لوقا 22
Old Persian Version (ترجمه قدیم)Translation
Old Persian Version (ترجمه قدیم)
Coptic New Testament (Bohairic)
1و چون عید فطیر که به فصح معروف است نزدیک شد،
1ⲚⲀϤϦⲈⲚⲦ ⲆⲈ ⲠⲈ ⲚϪⲈⲠϢⲀⲒ ⲚⲦⲈⲚⲒⲀⲦϢⲘⲎⲢ ⲪⲎ ⲈⲦⲞⲨⲘⲞⲨϮ ⲈⲢⲞϤ ϪⲈ ⲠⲒⲠⲀⲤⲬ Ⲁ.
2روسای کهنه وکاتبان مترصد می‌بودند که چگونه او را به قتل رسانند، زیرا که از قوم ترسیدند.
2ⲞⲨⲞϨ ⲚⲀⲨⲔⲰϮ ⲠⲈ ⲚϪⲈⲚⲒⲀⲢⲬⲒⲈⲢⲈⲨⲤ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲤⲀϦ ϪⲈ ⲀⲨⲚⲀⲦⲀⲔⲞϤ ⲚⲀϢ ⲚⲢⲎϮ ⲚⲀⲨⲈⲢϨⲞϮ ⲄⲀⲢ ⲠⲈ ϦⲀⲦϨⲎ ⲘⲠⲒⲖⲀⲞⲤ.
3اما شیطان در یهودای مسمی به اسخریوطی که از‌جمله آن دوازده بود داخل گشت،
3ⲀⲠⲤⲀⲦⲀⲚⲀⲤ ⲆⲈ ϢⲈ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲈⲠϨⲎⲦ ⲚⲒⲞⲨⲆⲀⲤ ⲪⲎ ⲈⲦⲞⲨⲘⲞⲨϮ ⲈⲢⲞϤ ϪⲈ ⲠⲒⲤⲔⲀⲢⲒⲰⲦⲎ ⲤⲈⲞⲨⲈⲂⲞⲖ ⲠⲈ ϦⲈⲚⲠⲒⲒⲂ
4و اورفته با روسای کهنه و سرداران سپاه گفتگو کرد که چگونه او را به ایشان تسلیم کند.
4ⲞⲨⲞϨ ⲀϤϢⲈ ⲚⲀϤ ⲀϤⲤⲀϪⲒ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲀⲢⲬ ⲒⲈⲢⲈⲨⲤ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲤⲀⲦⲎⲄⲞⲤ ⲈⲐⲂⲈ ⲪⲢⲎϮ ⲈⲦⲎⲒϤ ⲈⲦⲞⲦⲞⲨ
5ایشان شادشده با او عهد بستند که نقدی به وی دهند.
5ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨⲢⲀϢⲒ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨⲤⲈⲘⲚⲎⲦⲤ ⲚⲈⲘⲀϤ ⲈϮ ⲚⲀϤ ⲚⲞⲨϨⲀⲦ
6و اوقبول کرده در صدد فرصتی برآمد که اورا درنهانی از مردم به ایشان تسلیم کند.
6ⲞⲨⲞϨ ⲀϤⲈⲢⲈⲜⲞⲘⲞⲖⲞⲄⲒⲚ ⲞⲨⲞϨ ⲚⲀϤⲔⲰϮ ⲠⲈ ⲚⲤⲀⲞⲨⲈⲨⲔⲈⲢⲒⲀ ϨⲒⲚⲀ ⲚⲦⲈϤⲦⲎⲒϤ ⲈⲦⲞⲦⲞⲨ ⲀⲦϬⲚⲈ ⲘⲎϢ.
7اما چون روز فطیر که در آن می‌بایست فصح را ذبح کنند رسید،
7ⲀϤⲒ ⲆⲈ ⲚϪⲈⲠⲒⲈϨⲞⲞⲨ ⲚⲦⲈⲚⲒⲀⲦϢⲘⲎ ⲢⲪⲎ ⲈⲦⲈⲤϢⲈ ⲈϢⲀⲦ ⲠⲒⲠⲀⲤⲬⲀ ⲚϦⲎⲦϤ.
8پطرس و یوحنا را فرستاده، گفت: «بروید و فصح را بجهت ما آماده کنید تابخوریم.»
8ⲞⲨⲞϨ ⲀϤⲞⲨⲰⲢⲠ ⲘⲠⲈⲦⲢⲞⲤ ⲚⲈⲘ ⲒⲰⲀⲚⲚⲎ ⲤϪⲈ ⲘⲀϢⲈ ⲚⲰⲦⲈⲚ ⲤⲈⲂⲦⲈ ⲠⲒⲠⲀⲤⲬⲀ ⲚⲀⲚ ϨⲒⲚⲀ ⲚⲦⲈⲚⲞⲨⲞⲘϤ.
9به وی گفتند: «در کجا می‌خواهی مهیا کنیم؟»
9ⲚⲐⲰⲞⲨ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲰⲞⲨ ⲚⲀϤ ϪⲈ ⲬⲞⲨⲰϢ ⲈⲤⲈⲂⲦⲰⲦϤ ⲐⲰⲚ.
10ایشان را گفت: «اینک هنگامی که داخل شهر شوید، شخصی با سبوی آب به شمابرمی خورد. به خانه‌ای که او درآید، از عقب وی بروید،
10ⲚⲐⲞϤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ϨⲎⲠⲠⲈ ⲈⲢⲈⲦⲈⲚⲚⲀϢⲈ ⲚⲰⲦⲈⲚ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲈϮⲂⲀⲔⲒ ϤⲚⲀⲒ ⲈⲂⲞⲖ ⲈϨⲢⲈⲚ ⲐⲎⲚⲞⲨ ⲚϪⲈⲞⲨⲢⲰⲘⲒ ⲈϤϤⲀⲒ ⲚⲞⲨϢⲞϢⲞⲨ ⲘⲘⲰⲞⲨ ⲘⲞϢⲒ ⲚⲤⲰϤ ⲈⲠⲒⲎⲒ ⲈⲦⲈϤⲚⲀϢⲈ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲈⲢⲞϤ
11و به صاحب‌خانه گویید، استاد تو را می گوید مهمانخانه کجا است تا در آن فصح را باشاگردان خود بخورم.
11ⲞⲨⲞϨ ⲀϪⲞⲤ ⲘⲠⲒⲚⲈⲂⲎⲒ ⲚⲦⲈⲠⲒⲎⲒ ϪⲈ ⲠⲈϪⲈ ⲠⲒⲢⲈϤϮⲤⲂⲰ ⲚⲀⲔ ϪⲈ ⲀϢ ⲠⲈ ⲠⲒⲘⲀ ⲈϮⲚⲀⲞⲨⲰⲘ ⲘⲠⲀⲠⲀⲤⲬⲀ ⲘⲘⲞϤ ⲚⲈⲘ ⲚⲀⲘⲀⲐⲎ ⲦⲎⲤ
12او بالاخانه‌ای بزرگ ومفروش به شما نشان خواهد داد در آنجا مهیاسازید.»
12ⲞⲨⲞϨ ⲪⲎ ⲈⲦⲈⲘⲘⲀⲨ ϤⲚⲀⲦⲀⲘⲰⲦⲈⲚ ⲈⲞⲨⲚⲒϢϮ ⲘⲘⲀ ⲈϤⲤⲀⲠϢⲰⲒ ⲈϤⲪⲞⲢϢ ⲤⲈⲂⲦⲰⲦϤ ⲘⲘⲀⲨ.
13پس رفته چنانکه به ایشان گفته بودیافتند و فصح را آماده کردند.
13ⲈⲦⲀⲨϢⲈ ⲚⲰⲞⲨ ⲆⲈ ⲀⲨϪⲒⲘⲒ ⲔⲀⲦⲀ ⲪⲢⲎϮ ⲈⲦⲀϤϪⲞⲤ ⲚⲰⲞⲨ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨⲤⲈⲂⲦⲈ ⲠⲒⲠⲀⲤⲬ Ⲁ
14و چون وقت رسید با دوازده رسول بنشست.
14ⲞⲨⲞϨ ⲀⲤϢⲰⲠⲒ ⲚϪⲈϮⲞⲨⲚⲞⲨ ⲀϤⲢⲰⲦⲈⲂ ⲚⲈⲘ ⲠⲒⲒⲂ ⲚⲀⲠⲞⲤⲦⲞⲖⲞⲤ ⲚⲈⲘⲀϤ
15و به ایشان گفت: «اشتیاق بی‌نهایت داشتم که پیش از زحمت دیدنم، این فصح را باشما بخورم.
15ⲞⲨⲞϨ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ϦⲈⲚⲞⲨⲈⲠⲒⲐⲨⲘⲒⲀ ⲀⲒⲈⲢⲈⲠⲒⲐⲨⲘⲒⲚ ⲈⲞⲨⲰⲘ ⲘⲠⲀⲠⲀⲤⲬⲀ ⲚⲈⲘⲰⲦⲈⲚ ⲘⲠⲀϮϬⲒⲘⲔⲀϨ.
16زیرا به شما می‌گویم از این دیگرنمی خورم تا وقتی که در ملکوت خدا تمام شود.»
16ϮϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ⲚⲰⲦⲈⲚ ϪⲈ ⲚⲚⲀⲞⲨⲞⲘϤ ϢⲀⲦⲈϤϪⲰⲔ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚϮⲘⲈⲦⲞⲨⲢⲞ ⲚⲦⲈⲪⲚⲞⲨϮ.
17پس پیاله‌ای گرفته، شکر نمود و گفت: «این رابگیرید و در میان خود تقسیم کنید.
17ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤϬⲒ ⲚⲞⲨⲀⲪⲞⲦ ⲀϤϢⲈⲠϨⲘⲞⲦ ⲠⲈϪⲀϤ ϪⲈ ⲘⲰⲒⲚⲒ ⲈⲪⲀⲒ ⲪⲞϢϤ ⲈϨⲢⲈⲚ ⲐⲎⲚⲞⲨ.
18زیرا به شما می‌گویم که تا ملکوت خدا نیاید، از میوه مودیگر نخواهم نوشید.»
18ϮϪⲰ ⲄⲀⲢ ⲘⲘⲞⲤ ⲚⲰⲦⲈⲚ ϪⲈ ⲚⲚⲀⲤⲰ ⲒⲤϪⲈⲚ ϮⲚⲞⲨ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲠⲞⲨⲦⲀϨ ⲚⲦⲈⲦⲀⲒⲂⲰ ⲚⲀⲖⲞⲖⲒ ϢⲀⲦⲈⲤⲒ ⲚϪⲈϮⲘⲈⲦⲞⲨⲢⲞ ⲚⲦⲈⲪⲚⲞⲨϮ.
19و نان را گرفته، شکرنمود و پاره کرده، به ایشان داد و گفت: «این است جسد من که برای شما داده می‌شود، این را به یادمن به‌جا آرید.»
19ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤϬⲒ ⲚⲞⲨⲰⲒⲔ ⲀϤϢⲈⲠϨⲘⲞⲦ ⲀϤⲪⲀϢϤ ⲞⲨⲞϨ ⲀϤⲦⲎⲒϤ ⲚⲰⲞⲨ ⲈϤϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲪⲀⲒ ⲠⲈ ⲠⲀⲤⲰⲘⲀ ⲈⲦⲞⲨⲚⲀⲦⲎ ⲒϤ ⲈϪⲈⲚ ⲐⲎⲚⲞⲨ ⲪⲀⲒ ⲀⲢⲒⲦϤ ⲈⲠⲀⲘⲈⲨⲒ.
20و همچنین بعد از شام پیاله راگرفت و گفت: «این پیاله عهد جدید است در خون من که برای شما ریخته می‌شود.
20ⲞⲨⲞϨ ⲠⲒⲀⲪⲞⲦ ⲠⲀⲒⲢⲎϮ ⲞⲚ ⲘⲈⲚⲈⲚⲤⲀ ⲠⲒⲆⲒⲠⲚⲞⲚ ⲈϤϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲠⲀⲒⲀⲪⲞⲦ ϮⲆⲒⲀⲐⲎⲔⲎ ⲘⲂⲈⲢⲒ ⲦⲈ ϦⲈⲚⲠⲀⲤⲚⲞϤ ⲈⲂⲞⲖ ⲈϪⲈⲚ ⲐⲎⲚⲞⲨ.
21لیکن اینک دست آن کسی‌که مرا تسلیم می‌کند با من در سفره است.
21ⲠⲖⲎⲚ ⲒⲤ ⲦϪⲒϪ ⲘⲪⲎ ⲈⲐⲚⲀⲦⲎⲒⲦ ⲤⲬⲎ ⲚⲈⲘⲎⲒ ϨⲒϪⲈⲚ ϮⲦⲢⲀⲠⲈⲌⲀ.
22زیرا که پسر انسان برحسب آنچه مقدراست، می‌رود لیکن وای بر آن کسی‌که او را تسلیم کند.»
22ϪⲈ ⲠϢⲎⲢⲒ ⲘⲈⲚ ⲘⲪⲢⲰⲘⲒ ϤⲚⲀϢⲈ ⲚⲀϤ ⲔⲀⲦⲀ ⲪⲢⲎϮ ⲈⲦⲐⲎϢ ⲠⲖⲎⲚ ⲞⲨⲞⲒ ⲘⲠⲒⲢⲰⲘⲒ ⲈⲦⲈⲘⲘⲀⲨ ⲪⲎ ⲈⲦⲞⲨⲚⲀⲦⲎⲒϤ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲒⲦⲞⲦϤ.
23آنگاه از یکدیگر شروع کردند به پرسیدن که کدام‌یک از ایشان باشد که این کار بکند؟
23ⲞⲨⲞϨ ⲚⲐⲰⲞⲨ ⲀⲨⲈⲢϨⲎⲦⲤ ⲚϢⲒⲚⲒ ⲚⲈⲘ ⲚⲞⲨⲈⲢⲎⲞⲨ ϪⲈ ⲚⲒⲘ ϨⲀⲢⲀ ⲈⲂⲞⲖ ⲚϦⲎⲦⲞⲨ ⲈⲐⲚⲀⲈⲢ ⲪⲀⲒ.
24و در میان ایشان نزاعی نیز افتاد که کدام‌یک ازایشان بزرگتر می‌باشد؟
24ⲀⲤϢⲰⲠⲒ ⲆⲈ ⲞⲚ ⲚϪⲈⲞⲨⲪⲒⲖⲞⲚⲒⲔⲒⲀ ⲚϦⲎⲦⲞⲨ ϪⲈ ⲚⲒⲘ ⲘⲘⲰⲞⲨ ⲠⲈ ⲠⲒⲚⲒϢϮ
25آنگاه به ایشان گفت: «سلاطین امت‌ها بر ایشان سروری می‌کنند وحکام خود را ولی‌نعمت می‌خوانند.
25ⲚⲐⲞϤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲚⲒⲞⲨⲢⲰⲞⲨ ⲚⲦⲈⲚⲒⲈⲐⲚⲞⲤ ⲤⲈⲞⲒ ⲚϬⲞⲒⲤ ⲈⲢⲰⲞⲨ ⲞⲨⲞϨ ⲚⲎ ⲈⲦⲈⲢϢⲒϢⲒ ⲈϪⲰⲞⲨ ⲤⲈⲘⲞⲨϮ ⲈⲢⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲚⲒⲢⲈϤⲈⲢⲠⲈⲐⲚⲀⲚⲈϤ.
26لیکن شماچنین مباشید، بلکه بزرگتر از شما مثل کوچکترباشد و پیشوا چون خادم.
26ⲚⲐⲰⲦⲈⲚ ⲆⲈ ⲘⲠⲀⲒⲢⲎϮ ⲀⲚ ⲀⲖⲖⲀ ⲠⲒⲚⲒϢϮ ⲈⲦϦⲈⲚ ⲐⲎⲚⲞⲨ ⲘⲀⲢⲈϤⲈⲢ ⲘⲪⲢⲎϮ ⲘⲠⲒϦⲈⲖϢⲒⲢⲒ ⲞⲨⲞϨ ⲠⲒϨⲎⲄⲞⲨⲘⲈⲚⲞⲤ ⲘⲪⲢⲎϮ ⲘⲠⲒⲆⲒⲀⲔⲰⲚ.
27زیرا کدام‌یک بزرگتراست آنکه به غذا نشیند یا آنکه خدمت کند آیانیست آنکه نشسته است؟ لیکن من در میان شماچون خادم هستم.
27ⲚⲒⲘ ⲄⲀⲢ ⲠⲈ ⲠⲒⲚⲒϢϮ ⲪⲎ ⲈⲐⲢⲰⲦⲈⲂ ϢⲀⲚ ⲪⲎ ⲈⲦⲈⲢⲆⲒⲀⲔⲰⲚ ⲘⲎ ⲪⲎ ⲈⲐⲢⲰⲦⲈⲂ ⲀⲚ ⲠⲈ ⲀⲚⲞⲔ ⲠⲈϮⲬⲎ ϦⲈⲚⲦⲈⲦⲈⲚⲘⲎϮ ⲘⲪⲢⲎϮ ⲘⲪⲎ ⲈⲦⲈⲢⲆⲒⲀⲔⲰⲚ.
28و شما کسانی می‌باشید که در امتحانهای من با من به‌سر بردید.
28ⲚⲐⲰⲦⲈⲚ ⲆⲈ ⲚⲎ ⲈⲦⲀⲨⲞϨⲒ ⲚⲈⲘⲎⲒ ϦⲈⲚⲚⲀⲠⲒⲢⲀⲤⲘⲞⲤ
29و من ملکوتی برای شما قرار می‌دهم چنانکه پدرم برای من مقرر فرمود.
29ⲀⲚⲞⲔ ϨⲰ ϮⲚⲀⲤⲈⲘⲚⲒ ⲚⲈⲘⲰⲦⲈⲚ ⲔⲀⲦⲀ ⲪⲢⲎϮ ⲈⲦⲀϤⲤⲈⲘⲚⲒ ⲚⲈⲘⲎⲒ ⲚϪⲈⲠⲀⲒⲰⲦ ⲚⲞⲨⲘⲈⲦⲞⲨⲢⲞ
30تا در ملکوت من از خوان من بخورید و بنوشید و بر کرسیها نشسته بردوازده سبط اسرائیل داوری کنید.»
30ϨⲒⲚⲀ ⲚⲦⲈⲦⲈⲚⲞⲨⲰⲘ ⲞⲨⲞϨ ⲚⲦⲈⲦⲈⲚⲤⲰ ϨⲒ ⲦⲀⲦⲢⲀⲠⲈⲌⲀ ϦⲈⲚⲦⲀⲘⲈⲦⲞⲨⲢⲞ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲢⲈⲦⲈⲚϨⲈⲘⲤⲒ ϨⲒϪⲈⲚ ϨⲀⲚⲐⲢⲞⲚⲞⲤ ⲈⲢⲈⲦⲈⲚⲈϮ ϨⲀⲠ ⲈϮⲒⲂ ⲘⲪⲨⲖⲎ ⲚⲦⲈⲠⲒⲤⲖ.
31پس خداوند گفت: «ای شمعون، ای شمعون، اینک شیطان خواست شما را چون گندم غربال کند،
31ⲤⲒⲘⲰⲚ ⲤⲒⲘⲰⲚ ϨⲎⲠⲠⲈ ⲒⲤ ⲠⲤⲀⲦⲀⲚⲀⲤ ⲈϤⲈⲈⲢⲈⲦⲒⲚ ⲘⲘⲰⲦⲈⲚ ⲈϢⲈⲖϢⲈⲖ ⲐⲎⲚⲞⲨ ⲘⲪⲢⲎϮ ⲘⲠⲒⲤⲞⲨⲞ
32لیکن من برای تو دعا کردم تاایمانت تلف نشود و هنگامی که تو بازگشت کنی برادران خود را استوار نما.»
32ⲀⲚⲞⲔ ⲆⲈ ⲀⲒⲦⲰⲂϨ ⲈϪⲰⲔ ϨⲒⲚⲀ ⲚⲦⲈϤϢⲦⲈⲘⲘⲞⲨⲚⲔ ⲚϪⲈⲠⲈⲔⲚⲀϨϮ ⲞⲨⲞϨ ⲚⲐⲞⲔ ϨⲰⲔ ⲔⲞⲦⲔ ⲚⲞⲨⲤⲎⲞⲨ ⲘⲀⲦⲀϪⲢⲈ ⲚⲈⲔⲤⲚⲎ ⲞⲨ.
33به وی گفت: «ای خداوند حاضرم که با تو بروم حتی در زندان و درموت.»
33ⲚⲐⲞϤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲀϤ ϪⲈ ⲠϬⲞⲒⲤ ϮⲤⲈⲂⲦⲰⲦ ⲈϢⲈ ⲈⲠϢⲦⲈⲔⲞ ⲚⲈⲘⲀⲔ ⲚⲈⲘ ⲪⲘⲞⲨ.
34گفت: «تو را می‌گویم‌ای پطرس امروزخروس بانگ نزده باشد که سه مرتبه انکار خواهی کرد که مرا نمی شناسی.»
34ⲚⲐⲞϤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲀϤ ϪⲈ ϮϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ⲚⲀⲔ ⲠⲈⲦⲢⲈ ϪⲈ ⲚⲚⲈ ⲞⲨⲀⲖⲈⲔⲦⲰⲢ ⲘⲞⲨϮ ⲘⲪⲞⲞⲨ ϢⲀⲦⲈⲔϪⲞⲖⲦ ⲈⲂⲞⲖ ⲚⲄ ⲚⲤⲞⲠ ⲈⲐⲢⲈⲔⲈⲘⲒ.
35و به ایشان گفت: «هنگامی که شما را بی‌کیسه و توشه‌دان و کفش فرستادم به هیچ‌چیز محتاج شدید؟» گفتند هیچ.
35ⲞⲨⲞϨ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ϨⲞⲦⲈ ⲈⲦⲀⲒⲞⲨⲈⲢⲠ ⲐⲎⲚⲞⲨ ⲀϬⲚⲈ ⲀⲤⲞⲨⲒ ⲚⲈⲘ ⲠⲎⲢⲀ ⲚⲈⲘ ⲐⲰⲞⲨⲒ ⲘⲎ ⲀⲦⲈⲦⲈⲚⲈⲢϦⲀⲈ ⲚϨⲖⲒ ⲚⲐⲰⲞⲨ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲘⲪⲎ.
36پس به ایشان گفت: «لیکن الان هر‌که کیسه دارد، آن را بردارد و همچنین توشه‌دان را و کسی‌که شمشیر ندارد جامه خود را فروخته آن رابخرد.
36ⲠⲈϪⲀϤ ⲆⲈ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲀⲖⲖⲀ ϮⲚⲞⲨ ⲪⲎ ⲈⲦⲈ ⲞⲨⲞⲚ ⲚⲦⲀϤ ⲚⲞⲨⲀⲤⲞⲨⲒ ⲘⲘⲀⲨ ⲘⲀⲢⲈϤⲞⲖⲤ ⲠⲀⲒⲢⲎϮ ⲞⲚ ⲞⲨⲠⲎⲢⲀ ⲞⲨⲞϨ ⲪⲎ ⲈⲦⲈ ⲘⲘⲞⲚ ⲚⲦⲀϤ ⲘⲀⲢⲈϤϮ ⲠⲈϤϨⲂⲞⲤ ⲈⲂⲞⲖ ⲘⲀⲢⲈϤϢⲈⲠ ⲞⲨⲤⲎϤⲒ.
37زیرا به شما می‌گویم که این نوشته در من می‌باید به انجام رسید، یعنی با گناهکاران محسوب شد زیرا هر‌چه در خصوص من است، انقضا دارد.
37ϮϪⲰ ⲄⲀⲢ ⲘⲘⲞⲤ ⲚⲰⲦⲈⲚ ϪⲈ ⲪⲎ ⲈⲦⲤϦⲎⲞⲨⲦ ϨⲰϮ ⲚⲦⲈϤϪⲰⲔ ⲈⲂⲞⲖ ⲚϦⲢⲎⲒ ⲚϦⲎⲦ ϪⲈ ⲀⲨⲞⲠϤ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲀⲚⲞⲘⲞⲤ ⲔⲈ ⲄⲀⲢ ⲠⲈⲦⲤϦⲎⲞⲨⲦ ⲈⲐⲂⲎⲦ ⲞⲨⲞⲚⲦⲈ ⲠⲈϤϪⲰⲔ.
38گفتند: «ای خداوند اینک دوشمشیر.» به ایشان گفت: «کافی است.»
38ⲚⲐⲰⲞⲨ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲠϬⲞⲒⲤ ⲒⲤ ⲤⲎϤⲒ ⲤⲚⲞⲨϮ ⲘⲠⲀⲒⲘⲀ ⲚⲐⲞϤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲤⲈⲢⲰϢⲒ.
39و برحسب عادت بیرون شده به کوه زیتون رفت و شاگردانش از عقب او رفتند.
39ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤⲒ ⲈⲂⲞⲖ ⲀϤϢⲈ ⲚⲀϤ ⲔⲀⲦⲀ ϮⲔⲀϨⲤ ⲈⲠⲒⲦⲰⲞⲨ ⲚⲦⲈⲚⲒϪⲰⲒⲦ ⲀⲨⲘⲞϢⲒ ⲆⲈ ⲚⲤⲰϤ ⲚϪⲈⲚⲒⲔⲈⲘⲀⲐⲎⲦⲎⲤ.
40و چون به آن موضع رسید، به ایشان گفت: «دعا کنید تا درامتحان نیفتید.»
40ⲈⲦⲀϤⲒ ⲆⲈ ⲈⲠⲒⲘⲀ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲦⲰⲂϨ ϪⲈ ⲚⲚⲈⲦⲈⲚⲒ ⲈⲠⲒⲢⲀⲤⲘⲞⲤ.
41و او از ایشان به مسافت پرتاپ سنگی دور شده، به زانو درآمد و دعا کرده، گفت:
41ⲞⲨⲞϨ ⲚⲐⲞϤ ⲞⲨⲰϮ ⲈⲂⲞⲖ ⲘⲘⲰⲞⲨ ⲚⲀⲨ ⲪⲞⲨⲰϢ ⲚϨⲒ ⲞⲨⲰⲚⲒ ⲈⲂⲞⲖ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤϨⲒⲦϤ ⲈϪⲈⲚ ⲚⲈϤⲔⲈⲖⲒ ⲀϤⲦⲰⲂϨ
42«ای پدر اگر بخواهی این پیاله را از من بگردان، لیکن نه به خواهش من بلکه به اراده تو.»
42ⲈϤϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲠⲀⲒⲰⲦ ⲒⲤϪⲈ ⲬⲞⲨⲰϢ ⲘⲀⲢⲈ ⲠⲒⲀⲪⲞⲦ ⲤⲒⲚⲒ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲀⲢⲞⲒ ⲠⲖⲎⲚ ⲠⲈⲦⲈϨⲚⲎⲒ ⲀⲚ ⲀⲖⲖⲀ ⲪⲰⲔ ⲘⲀⲢⲈϤϢⲰⲠⲒ.
43وفرشته‌ای از آسمان بر او ظاهر شده او را تقویت می‌نمود.
43ⲞⲨⲞϨ ⲀϤⲞⲨⲰⲚϨ ⲈⲢⲞϤ ⲚϪⲈⲞⲨⲀⲄⲄⲈⲖⲞⲤ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲦⲪⲈ ⲈⲐⲢⲈϤϮϪⲞⲘ ⲚⲀϤ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲤϢⲰⲠⲒ ⲈϤϬⲒϢϢⲰⲞⲨ ⲈϤⲈⲢⲠⲢⲞⲤⲈⲨⲬ ⲈⲤⲐⲈ ϦⲈⲚⲚⲈϤⲔⲈⲖⲒ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲤϢⲰⲠⲒ ⲈⲢⲈ ⲚⲈϤϤⲰϮ ⲘⲪⲢⲎϮ ⲘⲠⲒⲞⲨⲀⲚ ⲚⲦⲈⲠⲤⲚⲞϤ ⲈϤϢⲞⲨⲞ ⲈϪⲈⲚ ⲠⲒⲔⲀϨⲒ
44پس به مجاهده افتاده به سعی بلیغتردعا کرد، چنانکه عرق او مثل قطرات خون بود که بر زمین می‌ریخت.
44ⲞⲨⲞϨ ⲀϤⲦⲰⲂϨ ϦⲈⲚⲞⲨⲘⲞⲨⲚ ⲈⲂⲞⲖ ⲞⲨⲞϨ ⲠⲈϤϤⲰϮ ⲀϤⲈⲢ ⲘⲪⲢⲎϮ ⲘⲠϢⲞⲨⲞ ⲈⲂⲞⲖ ⲘⲠⲒⲤⲚⲞϤ ⲈϤⲚⲎⲞⲨ ⲈⲠⲈⲤⲎⲦ ϨⲒϪⲈⲚ ⲠⲒⲔⲀϨⲒ
45پس از دعا برخاسته نزدشاگردان خود آمده ایشان را از حزن در خواب یافت.
45ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤⲦⲰⲚϤ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚϮⲠⲢⲞⲤⲈⲨⲬⲎ ⲀϤⲒ ϨⲀ ⲚⲒⲘⲀⲐⲎⲦⲎⲤ ⲀϤϪⲈⲘⲞⲨ ⲈⲨⲚⲔⲞⲦ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲠⲒⲘⲔⲀϨ ⲚϨⲎⲦ.
46به ایشان گفت: «برای چه در خواب هستید؟ برخاسته دعا کنید تا در امتحان نیفتید.»
46ⲞⲨⲞϨ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲈⲐⲂⲈⲞⲨ ⲦⲈⲦⲈⲚⲚⲔⲞⲦ ⲦⲈⲚ ⲐⲎⲚⲞⲨ ⲀⲢⲒⲠⲢⲞⲤⲈⲨⲬⲈⲤⲐⲈ ϨⲒⲚⲀ ⲚⲦⲈⲦⲈⲚϢⲦⲈⲘⲒ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲈⲠⲒⲢⲀⲤⲘⲞⲤ.
47و سخن هنوز بر زبانش بود که ناگاه جمعی آمدند و یکی از آن دوازده که یهودا نام داشت بردیگران سبقت جسته نزد عیسی آمد تا او راببوسد.
47ⲈⲦⲒ ⲈϤⲤⲀϪⲒ ϨⲎⲠⲠⲈ ⲒⲤ ⲞⲨⲘⲎϢ ⲚⲈⲘ ⲪⲎ ⲈⲦⲞⲨⲘⲞⲨϮ ⲈⲢⲞϤ ϪⲈ ⲒⲞⲨⲆⲀⲤ ⲞⲨⲀⲒ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲠⲒⲒⲂ ⲚⲀϤⲘⲞϢⲒ ϦⲀϪⲰⲞⲨ ⲠⲈ ⲞⲨⲞϨ ⲀϤϦⲰⲚⲦ ⲈⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲀϤϮⲪⲒ ⲈⲢⲰϤ.
48و عیسی بدو گفت: «ای یهودا آیا به بوسه پسر انسان را تسلیم می‌کنی؟»
48ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲀϤ ϪⲈ ⲒⲞⲨⲆⲀⲤ ⲀⲔⲚⲀϮ ⲘⲠϢⲎⲢⲒ ⲘⲪⲢⲰⲘⲒ ϦⲈⲚⲞⲨⲪⲒ.
49رفقایش چون دیدند که چه می‌شود عرض کردند خداوندابه شمشیر بزنیم.
49ⲈⲦⲀⲨⲚⲀⲨ ⲆⲈ ⲚϪⲈⲚⲎ ⲈⲦⲔⲰϮ ⲈⲢⲞϤ ⲈⲪⲎ ⲈⲦⲀϤϢⲰⲠⲒ ⲠⲈϪⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲠϬⲞⲒⲤ ⲚⲦⲈⲚϨⲒⲞⲨⲒ ⲚⲦⲤⲎϤⲒ.
50و یکی از ایشان، غلام رئیس کهنه را زده، گوش راست او را از تن جدا کرد.
50ⲞⲨⲞϨ ⲀⲞⲨⲀⲒ ⲈⲂⲞⲖ ⲚϦⲎⲦⲞⲨ ⲀϤϨⲒⲞⲨⲒ ⲚⲤⲀⲪⲂⲰⲔ ⲘⲠⲒⲀⲢⲬⲒⲈⲢⲈⲨⲤ ⲞⲨⲞϨ ⲀϤⲈⲖ ⲠⲈϤⲘⲀϢϪ ⲚⲞⲨⲒⲚⲀⲘ ⲈⲂⲞⲖ.
51عیسی متوجه شده گفت: «تا به این بگذارید.» وگوش او را لمس نموده، شفا داد.
51ⲀϤⲈⲢⲞⲨⲰ ⲆⲈ ⲚϪⲈⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲠⲈϪⲀϤ ϪⲈ ⲔⲎⲚ ϢⲀ ⲘⲚⲀⲒ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤϬⲞϨ ⲈⲠⲈϤⲘⲀϢϪ ⲀϤⲦⲀⲖϬⲞϤ.
52پس عیسی به روسای کهنه و سرداران سپاه هیکل و مشایخی که نزد او آمده بودند گفت: «گویا بر دزد با شمشیرها و چوبها بیرون آمدید.
52ⲠⲈϪⲈ ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲆⲈ ⲚⲚⲎ ⲈⲦⲀⲨⲒ ⲚⲤⲰϤ ⲚⲒⲀⲢⲬⲒⲈⲢⲈⲨⲤ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲤⲀⲦⲎⲄⲞⲤ ⲚⲦⲈⲠⲒⲈⲢⲪⲈⲒ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲠⲢⲈⲤⲂⲨⲦⲈⲢⲞⲤ ϪⲈ ⲈⲦⲀⲢⲈⲦⲈⲚⲒ ⲈⲂⲞⲖ ⲘⲪⲢⲎϮ ⲈⲢⲈⲦⲈⲚⲚⲎⲞⲨ ⲚⲤⲀⲞⲨⲤⲞⲚⲒ ⲚⲈⲘ ϨⲀⲚϢⲂⲞϮ.
53وقتی که هر روزه در هیکل با شما می‌بودم دست بر من دراز نکردید، لیکن این است ساعت شما و قدرت ظلمت.»
53ⲈⲒⲬⲎ ϦⲈⲚⲠⲒⲈⲢⲪⲈⲒ ⲚⲈⲘⲰⲦⲈⲚ ⲘⲘⲎ ⲒⲚⲒ ⲘⲠⲈⲦⲈⲚⲤⲞⲨⲦⲈⲚ ⲚⲈⲦⲈⲚϪⲒϪ ⲈϨⲢⲎⲒ ⲈϪⲰⲒ ⲀⲖⲖⲀ ⲐⲀⲒ ⲦⲈ ⲦⲈⲦⲈⲚⲞⲨⲚⲞⲨ ⲚⲈⲘ ⲠⲈⲢϢⲒϢⲒ ⲚⲦⲈⲠⲬⲀⲔⲒ.
54پس او را گرفته بردند و به‌سرای رئیس کهنه آوردند و پطرس از دور از عقب می‌آمد.
54ⲈⲦⲀⲨⲀⲘⲞⲚⲒ ⲆⲈ ⲘⲘⲞϤ ⲀⲨⲈⲚϤ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨϬⲒⲦϤ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲈⲠⲎⲒ ⲘⲠⲒⲀⲢⲬⲒⲈⲢⲈⲨⲤ ⲠⲈⲦⲢⲞⲤ ⲚⲀϤⲘⲞϢⲒ ⲚⲤⲰϤ ϨⲒⲪⲞⲨⲈⲒ.
55و چون در میان ایوان آتش افروخته گردش نشسته بودند، پطرس در میان ایشان بنشست.
55ⲈⲦⲀⲨϬⲈⲢⲈ ⲞⲨⲬⲢⲰⲘ ⲆⲈ ϦⲈⲚⲐⲘⲎϮ ⲚϮⲀⲨⲖⲎ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀⲨϨⲈⲘⲤⲒ ⲚⲀⲢⲈ ⲠⲈⲦⲢⲞⲤ ϨⲰϤ ϨⲈⲘⲤⲒ ϦⲈⲚⲦⲞⲨⲘⲎϮ.
56آنگاه کنیزکی چون او را در روشنی آتش نشسته دید بر او چشم دوخته گفت: «این شخص هم با او می‌بود.»
56ⲈⲦⲀⲤⲚⲀⲨ ⲆⲈ ⲈⲢⲞϤ ⲚϪⲈⲞⲨⲀⲖⲞⲨ ⲘⲂⲰⲔⲒ ⲈϤϨⲈⲘⲤⲒ ϦⲀⲦⲈⲚ ⲠⲒⲞⲨⲰⲒⲚⲒ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀⲤⲤⲞⲘⲤ ⲠⲈϪⲀⲤ ϪⲈ ⲚⲀⲢⲈ ⲪⲀⲒ ϨⲰϤ ⲬⲎ ⲚⲈⲘⲀϤ.
57او وی را انکار کرده گفت: «ای زن او را نمی شناسم.»
57ⲚⲐⲞϤ ⲆⲈ ⲀϤϪⲰⲖ ⲈⲂⲞⲖ ⲈϤϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ϮⲤⲰⲞⲨⲚ ⲘⲘⲞϤ ⲀⲚ ϮⲤϨⲒⲘⲒ.
58بعد از زمانی دیگری او را دیده گفت: «تو از اینها هستی.» پطرس گفت: «ای مرد، من نیستم.»
58ⲞⲨⲞϨ ⲘⲈⲚⲈⲚⲤⲀ ⲔⲈⲔⲞⲨϪⲒ ⲈⲦⲀϤⲚⲀⲨ ⲈⲢⲞϤ ⲚϪⲈⲔⲈⲞⲨⲀⲒ ⲠⲈϪⲀϤ ϪⲈ ⲚⲐⲞⲔ ⲞⲨⲈⲂⲞⲖ ⲘⲘⲰⲞⲨ ϨⲰⲔ ⲠⲈⲦⲢⲞⲤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ϪⲈ ⲪⲢⲰⲘⲒ ⲀⲚⲞⲔ ⲀⲚ ⲠⲈ.
59و چون تخمین یک ساعت گذشت یکی دیگر با تاکیدگفت: «بلاشک این شخص از رفقای او است زیراکه جلیلی هم هست.»
59ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀ ⲪⲞⲨⲰϢ ⲚⲞⲨⲞⲨⲚⲞⲨ ϢⲰⲠⲒ ⲚⲀⲢⲈ ⲔⲈⲞⲨⲀⲒ ⲦⲀϪⲢⲞ ⲚⲦⲞⲦϤ ⲠⲈ ⲈϤϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ϦⲈⲚⲞⲨⲘⲈⲐⲘⲎⲒ ⲚⲀⲢⲈ ⲪⲀⲒ ϨⲰϤ ⲬⲎ ⲚⲈⲘⲀϤ ⲔⲈ ⲄⲀⲢ ⲞⲨⲄⲀⲖⲒⲖⲈⲞⲤ ⲠⲈ.
60پطرس گفت: «ای مردنمی دانم چه می‌گویی؟» در همان ساعت که این رامی گفت خروس بانگ زد.
60ⲠⲈϪⲀϤ ⲆⲈ ⲚϪⲈⲠⲈⲦⲢⲞⲤ ϪⲈ ⲪⲢⲰⲘⲒ ϮⲈⲘⲒ ⲀⲚ ⲈⲠⲈⲦⲈⲔϪⲰ ⲘⲘⲞϤ ⲞⲨⲞϨ ⲤⲀⲦⲞⲦϤ ⲈⲦⲒ ⲈϤⲤⲀϪⲒ ⲀⲞⲨⲀⲖⲈⲔⲦⲰⲢ ⲘⲞⲨϮ.
61آنگاه خداوندروگردانیده به پطرس نظر افکند پس پطرس آن کلامی را که خداوند به وی گفته بود به‌خاطرآورد که قبل از بانگ زدن خروس سه مرتبه مراانکار خواهی کرد.
61ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤⲪⲞⲚϨϤ ⲚϪⲈⲠϬⲞⲒⲤ ⲀϤⲤⲞⲘⲤ ⲈⲠⲈⲦⲢⲞⲤ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲠⲈⲦⲢⲞⲤ ⲈⲢⲪⲘⲈⲨⲒ ⲘⲠⲤⲀϪⲒ ⲘⲠϬⲞⲒⲤ ⲘⲪⲢⲎϮ ⲈⲦⲀϤϪⲞⲤ ⲚⲀϤ ϪⲈ ⲘⲠⲀⲦⲈ ⲞⲨⲀⲖⲈⲔⲦⲰⲢ ⲘⲞⲨϮ ⲘⲪⲞⲞⲨ ⲬⲚⲀϪⲞⲖⲦ ⲈⲂⲞⲖ ⲚⲄ ⲚⲤⲞⲠ.
62پس پطرس بیرون رفته زارزار بگریست.
62ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤⲒ ⲈⲂⲞⲖ ⲀϤⲢⲒⲘⲒ ϦⲈⲚⲞⲨⲚϢⲀϢⲒ.
63و کسانی که عیسی را گرفته بودند، او راتازیانه زده استهزا نمودند.
63ⲞⲨⲞϨ ⲚⲒⲢⲰⲘⲒ ⲈⲚⲀⲨⲀⲘⲞⲚⲒ ⲘⲘⲞϤ ⲚⲀⲨⲤⲰⲂⲒ ⲘⲘⲞϤ ⲠⲈ ⲈⲨϨⲒⲞⲨⲒ ⲈⲢⲞϤ.
64و چشم او را بسته طپانچه بر رویش زدند و از وی سوال کرده، گفتند: «نبوت کن که تو را زده است؟»
64ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀⲨϨⲞⲂⲤϤ ⲚⲀⲨϢⲒⲚⲒ ⲘⲘⲞϤ ⲈⲨϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲀⲢⲒⲠⲢⲞⲪⲎⲦⲈⲨⲒⲚ ⲚⲀⲚ ϪⲈ ⲚⲒⲘ ⲠⲈⲦⲀϤϨⲒⲞⲨⲒ ⲈⲢⲞⲔ
65و بسیارکفر دیگر به وی گفتند.
65ⲞⲨⲞϨ ϨⲀⲚⲔⲈⲘⲎϢ ⲚⲀⲨϪⲰ ⲘⲘⲰⲞⲨ ⲈⲢⲞϤ ⲈⲨϪⲈⲞⲨⲀ.
66و چون روز شد اهل شورای قوم یعنی روسای کهنه و کاتبان فراهم آمده در مجلس خوداو را آورده،
66ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀ ⲠⲒⲈϨⲞⲞⲨ ϢⲰⲠⲒ ⲀⲨⲐⲰⲞⲨϮ ⲚϪⲈⲚⲒⲠⲢⲈⲤⲂⲨⲦⲈⲢⲞⲤ ⲚⲦⲈⲠⲒⲖⲀⲞⲤ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲀⲢⲬⲒⲈⲢⲈⲨⲤ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲤⲀϦ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨⲈⲚϤ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲈⲠⲞⲨⲘⲀⲚϮϨⲀⲠ
67گفتند: «اگر تو مسیح هستی به مابگو: «او به ایشان گفت: «اگر به شما گویم مراتصدیق نخواهید کرد.
67ⲈⲨϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲒⲤϪⲈ ⲚⲐⲞⲔ ⲠⲈ ⲠⲬⲢⲒⲤⲦⲞⲤ ⲀϪⲞⲤ ⲚⲀⲚ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲀⲒϢⲀⲚϪⲞⲤ ⲚⲰⲦⲈⲚ ⲦⲈⲦⲈⲚⲚⲀⲚⲀϨϮ ⲀⲚ.
68و اگر از شما سوال کنم جواب نمی دهید و مرا رها نمی کنید.
68ⲈϢⲰⲠ ⲆⲈ ⲞⲚ ⲀⲒϢⲀⲚϢⲈⲚ ⲐⲎⲚⲞⲨ ⲦⲈⲦⲈⲚⲚⲀⲈⲢⲞⲨⲰ ⲀⲚ.
69لیکن بعداز این پسر انسان به طرف راست قوت خداخواهد نشست.»
69ⲒⲤϪⲈⲚ ϮⲚⲞⲨ ⲈϤⲈϢⲰⲠⲒ ⲚϪⲈⲠϢⲎⲢⲒ ⲘⲪⲢⲰⲘⲒ ⲈϤϨⲈⲘⲤⲒ ⲤⲀⲞⲨⲒⲚⲀⲘ ⲚϮϪⲞⲘ ⲚⲦⲈⲪⲚⲞⲨϮ.
70همه گفتند: «پس تو پسر خداهستی؟» او به ایشان گفت: «شما می‌گویید که من هستم.»
70ⲠⲈϪⲰⲞⲨ ⲆⲈ ⲦⲎⲢⲞⲨ ϪⲈ ⲚⲐⲞⲔ ⲞⲨⲚ ⲠⲈ ⲠϢⲎⲢⲒ ⲘⲪⲚⲞⲨϮ ⲚⲐⲞϤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲚⲐⲰⲦⲈⲚ ⲈⲦϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲀⲚⲞⲔ ⲠⲈ.
71گفتند: «دیگر ما را چه حاجت به شهادت است، زیرا خود از زبانش شنیدیم.»
71ⲚⲐⲰⲞⲨ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲈⲚⲈⲢⲬⲢⲒⲀ ϪⲈ ⲚⲞⲨⲘⲈⲐⲢⲈ ⲀⲚⲞⲚ ⲄⲀⲢ ⲀⲚⲤⲰⲦⲈⲘ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲢⲰϤ.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.