ⲖⲞⲨⲔⲞⲚ 23
Coptic New Testament (Bohairic)Translation
Coptic New Testament (Bohairic)
Tongan Bible, Revised West Version
1ⲞⲨⲞϨ ⲀϤⲦⲰⲚϤ ⲚϪⲈⲠⲞⲨⲘⲎϢ ⲦⲎⲢϤ ⲀⲨⲈⲚϤ ϨⲀ ⲠⲒⲖⲀⲦⲞⲤ.
1Pea naʻe tutuʻu ʻakinautolu kotoa pē, ʻo taki ia kia Pailato.
2ⲀⲨⲈⲢϨⲎⲦⲤ ⲆⲈ ⲚⲈⲢⲔⲀⲦⲎⲄⲞⲢⲒⲚ ⲈⲢⲞϤ ⲈⲨϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲪⲀⲒ ⲀⲚϪⲈⲘϤ ⲈⲦⲪⲰⲚϨ ⲘⲠⲈⲚⲈⲐⲚⲞⲤ ⲈⲂⲞⲖ ⲞⲨⲞϨ ⲈϤⲦⲀϨⲚⲞ ⲈϢⲦⲈⲘϮ ϨⲰϮ ⲘⲠⲞⲨⲢⲞ ⲈϤϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ⲈⲢⲞϤ ϪⲈ ⲀⲚⲞⲔ ⲠⲈ ⲠⲬⲢⲒⲤⲦⲞⲤ ⲠⲞⲨⲢⲞ.
2Pea naʻa nau kamata talatalaakiʻi ia, ʻo pehē, “Naʻa mau ʻilo ʻae siana ni ʻoku ne veuveuki ʻae kakai, ʻo ne taʻofi ʻae tukuhau kia Sisa, ʻo ne pehē, ko ia pe ko e Kalaisi ko e Tuʻi.”
3ⲠⲒⲖⲀⲦⲞⲤ ⲆⲈ ⲀϤϢⲈⲚϤ ⲈϤϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲚⲐⲞⲔ ⲠⲈ ⲠⲞⲨⲢⲞ ⲚⲦⲈⲚⲒⲒⲞⲨⲆⲀⲒ ⲚⲐⲞϤ ⲆⲈ ⲀϤⲈⲢⲞⲨⲰ ⲚⲀϤ ϪⲈ ⲚⲐⲞⲔ ⲠⲈⲦϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ.
3Pea fehuʻi ʻa Pailato kiate ia, ʻo pehē, “Ko e Tuʻi koe ʻoe kakai Siu?” Pea leaange ʻe ia kiate ia, ʻo pehē, “Ko ia pe.”
4ⲠⲒⲖⲀⲦⲞⲤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲚⲒⲀⲢⲬⲒⲈⲢⲈⲨⲤ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲘⲎϢ ϪⲈ ⲚϮϪⲈⲘ ϨⲖⲒ ⲚⲈⲦⲒⲀ ⲀⲚ ϦⲈⲚⲠⲀⲒⲢⲰⲘⲒ.
4Pea pehē ai ʻe Pailato ki he kau taulaʻeiki lahi mo e kakai, “ʻOku ʻikai te u ʻilo ha kovi ʻi he tangata ni.”
5ⲚⲐⲰⲞⲨ ⲆⲈ ⲚⲀⲨϪⲈⲘϪⲞⲘ ⲈⲨϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ϤϢⲐⲞⲢⲦⲈⲢ ⲘⲠⲒⲖⲀⲞⲤ ⲈϤϮⲤⲂⲰ ϦⲈⲚϮⲒⲞⲨⲆⲈⲀ ⲦⲎⲢⲤ ⲈⲀϤⲈⲢϨⲎⲦⲤ ⲒⲤϪⲈⲚ ϮⲄⲀⲖⲒⲖⲈⲀ ϢⲀ ⲠⲀⲒⲘⲀ.
5Pea ʻāsili ai ʻenau lili, ʻo pehē, “ʻOku ne veuveuki ʻae kakai, ʻo ne ako ʻi Siutea kotoa, ngata mei Kāleli ʻo aʻu ki he potu ni.”
6ⲠⲒⲖⲀⲦⲞⲤ ⲆⲈ ⲈⲦⲀϤⲤⲰⲦⲈⲘ ⲚⲀϤϢⲒⲚⲒ ϪⲈ ⲀⲚ ⲞⲨⲄⲀⲖⲒⲖⲈⲞⲤ ⲠⲈ ⲠⲀⲒⲢⲰⲘⲒ.
6Pea kuo fanongo ʻa Pailato ki ai, pea fehuʻi ai ia pe ko e tangata Kāleli ia.
7ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤⲈⲘⲒ ϪⲈ ⲞⲨⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲠⲈⲢϢⲒϢⲒ ⲚⲎⲢⲰⲆⲎⲤ ⲠⲈ ⲀϤⲞⲨⲞⲢⲠϤ ϨⲀ ⲎⲢⲰⲆⲎⲤ ⲈϤⲬⲎ ϨⲰϤ ϦⲈⲚⲒⲈⲢⲞⲤⲀⲖⲎⲘ ϦⲈⲚⲚⲒⲈϨⲞⲞⲨ ⲈⲦⲈⲘⲘⲀⲨ.
7Pea ʻi heʻene ʻilo ʻoku ne mei he feituʻu ʻoku pule ai ʻa Helota, pea ne fekau ia kia Helota, ʻaia naʻe ʻi Selūsalema foki ʻi he ngaahi ʻaho ko ia.
8ⲎⲢⲰⲆⲎⲤ ⲆⲈ ⲈⲦⲀϤⲚⲀⲨ ⲈⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲀϤⲢⲀϢⲒ ⲈⲘⲀϢⲰ ⲚⲀϤⲞⲨⲰϢ ⲄⲀⲢ ⲠⲈ ⲈⲚⲀⲨ ⲈⲢⲞϤ ⲒⲤϪⲈⲚ ⲞⲨⲘⲎϢ ⲚⲬⲢⲞⲚⲞⲤ ⲈⲐⲂⲈϪⲈ ⲚⲀϤⲤⲰⲦⲈⲘ ⲈⲐⲂⲎⲦϤ ⲞⲨⲞϨ ⲚⲀϤⲈⲢϨⲈⲖⲠⲒⲤ ⲈⲚⲀⲨ ⲈⲞⲨⲘⲎⲒⲚⲒ ⲚⲦⲞⲦϤ ⲈϤⲒⲢⲒ ⲘⲘⲞϤ.
8¶ Pea ʻi he mamata ʻa Helota kia Sisu, naʻe fiefia lahi ia; he kuo fuoloa mo ʻene holi ke mamata ki ai, koeʻuhi kuo ne fanongo ki he ngaahi meʻa lahi ʻiate ia: pea ne fakaʻamu ke mamata ki haʻa ne fai ha meʻa mana.
9ⲚⲀϤϢⲒⲚⲒ ⲆⲈ ⲘⲘⲞϤ ϦⲈⲚϨⲀⲚⲘⲎϢ ⲚⲤⲀϪⲒ ⲚⲐⲞϤ ⲆⲈ ⲘⲠⲈⲢⲈⲢⲞⲨⲰ ⲚϨⲖⲒ.
9Pea naʻe lahi ʻene ngaahi ʻeke kiate ia, ka naʻe ʻikai siʻi lea ʻe ia ki ai.
10ⲚⲀⲨⲞϨⲒ ⲈⲢⲀⲦⲞⲨ ⲚϪⲈⲚⲒⲀⲢⲬⲒⲈⲢⲈⲨⲤ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲤⲀϦ ⲈⲨⲈⲢⲔⲀⲦⲎⲄⲞⲢⲒⲚ ⲈⲢⲞϤ ⲈⲘⲀϢⲰ.
10Pea naʻe tutuʻu ʻae kau taulaʻeiki lahi mo e kau tangata tohi, ʻonau talatalaaki mālohi ia.
11ⲈⲦⲀϤϢⲞϢϤ ⲆⲈ ⲚϪⲈⲎⲢⲰⲆⲎⲤ ⲚⲈⲘ ⲚⲈϤⲘⲀⲦⲞⲒ ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤⲤⲰⲂⲒ ⲘⲘⲞϤ ⲀϤϪⲞⲖϨϤ ⲚⲞⲨϨⲈⲂⲤⲰ ⲈⲤⲪⲈⲢⲒⲰⲞⲨ ⲀϤⲞⲨⲞⲢⲠϤ ⲈⲠⲒⲖⲀⲦⲞⲤ.
11Pea taukaea ia ʻe Helota, mo ʻene kautau, mo nau manukiʻi, pea nau ʻai ʻae kofu ngingila kiate ia, ʻo toe fekau ia kia Pailato.
12ⲀⲨⲈⲢϢⲪⲎⲢ ⲆⲈ ⲈⲚⲞⲨⲈⲢⲎⲞⲨ ⲚϪⲈⲠⲒⲖⲀⲦⲞⲤ ⲚⲈⲘ ⲎⲢⲰⲆⲎⲤ ϦⲈⲚⲠⲒⲈϨⲞⲞⲨ ⲈⲦⲈⲘⲘⲀⲨ ⲚⲀⲨϢⲞⲠ ⲄⲀⲢ ⲚϢⲞⲢⲠ ⲠⲈ ϦⲈⲚⲞⲨⲘⲈⲦϪⲀϪⲒ ⲈⲚⲞⲨⲈⲢⲎⲞⲨ.
12¶ Pea ko e ʻaho ko ia naʻe feʻofoʻofani ai ʻa Pailato mo Helota: he kuo loa ʻena feʻiteʻitani.
13ⲠⲒⲖⲀⲦⲞⲤ ⲆⲈ ⲈⲦⲀϤⲘⲞⲨϮ ⲈⲚⲒⲀⲢⲬⲒⲈⲢⲈⲨⲤ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲀⲢⲬⲰⲚ ⲚⲈⲘ ⲠⲒⲖⲀⲞⲤ
13¶ Pea kuo fakataha ʻe Pailato ʻae kau taulaʻeiki lahi, mo e kau matāpule, mo e kakai,
14ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ϪⲈ ⲀⲦⲈⲦⲈⲚⲒⲚⲒ ⲚⲎⲒ ⲘⲠⲀⲒⲢⲰⲘⲒ ϨⲰⲤ ⲈϤⲪⲰⲚϨ ⲘⲠⲒⲖⲀⲞⲤ ⲈⲂⲞⲖ ⲞⲨⲞϨ ϨⲎⲠⲠⲈ ⲀⲚⲞⲔ ⲈⲦⲀⲒϢⲈⲚϤ ⲈϨⲢⲀϤ ⲘⲠⲈⲦⲈⲚⲘⲐⲞ ⲘⲠⲒϪⲈⲘ ϨⲖⲒ ⲚⲈⲦⲒⲀ ϦⲈⲚⲠⲀⲒⲢⲰⲘⲒ ⲚⲚⲎ ⲈⲦⲈⲦⲈⲚⲈⲢⲔⲀⲦⲎⲄⲞⲢⲒⲚ ⲈⲢⲞϤ ⲚϦⲎⲦⲞⲨ.
14Pea ne pehē kiate kinautolu, “Kuo mou ʻomi ʻae tangata ni kiate au, ʻo hangē ko ha taha ʻoku ne veuveuki ʻae kakai pea vakai, kuo u ʻekea ia ʻi homou ʻao; pea ʻoku ʻikai te u ʻilo ha kovi ʻoe tangata ni ʻi he ngaahi meʻa ko ia ʻoku mou talatalaakiʻi ai ia:
15ⲀⲖⲖⲀ ⲞⲨⲆⲈ ⲠⲔⲈⲎⲢⲰⲆⲎⲤ ⲀϤⲞⲨⲞⲢⲠϤ ⲄⲀⲢ ϨⲀⲢⲞⲚ ⲞⲨⲞϨ ϨⲎⲠⲠⲈ ⲘⲘⲞⲚ ϨⲖⲒ ⲚϨⲰⲂ ⲚϦⲎⲦϤ ⲈⲀϤⲀⲒϤ ⲈϤⲘⲠϢⲀ ⲘⲪⲘⲞⲨ.
15Pea ko Helota foki; he naʻaku fekau ʻakimoutolu kiate ia; pea vakai, ʻoku ʻikai ha meʻa ʻoku totonu ke mate ai ia.”
16ⲚⲦⲀϮⲤⲂⲰ ⲞⲨⲚ ⲚⲀϤ ⲚⲦⲀⲬⲀϤ ⲈⲂⲞⲖ.
16Ko ia te u tautea ia, pea tukuange.”
17ⲚⲈ ⲞⲨⲞⲚⲦⲞⲨ ⲔⲀϨⲤ ⲆⲈ ⲘⲘⲀⲨ ⲈⲐⲢⲈϤⲬⲰ ⲚⲞⲨⲀⲒ ⲚⲚⲎ ⲈⲦⲤⲞⲚϨ ⲚⲰⲞⲨ ⲈⲂⲞⲖ ⲔⲀⲦⲀ ⲠϢⲀⲒ
17(He kuo totonu ke ne tukuange kiate kinautolu ha tokotaha ʻi he kātoanga.)
18ⲀⲠⲒⲘⲎϢ ⲆⲈ ⲦⲎⲢϤ ⲰϢ ⲈⲂⲞⲖ ϪⲈ ⲀⲖⲒ ⲪⲀⲒ ⲬⲀ ⲂⲀⲢⲀⲂⲂⲀⲤ ⲚⲀⲚ ⲈⲂⲞⲖ
18Pea naʻa nau kalanga fakataha kotoa pē, ʻo pehē, “ʻAve ʻae tangata ni, kae tuku mai ʻa Palāpasa kiate kimautolu:”
19ⲪⲀⲒ ⲈⲦⲀⲨϨⲒⲦϤ ⲈⲠϢⲦⲈⲔⲞ ⲈⲐⲂⲈ ⲞⲨϢⲐⲞⲢⲦⲈⲢ ⲚⲈⲘ ⲞⲨϦⲰⲦⲈⲂ ⲈⲀϤϢⲰⲠⲒ ϦⲈⲚϮⲠⲞⲖⲒⲤ.
19(ʻAia naʻe lī ki he fale fakapōpula, koeʻuhi ko ʻene fakaaoao ʻi he kolo, mo e fakapō.)
20ⲠⲀⲖⲒⲚ ⲆⲈ ⲞⲚ ⲀⲠⲒⲖⲀⲦⲞⲤ ⲘⲞⲨϮ ⲈⲢⲰⲞⲨ ⲈϤⲞⲨⲰϢ ⲈⲬⲀ ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲈⲂⲞⲖ
20Ka naʻe loto ʻa Pailato ke tukuange ʻa Sisu, ko ia ne ne toe lea ai kiate kinautolu .
21ⲚⲐⲰⲞⲨ ⲆⲈ ⲀⲨⲰϢ ⲈⲂⲞⲖ ⲈⲨϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲀϢϤ ⲀϢϤ.
21Ka naʻa nau kalanga, ʻo pehē, “Tutuki ki he ʻakau, tutuki ia ki he ʻakau.”
22ⲚⲐⲞϤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ⲚⲰⲞⲨ ⲘⲪⲘⲀϨⲄ ⲚⲤⲞⲠ ϪⲈ ⲞⲨ ⲄⲀⲢ ⲘⲠⲈⲦϨⲰⲞⲨ ⲠⲈⲦⲀ ⲪⲀⲒ ⲀⲒϤ ⲘⲠⲒϪⲈⲘ ϨⲖⲒ ⲚⲈⲦⲒⲀ ⲚⲦⲈⲪⲘⲞⲨ ⲚϦⲎⲦϤ ⲚⲦⲀϮⲤⲂⲰ ⲞⲨⲚ ⲚⲀϤ ⲚⲦⲀⲬⲀϤ ⲈⲂⲞⲖ.
22Pea lea ia kiate kinautolu ko hono tuʻo tolu, “Koeʻumaʻā, ko e hā ha kovi kuo ne fai? ʻOku ʻikai te u ʻilo ha meʻa ke mate ai ia: ko ia te u tautea ia, pea tukuange.”
23ⲚⲐⲰⲞⲨ ⲆⲈ ⲀⲨⲞⲨⲀϨⲦⲞⲦⲞⲨ ϦⲈⲚϨⲀⲚⲚⲒϢϮ ⲚⲤⲘⲎ ⲈⲨⲈⲢⲈⲦⲒⲚ ⲘⲘⲞϤ ⲈⲐⲢⲞⲨⲀϢϤ ⲞⲨⲞϨ ⲚⲀⲨϪⲈⲘϪⲞⲘ ⲠⲈ ⲚϪⲈⲚⲞⲨⲤⲘⲎ.
23Ka naʻe mālohi ʻenau lea pea longoaʻa lahi, ʻonau pehē, “Ke tutuki ia ki he ʻakau.” Pea naʻe mālohi ʻae leʻo ʻokinautolu mo e kau taulaʻeiki lahi.
24ⲞⲨⲞϨ ⲀⲠⲒⲖⲀⲦⲞⲤ ϮϨⲀⲠ ⲈⲐⲢⲈϤϢⲰⲠⲒ ⲚϪⲈⲠⲞⲨⲈⲦⲎⲘⲀ.
24Pea fekau ʻe Pailato ke fai ʻo hangē ko honau loto.
25ⲀϤⲬⲰ ⲆⲈ ⲈⲂⲞⲖ ⲘⲪⲎ ⲈⲦⲀⲨϨⲒⲦϤ ⲈⲠϢⲦⲈⲔⲞ ⲈⲐⲂⲈ ⲞⲨϦⲰⲦⲈⲂ ⲚⲈⲘ ϢⲐⲞⲢⲦⲈⲢ ⲪⲎ ⲈⲦⲀⲨⲈⲢⲈⲦⲒⲚ ⲘⲘⲞϤ ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲆⲈ ⲀϤⲦⲎⲒϤ ⲔⲀⲦⲀ ⲠⲞⲨⲞⲨⲰϢ
25Pea ne tukuange kiate kinautolu ia naʻa nau holi ki ai, ʻaia naʻe lī ki he fale fakapōpula, koeʻuhi ko e fakaaoao mo e fakapō; ka ne tukuange ʻa Sisu ki honau loto.
26ⲞⲨⲞϨ ϨⲰⲤ ⲈⲨⲒⲚⲒ ⲘⲘⲞϤ ⲈⲂⲞⲖ ⲀⲨⲀⲘⲞⲚⲒ ⲚⲞⲨⲀⲒ ϪⲈ ⲤⲒⲘⲰⲚ ⲞⲨⲔⲨⲢⲒⲚⲈⲞⲤ ⲈϤⲚⲎ ⲞⲨ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲦⲔⲞⲒ ⲀⲨⲦⲀⲖⲈ ⲠⲒⲤⲦⲀⲨⲢⲞⲤ ⲈⲢⲞϤ ⲈⲐⲢⲈϤⲦⲰⲞⲨⲚ ⲘⲘⲞϤ ⲤⲀⲪⲀϨⲞⲨ ⲘⲘⲞϤ.
26¶ Pea ʻi heʻenau kei taki atu ia, naʻa nau puke ʻae tokotaha ko Saimone, ko e Sailini, ʻoku haʻu mei he tukuʻuta, pea naʻa nau hili kiate ia ʻae ʻakau, ke ne fua ʻo muimui ia Sisu.
27ⲚⲀϤⲘⲞϢⲒ ⲆⲈ ⲚⲤⲰϤ ⲚϪⲈⲞⲨⲚⲒϢϮ ⲘⲘⲎϢ ⲚⲦⲈⲠⲒⲖⲀⲞⲤ ⲚⲈⲘ ϨⲀⲚϨⲒⲞⲘⲒ ⲚⲎ ⲈⲚⲀⲨⲦⲰⲒⲦ ⲞⲨⲞϨ ⲚⲀⲨⲚⲈϨⲠⲒ ⲈⲢⲞϤ.
27Pea naʻe muimui kiate ia ʻae kakai tokolahi, mo e kau fefine, ʻonau tangi mo tangilāulau koeʻuhi ko ia.
28ⲈⲦⲀϤⲪⲞⲚϨϤ ⲆⲈ ⲈⲢⲰⲞⲨ ⲚϪⲈⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲠⲈϪⲀϤ ϪⲈ ⲚⲒϢⲈⲢⲒ ⲚⲦⲈⲒⲈⲢⲞⲤⲀⲖⲎⲘ ⲘⲠⲈⲢⲢⲒⲘⲒ ⲈϪⲰⲒ ⲠⲖⲎⲚ ⲢⲒⲘⲒ ⲈϪⲈⲚ ⲐⲎⲚⲞⲨ ⲚⲈⲘ ⲈϪⲈⲚ ⲚⲈⲦⲈⲚϢⲎⲢⲒ
28Ka naʻe tafoki ʻa Sisu kiate kinautolu, ʻo ne pehē, “ʻAe ngaahi ʻofefine ʻo Selūsalema, ʻOua naʻa mou tangi koeʻuhi ko au, kae tangi koeʻuhi ko kimoutolu, pea mo hoʻomou fānau.
29ϪⲈ ϨⲎⲠⲠⲈ ⲤⲈⲚⲎⲞⲨ ⲚϪⲈϨⲀⲚⲈϨⲞⲞⲨ ⲚⲎ ⲈⲦⲞⲨⲚⲀϪⲞⲤ ⲚϦⲎⲦⲞⲨ ϪⲈ ⲰⲞⲨⲚⲒⲀⲦⲞⲨ ⲚⲚⲒⲀⲦϬ ⲢⲎⲚ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲚⲈϪⲒ ⲈⲦⲈⲘⲠⲞⲨⲘⲒⲤⲒ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲈⲘⲚⲞϮ ⲈⲦⲈⲘⲠⲞⲨϢⲀⲚϢ.
29Vakai, he ʻoku ofi mai ʻae ngaahi ʻaho te nau pehē ai, ‘ʻOku monūʻia ʻae paʻa, pea mo e manāva naʻe ʻikai fānau, mo e huhū naʻe ʻikai fakahuhūʻaki.’
30ⲦⲞⲦⲈ ⲤⲈⲚⲀⲈⲢϨⲎⲦⲤ ⲚϪⲞⲤ ⲚⲚⲒⲦⲰⲞⲨ ϪⲈ ϨⲈⲒ ⲈϪⲰⲚ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲔⲀⲖⲀⲘⲪⲞ ϪⲈ ϨⲞⲂⲤⲈⲚ.
30Pea te nau toki kamata lea ai ki he ngaahi moʻunga, “Holo mai kiate kimautolu:” pea ki he ngaahi tafungofunga, “Uʻufi ʻakimautolu.”’
31ϪⲈ ⲒⲤϪⲈ ⲤⲈⲒⲢⲒ ⲚⲚⲀⲒ ϦⲈⲚⲠⲒϢⲈ ⲈⲦⲖⲎ ⲔⲒⲈ ⲞⲨ ⲠⲈⲐⲚⲀϢⲰⲠⲒ ϦⲈⲚⲠⲈⲦϢⲞⲨⲰⲞⲨ.
31He kapau te nau fai ʻae ngaahi meʻa ni ki he ʻakau mata, ko e hā ʻe fai ki he mōmoa?”
32ⲚⲀⲨⲒⲚⲒ ⲆⲈ ⲚⲔⲈⲢⲈϤⲈⲢⲠⲈⲦϨⲰⲞⲨ Ⲃ- ⲚⲈⲘⲀϤ ⲈϦⲞⲐⲂⲞⲨ
32Pea naʻe tataki mo ia foki ʻae ongo fai kovi ʻe toko ua ke tāmateʻi.
33ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀⲨⲒ ⲈϪⲈⲚ ⲠⲒⲘⲀ ⲈⲦⲞⲨⲘⲞⲨϮ ⲈⲢⲞϤ ϪⲈ ⲠⲒⲔⲢⲀⲚⲒⲞⲚ ⲀⲨⲀϢϤ ⲘⲘⲀⲨ ⲚⲈⲘ ⲚⲒⲔⲀⲔⲞⲨⲢⲄⲞⲤ ⲞⲨⲀⲒ ⲘⲈⲚ ⲤⲀⲞⲨⲒⲚⲀⲘ ⲞⲨⲀⲒ ⲆⲈ ⲤⲀϪⲀϬⲎ ⲀⲨⲪⲰϢ ⲆⲈ ⲚⲚⲈϤϨⲂⲰⲤ ⲈϨⲢⲀⲨ ⲀⲨϨⲒⲰⲠ ⲈⲢⲰⲞⲨ.
33Pea kuo nau hoko ki he potu ʻoku ui ko Kalivali, naʻa nau tuki ia ʻi ai ki he ʻakau, mo e ongo fai kovi, ko e tokotaha ki he nima toʻomataʻu, mo e tokotaha ki he nima toʻohema.
34ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲆⲈ ⲠⲈϪⲀϤ ϪⲈ ⲠⲀⲒⲰⲦ ⲬⲰ ⲚⲰⲞⲨ ⲈⲂⲞⲖ ϪⲈ ⲘⲠⲞⲨⲈⲘⲒ ⲈⲚⲎ ⲈⲦⲞⲨⲒⲢⲒ ⲘⲘⲞϤ.
34¶ Pea toki pehē ʻe Sisu, “ʻE Tamai, fakamolemole ʻakinautolu; he ʻoku ʻikai te nau ʻilo ʻaia ʻoku nau fai.” Pea naʻa nau vahevahe ʻa hono ngaahi kofu, ʻo talotalo.
35ⲞⲨⲞϨ ⲚⲀϤⲞϨⲒ ⲈⲢⲀⲦϤ ⲠⲈ ⲚϪⲈⲠⲒⲖⲀⲞⲤ ⲈϤⲚⲀⲨ ⲚⲀⲨⲈⲖⲔϢⲀⲒ ⲆⲈ ⲠⲈ ⲚϪⲈⲚⲒⲔⲈⲀⲢⲬ ⲰⲚ ⲈⲨϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲀϤⲚⲞϨⲈⲘ ⲚϨⲀⲚⲔⲈⲬ ⲰⲞⲨⲚⲒ ⲘⲀⲢⲈϤⲚⲀϨⲘⲈϤ ϨⲰϤ ⲒⲤϪⲈ ⲪⲀⲒ ⲠⲈ ⲠⲬⲢⲒⲤⲦⲞⲤ ⲠϢⲎⲢⲒ ⲘⲪⲚⲞⲨϮ ⲠⲒⲤⲰⲦⲠ.
35Pea tuʻu ʻae kakai, ʻo mamata. Pea nau manuki mo e kau matāpule kiate ia , ʻo pehē, “Naʻe fakamoʻui ʻe ia ʻae kakai; tuku ke ne fakamoʻui ia, ʻo kapau ko e Kalaisi ia, ko e ʻofeina ʻae ʻOtua.”
36ⲚⲀⲨⲤⲰⲂⲒ ⲆⲈ ⲘⲘⲞϤ ⲚϪⲈⲚⲒⲔⲈⲘⲀⲦⲞⲒ ⲈⲨⲚⲎⲞⲨ ϨⲀⲢⲞϤ ⲀⲨⲒⲚⲒ ⲚⲞⲨϨⲈⲘϪ ⲚⲀϤ
36Pea manukiʻi foki ia ʻe he kau tau, mo nau ʻalu ange, ʻo ʻatu ʻae vaimahi kiate ia,
37ⲈⲨϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲒⲤϪⲈ ⲚⲐⲞⲔ ⲠⲈ ⲠⲞⲨⲢⲞ ⲚⲦⲈⲚⲒⲒⲞⲨⲆⲀⲒ ⲚⲀϨⲘⲈⲔ.
37Mo nau pehē, “Kapau ko e tuʻi koe ʻoe kakai Siu, fakamoʻui koe.”
38ⲚⲈ ⲞⲨⲞⲚ ⲔⲈⲈⲠⲒⲄⲢⲀⲪⲎ ⲆⲈ ⲠⲈ ϨⲒϪⲰϤ ⲘⲘⲈⲦϨⲈⲂⲢⲈⲞⲤ ⲘⲘⲈⲦⲢⲰⲘⲈⲞⲤ ⲘⲘⲈⲦⲞⲨⲈⲒⲚⲒⲚ ϪⲈ ⲪⲀⲒ ⲠⲈ ⲠⲞⲨⲢⲞ ⲚⲦⲈⲚⲒⲒⲞⲨⲆⲀⲒ
38Pea naʻe tohi foki ʻi ʻolunga ʻiate ia, ʻae tohi ʻi he lea fakaKiliki, mo e lea fakaLoma, mo e lea fakaHepelū, KO ENI ʻAE TUʻI ʻOE KAKAI SIU.
39ⲞⲨⲀⲒ ⲆⲈ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲚⲒⲔⲀⲔⲞⲨⲢⲄⲞⲤ ⲈⲦⲀⲨⲀϢⲞⲨ ⲚⲈⲘⲀϤ ϪⲈⲞⲨⲀ ⲈⲢⲞϤ ⲠⲈ ⲈϤϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲘⲎ ⲚⲐⲞⲔ ⲀⲚ ⲠⲈ ⲠⲬⲢⲒⲤⲦⲞⲤ ⲚⲀϨⲘⲈⲔ ⲞⲨⲞϨ ⲚⲀϨⲘⲈⲚ ϨⲰⲚ.
39¶ Pea naʻe manuki kiate ia ʻae tokotaha ʻoe ongo fai kovi naʻe tautau, ʻo ne pehē, “Kapau ko e Kalaisi koe, fakamoʻui koe mo kimaua.”
40ⲀϤⲈⲢⲞⲨⲰ ⲆⲈ ⲚϪⲈⲠⲒⲔⲈⲞⲨⲀⲒ ⲀϤⲈⲢⲈⲠⲒⲦⲒⲘⲀⲚ ⲚⲀϤ ⲠⲈϪⲀϤ ϪⲈ ⲞⲨⲆⲈ ⲪⲚⲞⲨϮ ⲚⲐⲞⲔ ⲔⲈⲢϨⲞϮ ⲀⲚ ϦⲀⲦⲈϤϨⲎ ϪⲈ ⲀⲚⲬⲎ ϦⲈⲚⲠⲀⲒϨⲀⲠ ⲚⲞⲨⲰⲦ
40Ka naʻe leaange ʻa hono toko ua, ʻo ne valoki ia, ʻo pehē, “ʻIkai te ke manavahē koe ki he ʻOtua, he ʻoku ke malaʻia foki?
41ⲞⲨⲞϨ ⲀⲚⲞⲚ ⲘⲈⲚ ϦⲈⲚⲞⲨⲘⲈⲐⲘⲎⲒ ⲈⲦⲀⲚϬⲒ ⲔⲀⲦⲀ ⲠⲈⲘⲠϢⲀ ⲚⲚⲎ ⲈⲦⲀⲚⲀⲒⲦⲞⲨ ⲪⲀⲒ ⲆⲈ ⲘⲠⲈϤⲈⲢ ϨⲖⲒ ⲘⲠⲈⲦϨⲰⲞⲨ.
41Pea ʻoku totonu kiate kitaua, he ko e totongi totonu ʻo ʻeta ngāue: ka naʻe ʻikai ha kovi ʻe fai ʻe he tangata ni.”
42ⲞⲨⲞϨ ⲚⲀϤϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ⲀⲢⲒⲠⲀⲘⲈⲨⲒ ϨⲞⲦⲀⲚ ⲀⲔϢⲀⲚⲒ ϦⲈⲚⲦⲈⲔⲘⲈⲦⲞⲨⲢⲞ.
42Pea pehē ʻe ia kia Sisu, “ʻEiki ke ke manatuʻi au, ʻoka ke ka hoko ki ho puleʻanga.”
43ⲞⲨⲞϨ ⲠⲈϪⲀϤ ϪⲈ ⲀⲘⲎⲚ ϮϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ⲚⲀⲔ ϪⲈ ⲘⲪⲞⲞⲨ ⲈⲔⲈϢⲰⲠⲒ ⲚⲈⲘⲎⲒ ϦⲈⲚⲠⲒⲠⲀⲢⲀⲆⲒⲤⲞⲤ.
43Pea pehēange ʻe Sisu kiate ia, “ʻOku ou tala moʻoni kiate koe, Te ta ʻi Palataisi mo au he ʻaho ni.”
44ⲞⲨⲞϨ ⲚⲈⲪⲚⲀⲨ ϨⲎⲆⲎ ⲚⲀϪⲠ 6- ⲠⲈ ⲞⲨⲞϨ ⲀⲞⲨⲬⲀⲔⲒ ϢⲰⲠⲒ ϨⲒϪⲈⲚ ⲠⲔⲀϨⲒ ⲦⲎⲢϤ ϢⲀ ⲪⲚⲀⲨ ⲚⲀϪⲠ Ⲯ-.
44Pea ko hono ono nai ia ʻoe feituʻulaʻā, pea naʻe fakapoʻuli ʻae fonua kotoa pē, ʻo aʻu ki hono hiva ʻoe feituʻulaʻā.
45ⲈϤⲚⲀⲘⲞⲨⲚⲔ ⲆⲈ ⲚϪⲈⲠⲒⲢⲎ ⲀⲠⲒⲔⲀⲦⲀⲠⲈⲦⲀⲤⲘⲀ ⲚⲦⲈⲠⲒⲈⲢⲪⲈⲒ ⲪⲰϦ ϦⲈⲚⲦⲈϤⲘⲎϮ.
45Pea fakapoʻuli ʻae laʻā, pea mahae ua mālie ʻae puipui ʻoe falelotu lahi.
46ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤⲘⲞⲨϮ ⲚϪⲈⲒⲎⲤⲞⲨⲤ ϦⲈⲚⲞⲨⲚⲒϢϮ ⲚⲤⲘⲎ ⲠⲈϪⲀϤ ϪⲈ ⲠⲀⲒⲰⲦ ϮϮ ⲘⲠⲀⲠⲚⲈⲨⲘⲀⲈϦⲢⲎⲒ ⲈⲚⲈⲔϪⲒϪ ⲞⲨⲞϨ ⲪⲀⲒ ⲈⲦⲀϤϪⲞϤ ⲀϤϮ ⲘⲠⲒⲠⲚⲈⲨⲘⲀ.
46¶ Pea tangi leʻo lahi ʻa Sisu, ʻo ne pehē, “ʻE Tamai, ‘ʻoku ou tuku hoku laumālie ki ho nima: pea hili ʻene lea pehē, pea pekia ia.’”
47ⲈⲦⲀϤⲚⲀⲨ ⲆⲈ ⲚϪⲈⲠⲒⲈⲔⲀⲦⲞⲚⲦⲀⲢⲬ ⲞⲤ ⲈⲪⲎ ⲈⲦⲀϤϢⲰⲠⲒ ⲚⲀϤϮⲰⲞⲨ ⲘⲪⲚⲞⲨϮ ⲈϤϪⲰ ⲘⲘⲞⲤ ϪⲈ ⲞⲚⲦⲰⲤ ⲚⲈⲠⲀⲒⲢⲰⲘⲒ ⲞⲨⲐⲘⲎ ⲒⲠⲈ.
47Pea kuo mamata ʻae ʻeikitau ki he meʻa kuo fai, pea fakamālō ia ki he ʻOtua, ʻo ne pehē, “Tā ko e moʻoni ko e tangata māʻoniʻoni eni.”
48ⲞⲨⲞϨ ⲚⲒⲘⲎϢ ⲦⲎⲢⲞⲨ ⲈⲦⲀⲨⲒ ⲈϪⲈⲚ ⲦⲀⲒⲐⲈⲰⲢⲒⲀ ⲈⲦⲀⲨⲚⲀⲨ ⲈⲚⲎ ⲈⲦⲀⲨϢⲰⲠⲒ ⲀⲨⲦⲀⲤⲐⲞ ⲈⲨⲔⲰⲖϨ ϦⲈⲚⲦⲞⲨⲘⲈⲤⲦⲈⲚϨⲎⲦ.
48Pea mo e kakai kotoa pē naʻe kātoa ki he vakai ʻoe meʻa ko ia, ʻi heʻenau mamata ki he ngaahi meʻa naʻe fai, naʻa nau si fatafata, ʻo toe ʻalu.
49ⲚⲀⲨⲞϨⲒ ⲆⲈ ⲈⲢⲀⲦⲞⲨ ϨⲒⲪⲞⲨⲈⲒ ⲠⲈ ⲚϪⲈⲚⲈϤⲢⲈⲘⲚⲤⲰⲞⲨⲚ ⲦⲎⲢⲞⲨ ⲚⲈⲘ ϨⲀⲚⲔⲈϨⲒⲞⲘⲒ ⲚⲎ ⲈⲦⲀⲨⲘⲞϢⲒ ⲚⲤⲰϤ ⲒⲤϪⲈⲚ ϮⲄⲀⲖⲒⲖⲈⲀ ⲈⲨⲚⲀⲨ ⲈⲚⲀⲒ.
49Pea ko hono kāinga kotoa pē, mo e kau fefine naʻe muimui ʻiate ia mei Kāleli, naʻa nau tutuʻu mei he mamaʻo, ʻo vakai ki he ngaahi meʻa ni.
50ⲞⲨⲞϨ ϨⲎⲠⲠⲈ ⲒⲤ ⲞⲨⲢⲰⲘⲒ ⲈⲠⲈϤⲢⲀⲚ ⲠⲈ ⲒⲰⲤⲎⲪ ⲈⲞⲨⲂⲞⲨⲖⲈⲨⲦⲎⲤ ⲠⲈ ⲈⲞⲨⲢⲰⲘⲒ ⲚⲀⲄⲀⲐⲞⲤ ⲠⲈ ⲞⲨⲞϨ ⲚⲐⲘⲎⲒ
50¶ Pea vakai, ko e tangata naʻe hingoa ko Siosefa, ko e fakamaau, ko e tangata lelei pea angatonu:
51ⲪⲀⲒ ⲚⲀϤϮⲘⲀϮ ⲀⲚ ⲠⲈ ϦⲈⲚⲠⲞⲨⲤⲞϬ ⲚⲒ ⲚⲈⲘ ⲦⲞⲨⲠⲢⲀⲜⲒⲤ ⲚⲈⲞⲨⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚⲀⲢⲒⲘⲀⲐⲈⲀⲤ ⲠⲈ ⲞⲨⲂⲀⲔⲒ ⲚⲦⲈⲚⲒⲒⲞⲨⲆⲀⲒ ⲪⲎ ⲈⲚⲀϤϪⲞⲨϢⲦ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲀϪⲈⲚ ϮⲘⲈⲦⲞⲨⲢⲞ ⲚⲦⲈⲪⲚⲞⲨϮ.
51(Naʻe ʻikai loto ia ki he fakakaukau mo e ngāue ʻanautolu:) ko e ʻAlematea ia , ko e kolo ʻoe kakai Siu: pea naʻe tatali foki ia ki he puleʻanga ʻoe ʻOtua.
52ⲪⲀⲒ ⲈⲦⲀϤⲒ ϨⲀ ⲠⲒⲖⲀⲦⲞⲤ ⲀϤⲈⲢⲈⲦⲒⲚ ⲘⲠⲒⲤⲰⲘⲀ ⲚⲦⲈⲒⲎⲤ
52Naʻe ʻalu ia kia Pailato, ʻo ne kole ʻae sino ʻo Sisu.
53ⲞⲨⲞϨ ⲈⲦⲀϤⲈⲚϤ ⲈⲠⲈⲤⲎⲦ ⲀϤⲔⲞⲨⲖⲰⲖϤ ϦⲈⲚⲞⲨϢⲈⲚⲦⲰ ⲞⲨⲞϨ ⲀϤⲬⲀϤ ϦⲈⲚⲞⲨⲘϨⲀⲨ ⲈⲀϤϢⲞⲔϤ ⲘⲠⲀⲦⲞⲨⲬⲀ ϨⲖⲒ ⲚϦⲎⲦϤ ⲞⲨⲞϨ ⲀϤⲤⲔⲈⲢⲔⲈⲢ ⲚⲞⲨⲚⲒϢϮ ⲚⲰⲚⲒ ϨⲒⲢⲈⲚ ⲪⲢⲞ ⲘⲠⲒⲘϨⲀⲨ.
53Pea ne vete hifo ia, ʻo fakakoloa ʻaki ia ʻae tupenu lelei, ʻo tuku ia ki he fonualoto kuo tā ʻi he loto maka, ʻaia naʻe teʻeki fakatokoto ai ha tokotaha.
54ⲞⲨⲞϨ ⲚⲈⲞⲨⲈϨⲞⲞⲨ ⲠⲈ ⲘⲠⲀⲢⲀⲤⲔⲈⲨⲎ ⲞⲨⲞϨ ⲚⲈⲀ ϢⲰⲢⲠ ϢⲰⲠⲒ ⲘⲠⲤⲀⲂⲂⲀⲦⲞⲚ.
54Pea ko e ʻaho teuteu ia, pea kuo ofi ʻae Sāpate.
55ⲈⲦⲀⲨⲘⲞϢⲒ ⲆⲈ ⲚⲤⲰϤ ⲚϪⲈⲚⲒϨⲒⲞⲘⲒ ⲚⲎ ⲈⲦⲀⲨⲒ ⲚⲈⲘⲀϤ ⲈⲂⲞⲖ ϦⲈⲚϮⲄⲀⲖⲒⲖⲈⲀ ⲀⲨⲚⲀⲨ ⲈⲠⲒⲈⲘϨⲀⲨ ⲚⲈⲘ ⲠⲒⲢⲎϮ ⲈⲦⲀⲨⲬⲀ ⲠⲈϤⲤⲰⲘⲀ ⲘⲘⲞϤ.
55Ko e kau fefine foki, naʻe omi mo ia mei Kāleli, naʻa nau muimui mai, ʻo, mamata ki he fonualoto, mo e tuku ʻo hono sino.
56ⲈⲦⲀⲨⲦⲀⲤⲐⲞ ⲆⲈ ⲀⲨⲤⲈⲂⲦⲈ ϨⲀⲚⲤⲐⲞⲒ ⲚⲈⲘ ϨⲀⲚⲤⲞϪⲈⲚ ⲞⲨⲞϨ ⲠⲒⲤⲀⲂⲂⲀⲦⲞⲚ ⲘⲈⲚ ⲀⲨⲈⲢⲎⲤⲨⲬⲀⲌⲒⲚ ⲔⲀⲦⲀ ϮⲈⲚⲦⲞⲖⲎ.
56Pea naʻa nau liu mai, ʻo tokonaki ʻae ngaahi ʻakau namu kakala mo e lolo tākai; pea nau mālōlō ʻi he ʻaho Sāpate ʻo hangē ko e fekau.
Tip: use the ← and → keys to turn chapters.