ⲒⲰⲀⲚⲚⲎⲚ 15
Coptic New TestamentTranslation
Coptic New Testament
Brezhoneg (Breton Gospels, 1827)
1⳿ⲁⲛⲟⲕ ⲡⲉ ϯⲃⲱ ⳿ⲛ⳿ⲁⲗⲟⲗⲓ ⳿ⲛⲧⲁ⳿ⲫⲙⲏⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲡⲉ ⲡⲓⲟⲩⲱⲓ.
1Me eo ar wir winienn, ha va Zad eo ar gwinier.
2⳿ⲕⲗⲏⲙⲁ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲉ ⳿ⲛϧⲏⲧ ⲉⲧⲉ⳿ⲛ⳿ϥⲛⲁⲉⲛ ⲟⲩⲧⲁϩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⲁⲛ ⳿ϥⲛⲁⲕⲟⲣϫϥ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲑⲛⲁⲉⲛ ⲟⲩⲧⲁϩ ⳿ϥⲛⲁⲧⲟⲩⲃⲟϥ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉϥ⳿ⲉⲛ ϩⲟⲩ⳿ⲟ ⲟⲩⲧⲁϩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ.
2Lemel a ra ac'hanon kement brank na zoug ket a frouezh; hag e tivarr kement brank a zoug frouezh, evit ma tougo c'hoazh muioc'h a frouezh.
3ϩⲏⲇⲏ ⳿ⲛⲑⲱⲧⲉⲛ ⲁⲧⲉⲧⲉⲛⲧⲟⲩⲃⲟ ⲉⲑⲃⲉ ⲡⲁⲓⲥⲁϫⲓ ⲉⲧⲁⲓⲥⲁϫⲓ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⲛⲉⲙⲱⲧⲉⲛ.
3Dija oc'h-hu glan, abalamour d'ar gomz am eus lavaret deoc'h.
4ϣⲱⲡⲓ ⳿ⲛ⳿ϧⲣⲏⲓ ⳿ⲛϧⲏⲧ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲁⲛⲟⲕ ϩⲱ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲕⲁⲧⲁ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲙⲡⲓ⳿ⲕⲗⲏⲙⲁ ⳿ⲙⲙⲟⲛ ⳿ϣϫⲟⲙ ⳿ⲛⲧⲉϥⲉⲛ ⲟⲩⲧⲁϩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ ⳿ⲙⲙⲁⲩⲁⲧϥ ⲁϥ⳿ϣⲧⲉⲙϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ϯⲃⲱ ⳿ⲛ⳿ⲁⲗⲟⲗⲓ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⳿ⲛⲑⲱⲧⲉⲛ ϩⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲙⲙⲟⲛ ⳿ϣϫⲟⲙ ⳿ⲙⲙⲱⲧⲉⲛ ⲁⲣⲉⲧⲉⲛ⳿ϣⲧⲉⲙϣⲱⲡⲓ ⳿ⲛ⳿ϧⲣⲏⲓ ⳿ⲛϧⲏⲧ.
4Chomit ennon, hag e chomin ennoc'h. Evel na c'hell ket ar brank dougen frouezh anezhañ e-unan, ma ne chom stag ouzh ar winienn, c'hwi ne c'hellot ket kennebeut ma ne chomit ket ennon.
5⳿ⲁⲛⲟⲕ ⲡⲉ ϯⲃⲱ ⳿ⲛ⳿ⲁⲗⲟⲗⲓ ⳿ⲛⲑⲱⲧⲉⲛ ⲛⲉ ⲛⲓ⳿ⲕⲗⲏⲙⲁ ⲫⲏⲉⲑⲛⲁϣⲱⲡⲓ ⳿ⲛϧⲏⲧ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲁⲛⲟⲕ ϩⲱ ⳿ⲛϧⲏⲧϥ ⲫⲁⲓ ⲉϥ⳿ⲉ⳿ⲉⲛ ⲟⲩⲙⲏϣ ⳿ⲛⲟⲩⲧⲁϩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϫⲉ ⲁⲧϭⲛⲟⲩ⳿ⲓ ⳿ⲙⲙⲟⲛ ⳿ϣϫⲟⲙ ⳿ⲙⲙⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲉⲉⲣ ⳿ϩⲗⲓ.
5Me eo ar winienn, ha c'hwi eo ar brankoù. An hini a chom ennon ha ma choman ennañ, a zoug kalz a frouezh; rak hepdon ne c'hellit ober netra.
6ⲁⲣⲉ⳿ϣⲧⲉⲙ ⲟⲩⲁⲓ ϣⲱⲡⲓ ⳿ⲛϧⲏⲧ ⲥⲉⲛⲁϩⲓⲧϥ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⳿ⲙⲡⲓ⳿ⲕⲗⲏⲙⲁ ⲟⲩⲟϩ ϣⲁϥϣⲱⲟⲩ⳿ⲓ ⲟⲩⲟϩ ϣⲁⲩⲑⲟⲩⲱⲧⲟⲩ ⳿ⲛⲥⲉϩⲓⲧⲟⲩ ⳿ⲉⲡⲓ⳿ⲭⲣⲱⲙ ⲟⲩⲟϩ ϣⲁⲩⲣⲱⲕϩ.
6Ma ne chom ket unan bennak ennon, taolet eo er-maez evel ar brank, hag e sec'h; neuze e tastumer ar brankoù, o zaoler en tan hag e tevont.
7ⲉϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲁⲣⲉⲧⲉⲛϣⲁⲛϣⲱⲡⲓ ⳿ⲛ⳿ϧⲣⲏⲓ ⳿ⲛϧⲏⲧ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲛⲧⲉ ⲛⲁⲥⲁϫⲓ ϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲑⲏ ⲛⲟⲩ ⲫⲏⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲁϣϥ ⲁⲣⲓⲉⲧⲓⲛ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⲟⲩⲟϩ ⳿ϥⲛⲁϣⲱⲡⲓ ⲛⲱⲧⲉⲛ.
7Mar chomit ennon, ha mar chom va gerioù ennoc'h, c'hwi a c'houlenno ar pezh a fello deoc'h, hag ho po anezhañ.
8ϧⲉⲛ ⲫⲁⲓ ⲁϥϭⲓⲱⲟⲩ ⳿ⲛϫⲉ ⲡⲁⲓⲱⲧ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉⲧⲉⲛ⳿ⲉⲛ ⲟⲩⲙⲏϣ ⳿ⲛⲟⲩⲧⲁϩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲛⲧⲉⲧⲉⲛϣⲱⲡⲓ ⲛⲏⲓ ⳿ⲙⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ.
8Roet e vo gloar da'm Zad, mar dougit kalz a frouezh, ha c'hwi a vo va diskibien.
9⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲁϥⲙⲉⲛⲣⲓⲧ ⳿ⲛϫⲉ ⲡⲁⲓⲱⲧ ⳿ⲁⲛⲟⲕ ϩⲱ ⲁⲓⲙⲉⲛⲣⲉ ⲑⲏⲛⲟⲩ ϣⲱⲡⲓ ⳿ⲛ⳿ϧⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲧⲁⲁⲅⲁⲡⲏ.
9Evel m'en deus an Tad va c'haret, me am eus ivez ho karet; chomit em c'harantez.
10ⲉϣⲱⲡ ⳿ⲛⲧⲉⲧⲉⲛⲁⲣⲉϩ ⳿ⲉⲛⲁⲉⲛⲧⲟⲗⲏ ⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲧⲁⲁⲅⲁⲡⲏ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ϩⲱ ⲉⲧⲁⲓⲁⲣⲉϩ ⳿ⲉⲛⲓⲉⲛⲧⲟⲗⲏ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲟⲩⲟϩ ϯϣⲟⲡ ϧⲉⲛ ⲧⲉϥⲁⲅⲁⲡⲏ.
10Mar mirit va gourc'hemennoù, e chomot em c'harantez, evel ma em eus miret gourc'hemennoù va Zad, hag e choman en e garantez.
11ⲛⲁⲓ ⲁⲓϫⲟⲧⲟⲩ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲁⲣⲁϣⲓ ϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲛⲧⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲣⲁϣⲓ ϩⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲛⲧⲉϥϫⲱⲕ ⳿ⲉⲃⲟⲗ.
11Lavaret em eus deoc'h an traoù-mañ, evit ma chomo va levenez ennoc'h, ha ma vo ho levenez peurleuniet.
12ⲑⲁⲓ ⳿ⲁⲛⲟⲕ ⲧⲉ ⲧⲁⲉⲛⲧⲟⲗⲏ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲑⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲛⲧⲉⲧⲉⲛⲙⲉⲛⲣⲉ ⲛⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲏⲟⲩ ⳿ⲙ⳿ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲁⲓⲙⲉⲛⲣⲉ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⳿ⲙⲙⲟϥ.
12Va gourc'hemenn eo, ma en em garot an eil egile, evel ma em eus ho karet.
13⳿ⲙⲙⲟⲛ ⲡⲉⲑⲛⲁⲁⲥ ⳿ⲉⲧⲁⲓⲁⲅⲁⲡⲏ ⳿ⲛⲧⲉⲛ ⳿ϩⲗⲓ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲭⲱ ⳿ⲛⲧⲉϥⲯⲩⲭⲏ ⳿ⲉϫⲉⲛ ⲡⲉϥ⳿ϣⲫⲏⲣ.
13Den n'en deus brasoc'h karantez eget an hini a ro e vuhez evit e vignoned.
14⳿ⲛⲑⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲛⲑⲱⲧⲉⲛ ⲛⲁ⳿ϣⲫⲏⲣ ⲉϣⲱⲡ ⲁⲣⲉⲧⲉⲛϣⲁⲛⲉⲣ ⲛⲏ ⳿ⲉϯϩⲟⲛϩⲉⲛ ⳿ⲙⲙⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲉⲣⲱⲟⲩ.
14C'hwi a vo va mignoned, mar grit kement a c'hourc'hemennan deoc'h.
15⳿ⲛϯⲛⲁⲙⲟⲩϯ ⳿ⲉⲣⲱⲧⲉⲛ ⲁⲛ ϫⲉ ⲃⲱⲕ ϫⲉ ⳿ⲙⲡⲁⲣⲉ ⲡⲓⲃⲱⲕ ⳿ⲉⲙⲓ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉⲧⲉ ⲡⲉϥ⳪ ⲣⲁ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⳿ⲛⲑⲱⲧⲉⲛ ⲇⲉ ⲁⲓⲛⲁⲙⲟⲩϯ ⳿ⲉⲣⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲛⲁ⳿ϣⲫⲏⲣ ϫⲉ ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲁⲓⲥⲟⲑⲙⲟⲩ ⳿ⲛⲧⲟⲧϥ ⳿ⲙⲡⲁⲓⲱⲧ ⲁⲓⲧⲁⲙⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲉⲣⲱⲟⲩ.
15N'ho kalvan ken servijerien, rak ar servijer ne oar ket petra a ra e vestr, met ho kervel a ran mignoned, abalamour ma em eus roet deoc'h da anavezout kement am eus klevet gant va Zad.
16⳿ⲛⲑⲱⲧⲉⲛ ⲁⲛ ⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲥⲟⲧⲡⲧ ⲁⲗⲗⲁ ⳿ⲁⲛⲟⲕ ⲁⲓⲥⲉⲧⲡ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲓⲭⲁ ⲑⲏⲛⲟⲩ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉⲧⲉⲛϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲛⲧⲉⲧⲉⲛ⳿ⲉⲛ ⲟⲩⲧⲁϩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲧⲁϩ ⳿ⲛⲧⲉϥⲟϩⲓ ϩⲓⲛⲁ ⲫⲏⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲉⲣⲉⲧⲓⲛ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⳿ⲛⲧⲟⲧϥ ⳿ⲙ⳿ⲫⲓⲱⲧ ϧⲉⲛ ⲡⲁⲣⲁⲛ ⳿ⲛⲧⲉϥⲧⲏⲓϥ ⲛⲱⲧⲉⲛ.
16N'eo ket c'hwi hoc'h eus va choazet, met me eo am eus ho choazet, hag am eus ho lakaet, evit ma'z eot, ha ma tougot frouezh, ha ma vo ho frouezh kendalc'hus, ha ma roio va Zad deoc'h ar pezh a c'houlennot outañ em anv.
17ⲛⲁⲓ ⲇⲉ ϯϩⲟⲛϩⲉⲛ ⳿ⲙⲙⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲉⲣⲱⲟⲩ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉⲧⲉⲛⲙⲉⲛⲣⲉ ⲛⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲏⲟⲩ.
17Ar pezh a c'hourc'hemennan deoc'h eo ma en em garot an eil egile.
18ⲓⲥϫⲉ ⲡⲓⲕⲟⲥⲙⲟⲥ ⲙⲟⲥϯ ⳿ⲙⲙⲱⲧⲉⲛ ⲁⲣⲓ⳿ⲉⲙⲓ ϫⲉ ⳿ⲁⲛⲟⲕ ⳿ⲛϣⲟⲣⲡ ⲡⲉⲧⲁϥⲙⲟⲥϯ ⳿ⲙⲙⲟⲓ.
18Mar kasa ar bed ac'hanoc'h, gouezit penaos en deus va c'hasaet a-raok deoc'h.
19⳿ⲉⲛⲉ ⳿ⲛⲑⲱⲧⲉⲛ ϩⲁⲛ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲕⲟⲥⲙⲟⲥ ⲛⲁⲣⲉ ⲡⲓⲕⲟⲥⲙⲟⲥ ⲛⲁⲙⲉⲛⲣⲉ ⲡⲉⲧⲫⲱϥ ⲟⲧⲓ ⲇⲉ ⳿ⲛⲑⲱⲧⲉⲛ ϩⲁⲛ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲕⲟⲥⲙⲟⲥ ⲁⲛ ⲁⲗⲗⲁ ⳿ⲁⲛⲟⲕ ⲁⲓⲥⲉⲧⲡ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲕⲟⲥⲙⲟⲥ ⲉⲑⲃⲉⲫⲁⲓ ⲡⲓⲕⲟⲥⲙⲟⲥ ⲙⲟⲥϯ ⳿ⲙⲙⲱⲧⲉⲛ.
19Mar bijec'h eus ar bed, ar bed a garje ar pezh a vije dezhañ; met abalamour ma n'oc'h ket eus ar bed, met ma em eus ho choazet er bed, abalamour da-se eo e kasa ar bed ac'hanoc'h.
20ⲁⲣⲓ⳿ⲫⲙⲉⲩⲓ ⳿ⲙⲡⲓⲥⲁϫⲓ ⲉⲧⲁⲓⲥⲁϫⲓ ⳿ⲙⲙⲟϥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⳿ⲙⲙⲟⲛ ⲟⲩⲃⲱⲕ ⳿ⲉⲛⲁⲁϥ ⳿ⲉⲡⲉϥ⳪ ⲓⲥϫⲉ ⲁⲩϭⲟϫⲓ ⳿ⲛⲥⲱⲓ ⳿ⲛⲑⲱⲧⲉⲛ ϩⲱⲧⲉⲛ ⲉⲩ⳿ⲉϭⲟϫⲓ ⳿ⲛⲥⲱⲧⲉⲛ ⲓⲥϫⲉ ⲁⲩⲁⲣⲉϩ ⳿ⲉⲡⲁⲥⲁϫⲓ ⲉⲩ⳿ⲉⲁⲣⲉϩ ⳿ⲉⲫⲱⲧⲉⲛ ϩⲱⲧⲉⲛ.
20Ho pet soñj eus ar ger am eus lavaret deoc'h: Ar mevel n'eo ket brasoc'h eget e vestr. Mar o deus va gwallgaset, e wallgasint ivez ac'hanoc'h; mar o deus miret va ger, e virint ivez hoc'h hini.
21ⲁⲗⲗⲁ ⲛⲁⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲥⲉⲛⲁⲁⲓⲧⲟⲩ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲉⲑⲃⲉ ⲡⲁⲣⲁⲛ ϫⲉ ⲥⲉⲥⲱⲟⲩⲛ ⲁⲛ ⳿ⲙⲫⲏⲉⲧⲁϥⲧⲁⲟⲩⲟⲓ.
21Met ober a raint deoc'h kement-se holl abalamour da'm anv, rak n'anavezont ket an hini en deus va c'haset.
22⳿ⲉⲛⲉ ⳿ⲙⲡⲓ⳿ⲓ ⲡⲉ ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲛⲧⲁⲥⲁϫⲓ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ⲛⲉ ⳿ⲙⲙⲟⲛⲧⲟⲩ ⲛⲟⲃⲓ ⳿ⲙⲙⲁⲩ ϯⲛⲟⲩ ⲇⲉ ⳿ⲙⲙⲟⲛⲧⲟⲩ ⲗⲱⲓϫⲓ ⳿ⲙⲙⲁⲩ ⲉⲑⲃⲉ ⲡⲟⲩⲛⲟⲃⲓ.
22Ma ne vijen ket deuet, ha ma ne'm bije ket komzet outo, n'o dije ket a bec'hed; met bremañ n'o deus ket a zigarez evit o fec'hed.
23ⲫⲏⲉⲑⲙⲟⲥϯ ⳿ⲙⲙⲟⲓ ⳿ϥⲙⲟⲥϯ ⳿ⲙⲡⲁⲕⲉⲓⲱⲧ.
23An hini a gasa ac'hanon, a gasa ivez va Zad.
24⳿ⲉⲛⲉ ⳿ⲙⲡⲓ⳿ⲓⲣⲓ ⳿ⲛⲛⲓ⳿ϩⲃⲏⲟⲩⲓ ⳿ⲛ⳿ϧⲣⲏⲓ ⳿ⲛϧⲏ ⲧⲟⲩ ⲛⲏⲉⲧⲉ⳿ⲙⲡⲉ ⲕⲉⲟⲩⲁⲓ ⲁⲓⲧⲟⲩ ⲛⲉ ⳿ⲙⲙⲟⲛⲧⲟⲩ ⲛⲟⲃⲓ ⳿ⲙⲙⲁⲩ ϯⲛⲟⲩ ⲇⲉ ⲁⲩⲛⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲙⲉⲥⲧⲱⲓ ⲛⲉⲙ ⲡⲁⲕⲉⲓⲱⲧ.
24Ma ne'm bije ket graet en o zouez an oberoù n'en deus graet hini all ebet, n'o dije ket a bec'hed; met bremañ o deus o gwelet, hag o deus kasaet ac'hanon ha va Zad ivez.
25ⲁⲗⲗⲁ ϩⲓⲛⲁ ⳿ⲛⲧⲉϥϫⲱⲕ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ⳿ⲛϫⲉ ⲡⲓⲥⲁϫⲓ ⲉⲧ⳿ⲥϧⲏⲟⲩⲧ ϩⲓ ⲡⲟⲩⲛⲟⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲩⲙⲉⲥⲧⲱⲓ ⳿ⲛϫⲓⲛϫⲏ.
25Met kement-se a zo evit ma vo peurc'hraet ar ger a zo skrivet en o lezenn: Va c'hasaet o deus hep abeg.
26ⲉϣⲱⲡ ⲁϥϣⲁⲛ⳿ⲓ ⳿ⲛϫⲉ ⲡⲓⲡⲁⲣⲁⲕⲗⲏ ⲧⲟⲥ ⲫⲏ ⳿ⲁⲛⲟⲕ ⳿ⲉϯⲛⲁⲟⲩⲟⲣⲡϥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ ⳿ⲙⲡⲁⲓⲱⲧ ⲡⲓⲡ͞ⲛⲁ̅ ⳿ⲛⲧⲉ ϯⲙⲉⲑⲙⲏⲓ ⲫⲏⲉⲑⲛⲏⲟⲩ ⳿ⲉⲃⲟⲗ ϩⲁ ⳿ⲫⲓⲱⲧ ⳿ⲛⲑⲟϥ ⲉⲑⲛⲁⲉⲣⲙⲉⲑⲣⲉ ⲉⲑⲃⲏⲧ.
26Met pa vo deuet ar Frealzer, a zegasin deoc'h a-berzh an Tad, ar Spered a wirionez a zeu eus an Tad, eñ a roio testeni ac'hanon.
27ⲟⲩⲟϩ ⳿ⲛⲑⲱⲧⲉⲛ ϩⲱⲧⲉⲛ ⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲙⲉⲑⲣⲉ ϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲭⲏ ⲛⲉⲙⲏⲓ ⲓⲥϫⲉⲛ ϣⲟⲣⲡ
27Ha c'hwi ivez, c'hwi a roio testeni, abalamour m'emaoc'h ganin adalek ar penn-kentañ.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.