒ ⲈⲦⲀ ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ϪⲈⲔ ⲚⲀⲒⲤⲀϪⲒ ⲈⲂⲞⲖ ⲀϤⲞⲨⲰⲦⲈⲂ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚϮⲄⲀⲖⲒⲖⲈⲀ ⲀϤⲒ ⲈⲚⲒϬⲒⲎ ⲚⲦⲈϮⲒⲞⲨⲆⲈⲀ ϨⲒⲘⲎⲢ ⲘⲠⲒⲒⲞⲢⲆⲀⲚⲎ Ⲥ.
2O pokon kalaimun idauendo i. I ari kotin kakelail ir adar waja o.
2ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨⲞⲨⲀϨⲞⲨ ⲚⲤⲰϤ ⲚϪⲈϨⲀⲚⲚⲒϢϮ ⲘⲘⲎϢ ⲞⲨⲞϨ ⲀϤⲈⲢⲪⲀϦⲢⲒ ⲈⲢⲰⲞⲨ ⲘⲘⲀⲨ.
3Parijar akai ap kodo kajonejon i indada: Me pun, ol en kajela a paud pweki okotme?
3ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨⲒ ϨⲀⲢⲞϤ ⲚϪⲈϨⲀⲚⲪⲀⲢⲒⲤⲈⲞⲤ ⲈⲨⲈⲢⲠⲒⲢⲀⲌⲒⲚ ⲘⲘⲞϤ ⲈⲨϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲀⲚ ⲤϢⲈ ⲚⲦⲈⲠⲒⲢⲰⲘⲒ ϨⲒ ⲦⲈϤⲤϨⲒⲘⲒ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲚⲞⲂⲒ ⲚⲒⲂⲈⲚ.
4A ap kotin japen majani: Komail jota doropwe, me i, me wia ir adar ni tapio, a kotin wiadar ol o li?
4ⲚⲐⲞϤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ϪⲈ ⲘⲠⲈⲦⲈⲚⲰϢ ⲒⲤϪⲈⲚ ϨⲎ ⲞⲨϨⲰⲞⲨⲦ ⲚⲈⲘ ⲤϨⲒⲘⲒ ⲠⲈⲦⲀϤⲤⲞⲚⲦⲞⲨ.
5A ap kotin majani: I me aramaj amen pan pweidedi jam a in a pat on eta a paud; ira ari pan udukala eu;
5ⲞⲨⲞϨ ⲠⲈϪⲀϤ ϪⲈ ⲈⲐⲂⲈⲪⲀⲒ ⲈⲢⲈ ⲠⲒⲢⲰⲘⲒ ⲬⲀ ⲠⲈϤⲒⲰⲦ ⲚⲈⲘ ⲦⲈϤⲘⲀⲨ ⲚⲤⲰϤ ⲞⲨⲞϨ ⲈϤⲈⲦⲞⲘϤ ⲈⲦⲈϤⲤϨⲒⲘⲒ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲨⲈϢⲰⲠⲒ ⲘⲠⲂ ⲈⲨⲤⲀⲢⲜ ⲚⲞⲨⲰⲦ.
6Ira ari jolar riamen pwe uduk eu. Ari, me Kot kotin kapad penaer, aramaj depa kamueit pajan.
6ϨⲰⲤⲦⲈ ⲂⲀⲚ ϪⲈ ⲚⲈⲀⲖⲖⲀ ⲞⲨⲤⲀⲢⲜ ⲚⲞⲨⲰⲦ ⲦⲈ ⲪⲎ ⲞⲨⲚ ⲈⲦⲀ ⲪⲚⲞⲨϮ ⲦⲞⲘϤ ⲘⲠⲈⲚⲐⲢⲈ ⲪⲢⲰⲘⲒ ⲪⲞⲢϪϤ.
7Irail ap indai on i: A da me Mojej majaniki, kijin likau en kamueit en koda, ol ap pan muei jan a paud?
7ⲠⲈϪⲰⲞⲨ ⲚⲀϤ ϪⲈ ⲈⲐⲂⲈⲞⲨ ⲞⲨⲚ Ⲁ- ⲘⲰⲨⲤⲎⲤ ϨⲞⲚϨⲈⲚ ⲈϮⲤϦⲒ ⲚⲞⲨⲈⲒ ⲞⲨⲞϨ ⲈϨⲒⲦⲞⲨ ⲈⲂⲞⲖ.
8A kotin majani on irail: Mojej mueid on komail er, en kajela omail paud akan pweki monion omail kapitakailar. A jan ni tapi o a jota kin due.
8ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲈⲐⲂⲈ ⲦⲈⲦⲈⲚⲘⲈⲦⲚⲀϢⲦϨⲎ ⲦⲀ ⲘⲰⲨⲤⲎⲤ ⲞⲨⲀϨⲤⲀϨⲚⲒ ⲚⲰⲦⲈⲚ ⲈϨⲒ ⲚⲈⲦⲈⲚϨⲒⲞⲘⲒ ⲈⲂⲞⲖ ⲒⲤϪⲈⲚ ϨⲎ ⲆⲈ ⲘⲠⲈⲤϢⲰⲠⲒ ⲘⲠⲀⲒⲢⲎϮ.
9A nai indai on komail: meamen kajela a paud, ma jota pweki nenek, ap paudekida amen; nan a kamal, o me pan paudeki, me lokidokilar o, a kin kamal.
9ϮϪⲰ ⲆⲈ ⲘⲘⲞⲤ ⲚⲰⲦⲈⲚ ϪⲈ ⲪⲎ ⲈⲐⲚⲀϨⲒ ⲦⲈϤⲤϨⲒⲘⲒ ⲈⲂⲞⲖ ⲚⲞⲨⲈϢⲈ ⲚⲤⲀϪⲒ ⲘⲠⲞⲢⲚⲒⲀ ⲀϤⲐⲢⲞ ⲘⲘⲞⲤ ⲈϪⲪⲈ ⲚⲰⲒⲔ ⲞⲨⲞϨ ⲪⲎ ⲈⲐⲚⲀϬⲒ ⲚⲐⲎ ⲈⲦϨⲰⲞⲨⲒ ⲈⲂⲞⲖ ϤⲞⲒ ⲚⲚⲰⲒⲔ.
10Japwilim a tounpadak kan ap potoan on i: Ma iduen kujoned, me ol o en kapwaiadan a paud, a jota mau on papaud.
10ⲠⲈϪⲈ ⲚⲈϤⲘⲀⲐⲎⲦⲎⲤ ⲚⲀϤ ϪⲈ ⲒⲤϪⲈ ⲠⲀⲒⲢⲎϮ ⲠⲈ ⲦⲈⲦⲒⲀ ⲘⲠⲒⲢⲰⲘⲒ ⲚⲈⲘ ϮⲤϨⲒⲘⲒ ⲤⲈⲢⲚⲞϤⲢⲒ ⲀⲚ ⲈϬⲒ.
11A ap kotin majani on ir: Kaidin karoj, me pan kak weweki padak pot et, irail eta, me a muei on er.
11ⲚⲐⲞϤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲘⲘⲞⲚ ⲞⲨⲞⲚ ⲚⲒⲂⲈⲚ ϢⲰⲠ ⲘⲠⲀⲒⲤⲀϪⲒ ⲈⲢⲰⲞⲨ ⲈⲂⲎⲖ ⲈⲚⲎ ⲈⲦⲈⲤⲦⲞⲒ ⲚⲰⲞⲨ.
12Pwe akai mia, me udan jota unjok, a akai, me aramaj ki janer, a pil akai, me wia kapwat pweki wein nanlan. Meamen kak on weweki, i en weweki.
12ⲞⲨⲞⲚ ϨⲀⲚⲤⲒⲞⲨⲢ ⲄⲀⲢ ⲈⲀⲨⲘⲀⲤⲞⲨ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲐⲚⲈϪⲒ ⲚⲦⲈⲦⲞⲨⲘⲀⲨ ⲞⲨⲞⲚ ϨⲀⲚⲔⲈⲤⲒⲞⲨⲢ ⲈⲀⲨⲀⲒⲦⲞⲨ ⲚⲤⲒⲞⲨⲢ ⲚϪⲈⲚⲒⲢⲰⲘⲒ ⲞⲨⲞϨ ⲞⲨⲞⲚ ϨⲀⲚⲔⲈⲤⲒⲞⲨⲢ ⲈⲀⲨⲀⲒⲦⲞⲨ ⲚⲤⲒⲞⲨⲢ ⲘⲘⲒⲚ ⲘⲘⲰⲞⲨ ⲈⲐⲂⲈ ϮⲘⲈⲦⲞⲨⲢⲞ ⲚⲦⲈⲚⲒⲪⲎ ⲞⲨⲒ ⲪⲎ ⲈⲦⲈ ⲞⲨⲞⲚ ϢϪⲞⲘ ⲘⲘⲞϤ ⲈϢⲰⲠ ⲈⲢⲞϤ ⲘⲀⲢⲈϤϢⲰⲠ.
13Kijin jeri kai ap wijike don i, pwen pwil po ’rail lim a kan o laolaoki, a tounpadak kan kapoui irail.
13ⲦⲞⲦⲈ ⲀⲨⲒⲚⲒ ⲚⲀϤ ⲚϨⲀⲚⲀⲖⲰⲞⲨⲒ ϨⲒⲚⲀ ⲚⲦⲈϤⲬⲀ ϪⲒϪ ⲈϪⲰⲞⲨ ⲞⲨⲞϨ ⲚⲦⲈϤⲦⲰⲂϨ ⲈϪⲰⲞⲨ ⲚⲒⲘⲀⲐⲎⲦⲎⲤ ⲆⲈ ⲀⲨⲈⲢⲈⲠⲒⲦⲒⲘⲀⲚ ⲚⲰⲞⲨ.
14A Iejuj kotin majani: Mueid on kijin jeri kan, en ko don ia. Der kalik irail edi! Pwe iei jon en me udan wein nanlan.
14ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲬⲀ ⲚⲒⲀⲖⲰⲞⲨⲒ ⲘⲠⲈⲢⲦⲀϨⲚⲞ ⲘⲘⲰⲞⲨ ⲈⲒ ϨⲀⲢⲞⲒ ⲚⲒⲞⲨⲞⲚ ⲄⲀⲢ ⲘⲠⲀⲒⲢⲎϮ ⲐⲰⲞⲨ ⲦⲈ ϮⲘⲈⲦⲞⲨⲢⲞ ⲚⲦⲈⲚⲒⲪⲎⲞⲨⲒ.
15I ari kotikida po ’rail lim a kan. ap kotila jan waja o.
15ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤⲬⲀ ϪⲒϪ ⲈϪⲰⲞⲨ ⲀϤϢⲈ ⲚⲀϤ ⲈⲂⲞⲖ ⲘⲘⲀⲨ.
16O kilan, amen poto don i potoan on: Jaunpadak da me mau kot, i en wiada, pwe i en aneki maur joutuk?
16ⲞⲨⲞϨ ⲒⲤ ⲞⲨⲀⲒ ⲀϤⲒ ϨⲀⲢⲞϤ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲀϤ ϪⲈ ⲪⲢⲈϤϮⲤⲂⲰ ⲞⲨ ⲚⲀⲄⲀⲐⲞⲚ ⲈϮⲚⲀⲀⲒϤ ϨⲒⲚⲀ ⲚⲦⲀⲈⲢⲔⲖⲎⲢⲞⲚⲞⲘⲒⲚ ⲚⲞⲨⲰⲚϦ ⲚⲈⲚⲈϨ.
17A ap kotin majani on i: Menda koe idok re i duen me mau? Pwe amen ta me mau. A ma koe men ko on maur, dadaurata kujoned akan!
17ⲚⲐⲞϤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲀϤ ϪⲈ ⲈⲐⲂⲈⲞⲨ ⲔϢⲒⲚⲒ ⲘⲘⲞⲒ ⲈⲐⲂⲈ ⲠⲒⲀⲄⲀⲐⲞⲚ ⲞⲨⲀⲒ ⲠⲈ ⲠⲒⲀⲄⲀⲐⲞⲤ ⲪⲚⲞⲨϮ ⲒⲤϪⲈ ⲆⲈ ⲬⲞⲨⲰϢ ⲈⲒ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲈⲠⲒⲰⲚϦ ⲀⲢⲈϨ ⲈⲚⲒⲈⲚⲦⲞⲖⲎ.
18A ap potoan on: Kujoned da? A Iejuj kotin majani, iet akan: Koe der kamela aramaj; Koe der kamal; Koe der pirap; Koe der kadede likam;
18ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲀϤ ϪⲈ ⲀϢ ⲚⲈⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲀϤ ϪⲈ ⲚⲚⲈⲔϦⲰⲦⲈⲂ ⲚⲚⲈⲔⲈⲢⲚⲰⲒⲔ ⲚⲚⲈⲔϬⲒⲞⲨⲒ ⲚⲚⲈⲔⲈⲢⲘⲈⲐⲢⲈ ⲚⲚⲞⲨϪ.
19Kakaki jam om o in om; o pok on men imp om dueta on pein uk.
19ⲘⲀⲦⲀⲒⲈ ⲠⲈⲔⲒⲰⲦ ⲚⲈⲘ ⲦⲈⲔⲘⲀⲨ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲔⲈⲘⲈⲚⲢⲈ ⲠⲈⲔϢⲪⲎⲢ ⲘⲠⲈⲔⲢⲎϮ.
20Manakap ap potoan on i: Mepukat karoj i kapwaiadar; a da me i en pil wia?
20ⲠⲈϪⲈ ⲠⲒϦⲈⲖϢⲒⲢⲒ ⲚⲀϤ ϪⲈ ⲚⲀⲒ ⲦⲎⲢⲞⲨ ⲀⲒⲀⲢⲈϨ ⲈⲢⲰⲞⲨ ⲒⲤϪⲈⲚ ⲦⲀⲘⲈⲦⲀⲖⲞⲨ ⲞⲨ ⲞⲚ ⲠⲈϮϢⲀⲦ ⲘⲘⲞϤ.
21Iejuj kotin majani on i: Ma koe men unjokela, u kowei, netikila om dipijou, ap kijakijaki on me jamama kan, koe ap pan aneki om pai nanlan, o kodo idauen ia do.
21ⲀϤⲈⲢⲞⲨⲰ ⲚⲀϤ ⲚϪⲈⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ϪⲈ ⲒⲤϪⲈ ⲬⲞⲨⲰϢ ⲈⲈⲢⲞⲨⲦⲈⲖⲒⲞⲤ ⲘⲀϢⲈ ⲚⲀⲔ ⲘⲀ ⲪⲎ ⲈⲦⲈⲚⲦⲀⲔ ⲈⲂⲞⲖ ⲘⲎⲒⲦⲞⲨ ⲚⲚⲒϨⲎⲔⲒ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲔϪⲪⲞ ⲚⲀⲔ ⲚⲞⲨⲀϨⲞ ⲚϨⲢⲎⲒ ϦⲈⲚⲦⲪⲈ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲘⲞⲨ ⲞⲨⲀϨⲔ ⲚⲤⲰⲒ.
22Manakap lao roner majan pot et, ap mamauk koieila, pwe a dipijou me toto.
22ⲈⲦⲀϤⲤⲰⲦⲈⲘ ⲆⲈ ⲚϪⲈⲠⲒϦⲈⲖϢⲒⲢⲒ ⲈⲠⲒⲤⲀϪⲒ ⲀϤϢⲈ ⲚⲀϤ ⲈⲢⲈ ⲠⲈϤϨⲎⲦ ⲘⲞⲔϨ ⲚⲈⲞⲨⲞⲚⲦⲈϤ ⲞⲨⲘⲎϢ ⲄⲀⲢ ⲚϨⲨⲠⲀⲢⲬⲞⲚⲦⲀ ⲘⲘⲀⲨ.
23Iejuj ap kotin majani on japwilim a tounpadak kan: Melel I indai on komail, meid apwal on me kapwapwa kan, en pedelon on nan wein nanlan.
23ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲚⲈϤⲘⲀⲐⲎⲦⲎⲤ ϪⲈ ⲀⲘⲎⲚ ϮϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ⲚⲰⲦⲈⲚ ϪⲈ ⲤⲘⲞⲔϨ ⲚⲦⲈⲞⲨⲢⲀⲘⲀⲞ ⲒⲈϦⲞⲨⲚ ⲈϮⲘⲈⲦⲞⲨⲢⲞ ⲚⲦⲈⲚⲒⲪⲎ ⲞⲨⲒ.
24I pil katitiki on komail, me manai, kamel en tilon nan au en dikok eu, jan me kapwapwa en ko on nan wein Kot.
24ⲠⲀⲖⲒⲚ ϮϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ⲚⲰⲦⲈⲚ ϪⲈ ⲤⲘⲞⲦⲈⲚ ⲚⲦⲈⲞⲨϬⲀⲘⲞⲨⲖ ⲒⲈϦⲞⲨⲚ ϦⲈⲚⲐⲞⲨⲀⲐⲚⲒ ⲚⲞⲨⲘⲀⲚⲐⲰⲢⲠ ⲒⲈ ⲞⲨⲢⲀⲘⲀⲞ ⲚⲦⲈϤⲒ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲈϮⲘⲈⲦⲞⲨⲢⲞ ⲚⲦⲈⲪⲚⲞⲨϮ.
25Japwilim a tounpadak kan lao ronadar met, ap puriamuiki kaualap indada: Ari, ij me pan kak kamaurela?
25ⲈⲦⲀⲨⲤⲰⲦⲈⲘ ⲆⲈ ⲚϪⲈⲚⲒⲘⲀⲐⲎⲦⲎⲤ ⲀⲨⲈⲢϢⲪⲎⲢⲒ ⲈⲘⲀϢⲰ ⲈⲨϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲚⲒⲘ ϨⲀⲢⲀ ⲈⲦⲈ ⲞⲨⲞⲚ ϢϪⲞⲘ ⲘⲘⲞϤ ⲈⲚⲞϨⲈⲘ.
26Iejuj ap kotin jaupei won irail, ap kotin majani on irail: A jo kak pan aramaj, a ren Kot meakoj me kak.
26ⲈⲦⲀϤϪⲞⲨϢⲦ ⲆⲈ ⲚϪⲈⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲚⲦⲈⲚ ⲚⲒⲢⲰⲘⲒ ⲞⲨⲘⲈⲦⲀⲦϪⲞⲘ ⲠⲈ ⲪⲀⲒ ⲚⲦⲈⲚ ⲪⲚⲞⲨϮ ⲆⲈ ⲞⲨⲞⲚ ϢϪⲞⲘ ⲘⲘⲞϤ ⲈϨⲰⲂ ⲚⲒⲂⲈⲚ.
27Petruj ap japen poto don i: Majani, kit likidmaliela meakaroj, ap idedauen komui, a da me pan katini kit
27ⲦⲞⲦⲈ ⲀϤⲈⲢⲞⲨⲰ ⲚϪⲈⲠⲈⲦⲢⲞⲤ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲀϤ ϪⲈ ϨⲎⲠⲠⲈ ⲀⲚⲞⲚ ⲀⲚⲬⲀ ϨⲰⲂ ⲚⲒⲂⲈⲚ ⲚⲤⲰⲚ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲚⲞⲨⲀϨⲦⲈⲚ ⲚⲤⲰⲔ ⲞⲨ ϨⲀⲢⲀ ⲠⲈⲐⲚⲀϢⲰⲠⲒ ⲘⲘⲞⲚ.
28Iejuj ap kotin majani on irail: Melel I indai on komail, komail me idedauen ia do ni Ipwi japal, Nain aramaj lao mondi pon mole linan, komail pil pan mondi pon deun kadeik, kakaunda kainok en Ijrael ei jokriau.
28ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲀⲘⲎⲚ ϮϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ⲚⲰⲦⲈⲚ ϪⲈ ⲚⲐⲰⲦⲈⲚ ϦⲀ ⲚⲎ ⲈⲦⲀⲨⲘⲞϢⲒ ⲚⲤⲰⲒ ϦⲈⲚⲠⲒⲞⲨⲀϨⲈⲘ ⲤⲰⲚⲦ ⲈϢⲰⲠ ⲀⲢⲈϢⲀⲚ ⲠϢⲎⲢⲒ ⲘⲪⲢⲰⲘⲒ ϨⲈⲘⲤⲒ ϨⲒ ⲠⲐⲢⲞⲚⲞⲤ ⲚⲦⲈⲠⲈϤⲰⲞⲨ ⲈⲨⲈⲦϨⲈⲘⲤⲈ ⲐⲎⲚⲞⲨ ϨⲰⲦⲈⲚ ϨⲒ ⲒⲂ ⲚⲐⲢⲞⲚⲞⲤ ⲈⲢⲈⲦⲈⲚϮϨⲀⲠ ⲈϮⲒⲂ ⲚⲪⲨⲖⲎ ⲚⲦⲈⲠⲒⲤⲖ.
29O meamen kajela im a kan, de ri a ol o li akan, de jam a, de in a, de a paud, de jeri, de sap pweki ad ai, nan a pan ale pak epuki o jojoki maur joutik.
29ⲞⲨⲞϨ ⲞⲨⲞⲚ ⲚⲒⲂⲈⲚ ⲈⲦⲀϤⲬⲀ ⲤⲞⲚ ⲚⲤⲰϤ ⲒⲈ ⲤⲰⲚⲒ ⲒⲈ ⲒⲰⲦ ⲒⲈ ⲘⲀⲨ ⲒⲈ ⲤϨⲒⲘⲒ ⲒⲈ ϢⲎⲢⲒ ⲒⲈ ⲒⲞϨⲒ ⲒⲈ ⲎⲒ ⲈⲐⲂⲈ ⲠⲀⲢⲀⲚ ⲈϤⲈϬⲒⲦⲞⲨ ⲚⲢ ⲚⲔⲰⲂ ⲚⲤⲞⲠ ⲞⲨⲞϨ ⲠⲒⲰⲚϦ ⲚⲈⲚⲈϨ ⲈϤⲈⲈⲢⲔⲖⲎⲢⲞⲚⲞⲘⲒⲚ ⲘⲘⲞϤ.
30A me toto men moa, pan muri; a men muri pan moa.
30ⲞⲨⲞⲚ ⲞⲨⲘⲎϢ ⲄⲀⲢ ⲚϢⲞⲢⲠ ⲈⲨⲚⲀⲈⲢϦⲀⲈ ⲞⲨⲞϨ ϨⲀⲚϦⲀⲈⲨ ⲈⲨⲚⲀⲈⲢϢⲞⲢⲠ.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.