Luke 23
Tongan Bible, Revised West VersionTranslation
Tongan Bible, Revised West Version
Coptic New Testament
1Pea naʻe tutuʻu ʻakinautolu kotoa pē, ʻo taki ia kia Pailato.
1ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲧⲱⲛϥ ⳿ⲛϫⲉ ⲡⲟⲩⲙⲏϣ ⲧⲏⲣϥ ⲁⲩ⳿ⲉⲛϥ ϩⲁ ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ.
2Pea naʻa nau kamata talatalaakiʻi ia, ʻo pehē, “Naʻa mau ʻilo ʻae siana ni ʻoku ne veuveuki ʻae kakai, ʻo ne taʻofi ʻae tukuhau kia Sisa, ʻo ne pehē, ko ia pe ko e Kalaisi ko e Tuʻi.”
2ⲩⲉⲣϩⲏⲧⲥ ⲇⲉ ⳿ⲛⲉⲣⲕⲁⲧⲏⲅⲟⲣⲓⲛ ⳿ⲉⲣⲟϥ ⲉⲩϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲫⲁⲓ ⲁⲛϫⲉⲙϥ ⲉⲧⲫⲱⲛϩ ⳿ⲙⲡⲉⲛⲉⲑⲛⲟⲥ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲧⲁϩⲛⲟ ⳿ⲉ⳿ϣⲧⲉⲙϯ ϩⲱϯ ⲙ⳿ⲡⲟⲩⲣⲟ ⲉϥϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ⳿ⲉⲣⲟϥ ϫⲉ ⳿ⲁⲛⲟⲕ ⲡⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⳿ⲡⲟⲩⲣⲟ.
3Pea fehuʻi ʻa Pailato kiate ia, ʻo pehē, “Ko e Tuʻi koe ʻoe kakai Siu?” Pea leaange ʻe ia kiate ia, ʻo pehē, “Ko ia pe.”
3ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ⲇⲉ ⲁϥϣⲉⲛϥ ⲉϥϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ϫⲉ ⳿ⲛⲑⲟⲕ ⲡⲉ ⳿ⲡⲟⲩⲣⲟ ⳿ⲛⲧⲉ ⲛⲓⲓⲟⲩⲇⲁⲓ ⲛⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⳿ⲛⲑⲟⲕ ⲡⲉⲧϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ.
4Pea pehē ai ʻe Pailato ki he kau taulaʻeiki lahi mo e kakai, “ʻOku ʻikai te u ʻilo ha kovi ʻi he tangata ni.”
4ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⳿ⲛⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲙⲏϣ ϫⲉ ⳿ⲛϯϫⲉⲙ ⳿ϩⲗⲓ ⳿ⲛⲉⲧⲓ⳿ⲁ ⲁⲛ ϧⲉⲛ ⲡⲁⲓⲣⲱⲙⲓ.
5Pea ʻāsili ai ʻenau lili, ʻo pehē, “ʻOku ne veuveuki ʻae kakai, ʻo ne ako ʻi Siutea kotoa, ngata mei Kāleli ʻo aʻu ki he potu ni.”
5⳿ⲛⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲛⲁⲩϫⲉⲙϫⲟⲙ ⲉⲩϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ϫⲉ ⳿ϥ⳿ϣⲑⲟⲣⲧⲉⲣ ⳿ⲙⲡⲓⲗⲁⲟⲥ ⲉϥϯ⳿ⲥⲃⲱ ϧⲉⲛ ϯⲓⲟⲩⲇⲉ⳿ⲁ ⲧⲏⲣⲥ ⳿ⲉⲁϥⲉⲣϩⲏⲧⲥ ⲥϫⲉⲛ ⲅⲁⲗⲓⲗⲉ⳿ⲁ ϣⲁ ⲡⲁⲓⲙⲁ.
6Pea kuo fanongo ʻa Pailato ki ai, pea fehuʻi ai ia pe ko e tangata Kāleli ia.
6ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥⲥⲱⲧⲉⲙ ⲛⲁϥϣⲓⲛⲓ ϫⲉ ⲁⲛ ⲟⲩⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲟⲥ ⲡⲉ ⲡⲁⲓⲣⲱⲙⲓ.
7Pea ʻi heʻene ʻilo ʻoku ne mei he feituʻu ʻoku pule ai ʻa Helota, pea ne fekau ia kia Helota, ʻaia naʻe ʻi Selūsalema foki ʻi he ngaahi ʻaho ko ia.
7ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥ⳿ⲉⲙⲓ ϫⲉ ⲩ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⳿ⲡⲉⲣϣⲓϣⲓ ⳿ⲛⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ⲡⲉ ⲁϥⲟⲩⲟⲣⲡϥ ϩⲁ ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ⲉϥⲭⲏ ϩⲱϥ ϧⲉⲛ ⳿ⲓⲗ̅ⲏ̅ⲙ̅ ϧⲉⲛ ⲛⲓ⳿ⲉϩⲟⲟⲩ ⳿ⲉⲧⲉ⳿ⲙⲙⲁⲩ.
8¶ Pea ʻi he mamata ʻa Helota kia Sisu, naʻe fiefia lahi ia; he kuo fuoloa mo ʻene holi ke mamata ki ai, koeʻuhi kuo ne fanongo ki he ngaahi meʻa lahi ʻiate ia: pea ne fakaʻamu ke mamata ki haʻa ne fai ha meʻa mana.
8ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ⲇⲉ ⲧⲁϥⲛⲁⲩ ⳿ⲉⲒⲏ̅ⲥ̅ ⲁϥⲣⲁϣⲓ ⳿ⲉⲙⲁϣⲱ ⲛⲁϥⲟⲩⲱϣ ⲅⲁⲣ ⲡⲉ ⳿ⲉⲛⲁⲩ ⳿ⲉⲣⲟϥ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲟⲩⲙⲏϣ ⳿ⲛ⳿ⲭⲣⲟⲛⲟⲥ ⲉⲑⲃⲉϫⲉ ⲛⲁϥⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉⲑⲃⲏⲧϥ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲉⲣϩⲉⲗⲡⲓⲥ ⳿ⲉⲛⲁⲩ ⳿ⲉⲟⲩⲙⲏⲓⲛⲓ ⳿ⲛⲧⲟⲧϥ ⲉϥ⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲙⲙⲟϥ.
9Pea naʻe lahi ʻene ngaahi ʻeke kiate ia, ka naʻe ʻikai siʻi lea ʻe ia ki ai.
9ⲛⲁϥϣⲓⲛⲓ ⲇⲉ ⳿ⲙⲙⲟϥ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛⲙⲏϣ ⳿ⲛⲥⲁϫⲓ ⳿ⲛⲑⲟϥ ⲇⲉ ⳿ⲙⲡⲉⲣⲉⲣⲟⲩⲱ ⳿ⲛ⳿ϩⲗⲓ.
10Pea naʻe tutuʻu ʻae kau taulaʻeiki lahi mo e kau tangata tohi, ʻonau talatalaaki mālohi ia.
10ⲛⲁⲩⲟϩⲓ ⳿ⲉⲣⲁⲧⲟⲩ ⳿ⲛϫⲉ ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲉⲩⲉⲣⲕⲁⲧⲏⲅⲟⲣⲓⲛ ⳿ⲉⲣⲟϥ ⳿ⲉⲙⲁϣⲱ.
11Pea taukaea ia ʻe Helota, mo ʻene kautau, mo nau manukiʻi, pea nau ʻai ʻae kofu ngingila kiate ia, ʻo toe fekau ia kia Pailato.
11ⲉⲧⲁϥϣⲟϣϥ ⲇⲉ ⳿ⲛϫⲉ ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲉϥⲙⲁⲧⲟⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲥⲱⲃⲓ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⲁϥϫⲟⲗϩϥ ⳿ⲛⲟⲩϩⲉⲃⲥⲱ ⲉⲥⲫⲉⲣⲓⲱⲟⲩ ⲁϥⲟⲩⲟⲣⲡϥ ⳿ⲉⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ.
12¶ Pea ko e ʻaho ko ia naʻe feʻofoʻofani ai ʻa Pailato mo Helota: he kuo loa ʻena feʻiteʻitani.
12ⲁⲩⲉⲣ⳿ϣⲫⲏⲣ ⲇⲉ ⳿ⲉⲛⲟⲩⲉⲣⲏⲟⲩ ⲛϫⲉ ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ϧⲉⲛ ⲡⲓ⳿ⲉϩⲟⲟⲩ ⳿ⲉⲧⲉ⳿ⲙⲙⲁⲩ ⲛⲁⲩϣⲟⲡ ⲅⲁⲣ ⳿ⲛϣⲟⲣⲡ ⲡⲉ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲙⲉⲧϫⲁϫⲓ ⳿ⲉⲛⲟⲩⲉⲣⲏⲟⲩ.
13¶ Pea kuo fakataha ʻe Pailato ʻae kau taulaʻeiki lahi, mo e kau matāpule, mo e kakai,
13ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ⲇⲉ ⲧⲁϥⲙⲟⲩϯ ⳿ⲉⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲁⲣⲭⲱⲛ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲗⲁⲟⲥ.
14Pea ne pehē kiate kinautolu, “Kuo mou ʻomi ʻae tangata ni kiate au, ʻo hangē ko ha taha ʻoku ne veuveuki ʻae kakai pea vakai, kuo u ʻekea ia ʻi homou ʻao; pea ʻoku ʻikai te u ʻilo ha kovi ʻoe tangata ni ʻi he ngaahi meʻa ko ia ʻoku mou talatalaakiʻi ai ia:
14ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲁⲧⲉⲧⲉⲛ⳿ⲓⲛⲓ ⲛⲏⲓ ⳿ⲙⲡⲁⲓⲣⲱⲙⲓ ϩⲱⲥ ⲉϥⲫⲱⲛϩ ⳿ⲙⲡⲓⲗⲁⲟⲥ ⲉⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ϩⲏⲡⲡⲉ ⳿ⲁⲛⲟⲕ ⲉⲧⲁⲓϣⲉⲛϥ ⳿ⲉ⳿ϩⲣⲁϥ ⳿ⲙⲡⲉⲧⲉⲛ⳿ⲙⲑⲟ ⳿ⲙⲡⲓϫⲉⲙ ⳿ϩⲗⲓ ⳿ⲛⲉⲧⲓ⳿ⲁ ϧⲉⲛ ⲡⲁⲓⲣⲱⲙⲓ ⳿ⲛⲛⲏⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲕⲁⲧⲏⲅⲟⲣⲓⲛ ⳿ⲉⲣⲟϥ ⳿ⲛϧⲏⲧⲟⲩ.
15Pea ko Helota foki; he naʻaku fekau ʻakimoutolu kiate ia; pea vakai, ʻoku ʻikai ha meʻa ʻoku totonu ke mate ai ia.”
15ⲁⲗⲗⲁ ⲟⲩⲇⲉ ⳿ⲡⲕⲉⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ⲁϥⲟⲩⲟⲣⲡϥ ⲅⲁⲣ ϩⲁⲣⲟⲛ ⲟⲩⲟϩ ϩⲏⲡⲡⲉ ⳿ⲙⲙⲟⲛ ⳿ϩⲗⲓ ⳿ⲛϩⲱⲃ ⳿ⲛϧⲏⲧϥ ⳿ⲉⲁϥⲁⲓϥ ⲉϥ⳿ⲙ⳿ⲡϣⲁ ⳿ⲙ⳿ⲫⲙⲟⲩ.
16Ko ia te u tautea ia, pea tukuange.”
16⳿ⲛⲧⲁϯ⳿ⲥⲃⲱ ⲟⲩⲛ ⲛⲁϥ ⳿ⲛⲧⲁⲭⲁϥ ⳿ⲉⲃⲟⲗ.
17(He kuo totonu ke ne tukuange kiate kinautolu ha tokotaha ʻi he kātoanga.)
17ⲛⲉ ⲟⲩⲟⲛⲧⲟⲩ ⲕⲁϩⲥ ⲇⲉ ⳿ⲙⲙⲁⲩ ⲉⲑⲣⲉϥⲭⲱ ⳿ⲛⲟⲩⲁⲓ ⳿ⲛⲛⲏⲉⲧⲥⲟⲛϩ ⲛⲱⲟⲩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⲁⲧⲁ ⳿ⲡϣⲁⲓ.
18Pea naʻa nau kalanga fakataha kotoa pē, ʻo pehē, “ʻAve ʻae tangata ni, kae tuku mai ʻa Palāpasa kiate kimautolu:”
18ⲁ ⲡⲓⲙⲏϣ ⲇⲉ ⲧⲏⲣϥ ⲱϣ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϫⲉ ⲁⲗⲓ ⲫⲁⲓ ⲭⲁ ⲃⲁⲣⲁⲃⲃⲁⲥ ⲛⲁⲛ ⳿ⲉⲃⲟⲗ.
19(ʻAia naʻe lī ki he fale fakapōpula, koeʻuhi ko ʻene fakaaoao ʻi he kolo, mo e fakapō.)
19ⲫⲁⲓ ⲉⲧⲁⲩϩⲓⲧϥ ⳿ⲉ⳿ⲡ⳿ϣⲧⲉⲕⲟ ⲉⲑⲃⲉ ⲟⲩ⳿ϣⲑⲟⲣⲧⲉⲣ ⲛⲉⲙ ⲟⲩϧⲱⲧⲉⲃ ⳿ⲉⲁϥϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ϯⲡⲟⲗⲓⲥ.
20Ka naʻe loto ʻa Pailato ke tukuange ʻa Sisu, ko ia ne ne toe lea ai kiate kinautolu .
20ⲡⲁⲗⲓⲛ ⲇⲉ ⲟⲛ ⲁ ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ⲙⲟⲩϯ ⳿ⲉⲣⲱⲟⲩ ⲉϥⲟⲩⲱϣ ⳿ⲉⲭⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⳿ⲉⲃⲟⲗ.
21Ka naʻa nau kalanga, ʻo pehē, “Tutuki ki he ʻakau, tutuki ia ki he ʻakau.”
21⳿ⲛⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲁⲩⲱϣ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⲉⲩϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁϣϥ ⲁϣϥ.
22Pea lea ia kiate kinautolu ko hono tuʻo tolu, “Koeʻumaʻā, ko e hā ha kovi kuo ne fai? ʻOku ʻikai te u ʻilo ha meʻa ke mate ai ia: ko ia te u tautea ia, pea tukuange.”
22⳿ⲛⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ⳿ⲙ⳿ⲫⲙⲁϩⲅ̅ ⳿ⲛⲥⲟⲡ ϫⲉ ⲟⲩ ⲅⲁⲣ ⲙⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲡⲉⲧⲁ ⲫⲁⲓ ⲁⲓϥ ⳿ⲙⲡⲓϫⲉⲙ ⳿ϩⲗⲓ ⳿ⲛⲉⲧⲓ⳿ⲁ ⳿ⲛⲧⲉ ⳿ⲫⲙⲟⲩ ⳿ⲛϧⲏⲧϥ ⳿ⲛⲧⲁϯ⳿ⲥⲃⲱ ⲟⲩⲛ ⲛⲁϥ ⳿ⲛⲧⲁⲭⲁϥ ⳿ⲉⲃⲟⲗ.
23Ka naʻe mālohi ʻenau lea pea longoaʻa lahi, ʻonau pehē, “Ke tutuki ia ki he ʻakau.” Pea naʻe mālohi ʻae leʻo ʻokinautolu mo e kau taulaʻeiki lahi.
23⳿ⲛⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲩⲟⲩⲁϩⲧⲟⲧⲟⲩ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛⲛⲓϣϯ ⳿ⲛ⳿ⲥⲙⲏ ⲉⲩⲉⲣⲉⲧⲓⲛ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⲉⲑⲣⲟⲩⲁϣϥ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁⲩϫⲉⲙϫⲟⲙ ⲡⲉ ⳿ⲛϫⲉ ⲛⲟⲩ⳿ⲥⲙⲏ.
24Pea fekau ʻe Pailato ke fai ʻo hangē ko honau loto.
24ⲟⲩⲟϩ ⲁ ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ϩⲁⲡ ⲉⲑⲣⲉϥϣⲱⲡⲓ ⳿ⲛϫⲉ ⲡⲟⲩⲉⲧⲏⲙⲁ.
25Pea ne tukuange kiate kinautolu ia naʻa nau holi ki ai, ʻaia naʻe lī ki he fale fakapōpula, koeʻuhi ko e fakaaoao mo e fakapō; ka ne tukuange ʻa Sisu ki honau loto.
25ⲁϥⲭⲱ ⲇⲉ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⳿ⲙⲫⲏⲉⲧⲁⲩϩⲓⲧϥ ⳿ⲉ⳿ⲡ⳿ϣⲧⲉⲕⲟ ⲉⲑⲃⲉ ⲟⲩϧⲱⲧⲉⲃ ⲛⲉⲙ ⳿ϣⲑⲟⲣⲧⲉⲣ ⲫⲏ ⲧⲁⲩⲉⲣⲉⲧⲓⲛ ⳿ⲙⲙⲟϥ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲁϥⲧⲏⲓϥ ⲕⲁⲧⲁ ⲡⲟⲩⲟⲩⲱϣ.
26¶ Pea ʻi heʻenau kei taki atu ia, naʻa nau puke ʻae tokotaha ko Saimone, ko e Sailini, ʻoku haʻu mei he tukuʻuta, pea naʻa nau hili kiate ia ʻae ʻakau, ke ne fua ʻo muimui ia Sisu.
26ⲟⲩⲟϩ ϩⲱⲥ ⲉⲩ⳿ⲓⲛⲓ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⲁⲩ⳿ⲁⲙⲟⲛⲓ ⳿ⲛⲟⲩⲁⲓ ϫⲉ ⲥⲓⲙⲱⲛ ⲟⲩⲕⲩⲣⲓⲛⲉⲟⲥ ϥⲛⲏ ⲟⲩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⳿ⲧⲕⲟⲓ ⲁⲩⲧⲁⲗⲉ ⲡⲓ⳿ⲥⲧⲁⲩⲣⲟⲥ ⳿ⲉⲣⲟϥ ⲉⲑⲣⲉϥⲧⲱⲟⲩⲛ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⲥⲁⲫⲁϩⲟⲩ ⳿ⲙⲙⲟϥ.
27Pea naʻe muimui kiate ia ʻae kakai tokolahi, mo e kau fefine, ʻonau tangi mo tangilāulau koeʻuhi ko ia.
27ⲛⲁϥⲙⲟϣⲓ ⲇⲉ ⳿ⲛⲥⲱϥ ⳿ⲛϫⲉ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⳿ⲙⲙⲏϣ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓⲗⲁⲟⲥ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛϩⲓ⳿ⲟⲙⲓ ⲛⲏ⳿ⲉⲛⲁⲩⲧⲱⲓⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁⲩⲛⲉϩⲡⲓ ⳿ⲉⲣⲟϥ.
28Ka naʻe tafoki ʻa Sisu kiate kinautolu, ʻo ne pehē, “ʻAe ngaahi ʻofefine ʻo Selūsalema, ʻOua naʻa mou tangi koeʻuhi ko au, kae tangi koeʻuhi ko kimoutolu, pea mo hoʻomou fānau.
28⳿ⲉⲧⲁϥⲫⲟⲛϥ ⲇⲉ ⳿ⲉⲣⲱⲟⲩ ⳿ⲛϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲛⲓϣⲉⲣⲓ ⳿ⲛⲧⲉ ⲓⲗ̅ⲏ̅ⲙ̅ ⳿ⲙⲡⲉⲣⲣⲓⲙⲓ ⳿ⲉϫⲱⲓ ⳿ⲡⲗⲏⲛ ⲣⲓⲙⲓ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲛⲉⲧⲉⲛϣⲏⲣⲓ.
29Vakai, he ʻoku ofi mai ʻae ngaahi ʻaho te nau pehē ai, ‘ʻOku monūʻia ʻae paʻa, pea mo e manāva naʻe ʻikai fānau, mo e huhū naʻe ʻikai fakahuhūʻaki.’
29ϫⲉ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲥⲉⲛⲏⲟⲩ ⳿ⲛϫⲉ ϩⲁⲛ⳿ⲉϩⲟⲟⲩ ⲛⲏ ⲧⲟⲩⲛⲁϫⲟⲥ ⳿ⲛϧⲏⲧⲟⲩ ϫⲉ ⲱⲟⲩ⳿ⲛⲓⲁⲧⲟⲩ ⳿ⲛⲛⲓⲁⲧϭ ⲣⲏⲛ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲛⲉϫⲓ ⲉⲧⲉ⳿ⲙⲡⲟⲩⲙⲓⲥⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲉⲙⲛⲟϯ ⲉⲧⲉ⳿ⲙⲡⲟⲩϣⲁⲛϣ.
30Pea te nau toki kamata lea ai ki he ngaahi moʻunga, “Holo mai kiate kimautolu:” pea ki he ngaahi tafungofunga, “Uʻufi ʻakimautolu.”’
30ⲧⲟⲧⲉ ⲉⲛⲁⲉⲣϩⲏⲧⲥ ⳿ⲛϫⲟⲥ ⳿ⲛⲛⲓⲧⲱⲟⲩ ϫⲉ ϩⲉⲓ ⳿ⲉϫⲱⲛ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲕⲁⲗⲁⲙⲫⲟ ϫⲉ ϩⲟⲃⲥⲉⲛ.
31He kapau te nau fai ʻae ngaahi meʻa ni ki he ʻakau mata, ko e hā ʻe fai ki he mōmoa?”
31ϫⲉ ⲓⲥϫⲉ ⲥⲉ⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲛⲛⲁⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲓϣⲉ ⲉⲧⲗⲏ ⲕ ⲓⲉ ⲟⲩ ⲉⲑⲛⲁϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲧϣⲟⲩⲱⲟⲩ.
32Pea naʻe tataki mo ia foki ʻae ongo fai kovi ʻe toko ua ke tāmateʻi.
32ⲛⲁⲩ⳿ⲓⲛⲓ ⲇⲉ ⳿ⲛⲕⲉⲣⲉϥⲉⲣⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲃ̅ ⲛⲉⲙⲁϥ ⳿ⲉϧⲟⲑⲃⲟⲩ.
33Pea kuo nau hoko ki he potu ʻoku ui ko Kalivali, naʻa nau tuki ia ʻi ai ki he ʻakau, mo e ongo fai kovi, ko e tokotaha ki he nima toʻomataʻu, mo e tokotaha ki he nima toʻohema.
33ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩ⳿ⲓ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲡⲓⲙⲁ ⲧⲟⲩⲙⲟⲩϯ ⳿ⲉⲣⲟϥ ϫⲉ ⲡⲓ⳿ⲕⲣⲁⲛⲓⲟⲛ ⲁⲩⲁϣϥ ⳿ⲙⲙⲁⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲕⲁⲕⲟⲩⲣⲅⲟⲥ ⲟⲩⲁⲓ ⲙⲉⲛ ⲥⲁⲟⲩ⳿ⲓⲛⲁⲙ ⲟⲩⲁⲓ ⲇⲉ ⲥⲁϫⲁϭⲏ ⲁⲩⲫⲱϣ ⲇⲉ ⳿ⲛⲛⲉϥ⳿ϩⲃⲱⲥ ⳿ⲉ⳿ϩⲣⲁⲩ ⲁⲩϩⲓⲱⲡ ⳿ⲉⲣⲱⲟⲩ.
34¶ Pea toki pehē ʻe Sisu, “ʻE Tamai, fakamolemole ʻakinautolu; he ʻoku ʻikai te nau ʻilo ʻaia ʻoku nau fai.” Pea naʻa nau vahevahe ʻa hono ngaahi kofu, ʻo talotalo.
34ⲓ̅ⲥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲭⲱ ⲛⲱⲟⲩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϫⲉ ⳿ⲙⲡⲟⲩ⳿ⲉⲙⲓ ⳿ⲉⲛⲏ⳿ⲉⲧⲟⲩ⳿⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲙⲙⲟϥ.
35Pea tuʻu ʻae kakai, ʻo mamata. Pea nau manuki mo e kau matāpule kiate ia , ʻo pehē, “Naʻe fakamoʻui ʻe ia ʻae kakai; tuku ke ne fakamoʻui ia, ʻo kapau ko e Kalaisi ia, ko e ʻofeina ʻae ʻOtua.”
35ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁϥⲟϩⲓ ⲉⲣⲁⲧϥ ⲡⲉ ⳿ⲛϫⲉ ⲡⲓⲗⲁⲟⲥ ⲉϥⲛⲁⲩ ⲛⲁⲩⲉⲗⲕϣⲁⲓ ⲇⲉ ⲡⲉ ⳿ⲛϫⲉ ⲛⲓⲕⲉⲁⲣⲭ ⲱⲛ ⲉⲩϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁϥⲛⲟϩⲉⲙ ⳿ⲛϩⲁⲛⲕⲉⲭ ⲱⲟⲩⲛⲓ ⲙⲁⲣⲉϥⲛⲁϩⲙⲉϥ ⲱϥ ⲥϫⲉ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⳿ⲡϣⲏⲣⲓ ⳿ⲙⲫϯ ⲡⲓⲥⲱⲧⲡ.
36Pea manukiʻi foki ia ʻe he kau tau, mo nau ʻalu ange, ʻo ʻatu ʻae vaimahi kiate ia,
36ⲛⲁⲩⲥⲱⲃⲓ ⲇⲉ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⳿ⲛϫⲉ ⲛⲓⲕⲉⲙⲁⲧⲟⲓ ⲉⲩⲛⲏⲟⲩ ϩⲁⲣⲟϥ ⲁⲩ⳿ⲓⲛⲓ ⳿ⲛⲟⲩϩⲉⲙϫ ⲛⲁϥ.
37Mo nau pehē, “Kapau ko e tuʻi koe ʻoe kakai Siu, fakamoʻui koe.”
37ⲩϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲓⲥϫⲉ ⳿ⲛⲑⲟⲕ ⲡⲉ ⳿ⲡⲟⲩⲣⲟ ⳿ⲛⲧⲉ ⲛⲓⲓⲟⲩⲇⲁⲓ ⲛⲁϩⲙⲉⲕ.
38Pea naʻe tohi foki ʻi ʻolunga ʻiate ia, ʻae tohi ʻi he lea fakaKiliki, mo e lea fakaLoma, mo e lea fakaHepelū, KO ENI ʻAE TUʻI ʻOE KAKAI SIU.
38ⲛⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲕⲉⲉⲡⲓ⳿ⲅⲣⲁⲫⲏ ⲇⲉ ⲡⲉ ϩⲓϫⲱϥ ⳿ⲙⲙⲉⲧϩⲉⲃⲣⲉⲟⲥ ⲙⲙⲉⲧⲣⲱⲙⲉⲟⲥ ⳿ⲙⲙⲉⲧⲟⲩⲉⲓⲛⲓⲛ ϫⲉ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⳿ⲡⲟⲩⲣⲟ ⳿ⲛⲧⲉ ⲛⲓⲓⲟⲩⲇⲁⲓ.
39¶ Pea naʻe manuki kiate ia ʻae tokotaha ʻoe ongo fai kovi naʻe tautau, ʻo ne pehē, “Kapau ko e Kalaisi koe, fakamoʻui koe mo kimaua.”
39ⲟⲩⲁⲓ ⲇⲉ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲕⲁⲕⲟⲩⲣⲅⲟⲥ ⲉⲧⲁⲩⲁϣⲟⲩ ⲛⲉⲙⲁϥ ⲉⲟⲩ⳿ⲁ ⲉⲣⲟϥ ⲡⲉ ⲉϥϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲙⲏ ⳿ⲛⲑⲟⲕ ⲁⲛ ⲡⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲛⲁϩⲙⲉⲕ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁϩⲙⲉⲛ ϩⲱⲛ.
40Ka naʻe leaange ʻa hono toko ua, ʻo ne valoki ia, ʻo pehē, “ʻIkai te ke manavahē koe ki he ʻOtua, he ʻoku ke malaʻia foki?
40ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲇⲉ ⳿ⲛϫⲉ ⲡⲓⲕⲉⲟⲩⲁⲓ ⲁϥⲉⲣⲉⲡⲓⲧⲓⲙⲁⲛ ⲛⲁϥ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲟⲩⲇⲉ ⲫϯ ⳿ⲛⲑⲟⲕ ⳿ⲕⲉⲣϩⲟϯ ⲁⲛ ϧⲁⲧⲉϥϩⲏ ϫⲉ ⲁⲛⲭⲏ ϧⲉⲛ ⲡⲁⲓϩⲁⲡ ⳿ⲛⲟⲩⲱⲧ.
41Pea ʻoku totonu kiate kitaua, he ko e totongi totonu ʻo ʻeta ngāue: ka naʻe ʻikai ha kovi ʻe fai ʻe he tangata ni.”
41ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲁⲛⲟⲛ ⲙⲉⲛ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲙⲉⲑⲙⲏⲓ ⲉⲧⲁⲛϭⲓ ⲕⲁⲧⲁ ⳿ⲡⲉⲙ⳿ⲡϣⲁ ⳿ⲛⲛⲏⲉⲧⲁⲛⲁⲓⲧⲟⲩ ⲫⲁⲓ ⲇⲉ ⳿ⲙⲡⲉϥⲉⲣ ⳿ϩⲗⲓ ⳿ⲙⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ.
42Pea pehē ʻe ia kia Sisu, “ʻEiki ke ke manatuʻi au, ʻoka ke ka hoko ki ho puleʻanga.”
42ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁϥϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁⲣⲓⲡⲁⲙⲉⲩⲓ ϩⲟⲧⲁⲛ ⲕϣⲁⲛ⳿ⲓ ϧⲉⲛ ⲧⲉⲕⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ.
43Pea pehēange ʻe Sisu kiate ia, “ʻOku ou tala moʻoni kiate koe, Te ta ʻi Palataisi mo au he ʻaho ni.”
43ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ⲛⲁⲕ ϫⲉ ⳿ⲙⲫⲟⲟⲩ ⲉⲕ⳿ⲉϣⲱⲡⲓ ⲛⲉⲙⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲡⲁⲣⲁⲇⲓⲥⲟⲥ.
44Pea ko hono ono nai ia ʻoe feituʻulaʻā, pea naʻe fakapoʻuli ʻae fonua kotoa pē, ʻo aʻu ki hono hiva ʻoe feituʻulaʻā.
44ⲩⲟϩ ⲛⲉ ⳿ⲫⲛⲁⲩ ϩⲏⲇⲏ ⳿ⲛⲁϫⲡ ⲋ̅ ⲡⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲁ ⲟⲩⲭⲁⲕⲓ ϣⲱⲡⲓ ϩⲓϫⲉⲛ ⳿ⲡⲕⲁϩⲓ ⲧⲏⲣϥ ϣⲁ ⳿ⲫⲛⲁⲩ ⳿ⲛⲁϫⲡ ⲑ̅.
45Pea fakapoʻuli ʻae laʻā, pea mahae ua mālie ʻae puipui ʻoe falelotu lahi.
45ⲉϥⲛⲁⲙⲟⲩⲛⲕ ⲇⲉ ⳿ⲛϫⲉ ⲓⲣⲏ ⲓⲕⲁⲧⲁⲡⲉⲧⲁⲥⲙⲁ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲫⲱϧ ϧⲉⲛ ⲧⲉϥⲙⲏϯ.
46¶ Pea tangi leʻo lahi ʻa Sisu, ʻo ne pehē, “ʻE Tamai, ‘ʻoku ou tuku hoku laumālie ki ho nima: pea hili ʻene lea pehē, pea pekia ia.’”
46ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲙⲟⲩϯ ⳿ⲛϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⳿ⲛ⳿ⲥⲙⲏ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲡⲁⲓⲱⲧ ϯϯ ⳿ⲙⲡⲁⲡ͞ⲛⲁ̅ ⳿ⲉ⳿ϧⲣⲏⲓ ⳿ⲉⲛⲉⲕϫⲓϫ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲁⲓ ⲉⲧⲁϥϫⲟϥ ⲁϥϯ ⳿ⲙⲡⲓⲡ͞ⲛⲁ̅.
47Pea kuo mamata ʻae ʻeikitau ki he meʻa kuo fai, pea fakamālō ia ki he ʻOtua, ʻo ne pehē, “Tā ko e moʻoni ko e tangata māʻoniʻoni eni.”
47ⲉⲧⲁϥⲛⲁⲩ ⲇⲉ ⳿ⲛϫⲉ ⲡⲓⲉⲕⲁⲧⲟⲛⲧⲁⲣⲭ ⲟⲥ ⳿ⲉⲫⲏⲉⲧⲁϥϣⲱⲡⲓ ⲁϥϯⲱⲟⲩ ⳿ⲙⲫϯ ⲉϥϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲟⲛⲧⲱⲥ ⲛⲉ ⲡⲁⲓⲣⲱⲙⲓ ⲟⲩ⳿ⲑⲙⲏ ⲓ ⲡⲉ.
48Pea mo e kakai kotoa pē naʻe kātoa ki he vakai ʻoe meʻa ko ia, ʻi heʻenau mamata ki he ngaahi meʻa naʻe fai, naʻa nau si fatafata, ʻo toe ʻalu.
48ⲟⲩⲟϩ ⲛⲓⲙⲏϣ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲉⲧⲁⲩ⳿ⲓ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲧⲁⲓⲑⲉⲱⲣⲓ⳿ⲁ ⲉⲧⲁⲩⲛⲁⲩ ⲉⲛⲏⲉⲧⲁⲩϣⲱⲡⲓ ⲁⲩⲧⲁⲥⲑⲟ ⲉⲩⲕⲱⲗϩ ϧⲉⲛ ⲧⲟⲩⲙⲉⲥⲧⲉⲛϩⲏⲧ.
49Pea ko hono kāinga kotoa pē, mo e kau fefine naʻe muimui ʻiate ia mei Kāleli, naʻa nau tutuʻu mei he mamaʻo, ʻo vakai ki he ngaahi meʻa ni.
49ⲛⲁⲩⲟϩⲓ ⲇⲉ ⳿ⲉⲣⲁⲧⲟⲩ ϩⲓ⳿ⲫⲟⲩⲉⲓ ⲡⲉ ⳿ⲛϫⲉ ⲛⲉϥⲣⲉⲙ⳿ⲛⲥⲱⲟⲩⲛ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲉⲙ ϩⲁⲛⲕⲉϩⲓ⳿ⲟⲙⲓ ⲛⲏⲉⲧⲁⲩⲙⲟϣⲓ ⳿ⲛⲥⲱϥ ⲓⲥϫⲉⲛ ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉ⳿ⲁ ⲉⲩⲛⲁⲩ ⳿ⲉⲛⲁⲓ.
50¶ Pea vakai, ko e tangata naʻe hingoa ko Siosefa, ko e fakamaau, ko e tangata lelei pea angatonu:
50ⲟⲩⲟϩ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲓⲥ ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⳿ⲉⲡⲉϥⲣⲁⲛ ⲡⲉ ⲓⲱⲥⲏⲫ ⲉⲟⲩⲃⲟⲩⲗⲉⲩⲧⲏⲥ ⲡⲉ ⳿ⲉⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⳿ⲛⲁⲅⲁⲑⲟⲥ ⲡⲉ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲛ⳿ⲑⲙⲏⲓ.
51(Naʻe ʻikai loto ia ki he fakakaukau mo e ngāue ʻanautolu:) ko e ʻAlematea ia , ko e kolo ʻoe kakai Siu: pea naʻe tatali foki ia ki he puleʻanga ʻoe ʻOtua.
51ⲫⲁⲓ ⲛⲁϥϯⲙⲁϯ ⲁⲛ ⲡⲉ ϧⲉⲛ ⲡⲟⲩⲥⲟϭ ⲛⲓ ⲛⲉⲙ ⲧⲟⲩ⳿ⲡⲣⲁⲝⲓⲥ ⲛⲉ ⲟⲩ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⲉⲛ ⲁⲣⲓⲙⲁⲑⲉⲁⲥ ⲡⲉ ⲟⲩⲃⲁⲕⲓ ⳿ⲛⲧⲉ ⲛⲓⲓⲟⲩⲇⲁⲓ ⲫⲏ ⲉⲛⲁϥϫⲟⲩϣⲧ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲁϫⲉⲛ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⳿ⲛⲧⲉ ⲫϯ.
52Naʻe ʻalu ia kia Pailato, ʻo ne kole ʻae sino ʻo Sisu.
52ⲫⲁⲓ ⲉⲧⲁϥ⳿ⲓ ϩⲁ ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ϥⲉⲣⲉⲧⲓⲛ ⳿ⲙⲡⲓⲥⲱⲙⲁ ⳿ⲛⲧⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅.
53Pea ne vete hifo ia, ʻo fakakoloa ʻaki ia ʻae tupenu lelei, ʻo tuku ia ki he fonualoto kuo tā ʻi he loto maka, ʻaia naʻe teʻeki fakatokoto ai ha tokotaha.
53ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥ⳿ⲉⲛϥ ⲉⲡⲉⲥⲏⲧ ⲁϥⲕⲟⲩⲗⲱⲗϥ ϧⲉⲛ ⲟⲩϣⲉⲛⲧⲱ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲭⲁϥ ϧⲉⲛ ⲟⲩ⳿ⲙϩⲁⲩ ⳿ⲉⲁϥϣⲟⲕϥ ⲙⲡⲁⲧⲟⲩⲭⲁ ⳿ϩⲗⲓ ⳿ⲛϧⲏⲧϥ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥ⳿ⲥⲕⲉⲣⲕⲉⲣ ⳿ⲛⲟⲩⲛⲓϣϯ ⳿ⲛⲱⲛⲓ ϩⲓⲣⲉⲛ ⳿ⲫⲣⲟ ⳿ⲙⲡⲓ⳿ⲙϩⲁⲩ.
54Pea ko e ʻaho teuteu ia, pea kuo ofi ʻae Sāpate.
54ⲟⲩⲟϩ ⲛⲉ ⲟⲩ⳿ⲉϩⲟⲟⲩ ⲡⲉ ⳿ⲙⲡⲁⲣⲁⲥⲕⲉⲩⲏ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲉⲁ ϣⲱⲣⲡ ϣⲱⲡⲓ ⳿ⲙ⳿ⲡⲥⲁⲃⲃⲁⲧⲟⲛ.
55Ko e kau fefine foki, naʻe omi mo ia mei Kāleli, naʻa nau muimui mai, ʻo, mamata ki he fonualoto, mo e tuku ʻo hono sino.
55ⲉⲧⲁⲩⲙⲟϣⲓ ⲇⲉ ⳿ⲛⲥⲱϥ ⳿ⲛϫⲉ ⲛⲓϩⲓ⳿ⲟⲙⲓ ⲛⲏⲉⲧⲁⲩ⳿ⲓ ⲛⲉⲙⲁϥ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉ⳿ⲁ ⲁⲩⲛⲁⲩ ⲉⲡⲓⲉⲙϩⲁⲩ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲣⲏϯ ⲉⲧⲁⲩⲭⲁ ⲡⲉϥⲥⲱⲙⲁ ⳿ⲙⲙⲟϥ.
56Pea naʻa nau liu mai, ʻo tokonaki ʻae ngaahi ʻakau namu kakala mo e lolo tākai; pea nau mālōlō ʻi he ʻaho Sāpate ʻo hangē ko e fekau.
56ⲉⲧⲁⲩⲧⲁⲥⲑⲟ ⲇⲉ ⲁⲩⲥⲉⲃⲧⲉ ϩⲁⲛ⳿ⲥⲑⲟⲓ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛⲥⲟϫⲉⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲓⲥⲁⲃⲃⲁⲧⲟⲛ ⲉⲛ ⲁⲩⲉⲣⲏⲥⲩⲭⲁⲍⲓⲛ ⲕⲁⲧⲁ ϯⲉⲛⲧⲟⲗⲏ
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.