ⳘⲀⲦⲐⲈⲞⲚ 7
Coptic New TestamentTranslation
Coptic New Testament
Biblia Takatifu (Swahili): New Testament portions
1⳿ⲙⲡⲉⲣϯϩⲁⲡ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲟⲩ⳿ϣⲧⲉⲙϯϩⲁⲡ ⳿ⲉⲣⲱⲧⲉⲛ.
1“Msiwahukumu wengine, msije nanyi mkahukumiwa na Mungu;
2ⲡⲓϩⲁⲡ ⲅⲁⲣ ⳿ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲧⲏⲓϥ ⲁⲩⲛⲁϯϩⲁⲡ ⳿ⲉⲣⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲛϧⲏⲧϥ ⲟⲩⲟϩ ϧⲉⲛ ⲡⲓϣⲓ ⳿ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁ⳿ϣ⳿ⲓ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⲁⲩⲛⲁϣⲓ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲙⲙⲟϥ.
2kwa maana jinsi mnavyowahukumu wengine, ndivyo nanyi mtakavyohukumiwa; na kipimo kilekile mnachotumia kwa wengine ndicho Mungu atakachotumia kwenu.
3ⲉⲑⲃⲉ ⲟⲩ ⳿ⲭⲛⲁⲩ ⳿ⲉⲡⲓϫⲏⲓ ϧⲉⲛ ⳿ⲫⲃⲁⲗ ⳿ⲙⲡⲉⲕⲥⲟⲛ ⲡⲓⲥⲟⲓ ⲇⲉ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲡⲉⲕⲃⲁⲗ ⳿ⲕϯⲛⲓⲁⲧⲕ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⲁⲛ.
3Kwa nini wakiona kibanzi kilicho jichoni mwa ndugu yako, na papo hapo huioni boriti iliyoko jichoni mwako?
4ⲓⲉ ⲡⲱⲥ ⳿ⲭⲛⲁϫⲟⲥ ⳿ⲙⲡⲉⲕⲥⲟⲛ ϫⲉ ⲭⲁⲧ ⳿ⲛⲧⲁϩⲓ ⲡⲓϫⲏⲓ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲕⲃⲁⲗ ⲟⲩⲟϩ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲓⲥ ⲡⲓⲥⲟⲓ ⳿ϥⲭⲏ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲕⲃⲁⲗ.
4Au, wawezaje kumwambia ndugu yako, Ndugu, ngoja nikuondoe kibanzi jichoni mwako, wakati wewe mwenyewe unayo boriti jichoni mwako?
5ⲡⲓϣⲟⲃⲓ ϩⲓ ⲡⲓⲥⲟⲓ ⳿ⲉⲃⲟⲗϧⲉⲛ ⲡⲉⲕⲃⲁⲗ ⳿ⲛϣⲟⲣⲡ ⲟⲩⲟϩ ⲧⲟⲧⲉ ⲉⲕ⳿ⲉⲛⲁⲩ ⳿ⲙⲃⲟⲗ ⳿ⲉϩⲓ ⲡⲓϫⲏⲓ ⳿ⲉⲃⲟⲗϧⲉⲛ ⳿ⲫⲃⲁⲗ ⳿ⲙⲡⲉⲕⲥⲟⲛ.
5Mnafiki wewe! Ondoa kwanza boriti iliyoko jichoni mwako na hapo ndipo utaona waziwazi kiasi cha kuweza kuondoa kibanzi kilichoko jichoni mwa ndugu yako.
6⳿ⲙⲡⲉⲣϯ ⳿ⲙⲡⲉⲑⲟⲩⲁⲃ ⳿ⲛⲛⲓⲟⲩϩⲱⲣ ⲟⲩⲇⲉ ⳿ⲙⲡⲉⲣϩⲓⲟⲩ⳿ⲓ ⳿ⲛⲛⲉⲧⲉⲛ⳿ⲁⲛⲁⲙⲏⲓ ⳿ⲙⲡⲉ⳿ⲙⲑⲟ ⳿ⲛⲛⲓ⳿ⲉϣⲁⲩ ⲙⲏ ⲡⲟⲧⲉ ⳿ⲛⲥⲉϩⲱⲙⲓ ⳿ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⳿ⲛⲛⲟⲩϭⲁⲗⲁⲩϫ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲛⲥⲉⲕⲟⲧⲟⲩ ⳿ⲛⲥⲉⲫⲉϧ ⲑⲏⲛⲟⲩ.
6“Msiwape mbwa vitu vitakatifu wasije wakageuka na kuwararua ninyi; wala msiwatupie nguruwe lulu zenu wasije wakazikanyaga.
7⳿ⲁⲣⲓ⳿ⲉⲧⲓⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩ⳿ⲉϯ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲕⲱϯ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲉⲣⲉⲧⲉⲛ⳿ⲉϫⲓⲙⲓ ⲕⲱⲗϩ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩ⳿ⲉⲁⲟⲩⲱⲛ ⲛⲱⲧⲉⲛ.
7“Ombeni, nanyi mtapewa; tafuteni, nanyi mtapata; bisheni, nanyi mtafunguliwa.
8ⲟⲩⲟⲛ ⲅⲁⲣ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲉⲣ⳿ⲉⲧⲓⲛ ϣⲁϥϭⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏⲉⲧⲕⲱϯ ϣⲁϥϫⲓⲙⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏⲉⲧⲕⲱⲗϩ ϣⲁⲩⲟⲩⲱⲛ ⲛⲁϥ.
8Maana, aombaye hupewa, atafutaye hupata, na abishaye hufunguliwa.
9ⲓⲉ ⲛⲓⲙ ⳿ⲛⲣⲱⲙⲓ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⳿ⲉⲧⲉ ⲡⲉϥϣⲏⲣⲓ ⲛⲁⲉⲣ⳿ⲉⲧⲓⲛ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⳿ⲛⲟⲩⲱⲓⲕ ⲙⲏ ⳿ϥⲛⲁϯ ⲛⲁϥ ⳿ⲛⲟⲩ⳿ⲱⲛⲓ.
9Je, kuna yeyote miongoni mwenu ambaye mtoto wake akimwomba mkate, atampa jiwe?
10ⲓⲉ ⳿ⲛⲧⲉϥⲉⲣ⳿ⲉⲧⲓⲛ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⳿ⲛⲟⲩⲧⲉⲃⲧ ⲙⲏ ⳿ϥⲛⲁϯ ⳿ⲛⲟⲩϩⲟϥ ⲛⲁϥ.
10Au je, akimwomba samaki, atampa nyoka?
11ⲓⲥϫⲉ ⲟⲩⲛ ⳿ⲛⲑⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲛⲑⲱⲧⲉⲛ ϩⲁⲛⲥⲁⲙⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲟⲩⲛ ⳿ⲉϯ ⳿ⲛⲛⲓⲧⲁⲓⲟ ⲉⲑⲛⲁⲛⲉⲩ ⳿ⲛⲛⲉⲧⲉⲛϣⲏⲣⲓ ⲓⲉ ⲁⲩⲏⲣ ⲙⲁⲗⲗⲟⲛ ⲡⲉⲧⲉⲛⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩ⳿ⲓ ⲉϥ⳿ⲉϯ ⳿ⲛⲛⲓ⳿ⲁⲅⲁⲑⲟ⳿ ⲛⲛⲏⲉⲑⲛⲁⲉⲣ⳿ⲉⲧⲓⲛ ⳿ⲙⲙⲟϥ.
11Kama basi ninyi, ingawa ni waovu, mwajua kuwapa watoto wenu vitu vizuri, hakika Baba yenu wa mbinguni atafanya zaidi: atawapa mema wale wanaomwomba.
12ϩⲱⲃ ⲇⲉ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⳿ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲟⲩⲱϣ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲁⲓⲧⲟⲩ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲁⲣⲓⲟⲩ⳿ⲓ ⲛⲱⲟⲩ ϩⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲙⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲫⲁⲓ ⲅⲁⲣ ⲡⲉ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ.
12“Watendeeni wengine yale mnayotaka wao wawatendee ninyi. Hii ndiyo maana ya Sheria ya Mose na mafundisho ya manabii.
13⳿ⲁⲙⲱⲓⲛⲓ ⳿ⲉϧⲟⲩⲛ ⳿ⲉⲃⲟⲗϩⲓⲧⲉⲛ ϯⲡⲩⲗⲏ ⲉⲧϫⲏⲟⲩ ϫⲉ ⳿ⲥⲟⲩⲱϣⲥ ⳿ⲛϫⲉ ϯⲡⲩⲗⲏ ⲟⲩⲟϩ ⳿ϥⲟⲩⲉⲥⲑⲱⲛ ⳿ⲛϫⲉ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ ⲉⲧϭⲓ ⳿ⲉ⳿ⲡⲧⲁⲕⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲥⲉⲟϣ ⳿ⲛϫⲉ ⲛⲏⲉⲑⲛⲁϣⲉⲛⲱⲟⲩ ⳿ⲉϧⲟⲩⲛ ⳿ⲉⲃⲟⲗϩⲓⲧⲟⲧϥ.
13“Ingieni kwa kupitia mlango mwembamba. Kwa maana njia inayoongoza kwenye maangamizi ni pana, na mlango wa kuingilia humo ni mpana; waendao njia hiyo ni wengi.
14ϫⲉ ⳿ⲥϫⲏⲟⲩ ⳿ⲛϫⲉ ϯⲡⲩⲗⲏ ⲟⲩⲟϩ ⳿ϥϩⲉϫϩⲱϫ ⳿ⲛϫⲉ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ ⲉⲧϭⲓ ⳿ⲉ⳿ⲡⲱⲛϧ ⲟⲩⲟϩ ϩⲁⲛⲕⲟⲩϫⲓ ⲡⲉⲑⲛⲁϫⲉⲙϥ.
14Lakini njia inayoongoza kwenye uzima ni nyembamba, na mlango wa kuingilia humo ni mwembamba; ni watu wachache tu wanaoweza kuigundua njia hiyo.
15⳿ⲁⲣⲉϩ ⲇⲉ ⳿ⲉⲣⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲉⲃⲟⲗϩⲁ ⲛⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⳿ⲛⲛⲟⲩϫ ⲛⲏⲉⲑⲛⲏⲟⲩ ϩⲁⲣⲱⲧⲉⲛ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛϩⲉⲃⲥⲱ ⳿ⲛ⳿ⲉⲥⲱⲟⲩ ⲥⲁϧⲟⲩⲛ ⲇⲉ ⳿ⲙⲙⲱⲟⲩ ϩⲁⲛⲟⲩⲱⲛϣ ⳿ⲛⲣⲉϥϩⲱⲗⲉⲙ ⲛⲉ.
15“Jihadharini na manabii wa uongo. Wao huja kwenu wakionekana kama kondoo kwa nje, lakini kwa ndani ni mbwa mwitu wakali.
16⳿ⲉⲃⲟⲗϧⲉⲛ ⲛⲟⲩⲟⲩⲧⲁϩ ⳿ⲉⲣⲉⲧⲉⲛ⳿ⲉⲥⲟⲩⲱⲛⲟⲩ ⲙⲏ ⲧⲓ ϣⲁⲩⲥⲉⲕ ⳿ⲁⲗⲟⲗⲓ ⳿ⲉⲃⲟⲗϩⲓ ϩⲁⲛϣⲟⲛϯ ⲓⲉ ϣⲁⲩⲥⲉⲕ ⲕⲉⲛⲧⲉ ⳿ⲉⲃⲟⲗϩⲓ ⲛⲓⲥⲉⲣⲟϫⲓ.
16Mtawatambua kwa matendo yao. Je, watu huchuma zabibu katika miti ya miiba, au tini katika mbigili? La!
17ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⳿ϣϣⲏⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲑⲛⲁⲛⲉϥ ϣⲁϥⲉⲛ ⲟⲩⲧⲁϩ ⳿ⲉⲛⲁⲛⲉϥ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⲡⲓ⳿ϣϣⲏⲛ ⲇⲉ ⲉⲧϩⲱⲟⲩ ϣⲁϥⲉⲛ ⲟⲩⲧⲁϩ ⲉϥϩⲱⲟⲩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ.
17Basi, mti mwema huzaa matunda mema, na mti mbaya huzaa matunda mabaya.
18⳿ⲙⲙⲟⲛ⳿ϣϫⲟⲙ ⳿ⲛⲟⲩ⳿ϣϣⲏⲛ ⳿ⲉⲛⲁⲛⲉϥ ⳿ⲉⲉⲣⲟⲩⲧⲁϩ ⲉϥϩⲱⲟⲩ ⲟⲩⲇⲉ ⲟⲩ⳿ϣϣⲏⲛ ⲉϥϩⲱⲟⲩ ⳿ⲉⲉⲣⲟⲩⲧⲁϩ ⳿ⲉⲛⲁⲛⲉϥ.
18Mti mwema hauwezi kuzaa matunda mabaya, wala mti mbaya hauwezi kuzaa matunda mema.
19⳿ϣϣⲏⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⳿ⲉⲧⲉ⳿ϥⲛⲁ⳿⳿ⲓⲣⲓ ⲁⲛ ⳿ⲛⲟⲩⲟⲩⲧⲁϩ ⳿ⲉⲛⲁⲛⲉϥ ⲥⲉⲛⲁⲕⲟⲣϫϥ ⳿ⲛⲥⲉϩⲓⲧϥ ⳿ⲉⲡⲓ⳿ⲭⲣⲱⲙ.
19Kila mti usiozaa matunda mema utakatwa na kutupwa motoni.
20ϩⲁⲣⲁ ⳿ⲉⲃⲟⲗϧⲉⲛ ⲛⲟⲩⲟⲩⲧⲁϩ ⳿ⲉⲣⲉⲧⲉⲛ⳿ⲉⲥⲟⲩⲱⲛⲟⲩ.
20Kwa hiyo, mtawatambua kwa matendo yao.
21ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲁⲛ ⲉⲧϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ⲛⲏⲓ ϫⲉ Ⲡ⳪ Ⲡ⳪ ⲉⲑⲛⲁ⳿ⲓ ⳿ⲉϧⲟⲩⲛ ⳿ⲉϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⳿ⲛⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩ⳿ⲓ ⲁⲗⲗⲁ ⲡⲉⲧ⳿⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲙⲡⲉⲧⲉϩⲛⲉ ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩ⳿ⲓ.
21“Si kila aniambiaye, Bwana, Bwana, ataingia katika Ufalme wa mbinguni; ila ni yule tu anayetimiza mapenzi ya Baba yangu aliye mbinguni.
22ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲅⲁⲣ ⲉⲩⲛⲁϫⲟⲥ ⲛⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲓ⳿ⲉϩⲟⲟⲩ ⳿ⲉⲧⲉ⳿ⲙⲙⲁⲩ ϫⲉ Ⲡ⳪ Ⲡ⳪ ⲙⲏ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲕⲣⲁⲛ ⲁⲛ ⲁⲛⲉⲣ⳿ⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲉⲩⲓⲛ ⲟⲩⲟϩ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲕⲣⲁⲛ ⲁⲛϩⲓ ⲇⲉⲙⲱⲛ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲕⲣⲁⲛ ⲁⲛ⳿⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲛⲟⲩⲙⲏϣ ⳿ⲛϫⲟⲙ.
22Wengi wataniambia Siku ile ya hukumu: Bwana, Bwana! kwa jina lako tulitangaza ujumbe wako, na kwa jina lako tuliwatoa pepo na kufanya miujiza mingi.
23ⲟⲩⲟϩ ⲧⲟⲧⲉ ⲉⲓ⳿ⲉⲟⲩⲱⲛϩ ⲛⲱⲟⲩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϫⲉ ⳿ⲙⲡⲓⲥⲟⲩⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⳿⳿ⲉⲛⲉϩ ⲙⲁϣⲉⲛⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϩⲁⲣⲟⲓ ⲛⲓⲉⲣⲅⲁⲧⲏⲥ ⳿ⲛⲧⲉ ϯ⳿⳿ⲁⲛⲟⲙⲓ⳿ⲁ.
23Hapo nitawaambia: Sikuwajua ninyi kamwe; ondokeni mbele yangu, enyi watenda maovu.
24ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲟⲩⲛ ⲉⲧⲥⲱⲧⲉⲙ ⳿ⲉⲛⲁⲥⲁϫⲓ ⲛⲁⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥ⳿⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲙⲙⲱⲟⲩ ⲉⲓ⳿ⲉⲧⲉⲛⲑⲱⲛϥ ⳿ⲉⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⳿ⲛⲥⲁⲃⲉ ⲫⲏ⳿ⲉⲧⲁϥⲕⲱⲧ ⳿ⲙⲡⲉϥⲏⲓ ϩⲓϫⲉⲛ ϯⲡⲉⲧⲣⲁ.
24“Kwa sababu hiyo, kila mtu anayeyasikia maneno yangu na kuyazingatia, anafanana na mtu mwenye busara, aliyejenga nyumba yake juu ya mwamba.
25ⲟⲩⲟϩ ⲁϥ⳿ⲓ ⳿ⲉⲡⲉⲥⲏⲧ ⳿ⲛϫⲉ ⲡⲓⲙⲟⲩⲛϩⲱⲟⲩ ⲁⲩ⳿ⲓ ⳿ⲛϫⲉ ⲛⲓⲓⲁⲣⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲛⲓϥⲓ ⳿ⲛϫⲉ ⲛⲓⲑⲏⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲕⲱⲗϩ ⳿ⲉⲡⲓⲏⲓ ⳿ⲉⲧⲉ⳿ⲙⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲙⲡⲉϥϩⲉⲓ ⲛⲁⲣⲉ ⲧⲉϥⲥⲉⲛϯ ⲅⲁⲣ ⲧⲁϫⲣⲏⲟⲩⲧ ⲡⲉ ϩⲓϫⲉⲛ ϯⲡⲉⲧⲣⲁ.
25Mvua ikanyesha, mito ikafurika, pepo kali zikavuma na kuipiga nyumba hiyo. Lakini haikuanguka kwa sababu ilikuwa imejengwa juu ya mwamba.
26ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲥⲱⲧⲉⲙ ⳿ⲉⲛⲁⲥⲁϫⲓ ⲛⲁⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥ⳿⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲙⲙⲱⲟⲩ ⲁⲛ ⲉⲓ⳿ⲉⲧⲉⲛⲑⲱⲛϥ ⳿ⲉⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⳿ⲛⲥⲟϫ ⲫⲁⲓ ⳿ⲉⲧⲁϥⲕⲱⲧ ⳿ⲙⲡⲉϥⲏⲓ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓϣⲱ.
26“Lakini yeyote anayesikia maneno yangu haya bila kuyazingatia, anafanana na mtu mpumbavu aliyejenga nyumba yake juu ya mchanga.
27ⲟⲩⲟϩ ⲁϥ⳿ⲓ ⳿ⲉⲡⲉⲥⲏⲧ ⳿ⲛϫⲉ ⲡⲓⲙⲟⲩⲛϩⲱⲟⲩ ⲁⲩ⳿ⲓ ⳿ⲛϫⲉ ⲛⲓⲓⲁⲣⲱⲟⲩ ⲁⲩⲛⲓϥⲓ ⳿ⲛϫⲉ ⲛⲓⲑⲏⲟⲩ ⲁⲩⲕⲱⲗϩ ⳿ⲉⲡⲓⲏⲓ ⳿ⲉⲧⲉ⳿ⲙⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϩⲉⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϥϩⲉⲓ ⲛⲉ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲡⲉ.
27Mvua ikanyesha, mito ikafurika, pepo kali zikavuma na kuipiga nyumba hiyo, nayo ikaanguka; tena kwa kishindo kikubwa.”
28ⲁⲥϣⲱⲡⲓ ⲇⲉ ⳿ⲉⲧⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϫⲉⲕ ⲛⲁⲓⲥⲁϫⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⲛⲁⲩⲉⲣ⳿ϣⲫⲏⲣⲓ ⲡⲉ ⳿ⲛϫⲉ ⲛⲓⲙⲏϣ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲧⲉϥ⳿ⲥⲃⲱ.
28Yesu alipomaliza kusema maneno hayo, umati wa watu ukashangazwa na mafundisho yake.
29ⲛⲁϥϯ⳿ⲥⲃⲱ ⲅⲁⲣ ⲛⲱⲟⲩ ⲡⲉ ϩⲱⲥ ⳿ⲉⲟⲩⲟ⳿ⲛⲧⲉϥⲉⲣϣⲓϣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⲁⲛ ⳿ⲛⲛⲟⲩⲥⲁϧ
29Hakuwa kama walimu wao wa Sheria, bali alifundisha kwa mamlaka.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.