ⲒⲞⲨⲆⲀⲤ
Chapter 1

ⲒⲞⲨⲆⲀⲤ

Coptic New Testament (Bo…
vs Bíblia Portuguesa …
Aa
Text size
Line width
Verse numbers

ⲒⲞⲨⲆⲀⲤ 1

Coptic New Testament (Bohairic)
Bíblia Portuguesa Mundial (Brazilian Portuguese)
1ⲒⲞⲨⲆⲀⲤ ⲪⲂⲰⲔ ⲚⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲠⲬⲢⲒⲤⲦⲞⲤ ⲠⲤⲞⲚ ⲆⲈ ⲚⲒⲀⲔⲰⲂⲞⲤ ⲚⲚⲎ ⲈⲦⲀⲨⲘⲈⲚⲢⲒⲦⲞⲨ ϦⲈⲚⲪⲚⲞⲨϮ ⲪⲒⲰⲦ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨⲀⲢⲈϨ ⲈⲢⲰⲞⲨ ⲚⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲠⲬⲢⲒⲤⲦⲞⲤ ⲚⲎ ⲈⲦⲐⲀϨⲈⲘ
1Judas, servo de Jesus Cristo, e irmão de Tiago, aos que são chamados, santificados por Deus Pai e guardados para Jesus Cristo:
2ⲪⲚⲀⲒ ⲚⲈⲘ ⲦϨⲒⲢⲎⲚⲎ ⲚⲈⲘ ϮⲀⲄⲀⲠⲎ ⲚⲦⲞⲨⲀϢⲀⲒ ⲚⲰⲦⲈⲚ
2A misericórdia, a paz e o amor lhes sejam multiplicados.
3ⲚⲀⲘⲈⲚⲢⲀϮ ⲤⲠⲞⲨⲆⲎ ⲚⲒⲂⲈⲚ ⲈϮⲢⲀ ⲘⲘⲰⲞⲨ ⲈⲒⲤϦⲀⲒ ⲚⲰⲦⲈⲚ ⲈⲐⲂⲈ ⲠⲈⲦⲈⲚⲞⲨϪⲀⲒ ⲈⲨⲤⲞⲠ ⲀⲤⲈⲢⲀⲚⲀⲄⲔⲎ ⲈⲢⲞⲒ ⲈⲤϦⲀⲒ ⲚⲰⲦⲈⲚ ⲈϮⲚⲞⲘϮ ϪⲈ ⲚⲦⲈⲦⲈⲚⲈⲢⲀⲄⲰⲚⲒⲌⲈⲤⲐⲈ ϦⲈⲚⲠⲒⲚⲀϨϮ ⲈⲦⲀⲨⲦⲎⲒϤ ⲚⲞⲨⲤⲞⲠ ⲚⲦⲈⲚ ⲐⲎⲚⲞⲨ ϦⲀ ⲚⲒⲀⲄⲒⲞⲤ
3Amados, embora eu estivesse muito ansioso para lhes escrever a respeito da nossa salvação comum, senti que era necessário escrever-lhes, exortando-os a lutar com empenho pela fé que de uma vez por todas foi entregue aos santos.
4ⲀⲨⲤⲀϦⲘⲞⲨ ⲄⲀⲢ ⲚϪⲈϨⲀⲚⲢⲰⲘⲒ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲈⲢⲞⲚ ⲚⲎ ⲈⲦⲀⲨⲈⲢϢⲞⲢⲠ ⲚⲤϦⲀⲒ ⲈⲐⲂⲎⲦⲞⲨ ⲈⲠⲀⲒϨⲀⲠ ⲈⲨⲞⲒ ⲚⲀⲤⲈⲂⲎⲤ ⲈⲨϢⲒⲂϮ ⲘⲠⲒϨⲘⲞⲦ ⲚⲦⲈⲠⲈⲚϬⲞⲒⲤ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲈⲞⲨⲤⲰϤ ⲞⲨⲞϨ ⲪⲚⲎⲂ ⲘⲘⲀⲨⲀⲦϤ ⲠⲈⲚϬⲞⲒⲤ ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲠⲬⲢⲒⲤⲦⲞⲤ ⲈⲨϪⲰⲖ ⲘⲘⲞϤ ⲈⲂⲞⲖ.
4Pois certos homens se infiltraram secretamente, a respeito dos quais há muito tempo se escreveu que receberiam esta condenação: homens ímpios, que transformam a graça de nosso Deus em indecência e negam o nosso único Soberano, Deus e Senhor, Jesus Cristo.
5ϮⲞⲨⲰϢ ⲈⲐⲢⲈⲦⲈⲚⲈⲘⲒ ϨⲰⲤ ⲈⲢⲈⲦⲈⲚⲤⲰⲞⲨⲚ ⲚϨⲰⲂ ⲚⲒⲂⲈⲚ ϪⲈ ⲞⲨⲤⲞⲠ ⲀⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲚⲞϨⲈⲘ ⲘⲠⲈϤⲖⲀⲞⲤ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲠⲔⲀϨⲒ ⲚⲬⲎⲘⲒ ⲪⲘⲀϨⲤⲞⲠ ⲆⲈ ⲂⲚⲎ ⲈⲦⲈ ⲘⲠⲞⲨⲚⲀϨϮ ⲀϤⲦⲀⲔⲰⲞⲨ
5Agora desejo lembrá-los, embora já saibam disso, de que o Senhor, tendo salvo um povo da terra do Egito, destruiu depois aqueles que não creram.
6ϨⲀⲚⲔⲈⲀⲄⲄⲈⲖⲞⲤ ⲘⲠⲞⲨⲀⲢⲈϨ ⲈⲦⲞⲨⲀⲢⲬⲎ ⲀⲖⲖⲀ ⲀⲨⲬⲰ ⲘⲠⲞⲨⲘⲀⲚϢⲰⲠⲒ ⲚⲤⲰⲞⲨ ⲀϤⲀⲢⲈϨ ⲈⲢⲰⲞⲨ ⲈϦⲞⲨⲚ ϦⲀ ⲠⲬⲀⲔⲒ ϦⲈⲚϨⲀⲚⲤⲚⲀⲨϨ ⲚⲈⲚⲈϨ ⲈⲠⲒϨⲀⲠ ⲚⲦⲈⲠⲒⲚⲒϢϮ ⲚⲈϨⲞⲞⲨ
6Quanto aos anjos que não guardaram o seu primeiro domínio, mas abandonaram a sua própria habitação, ele os mantém em algemas eternas, sob trevas, para o juízo do grande dia.
7ⲘⲪⲢⲎϮ ⲚⲤⲞⲆⲞⲘⲀ ⲚⲈⲘ ⲄⲞⲘⲞⲢⲢⲀ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲔⲈⲠⲞⲖⲒⲤ ⲈⲦⲔⲰϮ ⲈⲢⲰⲞⲨ ⲈⲦⲀⲨⲈⲢⲠⲞⲢⲚⲈⲨⲒⲚ ⲘⲪⲢⲎϮ ⲚⲚⲀⲒ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨϢⲈ ⲚⲰⲞⲨ ⲤⲀⲪⲀϨⲞⲨ ⲚϨⲀⲚⲔⲈⲤⲀⲢⲜ ⲤⲈⲬⲎ ⲈⲨⲤⲘⲞⲦ ⲚⲦⲈⲠⲒⲬⲢⲰⲘ ⲚⲈⲚⲈϨ ⲈⲨⲚⲀϬⲒ ⲚⲞⲨϨⲀⲠ
7Assim como Sodoma e Gomorra e as cidades ao redor delas, tendo-se entregado da mesma forma à imoralidade sexual e ido atrás de carne estranha, são apresentadas como exemplo, sofrendo a punição do fogo eterno.
8ⲠⲀⲒⲢⲎϮ ⲞⲚ ⲚⲀⲒⲔⲈⲬⲰⲞⲨⲚⲒ ⲤⲈⲤⲰϤ ⲚⲦⲞⲨⲤⲀⲢⲜ ϦⲈⲚⲠⲪⲰⲢ ⲚⲦⲈϨⲀⲚⲢⲀⲤⲞⲨⲒ ϮⲘⲈⲦϬⲞⲒⲤ ⲆⲈ ⲤⲈϢⲰϢϤ ⲘⲘⲞⲤ ⲚⲒⲰⲞⲨ ⲤⲈϪⲈⲞⲨⲀ ⲈⲢⲰⲞⲨ
8Da mesma maneira, estes também, em seus sonhos, contaminam a carne, desprezam a autoridade e difamam os seres celestiais.
9ⲘⲒⲬⲀⲎⲖ ⲆⲈ ⲠⲒⲀⲢⲬⲎⲀⲄⲄⲈⲖⲞⲤ ⲈϤϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ⲞⲨⲂⲈ ⲠⲒⲆⲒⲀⲂⲞⲖⲞⲤ ⲚⲀϤⲤⲀϪⲒ ⲈⲐⲂⲈ ⲠⲤⲰⲘⲀ ⲘⲘⲰⲨⲤⲎⲤ ⲘⲠⲈϤⲈⲢⲦⲞⲖⲘⲀⲚ ⲈⲈⲚ ⲞⲨϨⲀⲠ ⲚϪⲈⲞⲨⲀ ⲈϨⲢⲎⲒ ⲈϪⲰϤ ⲀⲖⲖⲀ ⲠⲈϪⲀϤ ϪⲈ ⲈⲢⲈ ⲠϬⲞⲒⲤ ⲈⲢⲈⲠⲒⲦⲒⲘⲀⲚ ⲚⲀⲔ
9Mas o arcanjo Miguel, quando contendia com o diabo e discutia a respeito do corpo de Moisés, não ousou proferir contra ele uma condenação injuriosa, mas disse: “O Senhor o repreenda!”
10ⲚⲀⲒ ⲆⲈ ⲚⲎ ⲘⲈⲚ ⲈⲦⲈ ⲚⲤⲈⲈⲘⲒ ⲈⲢⲰⲞⲨ ⲀⲚ ⲤⲈϪⲈⲞⲨⲀ ⲚϦⲎⲦⲞⲨ ⲚⲎ ⲆⲈ ⲈⲦⲞⲨⲤⲰⲞⲨⲚ ⲘⲘⲰⲞⲨ ⲪⲨⲤⲒⲔⲰⲤ ⲘⲪⲢⲎϮ ⲚⲚⲒⲦⲈⲂⲚⲰⲞⲨⲒ ⲚⲀⲦⲤⲀϪⲒ ⲚϦⲢⲎⲒ ϦⲈⲚⲚⲀⲒ ⲤⲈⲦⲀⲔⲎⲞⲨⲦ
10Mas estes falam mal de tudo o que não conhecem. E são destruídos justamente naquilo que entendem naturalmente, como criaturas irracionais.
11ⲞⲨⲞⲒ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲀⲨⲘⲞϢⲒ ϨⲒ ⲪⲘⲰⲒⲦ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨⲪⲰⲚ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲒⲦⲈⲚ ⲦⲤⲞⲢⲘⲈⲤ ⲘⲪⲂⲈⲬ ⲈⲘⲂⲀⲖⲀⲀⲘ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲨⲦⲀⲔⲞ ϦⲈⲚϮⲀⲚⲦⲒⲖⲞⲄⲒⲀ ⲚⲦⲈⲔⲞⲢⲈ
11Ai deles! Porque seguiram o caminho de Caim, lançaram-se desenfreadamente no erro de Balaão por amor ao lucro e pereceram na rebelião de Corá.
12ⲚⲀⲒ ⲚⲈⲚⲎ ⲈⲦⲞⲒ ⲚⲀϬⲚⲒ ϦⲈⲚⲚⲈⲦⲈⲚⲀⲄⲀⲠⲎ ⲈⲨⲞⲨⲚⲞϤ ⲚⲈⲘⲰⲦⲈⲚ ⲈⲨⲞⲒ ⲘⲘⲀⲚⲈⲤⲰⲞⲨ ⲈⲢⲰⲞⲨ ⲘⲘⲀⲨⲀⲦⲞⲨ ϦⲈⲚⲞⲨⲘⲈⲦⲀⲦϨⲞϮ ϨⲀⲚϬⲎⲠⲒ ⲚⲀⲐⲘⲰⲞⲨ ⲚⲈⲞⲨⲞⲚ ⲈⲢⲈ ⲠⲐⲎ ⲞⲨ ϬⲒ ⲘⲘⲰⲞⲨ ⲞⲨⲞϨ ⲈϤⲒⲚⲒ ⲘⲘⲰⲞⲨ ϨⲀⲚϢϢⲎⲚ ⲚⲦⲈⲠⲐⲒⲚⲞⲠⲞⲢⲞⲚ ⲚⲈⲚⲀⲦⲞⲨⲦⲀϨ ⲈⲀⲨⲘⲞⲨ ⲚⲤⲞⲠⲂ ⲈⲀⲨϤⲞϪⲞⲨ ⲚⲈⲘ ⲦⲞⲨⲚⲞⲨⲚⲒ
12Estes são recifes ocultos em suas festas de amor quando festejam com vocês, pastores que, sem temor, alimentam apenas a si mesmos; nuvens sem água, levadas pelos ventos; árvores de outono sem fruto, duplamente mortas, arrancadas pelas raízes;
13ϨⲀⲚϨⲰⲒⲘⲒ ⲚⲀⲄⲢⲒⲞⲚ ⲚⲦⲈⲪⲒⲞⲘ ⲚⲈⲈⲨϨⲒⲤⲪⲎⲒϮ ⲚⲞⲨϢⲒⲠⲒ ϨⲀⲚⲤⲒⲞⲨ ⲈⲨⲤⲞⲢⲈⲘ ⲚⲈⲈⲨⲀⲢⲈϨ ⲚⲰⲞⲨ ⲈⲠⲬⲀⲔⲒ ⲚⲦⲈⲦⲬⲈⲘⲤ ⲚⲈⲚⲈϨ
13ondas furiosas do mar, espumando a sua própria vergonha; estrelas errantes, para as quais a escuridão das trevas está reservada para sempre.
14ⲀϤⲈⲢⲠⲢⲞⲪⲎⲦⲈⲨⲒⲚ ⲆⲈ ⲞⲚ ϦⲀ ⲚⲀⲒ ⲚϪⲈⲠⲒⲘⲀϨⲌ ⲒⲤϪⲈⲚ ⲀⲆⲀⲘ ⲈⲚⲰⲬ ⲈϤϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲒⲤ ⲠϬⲞⲒⲤ ⲀϤⲒ ϦⲈⲚϨⲀⲚⲐⲂⲀ ⲚⲀⲄⲄⲈⲖⲞⲤ ⲈⲨⲞⲨⲀⲂ ⲚⲦⲀϤ
14A respeito destes também profetizou Enoque, o sétimo na descendência de Adão, dizendo: “Eis que, o Senhor veio com dezenas de milhares de seus santos,
15ⲈϤⲒⲢⲒ ⲚⲞⲨϨⲀⲠ ϦⲀ ⲞⲨⲞⲚ ⲚⲒⲂⲈⲚ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲤⲞϨⲒ ⲚⲚⲒⲀⲤⲈⲂⲎⲤ ⲦⲎⲢⲞⲨ ⲈⲐⲂⲈ ϨⲰⲂ ⲚⲒⲂⲈⲚ ⲚⲦⲈⲚⲞⲨϨⲂⲎⲞⲨⲒ ⲘⲘⲈⲦⲀⲤⲈⲂⲎⲤ ⲈⲦⲀⲨⲈⲢⲀⲤⲈⲂⲎ ⲤⲚⲈⲘ ⲈⲐⲂⲈ ϨⲰⲂ ⲚⲒⲂⲈⲚ ⲈⲐⲚⲀϢⲦ ⲚⲎ ⲈⲦⲀⲨⲤⲀϪⲒ ⲘⲘⲰⲞⲨ ϦⲀⲢⲞϤ ⲈϨⲀⲚⲢⲈϤⲈⲢⲚⲞⲂⲒ ⲚⲈⲚⲀⲤⲈⲂⲎⲤ
15para executar juízo sobre todos e para convencer de culpa todos os ímpios por todas as obras de impiedade que praticaram de forma ímpia e por todas as palavras duras que pecadores ímpios falaram contra ele.”
16ⲚⲀⲒ ⲚⲈⲚⲒⲢⲈϤⲬⲢⲈⲘⲢⲈⲘ ⲚⲢⲈϤϤⲒⲀⲢⲒⲔⲒ ⲈⲨⲘⲞϢⲒ ⲔⲀⲦⲀ ⲚⲞⲨⲈⲠⲒⲐⲨⲘⲒⲀ ⲞⲨⲞϨ ⲢⲰⲞⲨ ⲤⲀϪⲒ ϦⲈⲚⲞⲨϨⲞⲨⲞ ⲈⲨⲞⲒ ⲚϢⲪⲎⲢⲒ ⲈϨⲀⲚϨⲞ ⲈⲐⲂⲈ ϨⲎⲞⲨ.
16Estes são murmuradores e queixosos, andando segundo as suas próprias paixões — e a sua boca profere palavras arrogantes —, tratando as pessoas com parcialidade para obter vantagem.
17ⲚⲐⲰⲦⲈⲚ ⲆⲈ ⲚⲀⲘⲈⲚⲢⲀϮ ⲀⲢⲒⲪⲘⲈⲨⲒ ⲚⲚⲒⲤⲀϪⲒ ⲈⲦⲀⲨϪⲞⲦⲞⲨ ⲒⲤϪⲈⲚ ϢⲞⲢⲠ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲒⲦⲈⲚ ⲚⲒⲀⲠⲞⲤⲦⲞⲖⲞⲤ ⲚⲦⲈⲠⲈⲚϬⲞⲒⲤ ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲠⲬⲤ
17Mas vocês, amados, lembrem-se das palavras que foram ditas no passado pelos apóstolos de nosso Senhor Jesus Cristo.
18ϪⲈ ⲚⲀⲨϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ⲚⲰⲦⲈⲚ ⲠⲈ ϪⲈ ⲈⲠϦⲀⲈ ⲚⲦⲈⲚⲒⲤⲎⲞⲨ ⲈⲨⲈⲒ ⲚϪⲈϨⲀⲚⲢⲈϤⲈⲢϨⲀⲖ ⲈⲨⲘⲞϢⲒ ⲔⲀⲦⲀ ⲚⲒⲈⲠⲒⲐⲨⲘⲒⲀ ⲚⲦⲈⲚⲞⲨⲘⲈⲦⲀⲤⲈⲂⲎ Ⲥ
18Eles lhes diziam: “Nos últimos tempos haverá zombadores, andando segundo as suas próprias paixões ímpias.”
19ⲚⲀⲒ ⲚⲈⲚⲎ ⲈⲦⲪⲞⲢϪ ⲈⲂⲞⲖ ⲘⲮⲨⲬⲒⲔⲞⲤ ⲚⲎ ⲈⲦⲈ ⲘⲘⲞⲚ ⲠⲚⲈⲨⲘⲀⲚϦⲎⲦⲞⲨ
19Estes são os que causam divisões, sensuais, que não têm o Espírito.
20ⲚⲐⲰⲦⲈⲚ ⲆⲈ ⲚⲀⲘⲈⲚⲢⲀϮ ⲔⲈⲦ ⲐⲎⲚⲞⲨ ϦⲈⲚⲠⲈⲦⲈⲚⲚⲀϨϮ ⲈⲐⲞⲨⲀⲂ ⲈⲢⲈⲦⲈⲚⲦⲰⲂϨ ϦⲈⲚⲠⲒⲠⲚⲈⲨⲘⲀⲈⲐⲞⲨⲀⲂ
20Mas vocês, amados, edifiquem-se sobre a sua fé santíssima, orando no Espírito Santo.
21ⲘⲀⲢⲈⲚⲀⲢⲈϨ ⲈⲢⲞⲚ ϦⲈⲚⲞⲨⲀⲄⲀⲠⲎ ⲚⲦⲈⲪⲚⲞⲨϮ ⲈⲚϪⲞⲨϢⲦ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲀⲦϨⲎ ⲘⲠⲒⲚⲀⲒ ⲚⲦⲈⲠⲈⲚϬⲞⲒⲤ ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲠⲬⲢⲒⲤⲦⲞⲤ ⲈⲨⲰⲚϦ ⲚⲈⲚⲈϨ
21Mantenham-se no amor de Deus, aguardando a misericórdia de nosso Senhor Jesus Cristo, que conduz à vida eterna.
22ϨⲀⲚⲞⲨⲞⲚ ⲘⲈⲚ ⲈⲢⲈⲦⲈⲚⲤⲞϨⲒ ⲘⲘⲰⲞⲨ ⲈⲨⲈⲢⲆⲒⲀⲔⲢⲒⲚⲒⲚ ⲘⲘⲰⲞⲨ
22Tenham compaixão de alguns, fazendo distinção,
23ϨⲀⲚⲞⲨⲞⲚ ⲆⲈ ⲈⲢⲈⲦⲈⲚⲚⲞϨⲈⲘ ⲘⲘⲰⲞⲨ ⲈⲢⲈⲦⲈⲚϨⲰⲖⲈⲘ ⲘⲘⲰⲞⲨ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲒⲦⲈⲚ ⲞⲨⲬⲢⲰⲘ ϨⲀⲚⲞⲨⲞⲚ ⲆⲈ ⲈⲢⲈⲦⲈⲚⲚⲀⲒ ⲚⲰⲞⲨ ϦⲈⲚⲞⲨϨⲞϮ ⲈⲢⲈⲦⲈⲚⲘⲞⲤϮ ⲚϮⲔⲈϢⲐⲎⲚ ⲈⲦⲞⲒ ⲚⲀϬⲚⲒ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚϮⲤⲀⲢⲜ
23e a outros salvem, arrebatando-os do fogo com temor, odiando até mesmo a roupa manchada pela carne.
24ⲪⲎ ⲆⲈ ⲈⲦⲈ ⲞⲨⲞⲚ ϢϪⲞⲘ ⲘⲘⲞϤ ⲈⲀⲢⲈϨ ⲈⲢⲰⲦⲈⲚ ⲚⲀⲦⲤⲖⲀϮ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϨⲞⲦⲈⲚ ⲐⲎⲚⲞⲨ ⲘⲠⲈⲘⲐⲞ ⲘⲠⲈϤⲰⲞⲨ ⲈⲢⲈⲦⲈⲚⲞⲒ ⲚⲀⲦⲀϬ ⲚⲒ ϦⲈⲚⲞⲨⲐⲈⲖⲎⲖ.
24Àquele que é poderoso para guardá-los de tropeçar, e para apresentar vocês irrepreensíveis diante da presença da sua glória, com grande alegria,
25ⲪⲚⲞⲨϮ ⲘⲘⲀⲨⲀⲦϤ ⲠⲈⲚⲤⲰⲦⲎⲢ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲒⲦⲈⲚ ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲠⲬⲢⲒⲤⲦⲞⲤ ⲠⲈⲚϬⲞⲒⲤ ⲠⲒⲰⲞⲨ ⲪⲰϤ ⲠⲈ ⲚⲈⲘ ϮⲘⲈⲦⲚⲒϢϮ ⲚⲈⲘ ⲠⲒⲀⲘⲀϨⲒ ⲚⲈⲘ ⲠⲒⲈⲢϢⲒϢⲒ ϦⲀϪⲈⲚ ⲚⲒⲈⲚⲈϨ ⲦⲎⲢⲞⲨ ⲚⲈⲘ ϮⲚⲞⲨ ⲚⲈⲘ ϢⲀ ⲈⲚⲈϨ ⲚⲦⲈⲚⲒⲈⲚⲈϨ ⲀⲘⲎⲚ.
25a Deus nosso Salvador, o único que é sábio, sejam a glória e a majestade, o domínio e o poder, tanto agora como para sempre. Amém.

Tip: use the ← and → keys to turn chapters.