Waebrania
Chapter 7
Biblia Takatifu (Swahili…
vs Coptic New Testame…
Aa
Text size
Line width
Verse numbers
Biblia Takatifu (Swahili): New Testament portions
Coptic New Testament (Bohairic)
1Melkisedeki alikuwa mfalme wa Salemu, na kuhani wa Mungu Mkuu. Abrahamu alipokuwa anarudi kutoka vitani ambako aliwaua wafalme, Melkisedeki alikutana naye akambariki,
1ⲠⲀⲒ ⲘⲈⲖⲬⲒⲤⲈⲆⲈⲔ ⲄⲀⲢ ⲠⲞⲨⲢⲞ ⲚⲤⲀⲖⲎⲘ ⲠⲒⲞⲨⲎⲂ ⲚⲦⲈⲪⲚⲞⲨϮ ⲈⲦϬⲞⲤⲒ ⲪⲎ ⲈⲦⲀϤⲒ ⲈⲂⲞⲖ ⲈϨⲢⲈⲚ ⲀⲂⲢⲀⲀⲘ ϤⲚⲀⲦⲀⲤⲐⲞ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲀ ⲠϪⲰϪⲒ ⲚⲦⲈⲚⲒⲞⲨⲢⲰⲞⲨ ⲞⲨⲞϨ ⲀϤⲤⲘⲞⲨ ⲈⲢⲞϤ
2naye Abrahamu akampa sehemu ya kumi ya vitu vyote alivyokuwa navyo. (Maana ya kwanza ya jina hili Melkisedeki ni “Mfalme wa Uadilifu”; na, kwa vile yeye alikuwa mfalme wa Salemu, jina lake pia lina maana ya “Mfalme wa Amani.”)
2ⲪⲎ ⲈⲦⲀ ⲀⲂⲢⲀⲀⲘ ⲪⲈϢ ⲢⲈⲘⲎⲦ ⲚⲀϤ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲈⲚⲬⲀⲒ ⲚⲒⲂⲈⲚ ⲚⲦⲀϤ ⲚϢⲞⲢⲠ ⲘⲈⲚ ⲈϢⲀⲨⲞⲨⲀϨⲘⲈϤ ϪⲈ ⲠⲞⲨⲢⲞ ⲚⲦⲈϮⲘⲈⲐⲘⲎⲒ ⲘⲈⲚⲈⲚⲤⲰⲤ ϪⲈ ⲠⲞⲨⲢⲞ ⲚⲤⲀⲖⲎⲘ ⲈⲦⲈ ⲪⲀⲒ ⲠⲈ ϪⲈ ⲠⲞⲨⲢⲞ ⲚⲦⲈϮϨⲒⲢⲎⲚⲎ.
3Baba yake na mama yake hawatajwi, wala ukoo wake hautajwi; haisemwi alizaliwa lini au alikufa lini. Anafanana na Mwana wa Mungu, na anaendelea kuwa kuhani daima.
3ⲞⲨⲀⲦⲒⲰⲦ ⲞⲨⲀⲦⲘⲀⲨ ⲠⲈ ⲞⲨⲀⲦⲤⲀϪⲒ ⲈϪⲰⲞⲨ ⲚⲦⲀϤ ⲠⲈ ⲘⲘⲞⲚⲦⲈϤ ⲀⲢⲬⲎ ⲚⲈϨⲞⲞⲨ ⲘⲘⲀⲨ ⲞⲨⲆⲈ ⲘⲘⲞⲚⲦⲈϤ ϦⲀⲈ ⲚⲰⲚϦ ϤⲦⲈⲚⲐⲰⲚⲦ ⲆⲈ ⲈⲠϢⲎⲢⲒ ⲘⲪⲚⲞⲨϮ ϤϢⲞⲠ ⲚⲞⲨⲎⲂ ϢⲀ ⲈⲚⲈϨ.
4Basi, mwaona jinsi mtu huyu alivyokuwa maarufu. Baba Abrahamu alimpa sehemu moja ya kumi ya vitu vyote alivyoteka vitani.
4ⲀⲚⲀⲨ ⲆⲈ ϪⲈ ⲞⲨⲀϢ ⲘⲘⲀⲒⲎ ⲠⲈ ⲪⲀⲒ ⲈⲦⲀϤϮ ⲢⲈⲘⲎⲦ ⲚⲀϤ ⲚϪⲈⲀⲂⲢⲀⲀⲘ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲚⲒⲤⲰⲦⲠ ⲚⲦⲀϤ ⲠⲒⲠⲀⲦⲢⲒⲀⲢⲬⲎⲤ.
5Tunajua vilevile kwamba kufuatana na Sheria, wana wa Lawi ambao ni makuhani, wanayo haki ya kuchukua sehemu ya kumi kutoka kwa watu, yaani ndugu zao, ingawaje nao ni watoto wa Abrahamu.
5ⲞⲨⲞϨ ⲚⲒⲈⲂⲞⲖ ⲘⲈⲚ ϦⲈⲚⲚⲒϢⲎⲢⲒ ⲚⲦⲈⲖⲈⲨⲒ ⲈⲨⲚⲀϬⲒ ⲚϮⲘⲈⲦⲞⲨⲎⲂ ⲞⲨⲞⲚ ⲚⲦⲞⲖⲎ ⲦⲞⲒ ⲈⲦⲞⲦⲞⲨ ⲈϬⲒ ⲢⲈⲘⲎⲦ ⲚⲦⲈⲚ ⲠⲒⲖⲀⲞⲤ ⲔⲀⲦⲀ ⲠⲒⲚⲞⲘⲞⲤ ⲈⲦⲈ ⲚⲞⲨⲤⲚⲎⲞⲨ ⲚⲈⲔⲈⲠⲈⲢ ⲈⲦⲀⲨⲒ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲦϮⲠⲒ ⲚⲀⲂⲢⲀⲀⲘ.
6Lakini huyo Melkisedeki hakuwa wa ukoo wa Lawi, hata hivyo alipokea sehemu ya kumi kutoka kwa Abrahamu; tena akambariki yeye ambaye alikuwa amepewa ahadi ya Mungu.
6ⲪⲀⲒ ⲄⲀⲢ ⲈⲦⲈ ⲘⲠⲞⲨⲤⲀϪⲒ ⲈϪⲰⲞⲨ ⲚⲦⲀϤ ⲈⲂⲞⲖ ⲚϦⲎⲦⲞⲨ ⲀϤϬⲒ ⲢⲈⲘⲎⲦ ⲚⲦⲈⲚ ⲀⲂⲢⲀⲀⲘ ⲞⲨⲞϨ ⲪⲎ ⲈⲦⲈ ⲚⲒⲰϢ ⲚⲦⲞⲦϤ ⲀϤⲤⲘⲞⲨ ⲈⲢⲞϤ.
7Hakuna mashaka hata kidogo kwamba anayebariki ni mkuu zaidi kuliko yule anayebarikiwa.
7ⲀⲦϬⲚⲈ ⲀⲚⲦⲒⲖⲞⲄⲒⲀ ⲆⲈ ⲚⲒⲂⲈⲚ ⲠⲒⲔⲞⲨϪⲒ ϢⲀϤϬⲒⲤⲘⲞⲨ ⲚⲦⲈⲚ ⲠⲒⲚⲒϢϮ ⲈⲢⲞϤ.
8Tena, hao makuhani wanaopokea sehemu ya kumi, ni watu ambao hufa; lakini hapa anayepokea sehemu ya kumi, yaani Melkisedeki, anasemekana kwamba hafi.
8ⲞⲨⲞϨ ⲘⲠⲀⲒⲘⲀ ϨⲀⲚⲢⲰⲘⲒ ⲈϢⲀⲨⲘⲞⲨ ⲤⲈϬⲒ ⲚϨⲀⲚⲢⲈⲘⲀϮ ⲘⲠⲒⲘⲀ ⲆⲈ ⲈⲦⲈⲘⲘⲀⲨ ⲤⲈⲈⲢⲘⲈⲐⲢⲈ ϦⲀⲢⲞϤ ϪⲈ ϤⲞⲚϦ.
9Twaweza, basi, kusema kwamba Abrahamu alipotoa sehemu moja ya kumi, Lawi (ambaye watoto wake hupokea sehemu moja ya kumi) alitoa sehemu moja ya kumi pia.
9ⲞⲨⲞϨ ⲘⲪⲢⲎϮ ⲚⲞⲨⲤⲀϪⲒ ⲈϪⲞϤ ⲈⲐⲂⲈ ⲀⲂⲢⲀⲀⲘ ⲞⲨⲞϨ ⲖⲈⲨⲒ ⲘⲈⲚ ⲪⲎ ⲈⲚⲀϤϬⲒ ⲚϨⲀⲚⲢⲈⲘⲀϮ ⲀϤϮⲢⲈⲘⲎⲦ.
10Maana Lawi hakuwa amezaliwa bado, bali ni kama alikuwa katika mwili wa baba yake, Abrahamu, wakati Melkisedeki alipokutana naye.
10ⲈⲦⲒ ⲄⲀⲢ ⲈϤⲬⲎ ϦⲈⲚⲦϮⲠⲒ ⲚⲀⲂⲢⲀⲀⲘ ⲈⲦⲀϤⲒ ⲈⲂⲞⲖ ⲈϨⲢⲀϤ ⲚϪⲈⲘⲈⲖⲬⲒⲤⲈⲆⲈⲔ.
11Kutokana na ukuhani wa Walawi, watu wa Israeli walipewa Sheria. Sasa, kama huduma ya Walawi ingalikuwa kamilifu hapangekuwa tena na haja ya kutokea ukuhani mwingine tofauti, ukuhani ambao umefuata utaratibu wa ukuhani wa Melkisedeki, na si ule wa Aroni.
11ⲒⲤϪⲈ ⲘⲈⲚ ⲞⲨⲚ ⲚⲀⲢⲈ ⲠϪⲰⲔ ⲈⲂⲞⲖ ϢⲞⲠ ⲠⲈ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲒⲦⲈⲚ ϮⲘⲈⲦⲞⲨⲎⲂ ⲚⲦⲈⲠⲒⲖⲈⲨⲒⲦⲎ ⲤⲈⲦⲀⲨϮ ⲚⲞⲘⲞⲤ ⲄⲀⲢ ⲘⲠⲒⲖⲀⲞⲤ ϨⲒⲰⲦⲤ ⲒⲈ ⲚⲈⲦⲬⲢⲒⲀ ⲞⲨ ⲦⲈ ⲔⲀⲦⲀ ⲦⲦⲀⲜⲒⲤ ⲘⲘⲈⲖⲬⲒⲤⲈⲆⲈⲔ ⲈⲐⲢⲈϤϢⲰⲠⲒ ⲚϪⲈⲔⲈⲞⲨⲎⲂ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲚⲈϪⲞⲤ ⲀⲚ ϪⲈ ⲔⲀⲦⲀ ⲦⲦⲀⲜⲒⲤ ⲚⲀⲀⲢⲰⲚ.
12Maana ukuhani ukibadilika ni lazima Sheria nayo ibadilike.
12ⲈⲨⲚⲀⲞⲨⲰⲦⲈⲂ ⲄⲀⲢ ⲈⲂⲞⲖ ⲚϮⲘⲈⲦⲞⲨⲎ ⲂϦⲈⲚ ⲞⲨⲀⲚⲀⲄⲔⲎ ϢⲀⲢⲈ ⲞⲨⲞⲨⲰⲦⲈⲂ ⲈⲂⲞⲖ ϢⲰⲠⲒ ⲘⲠⲒⲔⲈⲚⲞⲘⲞⲤ.
13Naye Bwana wetu ambaye mambo hayo yote yanasemwa juu yake, alikuwa wa kabila lingine, na wala hakuna hata mmoja wa kabila lake aliyepata kutumikia madhabahuni akiwa kuhani.
13ⲪⲎ ⲄⲀⲢ ⲈⲦⲞⲨϪⲰ ⲚⲚⲀⲒ ⲈⲐⲂⲎⲦϤ ⲀϤϬⲒ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲔⲈⲪⲨⲖⲎ ⲐⲀⲒ ⲈⲦⲈ ⲘⲠⲈ ϨⲖⲒ ⲈⲂⲞⲖ ⲚϦⲎⲦⲤ ϮϨⲐⲎϤ ⲈⲠⲒⲘⲀ ⲚⲈⲢϢⲰⲞⲨϢⲒ.
14Inafahamika wazi kwamba yeye alizaliwa katika kabila la Yuda ambalo Mose hakulitaja alipokuwa anasema juu ya makuhani.
14ϤⲞⲨⲰⲚϨ ⲄⲀⲢ ⲈⲂⲞⲖ ⲒⲤϪⲈⲚ ϢⲞⲢⲠ ϪⲈ ⲠⲈⲚϬⲞⲒⲤ ⲈⲦⲀϤⲪⲒⲢⲒ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲒⲞⲨⲆⲀ ⲦⲀⲒⲪⲨⲖⲎ ⲈⲦⲈⲘⲘⲀⲨ ⲘⲠⲈ ⲘⲰⲨⲤⲎⲤ ϪⲈ ϨⲖⲒ ⲈⲐⲂⲈ ⲞⲨⲎⲂ ⲈⲂⲞⲖ ⲚϦⲎⲦⲤ.
15Tena jambo hili ni dhahiri zaidi: kuhani mwingine anayefanana na Melkisedeki amekwisha tokea.
15ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲒ ⲞⲚ ϤⲞⲨⲞⲚϨ ⲈⲂⲞⲖ ⲚϨⲞⲨⲞ ⲒⲤϪⲈ ⲔⲀⲦⲀ ⲠⲤⲘⲞⲦ ⲘⲘⲈⲖⲬⲒⲤⲈⲆⲈⲔ ϤⲚⲀⲦⲰⲚϤ ⲚϪⲈⲔⲈⲞⲨⲎⲂ.
16Yeye hakufanywa kuwa kuhani kwa sheria na maagizo ya kibinadamu, bali kwa nguvu ya uhai ambao hauna mwisho.
16ⲪⲀⲒ ⲈⲦⲈ ⲔⲀⲦⲀ ⲞⲨⲚⲞⲘⲞⲤ ⲀⲚ ⲚⲦⲈⲞⲨⲈⲚⲦⲞⲖⲎ ⲚⲤⲀⲢⲜ ⲀϤϢⲰⲠⲒ ⲀⲖⲖⲀ ⲔⲀⲦⲀ ⲞⲨϪⲞⲘ ⲚⲦⲈⲞⲨⲰⲚϦ ⲚⲀⲐⲂⲰⲖ.
17Maana Maandiko yasema: “Wewe ni kuhani milele, kufuatana na utaratibu wa ukuhani wa Melkisedeki.”
17ⲤⲈⲈⲢⲘⲈⲐⲢⲈ ⲄⲀⲢ ϦⲀⲢⲞϤ ϪⲈ ⲚⲐⲞⲔ ⲠⲈ ⲪⲞⲨⲎⲂ ϢⲀ ⲈⲚⲈϨ ⲔⲀⲦⲀ ⲦⲦⲀⲜⲒⲤ ⲘⲘⲈⲖⲬⲒⲤⲈⲆⲈⲔ.
18Basi, ile amri ya zamani ilifutwa kwa sababu ilikuwa hafifu na isiyofaa kitu.
18ⲞⲨϢⲰϢ ⲘⲈⲚ ⲄⲀⲢ ⲈⲐⲚⲀϢⲰⲠⲒ ⲚϮⲈⲚⲦⲞⲖⲎ ⲚϨⲞⲨⲒϮ ⲈⲐⲂⲈ ⲦⲈⲤⲘⲈⲦⲀⲤⲐⲈⲚⲎⲤ ⲚⲈⲘ ⲦⲈⲤⲘⲈⲦⲀⲦϮϨⲎⲞⲨ.
19Maana Sheria ya Mose haikuweza kukamilisha jambo lolote. Lakini sasa, mahali pake pamewekwa tumaini lililo bora zaidi ambalo kwalo tunaweza kumkaribia Mungu.
19ⲠⲒⲚⲞⲘⲞⲤ ⲄⲀⲢ ⲘⲠⲈϤϪⲈⲔ ϨⲖⲒ ⲈⲂⲞⲖ ⲞⲨⲘⲰⲒⲦ ⲚⲒ ⲈϦⲞⲨⲚ ⲠⲈ ⲪⲀⲒ ⲚⲦⲈⲞⲨϨⲈⲖⲠⲒⲤ ⲈⲤⲤⲞⲦⲠ ⲪⲀⲒ ⲈⲦⲈⲚⲚⲀϦⲰⲚⲦ ⲈⲪⲚⲞⲨϮ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲒⲦⲞⲦϤ.
20Zaidi ya hayo hapa pana kiapo cha Mungu. Wakati wale wengine walipofanywa makuhani hapakuwako kiapo.
20ⲞⲨⲞϨ ⲔⲀⲦⲀ ⲪⲢⲎϮ ⲈⲦⲈ ⲀⲦϬⲚⲈ ⲀⲚⲀϢ ⲀⲚ ⲚⲎ ⲘⲈⲚ ⲄⲀⲢ ⲀⲨϢⲰⲠⲒ ⲚⲞⲨⲎⲂ ⲀⲦϬⲚⲈ ⲀⲚⲀϢ.
21Lakini Yesu alifanywa kuhani kwa kiapo wakati Mungu alipomwambia: “Bwana ameapa, wala hataigeuza nia yake: Wewe ni kuhani milele.”
21ⲪⲀⲒ ⲆⲈ ⲚⲐⲞϤ ⲚⲞⲨⲀⲚⲀϢ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲒⲦⲈⲚ ⲪⲎ ⲈⲦϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ⲚⲀϤ ϪⲈ ⲀϤⲰⲢⲔ ⲚϪⲈⲠϬⲞⲒⲤ ⲞⲨⲞϨ ⲚⲚⲈϤⲞⲨⲰⲘ ⲚϨⲐⲎϤ ϪⲈ ⲚⲐⲞⲔ ⲠⲈ ⲪⲞⲨⲎⲂ ϢⲀ ⲈⲚⲈϨ.
22Basi, kutokana na tofauti hii, Yesu amekuwa mdhamini wa agano lililo bora zaidi.
22ⲔⲀⲦⲀ ⲦⲀⲒⲘⲀⲒⲎ ⲀϤϢⲰⲠⲒ ⲚϪⲈⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲘⲠϢⲦⲰⲢⲒ ⲚⲞⲨⲆⲒⲀⲐⲎⲔⲎ ⲈⲤⲤⲞⲦⲠ ⲐⲎ ⲈⲦⲀⲨⲤⲈⲘⲚⲎ ⲦⲤ ⲚⲚⲞⲘⲞⲤ ⲈϪⲈⲚ ϨⲀⲚⲰϢ ⲈⲨⲤⲰⲦⲠ.
23Kuna tofauti nyingine pia: hao makuhani wengine walikuwa wengi kwa sababu walikufa na hawakuweza kuendelea na kazi yao.
23ⲞⲨⲞϨ ⲚⲎ ⲘⲈⲚ ⲀⲨϢⲰⲠⲒ ⲚⲞⲨⲎⲂ ⲈⲨⲈⲢⲞⲨⲘⲎ ϢϪⲈ ⲚⲀⲢⲈ ⲪⲘⲞⲨ ⲬⲰ ⲘⲘⲰⲞⲨ ⲈⲞϨⲒ ⲀⲚ ⲠⲈ.
24Lakini Yesu si kama wao, yeye anaishi milele; ukuhani wake hauondoki kwake.
24ⲪⲀⲒ ⲆⲈ ϪⲈ ϤⲚⲀⲞϨⲒ ϢⲀ ⲈⲚⲈϨ ⲀϤϬⲒ ⲚϮⲘⲈⲦⲞⲨⲎⲂ ⲚⲞⲨⲈϢⲈⲚ ⲠⲀⲢⲀⲂⲀⲤⲒⲤ.
25Hivyo, yeye anaweza daima kuwaokoa kabisa wote wanaomwendea Mungu kwa njia yake, maana yeye anaishi milele kuwaombea kwa Mungu.
25ⲈⲐⲂⲈⲪⲀⲒ ⲞⲨⲞⲚ ϢϪⲞⲘ ⲘⲘⲞϤ ⲈⲚⲞϨⲈⲘ ⲚⲤⲎⲞⲨ ⲚⲒⲂⲈⲚ ⲚⲚⲎ ⲈⲐⲚⲎⲞⲨ ϨⲀ ⲪⲚⲞⲨϮ ⲈⲂⲞⲖ ϨⲒⲦⲞⲦϤ ⲈϤⲞⲚϦ ⲚⲤⲎⲞⲨ ⲚⲒⲂⲈⲚ ⲈⲐⲢⲈϤⲤⲈⲘⲒ ⲈϨⲢⲎⲒ ⲈϪⲰⲞⲨ.
26Basi, Yesu ndiye Kuhani Mkuu ambaye anatufaa sana katika mahitaji yetu. Yeye ni mtakatifu, hana hatia wala dhambi ndani yake; hayumo katika kundi la wenye dhambi na ameinuliwa mpaka juu mbinguni.
26ⲞⲨⲀⲢⲬⲎⲈⲢⲈⲨⲤ ⲄⲀⲢ ⲘⲠⲀⲒⲢⲎϮ ⲈⲚⲀϤⲤⲀⲒⲰⲞⲨ ⲚⲀⲚ ⲈϤⲦⲀⲒⲎⲞⲨⲦ ⲚⲀⲦⲠⲈⲦϨⲰⲞⲨ ⲚⲀⲦⲤⲰϤ ⲈϤⲪⲰⲢϪ ⲈⲂⲞⲖ ⲚⲚⲒⲢⲈϤⲈⲢⲚⲞⲂⲒ ⲞⲨⲞϨ ⲀϤϬⲒⲤⲒ ⲤⲀⲠϢⲰⲒ ⲚⲚⲒⲪⲎⲞⲨⲒ.
27Yeye si kama wale makuhani wakuu wengine; hana haja ya kutoa dhabihu kila siku, kwanza kwa ajili ya dhambi zake mwenyewe, kisha kwa ajili ya dhambi za watu. Yeye alifanya hivyo mara moja tu wakati alipojitoa yeye mwenyewe, na hiyo yatosha kwa nyakati zote.
27ⲪⲀⲒ ⲈⲦⲈ ⲘⲘⲞⲚ ⲀⲚⲀⲄⲔⲎ ⲦⲞⲒ ⲈⲢⲞϤ ⲘⲘⲎⲚⲒ ⲘⲪⲢⲎϮ ⲚⲚⲒⲀⲢⲬⲎⲈⲢⲈⲨⲤ ⲈϢⲀⲨⲈⲚ ϢⲞⲨϢⲰⲞⲨϢⲒ ⲚϨⲢⲎⲒ ⲚϢⲞⲢⲠ ⲈϪⲈⲚ ⲚⲞⲨⲚⲞⲂⲒ ⲘⲘⲒⲚ ⲘⲘⲰⲞⲨ ⲘⲈⲚⲈⲚⲤⲰⲤ ϢⲀⲨⲒⲚⲒ ⲈϪⲈⲚ ⲚⲀ ⲠⲒⲖⲀⲞⲤ ⲪⲀⲒ ⲄⲀⲢ ⲀϤⲀⲒϤ ⲈⲀϤⲈⲚϤ ⲈⲠϢⲰⲒ ⲚⲞⲨⲤⲞⲠ.
28Sheria ya Mose huwateua watu waliokuwa dhaifu kuwa makuhani wakuu; lakini ahadi ya Mungu aliyoifanya kwa kiapo na ambayo imefika baada ya sheria imemteua Mwana ambaye amefanywa mkamilifu milele.
28ⲠⲒⲚⲞⲘⲞⲤ ⲄⲀⲢ ϢⲀϤⲬⲰ ⲚϨⲀⲚⲢⲰⲘⲒ ⲚⲀⲢⲬⲎⲈⲢⲈⲨⲤ ⲈⲞⲨⲞⲚⲦⲞⲨ ϢⲰⲚⲒ ⲘⲘⲀⲨ ⲠⲒⲤⲀϪⲒ ⲆⲈ ⲚⲦⲈⲠⲒⲀⲚⲀϢ ⲪⲀⲒ ⲈⲦⲀϤϢⲰⲠⲒ ⲘⲈⲚⲈⲚⲤⲀ ⲠⲒⲚⲞⲘⲞⲤ ϤⲦⲀϨⲞ ⲚⲞⲨϢⲎⲢⲒ ⲈϤϪⲎⲔ ⲈⲂⲞⲖ ϢⲀ ⲈⲚⲈϨ.

Tip: use the ← and → keys to turn chapters.