ⲚⲒⲢⲰⳘⲈⲞⲤ 2
Coptic New TestamentTranslation
Coptic New Testament
Old Persian Version (ترجمه قدیم)
1ⲉⲑⲃⲉ ⲫⲁⲓ ⳿ⲭⲛⲁ⳿ϣⲉⲣⲟⲩⲱ ⲁⲛ ⲱ ⳿ⲫⲣⲱⲙⲓ ϧⲁ ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧϯϩⲁⲡ ϧⲉⲛ ⲡⲓϩⲁⲡ ⲅⲁⲣ ⲉⲧⲉⲕϯ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⳿ⲉⲡⲉⲕ⳿ϣⲫⲏⲣ ⲁⲕϩⲓⲟⲩⲓ ⳿ⲙⲙⲟⲕ ⳿ⲉ⳿ⲡϩⲁⲡ ⳿ⲙⲙⲁⲩⲁⲧⲕ ⲛⲁⲓ ⲅⲁⲣ ϩⲱⲕ ⲟⲛ ⲉⲧⲉⲕ⳿⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲙⲙⲱⲟⲩ ϧⲁ ⲫⲏⲉⲧϯϩⲁⲡ.
1لهذا‌ای آدمی که حکم می‌کنی، هر‌که باشی عذری نداری زیرا که به آنچه بردیگری حکم می‌کنی، فتوا بر خود می‌دهی، زیراتو که حکم می‌کنی، همان کارها را به عمل می‌آوری.
2ⲧⲉⲛ⳿ⲉⲙⲓ ⲅⲁⲣ ϫⲉ ⲡⲓϩⲁⲡ ⳿ⲛⲧⲉ ⲫϯ ⲁϥϣⲟⲡ ⲕⲁⲧⲁ ⲟⲩⲙⲉⲑⲙⲏⲓ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲛⲏⲉⲧ⳿⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲛⲛⲁⲓ ⳿ⲙⲡⲁⲓⲣⲏϯ.
2و می‌دانیم که حکم خدا بر کنندگان چنین اعمال بر‌حق است.
3⳿ⲭⲙⲉⲩⲓ ⲇⲉ ⳿ⲛⲑⲟⲕ ⳿ⲉⲫⲁⲓ ⲱ ⳿ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲫⲏⲉⲧϯϩⲁⲡ ⳿ⲉⲛⲏⲉⲧ⳿⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲛⲛⲁⲓ ⳿ⲙⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲭⲣⲁ ⳿ⲙⲙⲱⲟⲩ ϩⲱⲕ ⲟⲛ ϫⲉ ⲁⲛ ⳿ⲭⲛⲁ⳿ϣⲫⲱⲧ ⳿ⲛⲑⲟⲕ ⳿ⲛⲧⲉⲛ ⲡⲓϩⲁⲡ ⳿ⲛⲧⲉ ⲫϯ.
3پس‌ای آدمی که برکنندگان چنین اعمال حکم می‌کنی و خود همان را می‌کنی، آیا گمان می‌بری که تو از حکم خداخواهی رست؟
4ϣⲁⲛ ⳿ⲕⲉⲣⲕⲁⲧⲁ⳿ⲫⲣⲟⲛⲓⲛ ⳿ⲛϯⲙⲉⲧⲣⲁⲙⲁ⳿ⲟ ⳿ⲛⲧⲉ ⲧⲉϥⲙⲉⲧⲭ͞ⲣⲥ̅ ⲛⲉⲙ ⲧⲉϥⲙⲉⲧⲣⲉϥⲉⲣⲁⲛⲉⲭⲉⲥⲑⲉ ⲛⲉⲙ ⲧⲉϥⲙⲉⲧⲣⲉϥⲱⲟⲩ ⳿ⲛϩⲏⲧ ⳿ⲛ⳿ⲕ⳿ⲉⲙⲓ ⲁⲛ ϫⲉ ϯⲙⲉⲧⲭ͞ⲣⲥ̅ ⳿ⲛⲧⲉ ⲫϯ ⲥⲓⲛⲓ ⳿ⲙⲙⲟⲕ ⲉⲩⲙⲉⲧⲁⲛⲟⲓⲁ.
4یا آنکه دولت مهربانی و صبر وحلم او را ناچیز می‌شماری و نمی دانی که مهربانی خدا تو را به توبه می‌کشد؟
5ⲕⲁⲧⲁ ⲇⲉ ⲧⲉⲕⲙⲉⲧⲛⲁϣⲧϩⲏⲧ ⲛⲉⲙ ⲡⲉⲕϩⲏⲧ ⳿ⲛⲁⲧⲟⲩⲉⲙ⳿ϩⲑⲏϥ ⳿ⲕϩⲓ ϫⲱⲛⲧ ⲛⲁⲕ ⳿ⲉϧⲟⲩⲛ ϧⲉⲛ ⲡⲓ⳿ⲉϩⲟⲟⲩ ⳿ⲛⲧⲉ ⳿ⲡϫⲱⲛⲧ ⲛⲉⲙ ⲡⲓϭⲱⲣⲡ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓϩⲁⲡ ⳿ⲙⲙⲏⲓ ⳿ⲛⲧⲉ ⲫϯ.
5و به‌سبب قساوت و دل ناتوبه‌کار خود، غضب را ذخیره می‌کنی برای خود در روز غضب و ظهور داوری عادله خدا
6ⲫⲏⲉⲑⲛⲁϯ ⳿ⲙⲡⲓⲟⲩⲁⲓ ⲡⲓⲟⲩⲁⲓ ⲕⲁⲧⲁ ⲛⲉϥ⳿ϩⲃⲏⲟⲩ⳿ⲓ.
6که به هر کس برحسب اعمالش جزاخواهد داد:
7ⲛⲏ ⲙⲉⲛ ⲉⲧⲁⲩ⳿ⲁⲙⲟⲛⲓ ⳿ⲛⲧⲟⲧⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲟⲩϩⲱⲃ ⲉⲛⲁⲛⲉϥ ⲟⲩⲱⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲧⲁⲓⲟ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲙⲉⲧⲁⲧⲧⲁⲕⲟ ⳿ⲛⲛⲏⲉⲧⲕⲱϯ ⳿ⲛⲥⲁ ⲟⲩⲱⲛϧ ⳿ⲛⲉⲛⲉϩ.
7اما به آنانی که با صبر در اعمال نیکوطالب جلال و اکرام و بقایند، حیات جاودانی را؛
8ⲛⲏ ⲇⲉ ⲉⲧⲉ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲟⲩ⳿ϣϭⲛⲏⲛ ⲛⲉ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲛⲥⲉϯⲙⲁϯ ⲁⲛ ⲛⲉⲙ ⳿ⲑⲙⲏⲓ ⲉⲩⲑⲏⲧ ⲇⲉ ⳿ⲛϩⲏⲧ ⲛⲉⲙ ϯⲙⲉⲧϭⲓ ⳿ⲛϫⲟⲛⲥ ⲟⲩϫⲱⲛⲧ ⲛⲉⲙ ⲟⲩ⳿ⲙⲃⲟⲛ.
8و اما به اهل تعصب که اطاعت راستی نمی کنندبلکه مطیع ناراستی می‌باشند، خشم و غضب
9ⲟⲩϩⲟϫϩⲉϫ ⲛⲉⲙ ⲟⲩ⳿ⲙⲕⲁϩ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲯⲩⲭⲏ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⳿ⲛⲧⲉ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲛⲏⲉⲧ⳿⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲙⲡⲓⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲡⲓⲓⲟⲩⲇⲁⲓ ⳿ⲛϣⲟⲣⲡ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲟⲩⲉⲓⲛⲓⲛ.
9وعذاب و ضیق بر هر نفس بشری که مرتکب بدی می‌شود، اول بر یهود و پس بر یونانی؛
10ⲟⲩⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲧⲁⲓⲟ ⲛⲉⲙ ⲟⲩϩⲓⲣⲏⲛⲏ ⳿ⲛⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲉⲣϩⲱⲃ ⳿ⲉⲡⲓⲁⲅⲁⲑⲟⲛ ⲡⲓⲓⲟⲩⲇⲁⲓ ⳿ⲛϣⲟⲣⲡ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲟⲩⲉⲓⲛⲓⲛ.
10لکن جلال و اکرام و سلامتی بر هر نیکوکار، نخست بریهود و بر یونانی نیز.
11⳿ⲙⲙⲟⲛ ⲙⲉⲧⲣⲉϥϭⲓϩⲟ ϧⲁⲧⲉⲛ ⲫϯ.
11زیرا نزد خدا طرفداری نیست،
12ⲛⲏ ⲅⲁⲣ ⲉⲧⲁⲩⲉⲣⲛⲟⲃⲓ ⲁⲛⲟⲙⲟⲥ ⲁⲛⲟⲙⲟⲥ ⲟⲛ ⲥⲉⲛⲁⲧⲁⲕⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲏⲉⲧⲁⲩⲉⲣⲛⲟⲃⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⲥⲉⲛⲁϯϩⲁⲡ ⳿ⲉⲣⲱⲟⲩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲉⲛ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ.
12زیراآنانی که بدون شریعت گناه کنند، بی‌شریعت نیزهلاک شوند و آنانی که با شریعت گناه کنند، ازشریعت بر ایشان حکم خواهد شد.
13ⲟⲩ ⲅⲁⲣ ⲛⲓⲣⲉϥⲥⲱⲧⲉⲙ ⳿ⲉⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⲁⲛ ⲛⲉ ⲛⲓ⳿ⲑⲙⲏⲓ ϧⲁⲧⲉⲛ ⲫϯ ⲁⲗⲗⲁ ⲛⲏⲉⲧ⳿⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲙⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⲉⲧⲟⲩⲛⲁ⳿ⲑⲙⲁⲓⲱⲟⲩ.
13از آن جهت که شنوندگان شریعت در حضور خدا عادل نیستند بلکه کنندگان شریعت عادل شمرده خواهند شد.
14ⲉϣⲱⲡ ⲅⲁⲣ ⲛⲉ ⲛⲓ⳿ⲉⲑⲛⲟⲥ ⲛⲏⲉⲧⲉ ⳿ⲙⲙⲟⲛⲧⲟⲩ ⲛⲟⲙⲟⲥ ⳿ⲙⲙⲁⲩ ⲫⲩⲥⲓⲥ ⲥⲉ⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲛⲛⲁ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⲛⲁⲓ ⲉⲧⲉ ⳿ⲙⲙⲟⲛⲧⲟⲩ ⲛⲟⲙⲟⲥ ⳿ⲙⲙⲁⲩ ⲥⲉⲟⲓ ⳿ⲛⲛⲟⲙⲟⲥ ⲛⲱⲟⲩ ⳿ⲙⲙⲓⲛ ⳿ⲙⲙⲱⲟⲩ.
14زیرا هرگاه امت هایی که شریعت ندارند کارهای شریعت را به طبیعت به‌جا آرند، اینان هرچند شریعت ندارند، برای خود شریعت هستند،
15ⲛⲁⲓ ⲉⲑⲟⲩⲱⲛϩ ⳿ⲙⲡⲓϩⲱⲃ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⲉϥ⳿ⲥϧⲏⲟⲩⲧ ϧⲉⲛ ⲡⲟⲩϩⲏⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉ ⲧⲟⲩⲥⲩⲛⲏⲇⲏⲥⲓⲥ ⲉⲣⲙⲉⲑⲣⲉ ⳿ⲉⲣⲱⲟⲩ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉ ⲛⲟⲩⲙⲉⲩⲓ ⲉⲣⲕⲁⲧⲏⲅⲟⲣⲓⲛ ⲟⲩⲧⲱⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲟⲩⲉⲣⲏⲟⲩ ⲓⲉ ⲉⲩⲛⲁⲉⲣ⳿ⲡⲕⲉⲁⲡⲟⲗⲟⲅⲓⲥⲑⲉ.
15چونکه از ایشان ظاهر می‌شود که عمل شریعت بر دل ایشان مکتوب است و ضمیرایشان نیز گواهی می‌دهد و افکار ایشان با یکدیگریا مذمت می‌کنند یا عذر می‌آورند،
16Ϧⲉⲛ ⲡⲓ⳿ⲉϩⲟⲟⲩ ⳿ⲛⲧⲉ ⲫϯ ⲛⲁϯϩⲁⲡ ⳿ⲉⲛⲏⲉⲧϩⲏⲡ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲕⲁⲧⲁ ⲡⲁⲉⲩⲁⲅⲅⲉⲗⲓⲟⲛ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲉⲛ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ Ⲡⲭ̅ⲥ̅.
16در روزی که خدا رازهای مردم را داوری خواهد نمود به وساطت عیسی مسیح برحسب بشارت من.
17ⲓⲥϫⲉ ⳿ⲛⲑⲟⲕ ⳿ⲕϯⲣⲁⲛ ⳿ⲉⲣⲟⲕ ϫⲉ ⲓⲟⲩⲇⲁⲓ ⳿ⲕⲙⲟⲧⲉⲛ ⳿ⲙⲙⲟⲕ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲕϣⲟⲩϣⲟⲩ ⳿ⲙⲙⲟⲕ ϧⲉⲛ ⲫϯ.
17پس اگر تو مسمی به یهود هستی و برشریعت تکیه می‌کنی و به خدا فخر می‌نمایی،
18ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲕⲥⲱⲟⲩⲛ ⳿ⲙⲡⲉϥⲟⲩⲱϣ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲕⲉⲣⲇⲟⲕⲓⲙⲁⲍⲓⲛ ⳿ⲛⲛⲏⲉⲧⲥⲱⲧⲡ ⳿ⲕⲉⲣⲕⲁⲑⲏⲕⲓⲛ ⳿ⲙⲙⲟⲕ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ.
18و اراده او را می‌دانی و از شریعت تربیت یافته، چیزهای افضل را می‌گزینی،
19⳿ϩⲑⲏⲕ ⲭⲏ ⳿ⲉⲣⲟⲕ ϫⲉ ⳿ⲛⲑⲟⲕ ⲟⲩⲣⲉϥ ϭⲓⲙⲱⲓⲧ ⳿ⲛⲛⲓⲃⲉⲗⲗⲉⲩ ⲟⲩⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⳿ⲛⲧⲉ ⲛⲏⲉⲧϧⲉⲛ ⳿ⲡⲭⲁⲕⲓ.
19و یقین داری که خود هادی کوران و نور ظلمتیان
20⳿ⲫⲣⲉϥϯ⳿ⲥⲃⲱ ⳿ⲛⲧⲉ ⲛⲓⲁⲧϩⲏⲧ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲡⲥⲁϧ ⳿ⲛⲛⲓⲕⲟⲩϫⲓ ⳿ⲛ⳿ⲁⲗⲱⲟⲩⲓ ⲉⲣⲉ ⳿ⲑⲙⲟⲣⲫⲏ ⳿ⲛⲧⲉ ⳿ⲡ⳿ⲉⲙⲓ ⳿ⲛⲧⲟⲧⲕ ⲛⲉⲙ ϯⲙⲉⲑⲙⲏⲓ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ.
20و مودب جاهلان و معلم اطفال هستی و در شریعت صورت معرفت و راستی را داری،
21ⲫⲏ ⲟⲩⲛ ⲉⲧϯ⳿ⲥⲃⲱ ⳿ⲛⲕⲉⲟⲩⲁⲓ ⳿ⲕϯ⳿ⲥⲃⲱ ⲛⲁⲕ ⳿ⲙⲙⲁⲩⲁⲧⲕ ⲁⲛ ⲫⲏⲉⲧϩⲓⲱⲓϣ ⳿ⲉ⳿ϣⲧⲉⲙ ϭⲓⲟⲩ⳿ⲓ ⳿ⲕϭⲓⲟⲩ⳿ⲓ.
21پس‌ای کسی‌که دیگران را تعلیم می‌دهی، چرا خود رانمی آموزی؟ و وعظ می‌کنی که دزدی نباید کرد، آیا خود دزدی می‌کنی؟
22ⲫⲏⲉⲧϫⲱ ⳿ⲙⲙⲟⲥ ϫⲉ ⳿ⲙⲡⲉⲣⲉⲣⲛⲱⲓⲕ ⳿ⲕⲟⲓ ⳿ⲛⲛⲱⲓⲕ ⲫⲏⲉⲧⲥⲱϥ ⳿ⲛⲛⲓ⳿ⲓⲇⲱⲗⲟⲛ ⳿ⲕⲟⲓ ⳿ⲛⲕⲁⲗⲡⲉⲣⲫⲉⲓ.
22و از زنا کردن نهی می‌کنی، آیا خود زانی نیستی؟ و از بتها نفرت داری، آیا خود معبدها را غارت نمی کنی؟
23ⲫⲏⲉⲧϣⲟⲩϣⲟⲩ ⳿ⲙⲙⲟϥ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲉⲛ ϯⲡⲁⲣⲁⲃⲁⲥⲓⲥ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⳿ⲕϣⲱϣ ⳿ⲙⲫϯ.
23و به شریعت فخر می‌کنی، آیا به تجاوز از شریعت خدا را اهانت نمی کنی؟
24⳿ⲫⲣⲁⲛ ⲅⲁⲣ ⳿ⲙⲫϯ ⲥⲉϫⲉⲟⲩ⳿ⲁ ⳿ⲉⲣⲟϥ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲉⲑⲛⲟⲥ ⲉⲑⲃⲉ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲕⲁⲧⲁ⳿ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧ⳿ⲥϧⲏⲟⲩⲧ.
24زیرا که به‌سبب شمادر میان امت‌ها اسم خدا را کفر می‌گویند، چنانکه مکتوب است.
25ⲟⲩⲟⲛ ϩⲏⲟⲩ ⲅⲁⲣ ⳿ⲙⲡⲓⲥⲉⲃⲓ ⲉϣⲱⲡ ⲁⲕϣⲁⲛ⳿⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲙⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⲉϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲉⲕⲟⲓ ⳿ⲙⲡⲁⲣⲁⲃⲁⲧⲏⲥ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⲁ ⲡⲉⲕⲥⲉⲃⲓ ⲁϥϣⲱⲡⲓ ⲉⲩⲙⲉⲧⲁⲧⲥⲉⲃⲓ.
25زیرا ختنه سودمند است هرگاه به شریعت عمل نمایی. اما اگر از شریعت تجاوزنمایی، ختنه تو نامختونی گشته است.
26ⲉϣⲱⲡ ⲟⲩⲛ ⲁⲣⲉϣⲁⲛ ϯⲙⲉⲧⲁⲧⲥⲉⲃⲓ ⲁⲣⲉϩ ⳿ⲉϯⲙⲉⲑⲙⲏⲓ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⲟⲩⲭⲓ ⲧⲉϥⲙⲉⲧⲁⲧⲥⲉⲃⲓ ⲥⲉⲛⲁⲟⲡⲥ ⲉⲩⲥⲉⲃⲓ.
26پس اگرنامختونی، احکام شریعت را نگاه دارد، آیانامختونی او ختنه شمرده نمی شود؟
27ⲟⲩⲟϩ ϯⲫⲩⲥⲓⲕⲏ ⳿ⲙⲙⲉⲧⲁⲧⲥⲉⲃⲓ ⲉⲥϫⲱⲕ ⳿ⲙ⳿ⲡϩⲱⲃ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⳿ⲥⲛⲁϯϩⲁⲡ ⳿ⲉⲣⲟⲕ ϧⲁ ⲡⲓ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲉⲛ ⲡⲓ⳿ⲥϧⲁⲓ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲥⲉⲃⲓ ϫⲉ ⲁⲕⲉⲣ ⲟⲩⲡⲁⲣⲁⲃⲁⲧⲏ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ.
27ونامختونی طبیعی هرگاه شریعت را به‌جا آرد، حکم خواهد کرد بر تو که با وجود کتب و ختنه ازشریعت تجاوز می‌کنی.
28ⲡⲓⲓⲟⲩⲇⲁⲓ ⲅⲁⲣ ⲁⲛ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲡⲉⲑⲟⲩⲟⲛϩ ⲡⲉ ⲡⲓⲓⲟⲩⲇⲁⲓ ⲟⲩⲇⲉ ⳿ⲡⲥⲉⲃⲓ ⲁⲛ ⲉⲑⲟⲩⲟⲛϩ ϧⲉⲛ ⳿ⲧⲥⲁⲣⲝ ⲡⲉ ⲡⲓⲥⲉⲃⲓ.
28زیرا آنکه در ظاهراست، یهودی نیست و آنچه در ظاهر در جسم است، ختنه نی.
29ⲁⲗⲗⲁ ⲡⲓⲓⲟⲩⲇⲁⲓ ⲉⲧϩⲏⲡ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲡⲓⲓⲟⲩⲇⲁⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲓⲥⲉⲃⲓ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲓϩⲏⲧ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲡ͞ⲛⲁ̅ ϧⲉⲛ ⲟⲩ⳿ⲥϧⲁⲓ ⲁⲛ ⲫⲏⲉⲧⲉ ⲡⲉϥϣⲟⲩϣⲟⲩ ⲟⲩ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲣⲱⲙⲓ ⲁⲛ ⲁⲗⲗⲁ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲫϯ ⲡⲉ
29بلکه یهود آن است که در باطن باشد و ختنه آنکه قلبی باشد، در روح نه در حرف که مدح آن نه از انسان بلکه از خداست.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.