Luc 9
Brezhoneg (Breton Gospels, 1827)Translation
Brezhoneg (Breton Gospels, 1827)
Freedom Bible (Thai)
1O vezañ dastumet e zaouzek diskibl, Jezuz a roas dezho nerzh ha galloud war an holl diaoulien, ha da yac'haat ar c'hleñvedoù.
1พระองค์เรียกสิบสองคน มารวมกัน และมอบพลังและสิทธิอำนาจแก่พวกเขาเหนือปีศาจทั้งปวง รวมทั้งให้รักษาโรคต่าง ๆ ได้
2Hag e kasas anezho da brezeg rouantelezh Doue, ha da yac'haat ar re glañv.
2พระองค์ส่งพวกเขาออกไปประกาศอาณาจักรของพระเจ้าและรักษาคนเจ็บป่วย
3Lavarout a reas dezho: Na zougit netra evit an hent, na bazh, na sac'h, na bara, nag arc'hant, ha n'ho pet ket daou wiskamant.
3พระองค์กล่าวกับพวกเขาว่า “อย่าเอาอะไรติดตัวไปในการเดินทาง ไม่ว่าจะเป็นไม้เท้า ถุงย่าม ขนมปัง หรือเงิน และแต่ละคนอย่ามีเสื้อสองตัว
4E peseurt ti bennak ma'z eot, chomit ennañ betek ma'z eot kuit.
4เมื่อพวกคุณเข้าไปในบ้านใด ก็จงพักอยู่ที่นั่นจนกว่าจะออกจากที่นั้น
5Hag evit ar re na zegemerint ket ac'hanoc'h, o vont kuit eus o c'hêr, hejit ar poultr eus ho treid, e testeni a-enep an dud-se.
5ถ้ามีคนไม่ต้อนรับพวกคุณ เมื่อออกจากเมืองนั้น จงสะบัดแม้แต่ฝุ่นจากเท้าของพวกคุณไว้เพื่อเป็นพยานกล่าวโทษพวกเขา”
6O vezañ aet kuit, ez ajent eus bourc'h e bourc'h, o prezeg an Aviel, hag o yac'haat ar re glañv e pep lec'h.
6พวกเขาจึงออกเดินทางไปตามหมู่บ้านต่าง ๆ ประกาศข่าวดีและรักษาคนให้หายทุกแห่ง
7Koulskoude, Herodez an tetrark a glevas komz eus kement holl a rae Jezuz, ha ne ouie petra da soñjal, abalamour darn a lavare e oa Yann adsavet a-douez ar re varv,
7เฮโรดเจ้าแคว้นได้ยินเรื่องทั้งหมดที่พระองค์ทำ และรู้สึกสับสนมาก เพราะบางคนพูดว่ายอห์นฟื้นขึ้นจากความตายแล้ว
8re all e oa en em ziskouezet Elia, ha re all unan eus ar brofeded kozh a oa adsavet a varv.
8บางคนว่าเอลียาห์ปรากฏตัว และบางคนว่าเหล่าผู้เผยพระวจนะในสมัยก่อนคนหนึ่งฟื้นขึ้นมา
9Herodez a lavare: Graet em eus troc'hañ e benn da Yann; met piv eo hemañ a glevan an hevelep traoù diwar e benn? Hag e c'hoantae gwelout anezhañ.
9เฮโรดกล่าวว่า “ยอห์นนั้นเราเป็นคนตัดศีรษะ แต่คนนี้เป็นใครกันที่เราได้ยินเรื่องเช่นนี้?” แล้วเขาก็พยายามหาโอกาสพบพระองค์
10An ebestel o vezañ distroet, a lavaras da Jezuz kement o devoa graet. O vezañ o c'hemeret a-du, en em dennas ganto en ul lec'h distro, tost ouzh ur gêr anvet Betsaida.
10เมื่อพวกอัครทูตกลับมา ก็เล่าทุกสิ่งที่พวกเขาทำให้พระองค์ฟัง พระองค์พาพวกเขาออกไปตามลำพังยังบริเวณเปลี่ยวของ เมืองหนึ่งชื่อเบธไซดา
11Ar bobl o vezañ klevet-se en heulias; Jezuz o degemeras hag a gomzas outo diwar-benn rouantelezh Doue; yac'haat a reas ivez ar re o devoa ezhomm da vezañ yac'haet.
11แต่ฝูงชนรู้เรื่องจึงตามพระองค์ไป พระองค์ต้อนรับพวกเขา พูดกับพวกเขาเรื่องอาณาจักรของพระเจ้า และรักษาคนที่ต้องการการรักษาให้หาย
12Evel ma'c'h izelae an deiz, an daouzek a dostaas outañ hag a lavaras dezhañ: Kas kuit ar bobl, evit ma'z aint er bourc'hioù hag er c'hêrioùigoù en-dro, da lojañ ha da brenañ boued, rak amañ emaomp en ul lec'h distro.
12เมื่อวันเริ่มคล้อยลง สิบสองคนเข้ามาหาพระองค์และกล่าวว่า “ขอส่งฝูงชนไปเถิด เพื่อพวกเขาจะได้ไปตามหมู่บ้านและไร่นาแถบนี้ หาที่พักและหาอาหาร เพราะที่นี่เป็นที่เปลี่ยว”
13Met eñ a lavaras dezho: Roit hoc'h-unan da zebriñ dezho. Hag int a respontas: N'hon eus ket ouzhpenn pemp bara ha daou besk, nemet mont a rafemp da brenañ boued evit an holl bobl-mañ.
13แต่พระองค์กล่าวกับพวกเขาว่า “พวกคุณจงหาอะไรให้พวกเขากินเถิด” พวกเขาตอบว่า “พวกเรามีเพียงขนมปังห้าก้อนกับปลาสองตัว เว้นแต่ว่าพวกเราจะไปซื้ออาหารให้คนทั้งหมดนี้”
14Rak bez' e oant war-dro pemp mil den. Neuze e lavaras d'e ziskibien: Lakait anezho da azezañ a renkoù a hanter-kant.
14เพราะมีผู้ชายอยู่ประมาณห้าพันคน พระองค์กล่าวกับสาวกของพระองค์ว่า “จัดให้พวกเขานั่งเป็นกลุ่ม ๆ กลุ่มละประมาณห้าสิบคน”
15Hag e rejont evel-se, o lakajont holl da azezañ.
15พวกเขาก็ทำเช่นนั้น และจัดให้ทุกคนนั่งลง
16Jezuz a gemeras ar pemp bara hag an daou besk, hag o sellout war-zu an neñv, e vennigas anezho, o zorras, hag o roas d'an diskibien, evit m'o rojent d'ar bobl.
16พระองค์รับขนมปังห้าก้อนกับปลาสองตัวมา แหงนหน้ามองท้องฟ้า กล่าวคำอวยพรแก่ขนมปังกับปลาเหล่านั้น แล้วหักส่งให้สาวกนำไปแจกแก่ฝูงชน
17Debriñ a rejont holl hag o devoa a-walc'h, hag e kasjont ganto daouzek panerad leun eus an nemorantoù.
17ทุกคนกินจนอิ่ม และพวกเขาเก็บเศษอาหารที่เหลือได้สิบสองตะกร้า
18C'hoarvezout a reas, evel ma pede e-unan, ha ma oa an diskibien gantañ, e c'houlennas outo: Piv a lavar an dud on-me?
18ขณะที่พระองค์กำลังอธิษฐานตามลำพัง และมีสาวกอยู่ใกล้ ๆ พระองค์ถามพวกเขาว่า “ฝูงชนพูดว่าเราเป็นใคร?”
19Int a respontas: Darn a lavar out Yann-Vadezour; ha darn all, Elia; ha darn all, unan bennak eus ar brofeded adsavet a varv.
19พวกเขาตอบว่า “บางคนว่า ‘ยอห์นผู้ทำพิธีบัพติศมา’ บางคนว่า ‘เอลียาห์’ และบางคนว่าเป็นผู้เผยพระวจนะในสมัยก่อนคนหนึ่งที่ฟื้นขึ้นมา”
20Eñ a lavaras dezho: Ha c'hwi, piv a lavarit ez on-me? Pêr a respontas: Te eo Krist Doue.
20พระองค์ถามพวกเขาว่า “แล้วพวกคุณล่ะ พูดว่าเราเป็นใคร?” เปโตรตอบว่า “พระคริสต์ของพระเจ้า”
21Met e tifennas gwall start outo lavarout kement-se da zen,
21แต่พระองค์กำชับและสั่งพวกเขาไม่ให้บอกเรื่องนี้แก่ใคร
22hag e lavaras: Ret eo da Vab an den gouzañv kalz a draoù, ha bezañ taolet kuit gant an henaourien, gant ar veleien vras, ha gant ar skribed, ha bezañ lakaet d'ar marv, hag adsevel a varv an trede deiz.
22โดยกล่าวว่า “บุตรมนุษย์จะต้องทนทุกข์หลายอย่าง ถูกพวกผู้ใหญ่ พวกหัวหน้าปุโรหิต และพวกอาลักษณ์ปฏิเสธ ถูกฆ่า และในวันที่สามจะฟื้นขึ้นจากความตาย”
23Hag e lavaras d'an holl: Mar fell da unan bennak dont war va lerc'h, ra raio dilez anezhañ e-unan, ra gemero e groaz, ha ra heulio ac'hanon.
23พระองค์กล่าวกับทุกคนว่า “ถ้าใครต้องการตามเรามา ให้คนนั้นปฏิเสธตนเอง แบกกางเขนของตน และตามเรามา
24Rak piv bennak a fello dezhañ saveteiñ e vuhez, he c'hollo; met piv bennak a gollo e vuhez abalamour din, he saveteo.
24เพราะใครก็ตามที่ต้องการรักษาชีวิตของตนไว้จะสูญเสียชีวิต แต่ใครก็ตามที่สูญเสียชีวิตเพราะเห็นแก่เรา จะรักษาชีวิตนั้นไว้ได้
25Rak petra a dalvfe d'un den gounit ar bed holl, mar en em zistrujfe, pe mar en em gollfe e-unan?
25คนเราจะได้ประโยชน์อะไร ถ้าได้โลกทั้งโลกมา แต่กลับสูญเสียหรือทำลายตัวเอง?
26Rak piv bennak en devo mezh ac'hanon hag eus va c'homzoù, Mab an den en devo mezh anezhañ pa zeuio en e c'hloar hag e hini an Tad hag an aelez santel.
26เพราะใครก็ตามที่ละอายเพราะเราและคำของเรา บุตรมนุษย์ก็จะละอายเพราะคนนั้น เมื่อพระองค์มาในพระสิริของพระองค์เอง ในพระสิริของพระบิดา และของเหล่าทูตสวรรค์บริสุทธิ์
27Me a lavar deoc'h e gwirionez, ez eus hiniennoù eus a-douez ar re a zo amañ, ha ne varvint ket, ken n'o devo gwelet rouantelezh Doue.
27แต่เราบอกความจริงแก่พวกคุณว่า มีบางคนที่ยืนอยู่ที่นี่ซึ่งจะไม่ลิ้มรสความตายจนกว่าจะได้เห็นอาณาจักรของพระเจ้า”
28War-dro eizh devezh goude ar c'homzoù-se, Jezuz a gemeras gantañ Pêr, Yann ha Jakez, hag a bignas war ur menez evit pediñ.
28ประมาณแปดวันหลังจากกล่าวเรื่องเหล่านี้ พระองค์พาเปโตร ยอห์น และยากอบขึ้นไปบนภูเขาเพื่ออธิษฐาน
29E-pad ma pede, e zremm a droas a zoare, hag e zilhad a zeuas gwenn ha lugernus evel al luc'hed.
29ขณะที่พระองค์กำลังอธิษฐาน ลักษณะใบหน้าของพระองค์ก็เปลี่ยนไป และเสื้อผ้าของพระองค์กลายเป็นสีขาวส่องประกายเจิดจ้า
30Ha setu daou zen a gomze gantañ; Moizez hag Elia e oant;
30แล้วมีชายสองคนกำลังสนทนากับพระองค์ คือโมเสสกับเอลียาห์
31en em ziskouezjont gant gloar, hag e komzjont eus e varv, a zlee bezañ graet e Jeruzalem.
31ทั้งสองปรากฏด้วยพระสิริ และพูดถึงการจากไปของพระองค์ ซึ่งพระองค์กำลังจะทำให้สำเร็จที่กรุงเยรูซาเล็ม
32Pêr hag ar re a oa gantañ o devoa kement a c'hoant kousket; pa zihunjont, e weljont e c'hloar hag an daou zen a oa gantañ.
32เปโตรกับคนที่อยู่กับเขาง่วงจัด แต่เมื่อตื่นเต็มที่แล้ว พวกเขาเห็นพระสิริของพระองค์และชายสองคนที่ยืนอยู่กับพระองค์
33Evel ma'z ae an dud-mañ kuit digant Jezuz, Pêr a lavaras dezhañ: Mestr, mat eo deomp chom amañ; greomp amañ teir deltenn, unan evidout, unan evit Moizez, hag unan evit Elia. Ne ouie ket mat petra a lavare.
33ขณะที่ชายทั้งสองกำลังจากพระองค์ไป เปโตรกล่าวกับพระเยซูว่า “อาจารย์ ดีจริง ๆ ที่พวกเราอยู่ที่นี่ ให้พวกเราสร้างเพิงสามหลัง หลังหนึ่งสำหรับท่าน หลังหนึ่งสำหรับโมเสส และอีกหลังหนึ่งสำหรับเอลียาห์” เขาพูดโดยไม่รู้ว่าตนกำลังพูดอะไร
34Komz a rae c'hoazh, pa zeuas ur goabrenn d'o golo; hag evel ma c'holoe anezho, ar spont a grogas en diskibien.
34ขณะที่เขากำลังพูดอยู่นั้น มีเมฆก้อนหนึ่งมาปกคลุมพวกเขา และเมื่อพวกเขาเข้าไปในเมฆก็เกิดความกลัว
35Ur vouezh a zeuas eus ar goabrenn, hag a lavaras: Hemañ eo va Mab karet-mat, selaouit eñ.
35มีเสียงดังออกมาจากเมฆว่า “ผู้นี้คือบุตรที่รักของเรา จงฟังเขา!”
36Pa oa ar vouezh-se o komz, Jezuz en em gavas e-unan. E ziskibien a davas, ha ne lavarjont netra da zen, d'ar c'houlz-se, eus ar pezh o devoa gwelet.
36เมื่อเสียงนั้นเงียบลง ก็พบว่าพระเยซูอยู่เพียงผู้เดียว พวกเขายังคงเงียบ และในเวลานั้นไม่ได้บอกใครถึงสิ่งที่พวกเขาเห็น
37An deiz war-lerc'h, evel ma tiskennent eus ar menez, ur bobl vras a zeuas a-raok Jezuz.
37วันรุ่งขึ้น เมื่อพวกเขาลงมาจากภูเขา ฝูงชนจำนวนมากก็มาพบพระองค์
38Un den, a-douez an dud-se, a grias hag a lavaras: Mestr, me az ped, taol da zaoulagad war va mab, rak va mab nemetañ eo.
38ชายคนหนึ่งจากฝูงชนร้องขึ้นว่า “อาจารย์ ข้าพเจ้าขอร้องท่าน โปรดดูบุตรชายของข้าพเจ้าด้วย เพราะเขาเป็นบุตรคนเดียว ของข้าพเจ้า
39Ur spered a grog ennañ, ha kerkent e laosk kriadennoù bras; neuze ar spered a hej anezhañ start, en laka da eoniñ, hag a boan e kuita anezhañ, goude bezañ e vrevet holl.
39มีวิญญาณหนึ่งเข้าสิงเขา แล้วเขาก็ร้องขึ้นทันที วิญญาณนั้นทำให้เขาชักจนมีฟองออกจากปาก และแทบไม่ยอมออกจากเขา ทั้งยังทำร้ายเขาอย่างหนัก
40Hag em eus pedet da ziskibien d'e gas kuit, met n'o deus ket gallet.
40ข้าพเจ้าขอให้สาวกของท่านขับมันออก แต่พวกเขาทำไม่ได้”
41Jezuz a respontas: O rummad diskredik ha fall, betek pegeit e vin ganeoc'h hag e c'houzañvin ac'hanoc'h? Degas amañ da vab.
41พระเยซูตอบว่า “คนยุคที่ไร้ความเชื่อและบิดเบือนเอ๋ย เราจะต้องอยู่กับพวกคุณและอดทนต่อพวกคุณอีกนานเท่าไร? พาบุตรของท่านมาที่นี่เถิด”
42Evel ma tostae, an diaoul en stlapas d'an douar, hag a zifretas start anezhañ; met Jezuz a c'hourdrouzas ar spered hudur, a yac'haas ar bugel, hag en roas d'e dad.
42ขณะที่เด็กกำลังเข้ามา ปีศาจก็เหวี่ยงเขาลงกับพื้นและทำให้ชักอย่างรุนแรง แต่พระเยซูตำหนิวิญญาณที่ไม่บริสุทธิ์ รักษาเด็กให้หาย และส่งคืนให้บิดาของเขา
43Hag e voent holl souezhet eus galloud meurbet Doue. Evel ma oant holl estlammet gant ar pezh a rae Jezuz, eñ a lavaras d'e ziskibien:
43ทุกคนต่างประหลาดใจในความยิ่งใหญ่ของพระเจ้า แต่ขณะที่ทุกคนกำลังอัศจรรย์ใจในสิ่งทั้งปวงที่พระเยซูทำ พระองค์กล่าวกับสาวกว่า
44Evidoc'h-hu, selaouit mat ar c'homzoù-mañ: Mab an den a zle bezañ lakaet etre daouarn an dud.
44“จงให้ถ้อยคำเหล่านี้ซึมเข้าไปในหูของพวกคุณ เพราะบุตรมนุษย์กำลังจะถูกมอบไว้ในมือของมนุษย์”
45Met ne gomprenent ket ar gomz-se; teñval e oa evito, ha ne gomprenent enni netra, met ne gredent goulenn netra outañ war gement-se.
45แต่พวกเขาไม่เข้าใจคำกล่าวนี้ ความหมายนั้นถูกซ่อนไว้จากพวกเขา เพื่อไม่ให้พวกเขาเข้าใจ และพวกเขาก็กลัวที่จะถามพระองค์เกี่ยวกับคำกล่าวนี้
46Neuze ur soñj a zeuas dezho, anavezout pehini anezho a vije ar brasañ.
46แล้วพวกเขาก็โต้เถียงกันว่า ใครในหมู่พวกเขาเป็นใหญ่ที่สุด
47Jezuz, o welout soñj o c'halon, a gemeras ur bugel bihan, a lakaas anezhañ en e gichen,
47พระเยซูทราบความคิดในใจของพวกเขา จึงพาเด็กเล็กคนหนึ่งมายืนข้างพระองค์
48hag a lavaras dezho: Piv bennak a zegemer ar bugel bihan-se em anv, a zegemer ac'hanon, ha piv bennak a zegemer ac'hanon, a zegemer an hini en deus va c'haset. Rak an hini ac'hanoc'h holl eo ar bihanañ, hennezh eo a vo bras.
48แล้วกล่าวกับพวกเขาว่า “ใครก็ตามที่ต้อนรับเด็กเล็กคนนี้ในนามของเรา ก็ต้อนรับเรา และใครก็ตามที่ต้อนรับเรา ก็ต้อนรับพระองค์ผู้ส่งเรามา เพราะผู้ที่เล็กน้อยที่สุดในหมู่พวกคุณทุกคน ผู้นั้นจะเป็นใหญ่”
49Yann, o kemer ar gomz, a lavaras dezhañ: Mestr, ni hon eus gwelet unan o kas kuit an diaoulien ez anv, hag hon eus difennet-se outañ, abalamour ne heul ket ac'hanomp.
49ยอห์นตอบว่า “อาจารย์ พวกเราเห็นคนหนึ่งขับปีศาจในนามของท่าน และพวกเราห้ามเขา เพราะเขาไม่ได้ติดตามร่วมกับพวกเรา”
50Jezuz a lavaras dezhañ: Na zifennit ket outañ; rak an neb n'emañ ket a-enep deomp, a zo evidomp.
50พระเยซูกล่าวกับเขาว่า “อย่าห้ามเขาเลย เพราะคนที่ไม่ต่อต้านพวกเราก็อยู่ฝ่ายพวกเรา”
51Evel ma tostae an amzer ma tlee bezañ savet diwar an douar, en em lakaas en hent, c'hoantek da vont da Jeruzalem.
51เมื่อใกล้ถึงวันที่พระองค์จะถูกรับขึ้นไป พระองค์ก็มุ่งหน้าอย่างแน่วแน่ไปกรุงเยรูซาเล็ม
52Kas a reas tud a-raok dezhañ; o vezañ aet, ec'h antrejont en ur vourc'h eus Samaria, evit kempenn ul lojeiz dezhañ.
52และส่งผู้ส่งสารล่วงหน้าไป พวกเขาเข้าไปในหมู่บ้านแห่งหนึ่งของชาวสะมาเรียเพื่อเตรียมการต้อนรับพระองค์
53Met ar re-mañ n'en degemerjont ket, abalamour ma'z ae war-zu Jeruzalem.
53แต่คนในหมู่บ้านไม่ต้อนรับพระองค์ เพราะพระองค์กำลังมุ่งหน้าไปกรุงเยรูซาเล็ม
54Jakez ha Yann, e ziskibien, o welout-se, a lavaras dezhañ: Aotrou, fellout a ra dit e lavarfemp ma tiskennfe an tan eus an neñv evit o deviñ [evel ma reas Elia].
54เมื่อยากอบกับยอห์นสาวกของพระองค์เห็นเช่นนั้น ก็กล่าวว่า “องค์พระผู้เป็นเจ้า ท่านต้องการให้พวกเราสั่งไฟจากท้องฟ้าลงมาเผาผลาญพวกเขาเหมือนที่เอลียาห์ทำหรือ?”
55Hogen Jezuz, o tistreiñ, a c'hourdrouzas anezho [hag a lavaras: N'ouzoc'h ket eus peseurt spered oc'h buhezet;
55แต่พระองค์หันมาตำหนิพวกเขาว่า “พวกคุณไม่รู้ว่าพวกคุณมีจิตวิญญาณแบบใด
56rak Mab an den n'eo ket deuet evit koll an dud, met evit o saveteiñ]. Hag ez ejont da ur vourc'h all.
56เพราะบุตรมนุษย์ไม่ได้มาเพื่อทำลายชีวิตของมนุษย์ แต่มาเพื่อช่วยพวกเขาให้รอด” แล้วพวกเขาก็ไปยังหมู่บ้านอื่น
57Evel ma oant en hent, un den a lavaras dezhañ: Me a heulio ac'hanout, Aotrou, e kement lec'h ma'z i.
57ขณะที่พวกเขากำลังเดินไปตามทาง มีชายคนหนึ่งกล่าวกับพระองค์ว่า “องค์พระผู้เป็นเจ้า ข้าพเจ้าจะติดตามท่านไปทุกแห่งที่ท่านไป”
58Jezuz a lavaras dezhañ: Al lern o deus toulloù, ha laboused an neñv neizhioù; met Mab an den n'en deus lec'h ebet evit harpañ e benn.
58พระเยซูกล่าวกับเขาว่า “สุนัขจิ้งจอกยังมีโพรง และนกในท้องฟ้ายังมีรัง แต่บุตรมนุษย์ไม่มีที่สำหรับวางศีรษะ”
59Lavarout a reas da unan all: Heul ac'hanon. Hag hemañ a lavaras: Aotrou, lez ac'hanon da vont da gentañ da sebeliañ va zad.
59พระองค์กล่าวกับอีกคนหนึ่งว่า “จงตามเรามา!” แต่คนนั้นตอบว่า “องค์พระผู้เป็นเจ้า ขออนุญาตให้ข้าพเจ้าไปฝังศพบิดาก่อน”
60Jezuz a lavaras dezhañ: Lez ar re varv da sebeliañ o re varv, met te, kae da brezeg rouantelezh Doue.
60พระเยซูกล่าวกับเขาว่า “ปล่อยให้คนตายฝังคนตายของพวกเขาเองเถิด ส่วนท่านจงไปประกาศอาณาจักรของพระเจ้า”
61Unan all a lavaras dezhañ ivez: Me a heulio ac'hanout, Aotrou, met lez ac'hanon da gentañ da vont da gimiadiñ diouzh ar re a zo em zi.
61อีกคนหนึ่งกล่าวว่า “องค์พระผู้เป็นเจ้า ข้าพเจ้าจะติดตามท่าน แต่ขออนุญาตให้ข้าพเจ้าไปลาคนที่บ้านก่อน”
62Jezuz a respontas dezhañ: An hini a laka e zorn war an arar hag a sell war e lerc'h, n'eo ket dereat evit rouantelezh Doue.
62พระเยซูกล่าวกับเขาว่า “ไม่มีใครที่เอามือจับคันไถแล้วหันกลับไปมองข้างหลัง จะเหมาะสมกับอาณาจักรของพระเจ้า”
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.