Actuum Apostolorum 13
Clementine Vulgate, 1598Translation
Clementine Vulgate, 1598
Testamenta Marra (Dieri New Testament)
1Erant autem in ecclesia quæ erat Antiochiæ, prophetæ et doctores, in quibus Barnabas, et Simon qui vocabatur Niger, et Lucius Cyrenensis, et Manahen, qui erat Herodis Tetrarchæ collactaneus, et Saulus.
1Antiochiani mili wolarani Propheta ja ngujangujara jinkinietja nganana wonti, Barnabas ja Simeon, nina tanali dikai Niger, ja Lucius Kyrenala, ja Manaen kapakaparaia Herodini kalu kulno, ja Saulus.
2Ministrantibus autem illis Domino, et jejunantibus, dixit illis Spiritus Sanctus: Segregate mihi Saulum et Barnabam in opus ad quod assumpsi eos.
2Tana Kaparani mili ngamana ja milja ngamana, Jaola kulikiri jatana wonti: „Barnabas ja Saulus ngakangu tjirimalkanau nunkangupini ngankanani, nunkanaia ngato pudlana karkana warai.“
3Tunc jejunantes et orantes, imponentesque eis manus, dimiserunt illos.
3Ngadani tana milja ngamana wonti ja ngatjina wonti, ja tanali pudlangu mara kuraterina wonti, ja pudlana jinpana wonti.
4Et ipsi quidem missi a Spiritu Sancto abierunt Seleuciam: et inde navigaverunt Cyprum.
4Ja Jaolali kulikirieli pudlana matja jinpana, pudla Seleuciaia ngarina wonti, ja nakandru Cypernia pararana wonti.
5Et cum venissent Salaminam, prædicabant verbum Dei in synagogis Judæorum. Habebant autem et Joannem in ministerio.
5Ja pudla Salamingu matja wokarana, pudlana Godaia jaura Juda kanaia jaura pungani kaukaubana wonti; ja pudlali bakana mili Johannes ngamalkana wonti.
6Et cum perambulassent universam insulam usque Paphum, invenerunt quemdam virum magum pseudoprophetam, Judæum, cui nomen erat Barjesu,
6Pudlali watiwati paruparu Paphojelu matja palkingana, pudlali kana kulno mankamankana wonti, nau kunki ja jedikantji propheta ja Juda kana nganana wonti, tala nunkani Barjesus.
7qui erat cum proconsule Sergio Paulo viro prudente. Hic, accersitis Barnaba et Saulo, desiderabat audire verbum Dei.
7Nau Sergius Paulungu nganana wonti, nau mitaia kapakapara ja kana kiri nganana wonti. Nulupini Barnabas ja Saulus karkana wonti, ja ngantjana wonti Godaia jaura ngarala.
8Resistebat autem illis Elymas magus (sic enim interpretatur nomen ejus), quærens avertere proconsulem a fide.
8Pudlangu tjakakana wonti kunki Elimas, — jeruja nunkani tala matja karitjimalkana — ja wontina wonti kapakapara morlalu ngundranandru karitjimalkala.
9Saulus autem, qui et Paulus, repletus Spiritu Sancto, intuens in eum,
9Saululu, nina tanali dikai Paulus, Jaolali kulikiri manamirieli nina ngurutalpana najina wonti,
10dixit: O plene omni dolo et omni fallacia, fili diaboli, inimice omnis justitiæ, non desinis subvertere vias Domini rectas.
10Ja jatana wonti: „Jidni kutjia ngatamura madlentjaia kirieli ja jeljujeljujeli pratjanali manamiri, talkulaia pratjanaia tula, jundru wata mudala nganai Kaparaia palto talku karitjimalkala?
11Et nunc ecce manus Domini super te, et eris cæcus, non videns solem usque ad tempus. Et confestim cecidit in eum caligo et tenebræ: et circuiens quærebat qui ei manum daret.
11Ja mai, Kaparaia mara jinkangu wokarai, ja jidni butjurila nganai, ja ditji pirna wata najila nganai miljaru kulnuwirdi.“ Nurujeli nunkangu prantjalku ja ngalpurali walpana wonti, ja nau wirarina wonti ja kana wontina wonti, tanali nina marali wiralkananto.
12Tunc proconsul cum vidisset factum, credidit admirans super doctrina Domini.
12Kapakaparali jenia najina mina pantjina warai, nulu morlalu ngundrana wonti ja Kaparaia ngujangujarandru pirna ngaruparana wonti.
13Et cum a Papho navigassent Paulus et qui cum eo erant, venerunt Pergen Pamphyliæ. Joannes autem discedens ab eis, reversus est Jerosolymam.
13Paulus, ja tana nunkangunto, Paphongundru matja pararana, tana Pergingu Pamphyliani wokarana wonti; Johannes pudlangundru puntina wonti, ja Jerusalemia tikana wonti.
14Illi vero pertranseuntes Pergen, venerunt Antiochiam Pisidiæ: et ingressi synagogam die sabbatorum, sederunt.
14Pudla Pergendru palkana wonti, ja Antiochiani Pisidiani wokarana wonti, ja pudla Sabbat ditjini jaura pungani wirina wonti, ja ngamana ngarina wonti.
15Post lectionem autem legis et prophetarum, miserunt principes synagogæ ad eos, dicentes: Viri fratres, si quis est in vobis sermo exhortationis ad plebem, dicite.
15Tanali jirijiribani jaura ja Propheta matja warapana, jaura pungaia kaparali pudlangu jinpana wonti ja jatana wonti: „Ngatata ngantjalu, judla kurukurubani jaura kulno kana wolarani ngamalkanani, jatalumai!“
16Surgens autem Paulus, et manu silentium indicens, ait: Viri Israëlitæ, et qui timetis Deum, audite:
16Paulus terkakala tarana wonti, ja marali malka jinkina wonti ja jatana wonti: „Jura Israel kana, ja jura Godangundru japali nganana, ngaranimai!
17Deus plebis Israël elegit patres nostros, et plebem exaltavit cum essent incolæ in terra Ægypti, et in brachio excelso eduxit eos ex ea,
17Tananipini Israel kana wolaraia Godali ngaperi worana ngaianani kalkalkana wonti; ja Nulia kana wolara miri ngankana wonti, tana Egypta mitani tula ngananala, ja tanana nguna terkanali nakandru dunkalkana wonti.
18et per quadraginta annorum tempus mores eorum sustinuit in deserto.
18Ja kildawoldra pota mandrumandru marapratjana Nulia tanana dantjudantjumalkana wonti ja ngamalkana wonti.
19Et destruens gentes septem in terra Chanaan, sorte distribuit eis terram eorum,
19Ja Nulia Canaan mitani kana wolara mara wora ja mandru matja palipalimana, Nulia tanangu tanani mita wontjani malkali puntibijiribana wonti.
20quasi post quadringentos et quinquaginta annos: et post hæc dedit judices, usque ad Samuel prophetam.
20Ja kilpawoldrawirdi 450 ngadani, Nulia tanangu kalala kuranietja jinkina wonti Samuel Prophetangulu.
21Et exinde postulaverunt regem: et dedit illis Deus Saul filium Cis, virum de tribu Benjamin, annis quadraginta:
21Ngadani tana mitaia kapara ngatjina wonti, ja Godali tanangu Saul jinkina wonti, Kisani ngatamura, kana kulno Benjamin wittandru kilpawoldrawirdi pota mandrumandru marapratjana.
22et amoto illo, suscitavit illis David regem: cui testimonium perhibens, dixit: Inveni David filium Jesse, virum secundum cor meum, qui faciet omnes voluntates meas.
22Ja Nulia nina matja worana, Nulia tanangu David mitaia kapara jiritjibana wonti, nunkangundru Nulia tinkari ngankana wonti ja jatana wonti: «Ngato David Jessaini ngatamura mankamankana warai, kana kulno ngakangu ngarani, nulu ngakani jertapaterina pratjana ngankala nganai.»
23Hujus Deus ex semine secundum promissionem eduxit Israël salvatorem Jesum,
23Nunkangupini ngatamurandru Godali Israel kanani Jesus Kulkanipirna jiritjibana wonti, worderu Nulia talpadakana wonti;
24prædicante Joanne ante faciem adventus ejus baptismum pœnitentiæ omni populo Israël.
24Nunkangupini wokarani ngopera Johannes Israel kana wolarani madlentjandru karitjinaia multibanila kaukaubana wonti.
25Cum impleret autem Joannes cursum suum, dicebat: Quem me arbitramini esse, non sum ego: sed ecce venit post me, cujus non sum dignus calceamenta pedum solvere.
25Johannili ngankana nunkani matja mudana, nau jatana wonti: Worana jura ngana ngundrai, ngani Nau wata nganai, a‐ai, mai, Nau ngakangu ngadani wokarai, nunkangu ngani wata talku nganai tidnaputa nunkani tidnandru dukarala. (Dakani jaura Jesu tepi terkakani ditji parkulani.)
26Viri fratres, filii generis Abraham, et qui in vobis timent Deum, vobis verbum salutis hujus missum est.
26Ngatata ngantjalu! Jura Abrahamani marduja ngatamura, ja tana jurangundru Godandru japali nganai, jurangu ninapini kulkani jaura matja jinpana.
27Qui enim habitabant Jerusalem, et principes ejus hunc ignorantes, et voces prophetarum quæ per omne sabbatum leguntur, judicantes impleverunt,
27Ngangau Jerusalemalali ja tanani kaparali, ngangau tanali ninaia wata ngujamana wonti, Prophetaia jaura, Sabbat ditji pratjanani warapanani, manamiri ngankana wonti, ngangau tanali nunkangu kalala kurana wonti.
28et nullam causam mortis invenientes in eo, petierunt a Pilato ut interficerent eum.
28Ja tanali wata naria madlentji nunkangu mankamankana wonti, a‐ai, windri tanali Pilatungu ngatjina wonti, ninaia nari ngankala.
29Cumque consummassent omnia quæ de eo scripta erant, deponentes eum de ligno, posuerunt eum in monumento.
29Ja tanali pratjana, mina nunkangundru dakanala paranani, mudana wonti, tanali ninaia pitandru ngarilkana wonti, ja narikutuni kurana wonti;
30Deus vero suscitavit eum a mortuis tertia die: qui visus est per dies multos his
30Ja Godali ninaia narindru jiritjibana wonti.
31qui simul ascenderant cum eo de Galilæa in Jerusalem: qui usque nunc sunt testes ejus ad plebem.
31Ja Nauja ditji marapu tanangu wondraterina wonti, tana nunkangu jela Galilaiandru Jerusalemia tarana wonti, ja tana karari nunkani tinkari ngankanietja nganai kana wolarani.
32Et nos vobis annuntiamus eam, quæ ad patres nostros repromissio facta est:
32Ja ngaiani jurangu ninapini talpadakani jaura kaukaubai, tana ngaperi worangu matja pantjina, ninapini Godali ngaianangu, tanani ngatamurani, morlalu kurana wonti, ngangau Nulia Jesus jiritjibana wonti.
33quoniam hanc Deus adimplevit filiis nostris resuscitans Jesum, sicut et in psalmo secundo scriptum est: Filius meus es tu, ego hodie genui te.
33Worderu bakana Psalma mandrulani dakanala parai: «Jidni ngakani Ngatamura nganai, karari ngato jidna kantji patana warai.»
34Quod autem suscitavit eum a mortuis, amplius jam non reversurum in corruptionem, ita dixit: Quia dabo vobis sancta David fidelia.
34Nulia ninaia narindru jiritjibana wonti, Nauja wata morla puapuarinani karitjina tikananto, nunkangundru Nulia jeruja jatana wonti: «Ngato jurangu Davidani murla morlalu jinkila nganai.»
35Ideoque et alias dicit: Non dabis sanctum tuum videre corruptionem.
35Jendrangundruja Nauja bakana piri kulnuni jatai: «Jundru wata manuni kurala nganai, jinkani Kulikiri puapuarinani najinanto.»
36David enim in sua generatione cum administrasset, voluntati Dei dormivit: et appositus est ad patres suos, et vidit corruptionem.
36Ngangau Davidali, nunkani miljarani Godaia jertapaterinani matja pankina, palina wonti, ja tanali nina nunkani ngaperi worangu kurana wonti, ja nulu puapuarinani najina wonti.
37Quem vero Deus suscitavit a mortuis, non vidit corruptionem.
37Nulia, ninaia Godali jiritjibana wonti, wata puapuarinani najina wonti.
38Notum igitur sit vobis, viri fratres, quia per hunc vobis remissio peccatorum annuntiatur, et ab omnibus quibus non potuistis in lege Moysi justificari,
38Jeruja jura ngujamananto, ngatata ngantjalu, nunkangundru jurangu madlentji kalingani kaukaubala nganai.
39in hoc omnis qui credit, justificatur.
39Ja nunkangu pratjanandru, nunkangundru jura ngandandarina wonti Mosini jirijiribani jaurani talku pantjila, nunkangu talku pantjiai, warle nunkangu morlalu ngundrai.
40Videte ergo ne superveniat vobis quod dictum est in prophetis:
40Ngamalkaterianau, wata jenia jurangu wokarananto, mina Propheta jatana wonti:
41[Videte contemptores, et admiramini, et disperdimini: quia opus operor ego in diebus vestris, opus quod non credetis, si quis enarraverit vobis.]
41«Najianau jura ngirkibanietja, ja ngaruparanau ja panila pantjiau; ngangau ngato ngankana kulno jurani ditjini ngankai; jura wata morlalu ngundrala nganai, kulnujeli jenia jurangu kaukaubanani.»“
42Exeuntibus autem illis rogabant ut sequenti sabbato loquerentur sibi verba hæc.
42Pudla Juda kana jaura pungandru matja dunkana, kana kojeli pudlangu ngatjina wonti, pudlali Sabbat ditji kul nuni tananapini jaura tanangu kaukaubananto.
43Cumque dimissa esset synagoga, secuti sunt multi Judæorum, et colentium advenarum, Paulum et Barnabam: qui loquentes suadebant eis ut permanerent in gratia Dei.
43Jaura punga matja mudana, Juda kana ja Juda kana kamaneli marapu Paulungu ja Barnabangu karipaterina wonti, ja pudlali tanangu kaukaubana wonti, ja tanana kurukurubana wonti, tana Godaia murlani wonki ngamananto.
44Sequenti vero sabbato pene universa civitas convenit audire verbum Dei.
44Sabbat ditji kulnuni ngampu nguraia kana pratjana mapaterina wonti Godaia jaura ngarala.
45Videntes autem turbas Judæi, repleti sunt zelo, et contradicebant his quæ a Paulo dicebantur, blasphemantes.
45Juda kanali kana marapu matja najina, tana milkirinali manamiri pantjina wonti, ja nunkangupini tjakakana wonti, mina Paulus jatana wonti, ja ngirkibana wonti.
46Tunc constanter Paulus et Barnabas dixerunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei: sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judicatis æternæ vitæ, ecce convertimur ad gentes.
46Paulus ja Barnabas manubaku terkana wonti ja jatana wonti: „Jurangu morlalu ngopera Godaia jaura jatananto; ngangau jura ninaia tertabai, ja jura munta wata talku ngundrateriai tepi nguralia, mai, ngali kana koni karitjila nganai.
47Sic enim præcepit nobis Dominus: Posui te in lucem gentium, ut sis in salutem usque ad extremum terræ.
47Ngangau jeruja Kaparali ngaianingu jirijiribana wonti: «Ngato jidna kana koja praitji terkibana wonti, jidni Kulkanipirna nganananto mita wondirajelu.»“
48Audientes autem gentes, gavisæ sunt, et glorificabant verbum Domini: et crediderunt quotquot erant præordinati ad vitam æternam.
48Kana kojeli jenia matja ngarana, tana mankina wonti, ja Kaparaia jaura jurakokana wonti, ja morlalu ngundrana wonti jeruntjali tanangundru Nulia tepi nguralia kalkalkana wonti.
49Disseminabatur autem verbum Domini per universam regionem.
49Kaparaia jaura munamarurina wonti nunkangupini mitani paruparu.
50Judæi autem concitaverunt mulieres religiosas et honestas, et primos civitatis, et excitaverunt persecutionem in Paulum et Barnabam: et ejecerunt eos de finibus suis.
50Juda kanali widla kana pirna, Godangundru japali, ja nguraia kapara tirijiritjibana wonti, ja Paulungu ja Barnabangu tirikaripaterina patijiritjibana wonti, ja pudlana tanani wondirandru narrana wonti.
51At illi excusso pulvere pedum in eos, venerunt Iconium.
51Pudlali puturu pudlani tidnaputandru matja kantikantina, pudla Ikoniungu wokarana wonti.
52Discipuli quoque replebantur gaudio, et Spiritu Sancto.
52Mili mankinali ja Jaolali kulikirieli manamiri pantjina wonti.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.