Orekma
Chapter 9
Bible Mutal (Kosraean)

Read in

Smith–Van Dyck Arabic Bible (فان دايك)Judson Burmese Bible (1840)Chamorro: Gospels, Acts and PsalmsChinese Union Version, punctuated (Simplified)Chinese Union Version, punctuated (Traditional)Coptic New TestamentCoptic New Testament (Bohairic)Kralice Bible (1613)Testamenta Marra (Dieri New Testament)Petrus Canisius Bible, 1939 (De Heilige Schrift)Asang Khongca Bible (Eastern Khumi Chin, 2019)Berean Standard BibleDouay-Rheims Bible, American Edition (1899)King James Version with ApocryphaWorld English BibleLondona Biblio (Esperanto, 1910)Louis Segond 1910Lutherbibel 1912Greek New Testament, word by word (STEPBible TAGNT)Greek New Testament: 1904 Patriarchal Text (Byzantine)Greek New Testament: Byzantine Text (Robinson–Pierpont 2018)Greek New Testament: Textus ReceptusSBL Greek New TestamentBaibala Hemolele (Hawaiian Bible, 1868 revision)Modern Hebrew BibleDiodati Bibbia 1885Freedom Bible (フリーダム・バイブル)Korean Bible, 1910 (한국어 성경)Bible Mutal (Kosraean)Clementine Vulgate, 1598Baibal Olcim (Matupi Chin)Old Persian Version (ترجمه قدیم)Kadede Kap (Pohnpeian New Testament and Psalms)Bíblia Portuguesa Mundial (Brazilian Portuguese)Cornilescu Bible (1924), Cyrillic scriptSynodal Translation (Синодальный перевод)Daničić–Karadžić Bible (1868), CyrillicReina-Valera 1909Biblia Takatifu (Swahili): New Testament portionsFreedom Bible (Thai)Tongan Bible, Revised West VersionKulish and Puluj Bible (1905)Vietnamese Bible (1923 translation)
vs Freedom Bible (Thai)

Compare with

Smith–Van Dyck Arabic Bible (فان دايك)Judson Burmese Bible (1840)Chamorro: Gospels, Acts and PsalmsChinese Union Version, punctuated (Simplified)Chinese Union Version, punctuated (Traditional)Coptic New TestamentCoptic New Testament (Bohairic)Kralice Bible (1613)Testamenta Marra (Dieri New Testament)Petrus Canisius Bible, 1939 (De Heilige Schrift)Asang Khongca Bible (Eastern Khumi Chin, 2019)Berean Standard BibleDouay-Rheims Bible, American Edition (1899)King James Version with ApocryphaWorld English BibleLondona Biblio (Esperanto, 1910)Louis Segond 1910Lutherbibel 1912Greek New Testament, word by word (STEPBible TAGNT)Greek New Testament: 1904 Patriarchal Text (Byzantine)Greek New Testament: Byzantine Text (Robinson–Pierpont 2018)Greek New Testament: Textus ReceptusSBL Greek New TestamentBaibala Hemolele (Hawaiian Bible, 1868 revision)Modern Hebrew BibleDiodati Bibbia 1885Freedom Bible (フリーダム・バイブル)Korean Bible, 1910 (한국어 성경)Clementine Vulgate, 1598Baibal Olcim (Matupi Chin)Old Persian Version (ترجمه قدیم)Kadede Kap (Pohnpeian New Testament and Psalms)Bíblia Portuguesa Mundial (Brazilian Portuguese)Cornilescu Bible (1924), Cyrillic scriptSynodal Translation (Синодальный перевод)Daničić–Karadžić Bible (1868), CyrillicReina-Valera 1909Biblia Takatifu (Swahili): New Testament portionsFreedom Bible (Thai)Tongan Bible, Revised West VersionKulish and Puluj Bible (1905)Vietnamese Bible (1923 translation)Stop comparing
Aa
Text size
Line width
Verse numbers

Orekma 9

Bible Mutal (Kosraean)
Freedom Bible (Thai)
1In pacl se inge, Saul el tiana fuhleak in aksangengye mwet lulalfongi lun Leum Jesus, ke el suk inkanek in onelosla. El som nu yurin Mwet Tol Fulat
1แต่​เซาโล​ยังคง​ข่มขู่​และ​มุ่ง​จะ​ฆ่า​สาวก​ของ​องค์พระผู้เป็นเจ้า จึง​ไป​หา​มหาปุโรหิต
2ac siyuk in orekla kutu leta nu sin mwet ke iwen lolngok in acn Damascus, in akkalemye sripen som lal, tuh fin oasr mwet el konauk in acn we su wi u se pangpang Mwet Fahsr ke Inkanek lun Leum, elan ku in sruokolosi, mukul ac mutan, ac usalosme nu Jerusalem.
2และ​ขอ​หนังสือ​จาก​เขา​ไป​ยัง​ธรรมศาลาใน​เมือง​ดามัสกัส เพื่อ​ว่า​ถ้า​พบ​ใคร​ที่​ติดตาม “หนทาง” ไม่​ว่า​ชาย​หรือ​หญิง เขา​จะ​ได้​จับ​มัด​พา​มา​ยัง​กรุง​เยรูซาเล็ม
3Ke Saul el tuku apkuran nu ke siti Damascus, sie kalem sarmelik inkusrao me ac apnulla.
3ขณะ​ที่​เขา​เดินทาง​เข้า​ใกล้​เมือง​ดามัสกัส จู่ ๆ ​ก็​มี​แสง​จาก​ท้องฟ้า​ส่อง​ล้อมรอบ​เขา
4El putatla nu infohk uh, ac lohng sie pusra fahk nu sel, “Saul, Saul! Efu kom ku kalyeiyu?”
4เขา​ล้ม​ลง​กับ​พื้น และ​ได้ยิน​เสียง​หนึ่ง​กล่าวกับ​เขา​ว่า “เซาโล เซาโล ทำไม​เจ้า​จึง​ข่มเหง​เรา?”
5Na el siyuk, “Leum, su kom an?” Na pusra sac fahk nu sel, “Nga Jesus, su kom kalyei.
5เขา​ถาม​ว่า “ท่าน​เป็น​ใคร องค์พระผู้เป็นเจ้า?” องค์พระผู้เป็นเจ้า​ตอบ​ว่า “เรา​คือ​เยซู ผู้ที่​เจ้า​กำลัง​ข่มเหง
6Tuyak ac utyak nu in siti uh. Na ac fah fwackot ma kom in oru.”
6แต่ จงลุก​ขึ้น เข้าไปใน​เมือง แล้ว​จะ​มี​คน​บอก​เจ้า​ว่า​เจ้า​ต้อง​ทำ​อะไร”
7Mwet ma welul Saul fahsr ah elos tui, a wanginna ma elos fahk. Elos wi lohng pusra sac, tuh elos tia liyauk kutena mwet.
7ชาย​ที่​เดินทาง​มา​กับ​เขา​ยืน​นิ่ง​พูด​ไม่ออก พวกเขา​ได้ยิน​เสียง แต่​ไม่​เห็น​ใคร
8Saul el tuyak liki infohk uh ac ngutalik, tuh el tia ku in liye kutena ma. Na elos sruokya paol ac pwenulak nu Damascus.
8เซาโล​ลุก​ขึ้น​จาก​พื้น เมื่อ​ลืมตา​ขึ้น​เขา​ก็​มอง​ไม่เห็น​อะไร พวก​นั้น​จึง​จูง​มือ​เขา​เข้าไปใน​เมือง​ดามัสกัส
9Ke lusen len tolu el tia ku in liye, ac ke pacl sac el tiana mongo ku nim kutena ma.
9เขา​มอง​ไม่​เห็น​อยู่​สาม​วัน และ​ไม่ได้​กิน​หรือ​ดื่ม​อะไร​เลย
10Oasr mwet lulalfongi se in acn Damascus pangpang Ananias. Leum el fahk nu sel in sie aruruma, “Ananias!” Ac el fahk, “Leum, nga pa inge.”
10ใน​เมือง​ดามัสกัส​มี​สาวก​คนหนึ่ง​ชื่อ​อานาเนีย องค์พระผู้เป็นเจ้า​กล่าวกับ​เขา​ใน​นิมิต​ว่า “อานาเนีย!” เขา​ตอบ​ว่า “ข้าพเจ้า​อยู่​นี่ องค์พระผู้เป็นเจ้า”
11Na Leum el fahk nu sel, “Akola ac fahla nu ke inkanek se pangpang Suwohs, ac ke kom sun lohm sel Judas, kom siyuk ke sie mwet Tarsus su pangpang Saul. El pre,
11องค์พระผู้เป็นเจ้า​กล่าวกับ​เขา​ว่า “จงลุก​ขึ้น ไป​ที่​ถนน​ซึ่ง​เรียกว่า ‘ถนน​ตรง’ แล้ว​ไป​ถาม​ที่บ้าน​ของ​ยูดาห์ หา​ชาย​ชาวเมือง​ทาร์ซัส​ชื่อ​เซาโล เพราะ​ตอนนี้เขา​กำลัง​อธิษฐาน​อยู่
12ac el liye sie mwet ke sie aruruma, su el pa Ananias, su tuku ac filiya paol facl tuh el fah ku in sifilpa liye.”
12และ​ใน​นิมิต​เขา​เห็น​ชาย​คนหนึ่ง​ชื่อ​อานาเนีย​เข้ามา​วางมือ​บน​เขา เพื่อ​ให้​เขา​กลับ​มา​มองเห็น​ได้​อีก”
13Ananias el topuk ac fahk, “Leum God, mwet puspis fahk tari nu sik ke mwet se ingan, ac ma na koluk ma el oru nu sin mwet lom in acn Jerusalem.
13แต่​อานาเนีย​ตอบ​ว่า “องค์พระผู้เป็นเจ้า ข้าพเจ้า​ได้ยิน​จาก​หลายคน​ว่า เขา​ทำ​ความชั่ว​แก่​ผู้บริสุทธิ์​ของ​พระองค์​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​มาก​เพียง​ใด
14Ac inge el tuku nu Damascus, ke ku se ma itukyang nu sel sin mwet tol fulat, in tuh sruokya nufon mwet ma alu nu sum uh.”
14และ​ที่​นี่​เขา​ได้รับ​สิทธิอำนาจ​จาก​หัวหน้าปุโรหิต​ให้​จับ​มัด​ทุกคนที่​ร้องเรียก​พระนามของพระองค์”
15Na Leum el fahk nu sel, “Fahla, mweyen nga sulella tari elan kulansapweyu, ac oru tuh Inek in eteyuk sin mwet pegan, ac tokosra, ac oayapa mwet Israel.
15แต่​องค์พระผู้เป็นเจ้า​กล่าว​กับ​เขา​ว่า “จง​ไป​เถิด เพราะ​ชาย​คน​นี้​เป็น​ผู้​ที่​เรา​เลือก​ไว้​เป็น​เครื่องมือ เพื่อ​นำ​ชื่อ​ของ​เรา​ไป​ต่อ​หน้า​ชนชาติ​ต่าง ๆ กษัตริย์​ทั้งหลาย และ​ชน​อิสราเอล
16Ac nga ac fah akkalemye nu sel ma nukewa su el ac fah enenu in keokkin ke sripuk.”
16เพราะ​เราจะแสดง​ให้​เขา​เห็นว่า เขา​จะต้องทนทุกข์​มาก​เพียง​ใด​เพราะ​ชื่อ​ของ​เรา”
17Ouinge Ananias el som, utyak nu in lohm se ma Saul el muta we, ac filiya paol facl ac fahk, “Saul, ma lik, Leum el supweyume — aok, Jesus su tuh sikwot nu sum inkanek ah ke kom fahsr in tuku nu yenu. El supweyume tuh kom fah ku in sifil liye, ac in sessesla ke Ngun Mutal.”
17อานาเนีย​จึง​ออก​ไป​และ​เข้าไปใน​บ้าน เขา​วางมือ​บน​เซาโล​แล้ว​กล่าวว่า “พี่น้อง​เซาโล องค์พระผู้เป็นเจ้า​คือ​เยซู ผู้ที่​ปรากฏ​แก่​ท่าน​บน​ถนน​ที่​ท่าน​เดินทาง​มา ได้​ส่ง​ข้าพเจ้า​มา​เพื่อ​ให้​ท่าน​กลับ​มา​มองเห็น และ​เต็มเปี่ยมด้วย​พระวิญญาณบริสุทธิ์”
18In pacl sacna, ma se oana unen ik uh putatla liki mutal Saul, ac el ku in sifil liye. El tuyak ac baptaisla;
18ทันใดนั้น​มี​สิ่ง​คล้าย​เกล็ด​หลุด​จาก​ตา​ของ​เซาโล แล้ว​เขาก็​มองเห็น​อีกครั้ง เขา​ลุก​ขึ้น​และ​รับบัพติศมา
19ac tukun el mongoi, el sifil kui. Saul el muta yurin mwet lulalfongi in Damascus ke kutu len.
19เมื่อ​กิน​อาหาร​แล้ว เขา​ก็มีกำลังขึ้น เซาโล​พักอยู่​กับ​สาวก​ใน​เมือง​ดามัสกัส​หลาย​วัน
20El sa na som nu in iwen lolngok ac mutawauk in luti lah Jesus el Wen nutin God.
20ทันที​นั้น​เขา​เริ่ม​ประกาศ​พระคริสต์​ใน​ธรรมศาลาว่า พระองค์คือ​พระบุตรของพระเจ้า
21Mwet nukewa su lohng luti lal ah arulana lut, ac asiyuki, “Ku tia el pa tuh uniya mwet ma alu nu sin Jesus se inge in Jerusalem ah? Ac mea, el tia tuku nu yenu ke sripen el ke sruokya pac mwet inge ac usalosla nu yurin mwet tol fulat?”
21ทุกคนที่​ได้ยิน​ต่าง​ประหลาดใจ​และ​กล่าวว่า “คนนี้​ไม่ใช่หรือ​ที่​ทำลาย​คน​ซึ่ง​ร้องเรียก​ชื่อ​นี้ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม? และ​เขา​มา​ที่​นี่​ก็​เพื่อ​จับ​คนเหล่านั้น​มัด​ไป​หา​หัวหน้าปุโรหิต​ไม่ใช่หรือ!”
22Tusruktu luti lal Saul ah kui liki na meet, ac ke sripen arulana kalem kas lal in akpwayeye lah Jesus pa Christ, oru wanginla ma mwet Jew su muta Damascus ku in fahk.
22แต่​เซาโล​ยิ่ง​มี​กำลัง​ขึ้น และ​ทำให้​ชาวยิว​ที่​อาศัยอยู่​ใน​เมือง​ดามัสกัส​โต้แย้ง​ไม่​ออก โดย​พิสูจน์​ว่า​พระเยซูองค์นี้​คือพระคริสต์
23Ke kutu pacl tok, mwet Jew elos fahsreni pwapa in unilya Saul,
23หลัง​จาก​ผ่าน​ไป​หลาย​วัน ชาวยิว​ก็​ร่วมกันวางแผน​ฆ่า​เขา
24tusruktu fwackyang ako lalos nu sel. Elos tawi mutunpot ke siti uh len ac fong, elos in unilya.
24แต่​เซาโล​รู้​แผนการ​ของ​พวกเขา พวก​นั้น​เฝ้า​ประตูเมือง​ทั้ง​กลางวัน​และ​กลางคืน​เพื่อ​จะ​ฆ่า​เขา
25Tuh sie fong ah, mwet ma welul Saul elos usalak nu fin pot uh ac koella nu ten ke sie fotoh lulap.
25แต่​เหล่า​สาวกของ​เขา​พา​เขาไป​ใน​เวลา​กลางคืน และ​หย่อน​เขา​ลง​ทาง​กำแพง​เมือง​ใน​ตะกร้า
26Saul el som nu Jerusalem ac srike in weang mwet tuma lutlut. Tusruktu elos sangeng na sel, ac tiana lulalfongi mu el sie selos.
26เมื่อ​เซาโล​มาถึง​กรุง​เยรูซาเล็ม เขา​พยายาม​เข้า​ร่วม​กับ​เหล่า​สาวก แต่​ทุกคน​กลัว​เขา เพราะ​ไม่​เชื่อ​ว่า​เขาเป็น​สาวก​จริง ๆ
27Na Barnabas el kasrel, ac pwanulla nu yurin mwet sap uh. El aketeya nu selos lah Leum el tuh sikyang ac sramsram nu sel Saul ke el fahsr inkanek ah. El oayapa fahk nu selos lupan pulaik lal Saul ke el luti ac fahkak ke inen Jesus in acn Damascus.
27แต่​บารนาบัส​พา​เขาไป​หา​เหล่าอัครทูต และ​เล่า​ให้​พวกเขา​ฟัง​ว่า​เซาโล​ได้เห็น​องค์พระผู้เป็นเจ้า​ระหว่าง​ทาง​อย่างไร พระองค์​ได้กล่าว​กับ​เขา​อย่างไร และ​เขา​ประกาศ​ในพระนาม​ของ​พระเยซู​อย่าง​กล้าหาญ​ที่​เมือง​ดามัสกัส​อย่างไร
28Ouinge Saul el muta yorolos, ac forfor luti in acn Jerusalem nufon, ac arulana pulaik in fahkak ke inen Leum Jesus.
28เขา​อยู่ร่วมกับ​พวก​เขาและ​เข้าไปใน กรุง​เยรูซาเล็ม
29El oayapa luti ac alein nu sin mwet Jew su kas Greek, a elos srike na in unilya.
29โดย​ประกาศ​อย่าง​กล้าหาญ​ในพระนาม​ของ​องค์พระเยซู เขา​พูด​และ​โต้แย้ง​กับ​พวก​เฮลเลนิสต์ แต่​พวก​นั้น​พยายาม​ฆ่า​เขา
30Ke mwet lulalfongi elos etauk ke ma inge, elos usalla Saul nu Caesarea, ac supwalla nu Tarsus.
30เมื่อ​พี่น้อง รู้เรื่องนี้ พวกเขา​ก็​พา​เซาโล​ลง​ไป​ยัง​เมือง​ซีซารียา แล้ว​ส่ง​เขาไป​เมือง​ทาร์ซัส
31Na in pacl se inge church in acn Judea, Galilee, ac Samaria elos muta in misla. Ke sripen kasru lun Ngun Mutal, church inge kui ac puseni mwet kac, ac elos akfulatye Leum God ke ouiyen moul lalos.
31ดังนั้น ประชาคม​ต่าง ๆ ทั่ว​แคว้น​ยูเดีย กาลิลี และ​สะมาเรีย​จึง​มี​สันติสุข ได้รับ​การ​เสริมสร้าง และ​มี​จำนวน​เพิ่มขึ้น ขณะ​ดำเนินชีวิต​ด้วย​ความ​ยำเกรง​องค์พระผู้เป็นเจ้า และ​ได้รับ​การ​หนุนใจ​จาก​พระวิญญาณบริสุทธิ์
32Peter el fufahsryesr in acn puspis, ac sie pacl ah el som in osun yurin mwet lun God su muta in acn Lydda.
32ขณะ​ที่​เปโตร​เดินทางไป​ทั่ว​บริเวณ​เหล่านั้น เขาก็​ลง​ไป​หา​ผู้บริสุทธิ์​ที่​อาศัยอยู่​ใน​เมือง​ลิดดา​ด้วย
33Ke el muta we, el sun sie mwet ul pangpang Aeneas, su oanna fin mwe oan kial uh ke lusen yac oalkosr.
33ที่​นั่น​เขา​พบ​ชาย​คนหนึ่ง​ชื่อ​ไอเนอัส ซึ่ง​เป็น​อัมพาต​และ​นอน​อยู่​บน​ที่นอน​มา​นาน​แปด​ปี
34Peter el fahk nu sel, “Aeneas, Jesus Christ el akkeyekomla. Tukakek ac orani mwe oan kiom an.” In pacl sacna Aeneas el tuyak.
34เปโตร​กล่าวกับ​เขา​ว่า “ไอเนอัส พระเยซูคริสต์​รักษา​ท่าน​ให้​หาย จงลุก​ขึ้น​และ​เก็บ​ที่นอน​ของ​ท่าน!” ทันใดนั้น​เขาก็​ลุก​ขึ้น
35Mwet nukewa ma muta Lydda ac Sharon elos liyal, ac elos forla nu sin Leum.
35ทุกคนที่อาศัยอยู่​ใน​เมือง​ลิดดา​และ​ที่​ราบ​ชาโรน​เห็น​เขา แล้ว​หัน​มาหา​องค์พระผู้เป็นเจ้า
36In acn Joppa oasr mutan lulalfongi se we pangpang Tabitha. (Inel in kas Greek pa Dorcas.) Pacl nukewa el oru ma wo nu sin mwet uh, ac yohk kasru lal nu sin mwet sukasrup.
36ใน​เมือง​ยัฟฟา​มี​สาวก​หญิง​คนหนึ่ง​ชื่อ​ทาบิธา ซึ่ง​เมื่อ​แปล​แล้ว​คือ​ดอร์คัส หญิง​คนนี้​ทำ​ความ​ดี​และ​เมตตา​ช่วยเหลือ​ผู้​อื่น​อยู่​เสมอ
37In pacl sac, el masak ac misa. Elos nawella ac fililya in sie fukil ma oan lucng.
37ใน​ช่วง​นั้น​นาง​ป่วย​และ​เสีย​ชีวิต เมื่อพวกเขา​ชำระ​ร่าง​ของ​นาง​แล้ว ก็​นำ​ไป​วาง​ไว้​ใน​ห้องชั้นบน
38Acn Lydda oan apkuran nu Joppa, na ke mwet lulalfongi in acn Joppa elos lohngak lah Peter el oasr Lydda, elos supwala mwet luo nu yorol ke sap soko inge, “Nunak munas sulaklak me nu yorosr.”
38เมือง​ลิดดา​อยู่​ใกล้​เมือง​ยัฟฟา เมื่อ​เหล่า​สาวกได้ยิน​ว่า​เปโตร​อยู่​ที่​ลิดดา จึง​ส่ง​ชาย​สองคน ไป​หา​เขา ขอร้อง​ว่า “โปรด​รีบ​มาหา​พวกเรา​เถิด”
39Ouinge Peter el akola ac welultal som. Ke el sun acn we, elos usalak nu ke infukil se lucng ah. Katinmas uh tu raunella Peter, ac elos tung ac tafu kain in nuknuk ma Dorcas el tuh orala ke el srakna moul.
39เปโตร​จึง​ลุก​ขึ้นไป​กับ​พวกเขา เมื่อ​มาถึง พวกเขา​พา​เปโตร​ขึ้นไปยัง​ห้องชั้นบน หญิงม่าย​ทุกคน​ยืน​ร้องไห้​อยู่​ข้าง​เขา และ​นำ​เสื้อ​กับ​เครื่องนุ่งห่ม​ต่าง ๆ ที่​ดอร์คัส​ทำไว้​ขณะ​ยัง​มี​ชีวิต​มา​ให้​ดู
40Peter el sap elos nufon in oatula liki infukil sac, na el sikukmutuntei ac pre; tari na el forang nu ke mano sac ac fahk, “Tabitha, tukakek!” El ngutalik, ac ke el liyal Peter, na el tukakek.
40เปโตร​ให้​ทุกคน​ออก​ไป แล้ว​คุกเข่า​อธิษฐาน จากนั้น​หัน​ไป​ทาง​ร่าง​ของ​นาง​และ​กล่าวว่า “ทาบิธา จงลุก​ขึ้น!” นาง​ลืม​ตา และ​เมื่อ​เห็น​เปโตร​ก็​นั่ง​ขึ้น
41Peter el sruokya paol ac tulokunulak, na el pangonma mwet lulalfongi uh kewa, wi pac katinmas uh, elos in liye lah el moulyak.
41เปโตร​ยื่นมือ​ให้​นาง​และ​ช่วย​ให้​นาง​ลุก​ขึ้น แล้ว​เรียก​ผู้บริสุทธิ์​กับ​พวก​หญิงม่าย​เข้ามา และ​มอบ​นาง​ให้​พวกเขา​ทั้งที่​ยัง​มีชีวิตอยู่
42Pweng se inge sulkakinyukelik in acn Joppa nufon, ac mwet puspis lulalfongila in Leum.
42เรื่องนี้​เป็น​ที่​รู้​กัน​ทั่ว​เมือง​ยัฟฟา และ​หลาย​คน​ก็​เชื่อ​ใน​องค์พระผู้เป็นเจ้า
43Peter el muta in acn Joppa ke len pus, yurin mwet se pangpang Simon, sie mwet orekma ke kulun kosro.
43เปโตร​พักอยู่​ใน​เมือง​ยัฟฟา​หลาย​วัน​กับ​ชาย​ชื่อ​ซีโมน​ซึ่ง​เป็น​ช่างฟอกหนัง

Tip: use the ← and → keys to turn chapters.